Anayasa Mahkemesi Karar Arama

Tüm dünyadaki emsal yüksek mahkeme kararlarına sınırsız olarak erişin!

Lütfen bekleyiniz
Algılanan Dil
Arama İpuçları

{0} için arama sonuçları

Türkiye Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi

Anayasa esasen, temel hak ve özgürlükleri düzenleyen, devletin yetkilerini sınırlayan bir kanundur. Fakat Anayasa ve kanunlar arasında bir hiyerarşi vardır. Yani Anayasa ve kanunlar arasında bir alt-üst ilişkisi bulunur. Buna normlar hiyerarşisi denir. Bu altlık-üstlük ilişkisi nedeniyle de kanunlar Anayasaya aykırı olamazlar. Eğer bir ihtimal, yasama organınca Anayasaya aykırı bir düzenleme yapılırsa, acaba bu kanun uygulanabilir mi? Hüküm ve sonuç doğurmaya başlar mı? İşte Anayasa Mahkemesinin görevi de tam burada başlar. Anayasa Mahkemesi, kanunların Anayasada yer alan normlara aykırı olup olmadığını inceler ve karar verir.

Anayasa Mahkemesi; Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin en üst yetkili ve dereceli Yüksek Mahkemesidir. Yasaların ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin şekil ve esas yönlerinden Anayasaya uygunluğunu incelemekte ve karara bağlamaktadır. Anayasanın değiştirilmesi konusunda da ilgili değişikliği şekil bakımından denetlemekte ve karara bağlamaktadır. Ayrıca Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nden kaynaklanan temel haklar ile Anayasa’da düzenlenen hak ve özgürlüklere karşı Kamu Kurum ve Kuruluşları veya Kamu Görevlileri tarafından gerçekleştirilen ihlallere karşı Bireysel Başvuru yoluyla yapılan başvuruları inceleme ve karara bağlamakla yetkili ve görevlidir. İlk ve son derece Mahkemesi olarak yargılama yapma yetki ve görevlerine şu konularda sahiptir: Yüce Divan Yargılamaları, Siyasi Parti Kapatma Yargılamaları, Siyasi Parti Mali Denetimi Yargılamaları, Yasama Dokunulmazlığı Yargılamaları, Milletvekilliğinin Düşmesi Yargılamalarıdır. Bu davalarda verdiği kararlar kesindir.

Anayasa Mahkemesi Norm Denetimi

Anayasa Mahkemesine yapılacak başvurularda İptal Davası ve İtiraz Yolu şeklinde iki ayrı başvuru yolu vardır. İptal Davası başvurusuna Soyut Norm Denetimi adı verilir. İtiraz Yolu başvurusuna ise Somut Norm Denetimi de denilmektedir. İtiraz Yolundaki başvurularda Normun Anayasaya uygunluk denetimi, görülmekte olan bir dava kanalıyla yapılabilmektedir. İptal Davası başvurusunda ise görülmekte olan bir davanın varlığı aranmaz. Arama Motorumuzda; Anayasa Mahkemesine ait emsal içtihatların tümüne ulaşabilirsiniz.

Anayasa Mahkemesi Yapısı

Mahkeme; Genel Kurul, Bölümler, Komisyonlar ile Araştırma ve İçtihat Birimlerinden oluşmaktadır. Genel Kurul; Bireysel Başvuru Kararlarını veren Bölümler ve Komisyonlar tarafından alınan kararlar arasındaki uygulama farklılıklarını gidermek için denetleme görevi yapmaktadır. Diğer görev ve yetkileri kapsamındaki davalara Genel Kurul tarafından bakılmakta ve kararlar alınmaktadır. Genel Kurul; 15 kişilik üyeye sahiptir. Üyeler; Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanı tarafından seçilmektedir. Görev süreleri 12 yıl olup, 65 yaşlarında zorunlu emekliliğe ayrılırlar.

Anayasa Mahkemesi Kararları

-Anayasa mahkemesine, iptal davası, itiraz yolu ya da bireysel başvuru yolu ile başvurulabilir. Anayasa Mahkemesi yaptığı inceleme sonucunda ilgili kanunun Anayasaya aykırı olduğu sonucuna varırsa, kanunun iptaline; uygun olduğu sonucuna varırsa reddine karar verir. Anayasa Mahkemesinin kararlarına karşı itiraz ya da temyiz yolu yoktur. Anayasa Mahkemesi kararları kesindir. Devletin yasama, yürütme ve yargı organlarını, idari makamları, tüm gerçek ve tüzel kişileri bağlar.

Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu Ve Yargılama Usulleri

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasını 146’ncı maddesinde, 16 Nisan 2017 tarihinde gerçekleştirilen anayasa değişikliği referandumu ile kabul edilen 6771 sayılı Kanuna uyarınca değiştirilen şekline göre “Anayasa Mahkemesi on beş üyeden kurulur”.

Anayasa Mahkemesi, kendisine gelen işleri dosya üzerinden inceler. Eğer gerekli görürse, ilgilileri sözlü açıklamalarını dinlemek üzere çağırabilir. Bu dosya üzerinden incelemenin istisnası Yüce Divan sıfatıyla baktığı davalardır. Yüce Divan sıfatıyla yürütülen yargılamalara Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu bakar.

Anayasa Mahkemesi İç Tüzüğü

-Anayasa Mahkemesinin iç düzenini, işleyişini, teşkilatını, Bölüm ve Komisyonların oluşumunu, çalışma, yargılama usul ve esaslarını, tutulacak defter ve kayıtlarını, elektronik ortam da dâhil evrakın akış düzenini ve arşivlenmesini, Mahkeme kütüphanesini, Genel Sekreterlik ile idari teşkilatını, idari personelin görev ve sorumluluklarını, Başkan, Başkanvekilleri, üyeler ile raportörler ve raportör yardımcılarının özlük dosyalarının tutulmasını, disiplin işlerini, izinlerini, giyecekleri kisvelerin şekli ile bunların giyilme zaman ve yerlerini, müzakere ve duruşmaların yönetimi ve kayda alınmasının esaslarını düzenler.

-Başkan veya en az üç üye tarafından, yazılı olarak ve gerekçeleri belirtilerek, içtüzükte değişiklik yapılması istenebilir. Başkanlık, on beş gün içinde değişiklik istemini gündeme alır. Eğer Genel Kurul, değişiklik yapılmasına karar verirse, bu konuda inceleme yapıp değişiklik metninin taslağının bulunduğu bir rapor yazmak için üyeler arasından üç kişi seçilerek bir komisyon kurulur. Rapor, otuz gün içinde komisyon tarafından incelenip karara varır.

Anayasa Mahkemesi Komisyonları

-Anayasa Mahkemesi bünyesinde iki bölüm ve her bölümün altında da üçer tane olmak üzere toplamda altı tane Komisyon bulunmaktadır. Her komisyonun iki üyesi vardır. Komisyonlarda karar alma sürecinde oybirliği gereklidir. Eğer oybirliği sağlanamazsa dosyalar Bölümlere gönderilir.

Kabul edilebilirlik incelemesi süreci, başvuruların esas inceleme aşaması öncesinde yalnızca bu yönüyle, alabildiğince süratle inceleyip değerlendirmek ve kabul edilebilirlik kıstaslarını karşılamayanların daha sürecin başında ayıklamak üzere yapılandırılmış özel mekanizmayı ifade etmektedir.

-Komisyonların esas görevi, Anayasa Mahkemesine yapılan başvuruların kabul edilebilirlik incelemesini yapmaktır. Bu inceleme sonucunda kabul edilebilir ya da kabul edilemez olduğuna dair oybirliği ile karar verir. Eğer oybirliği sağlanamazsa dosya Bölümlere gönderilir. Bu sayede gereksiz iş yükünün daha en başında önüne geçilmiş olacaktır.

-Yapılan başvuruda bahsedilen somut olayın veya kanunun uygulanması durumunda gerçekten de Anayasada yer alan temel hak ve özgürlüklere aykırı sonuç doğurup doğurmayacak nitelikte önemli ise veya başvurucunun önemli bir zararı olup olmadığını tespit edip de çözümün bir ilke karar gerektirmesi veya alınacak kararın daha önce Mahkeme tarafından alınacak başka bir kararla çelişme ihtimali olması durumlarında komisyon kabul edilebilirliği karara bağlamadan başvuruyu ilgili Bölüme gönderirler.

Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu

İçlerinden biri Başkan ve biri Başkan vekili olmak üzere toplamda on beş üyeden oluşur. Başkan veya Başkanvekilinin başkanlığında en az on üye ile toplanabilir. Genel Kurul esasen salt çoğunlukla karar alır. Bunun istisnaları; Anayasa değişikliğinde iptal, siyasi partilerin kapatılması ya da devlet yardımından yoksun bırakılması durumlarıdır. Bu durumlarda toplantıya katılanların üçte iki oy çokluğu gereklidir.

Anayasa Mahkemesi Başkanları

-Üyeler; Yargıtay, Danıştay ve Sayıştay'da başkan ya da üye olan. Mahkemede minimum beş yıldır raportörlük yapan. Ve kırk beş yaşını doldurmuş olan; Profesör veya doçent unvanını haiz, en az yirmi yıl avukatlık mesleğini icra etmiş, en az yirmi yıl fiilen kamu hizmetinde çalışmış ve yükseköğrenim görmüş üst kademe yöneticilerinden, birinci sınıf hâkim ve savcıların adaylık dâhil en az yirmi yıl çalışmış olması, şartlarından en az birini sağlayan kişiler arasından usulünce on iki yıl için seçilirler.

-Altmış beş yaşını doldurduklarında, on iki yıllık süre bitmemiş bile olsa, zorunlu olarak emekliye ayrılırlar.

-Başkan ve iki başkanvekili, üye tam sayısının salt çoğunluğu ile dört yıllığına ve gizli oyla seçilirler. Süresi dolanların yeniden seçilmeleri önünde bir engel yoktur. Görevleri süresince, resmi ya da özel başka herhangi bir görev alamazlar.

Anayasa Mahkemesi Başvuru Sorgulama

e-Devlet Şifresi, Elektronik İmza, Mobil İmza veya İnternet Bankacılığı ile e-Devlet Kapısı sistemine giriş yaparak; https://www.turkiye.gov.tr/anayasa-mahkemesi-bireysel-basvuru-sorgulama adresinden sorgulama yapılabilir.

Anayasa Mahkemesi Bireysel Başvuru

Diğer bir adı da “Anayasa Şikâyeti” olan yargı yoludur. 5982 sayılı Anayasa Değişikliği Kanununun, 12 Eylül 2010 tarihli referandumla kabul edilmesiyle birlikte anayasa yargı sistemimize getirilmiştir. Bu yöntem, Almanya, Avusturya, İspanya gibi bazı Avrupa ülkelerinde de mevcuttur. Anayasanın 148’nci maddesine göre “herkes, Anayasada güvence altına alınmış, temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir. Başvuruda bulunabilmek için olağan kanun yollarının tüketilmiş olması şarttır.”

Anayasa Mahkemesi Görevleri

Anayasa normlar hiyerarşisinin en üst basamağında yer alır. Bu nedenle de Anayasaya aykırı herhangi bir düzenleyici işlem yapılamaz. Anayasa Mahkemesinin görevi, çıkarılan kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin ve TBMM içtüzüğünün şekil ve esas yönünden Anayasa’ya uygunluğunu denetlemektir. Anayasa değişikliğine dair kanunları ise ancak şekil bakımından inceleyip denetleyebilir. Bunu soyut norm ve somut norm denetimi olmak üzere iki şekilde yapar.

Anayasa Mahkemesi Yetkileri

-Anayasa Mahkemesi, Anayasada belirtilen bazı organlar tarafından iptal davası açılarak önüne gelen dosyaları, duruşma yapmadan dosya üzerinden inceleyip, Anayasaya aykırılık olduğuna karar verirse kanunun iptaline, aykırılık olmadığına karar verirse de başvurunun reddine karar verir. Buna soyut norm denetimi denir. Bir mahkemede hâlihazırda görülmekte olan bir davada, taraflardan birinin talebi üzerine ya da hâkim re’sen bu yönde kanaat getirirse bu dosyayı Anayasa Mahkemesine gönderir. Ve yine aynı şekilde, eğer Anayasa Mahkemesi aykırılık olduğu kanaatine varırsa kanunun iptaline, eğer aykırılık olmadığı kanaatine varırsa da başvurunun reddine hükmeder. Buna da somut norm denetimi denir.

Ceza Hukukuyla Bağlantılı Anayasa Mahkemesi Kararları

Kamu gücü tarafından, Anayasal temel hak ve özgürlükler ile Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinde yer alan herhangi bir hakkın ihlal edildiği iddiası durumunda, tüm olağan kanun yolları tüketilmişse, herkes Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru yapabilir. Bu anlamda ülkemizde yapılan Bireysel Başvuruların çoğunluğu Ceza Hukuku alanından, Ceza Muhakemesi Kanununun gereğince uygulanmaması dolayısıyla, kaynaklanmaktadır. Tutukluluk süreleri, yetki sınırlarının aşılarak arama yapılması, uzun süren yargılama süreleri vs. ihlaller söz konusu olmaktadır.

Anayasa Mahkemesi İptal Kararları

Anayasa Mahkemesi soyut norm ve somut norm denetimi sonucunda, dosyayı inceleyip de Anayasaya aykırılık tespit ederse, ilgili kanunun iptaline karar verir. Bu iptal kararları kesindir ve herhangi bir temyiz ya da itiraz yolu yoktur. Ortadan kaldırılan bu kanun hükmü herkes için sonuç doğurur. Yasama, yürütme ve yargı organlarını, idari makamları, tüm gerçek ve tüzel kişileri bağlar. İptal kararları Resmi Gazetede yayımlanır, yayımlandığı gün yürürlüğe girip, hüküm ve sonuçlar doğurmaya başlar. Anayasa Mahkemesi gerekli görürse bu yürürlüğe girme tarihini bir yılı aşmamak üzere ileri bir tarihe erteleyebilir.

Anayasa Mahkemesi Genel Kurul Kararları

Norm denetimi, Bölümler tarafından verilen Bireysel Başvuru kararları arasında oluşmuş ve oluşabilecek farklılıkları gidermek, Yüce Divan sıfatıyla yargılama, siyasi parti kapatma davaları, Sayıştay’dan yardım alarak siyasi partilerin mali denetimi, yasama dokunulmazlığının kaldırılması ve milletvekilliğinin düşürülmesi kararlarına karşı yapılan başvurular Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu tarafından incelenip karar verilir. Başkan ve Başkanvekilinin de dâhil olduğu on beş üyeden oluşan Genel Kurul, en az on üyenin katılımıyla Başkan veya Başkanvekilinin başkanlığında toplanır. Genel Kurul kararlarını salt çoğunlukla alır. İstisnaları; Anayasa değişikliğinde iptale, siyasî partilerin kapatılmasına ya da Devlet yardımından yoksun bırakılmasına karar verilmesidir. Bu durumlarda katılan üyelerin üçte iki oy çokluğu gereklidir.

Anayasa Mahkemesi Atama

Anayasa Mahkemesinde bazı personellerin görevlendirmesi atama yolu ile gerçekleştirilir. Mahkeme personelinin atamasını Başkan, genel sekreterin önerisi üzerine yapar. Adli veya idari hâkim ya da savcı veya Sayıştay denetçisi, başdenetçisi ya da uzman denetçisi olarak en az beş yıl başarıyla mesleklerini ifa etmiş veya Yükseköğretim kurumlarının hukuk, iktisat veya siyasal bilimler dallarında doçent, yardımcı doçent ya da doktorasını tamamlamış araştırma görevlisi olan ve raportör olarak görevlendirilenlerden, talepte bulunmaları ve Başkanlıkça uygun görülmesi hâlinde Mahkeme raportörü olarak atanırlar.

Anayasa Mahkemesi'nin Önemi

Anayasa Mahkemesi, bir hukuk devletinin en olmazsa olmaz kurumudur. Zira vatandaşların temel hak ve özgürlükleri, devlet otoritesinin vatandaşların hak ve özgürlükleri lehine kısıtlanması Anayasa ile düzenlenir. Anayasanın sıradan kanunlardan en bariz farkı; Anayasanın normlar hiyerarşisinde en tepede bulunması ve Anayasaya aykırı herhangi bir kanun yapılamamasıdır. Anayasa Mahkemesi ise bu durumun fiili denetleyicisidir. Eğer Anayasa Mahkemesi işlevini yitirir ya da işlevsizleştirilirse artık Anayasaya uygunluk denetimi yapmak fiilen mümkün olmadığında, Anayasa adeta sıradan bir kanun haline indirgenmiş olur. Ve devletin tüm temel işlevini, vatandaşların hak ve özgürlüklerini düzenleyen Anayasa işlevsiz hale geldiğinde, devletin fiilen yasamanın ya da yürütmenin tekeline geçmesi işten bile değildir. Bu durumda kuvvetler ayrılığı ilkesi de zedelenmiş olur. Kuvvetler ayrılığının olmadığı bir ülkede hukuk devletinden söz edilemez.

Anayasa Mahkemesi Kararına İtiraz

Anayasa Mahkemesinin kararları kesindir. Üst mahkeme olarak, Anayasa Mahkemesinin kararlarına itiraz ve temyiz yolu açık değildir. Anayasa Mahkemesini kesin kararından sonra altı ay içinde Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine Başvurulabilir. Fakat bu bir temyiz değildir, çünkü AİHM’nin bir buyurma yetkisi yoktur. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne taraf olan devletler AİHM kararlarını uygulayacaklarını taahhüt etmişlerdir. Ancak burada devletlerin bağımsızlığından kaynaklanan bir takdir yetkisi söz konusudur. Bu nedenle de AİHM bir temyiz mahkemesi olarak anılamaz, zira kararlarının bağlayıcılığı yoktur.

Anayasa Mahkemesi Karar İncelemesi

Anayasa Mahkemesi iptal davası ve itiraz yoluyla yapılan başvurularda karar incelemelerini dosya üzerinden yapar ve kanunun iptaline ya da başvurunun reddine kesin olarak karar verir. Bunun istisnası Yüce Divan sıfatıyla yaptığı yargılamalardır. Bu yargılamalar esnasında tanık dinleme, delil toplama gibi adli işlemlerde bulunur. Ayrıca Bireysel Başvurularda 6216 sayılı Kanun ile İçtüzükte öngörülen koşullar varsa bilgi ve belge talep edip duruşma yapabilir. Telafisi mümkün olmayacak zararların ortaya çıkmasını ihtimalinin varlığına kanaat getirirse “ihtiyati tedbir” kararı alabilir.

Anayasa Mahkemesi Karar Düzeltmesi

Anayasa Mahkemesi karar düzeltmesi yapmaz. İptal ve İtiraz davalarında dosya üzerinden esasen inceleme yapıp Anayasaya aykırılık tespit ederse ilgili kanunun iptaline karar verir. İptal edilen kanun herkes için hüküm ve sonuçlar doğurur. Devletin tüm organları, gerçek ve tüzel kişiler için bağlayıcıdır. İlgili mahkeme bu iptal kararından sonra yargılamaya devam edip vereceği kararları buna göre verir. Bireysel Başvuru esasen incelemesinden sonra bir temel hakkın ihlal edildiğine karar verirse ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere hükmeder. Eğer ihlal bir mahkemeden kaynaklı ise; ihlalin sonuçlarını ortadan kaldırmak için, ivedilikle ve mümkünse dosya üzerinden yeniden yargılama yapmak üzere ilgili mahkemeye gönderilebilir. Eğer yeniden yargılama yapılmasında bir hukuki yarar olmadığına kanaat getirilirse, başvurucu lehine uygun miktarda tazminata hükmedilebilir.

Emsal Anayasa Mahkemesi Kararları

 Anayasa Mahkemesinin daha önce vermiş olduğu kararlara; Karar Arama sayfamızdan ulaşabilirsiniz.

Anayasa Mahkemesi İtiraz Dilekçesi

 Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla başvuru ancak görülmekte olan bir davada, davaya bakan mahkemenin hâkimi re’sen ilgili kanun maddesinin Anayasaya aykırı olduğuna kanaat getirirse ya da taraflardan birinin ilgili kanunun Anayasaya aykırı olduğunu iddia etmesi ve hâkimin bunun ciddi olduğuna kanaat getirmesi sonucu hâkim tarafından dosya Anayasa Mahkemesine gönderilir. Anayasa Mahkemesi beş ay içinde karar verir. Eğer karar beş ay içinde verilmezse, ilgili mahkeme davayı yürürlükteki kanuna göre sonuçlandırır.

Sık Sorulan Sorular

Anayasa Mahkemesi hakkında sık sorulan sorular

Anayasa Mahkemesi yasaların Anayasa’ya uygunluğunu, kişisel hak ihlalleri davalarını ve çeşitli diğer görevleri kapsamındaki dava ve işleri karara bağlayan Türkiye Cumhuriyeti’nin en üst dereceli Yüksek Mahkemesidir.
Türkiye Cumhuriyeti’nin başkenti Ankara’da yerleşiktir.
Evet, Arama Motorumuz üzerinden tüm Anayasa Mahkemesi kararlarına ulaşabilirsiniz.
Anayasa Mahkemesi’nin en güncel içtihatlarına Full & Egal üzerinden ulaşabilirsiniz. İçtihatlarımız en geç aylık olarak güncellenmektedir.
Evet, karar mekanizması olan Genel Kurul, Bölümler ve Komisyonların tüm güncel kararları Arama Motorumuzda bulunmaktadır.
Evet, Anayasa Mahkemesi kararlarını sınırsız olarak dilediğiniz dile çevirebilir ve kullanabilirsiniz. İçtihat metinlerinin çevirisi özelliğimiz; Tüm Abonelerimize ek ücret gerektirmeksizin sınırsız olarak sunulmaktadır.
Anayasa Mahkemesi üç şekilde denetim yapar. İlki “iptal davası” (soyut norm denetimi), ikincisi “itiraz ya da def’i” (somut norm denetimi), son olarak da üçüncüsü bireysel başvuru (anayasa şikâyeti) olarak adlandırılır. Karar incelemesi iptal davasında ve itiraz davasında dosya üzerinden, bireysel başvurularda ise gerekli görülürse duruşma usulü yapılır.
-Anayasa Mahkemesi, iptal davası ya da itiraz yoluyla gelen başvuruyu inceler. Kanunun, Anayasaya aykırılığı kanısına varırsa kanunun iptaline; aykırı olmadığına karar verirse başvurunun reddine karar verir. Karar Düzeltmesi yapmaz.

-Bireysel başvuru yolunda ise esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere hükmedilir. Tespit edilen ihlal bir mahkeme kararından kaynaklanmışsa, ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldırmak için yeniden yargılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. İlgili mahkeme, ihlal kararında açıklanan ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldıracak şekilde yeniden yargılama yapar ve mümkünse dosya üzerinden ivedilikle karar verir. Yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmayan hâllerde başvurucu lehine tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava açılması yolu gösterilebilir.
Anayasa Mahkemesinin daha önce vermiş olduğu kararlara; Karar Arama bağlantımızdan ulaşılabilir.
 Bir davaya bakmakta olan mahkeme, uygulanacak bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümlerini Anayasaya aykırı görürse re’sen veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varırsa, dosyayı Anayasa Mahkemesine gönderir.
Kanunların, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin (ve 9 Temmuz 2018 öncesinden kalan yürürlükteki kanun hükmündeki kararnamelerin) ve TBMM içtüzüğünün Anayasaya şekil ve esas bakımından uygunluğunu denetlemektir. Anayasa değişikliklerini ise esas yönünden inceleyemez, yalnızca şekil bakımından inceler ve denetler. Fakat şu parlamento kararlarını denetleyebilir; Uluslararası antlaşmaları, OHAL Cumhurbaşkanlığı kararnamelerini, inkılap kanunlarını ve parlamento kararlarını, TBMM içtüzüğünü, yasama dokunulmazlığının kaldırılması kararı ve milletvekilliklerinin düşürülmesi kararlarını.
Kuruluşundan bu yana Anayasa Mahkemesi başkanları sırasıyla; Sünuhi Arsan, Ömer Lütfi Akadlı, İbrahim Hilmi Senil, İsmail Hakkı Ketenoğlu, Muhittin Taylan, Kâni Vrana, Şevket Müftügil, Ahmet Hamdi Boyacıoğlu, Hasan Semih Özmert, Orhan Onar, Mahmut Cuhruk, Necdet Darıcıoğlu, Yekta Güngör Özden, Ahmet Necdet Sezer, Mustafa Bumin (vekâleten), Mustafa Bumin, Tülay Tuğcu, Haşim Kılıç ve hala görevde bulunan Zühtü Arslan olarak sıralanabilir.
Anayasa Mahkemesine üye seçilebilmek için, kırk beş yaşın doldurulmuş olması kaydıyla; yükseköğretim kurumları öğretim üyelerinin profesör veya doçent unvanını kazanmış, avukatların en az yirmi yıl fiilen avukatlık yapmış, üst kademe yöneticilerinin yükseköğrenim görmüş ve en az yirmi yıl kamu hizmetinde fiilen çalışmış, birinci sınıf hâkim ve savcıların adaylık dâhil en az yirmi yıl çalışmış olması şarttır. Üyeler, bu şartları haiz kişiler arasından seçilirler.
-Sayıştay Genel Kurulunun, her boş yer için kendi başkan ve üyeleri arasından gösterecekleri üçer aday içinden, iki üyeyi. Baro başkanlarının serbest avukatlar arasından gösterecekleri üç aday içinden ise bir üyeyi, Türkiye Büyük Millet Meclisi gizli oylama ile seçer. Türkiye Büyük Millet Meclisinde yapılacak bu seçimde, her boş üyelik için ilk oylamada üye tam sayısının üçte iki ve ikinci oylamada üye tam sayısının salt çoğunluğu aranır. İkinci oylamada salt çoğunluk sağlanamazsa, bu oylamada en çok oy alan iki aday için üçüncü oylama yapılır; üçüncü oylamada en fazla oyu alan aday üye seçilir.

-Her boş yer için kendi başkan ve üyeleri arasından Yargıtay ve Danıştay üçer aday gösterir. Cumhurbaşkanı üç üyeyi Yargıtay’dan ve iki üyeyi de Danıştay’dan seçer. Yükseköğretim Kurulunun kendi üyesi olmayan yükseköğretim kurumlarının hukuk, iktisat ve siyasal bilimler dallarında görev yapan öğretim üyeleri arasından göstereceği üçer aday içinden en az ikisi hukukçu olmak üzere Cumhurbaşkanı tarafından üç üye seçilir. Ve yine Cumhurbaşkanı dört üyeyi üst kademe yöneticileri, serbest avukatlar, birinci sınıf hâkim ve savcılar ile en az beş yıl raportörlük yapmış Anayasa Mahkemesi raportörleri arasından seçer.
Mahkemelerin bağımsızlığı ve tarafsızlığı ilkeleri gereğince, Anayasa Mahkemesi de herhangi bir kuruma bağlı değildir.
Anayasa Mahkemesinin on beş üyesi bulunur. Üç tanesi TBMM, on iki tanesi Cumhurbaşkanı tarafından seçilmektedir.
 -Bireysel başvurunun başvuru yollarının tüketildiği tarihten, başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılması gerekir.

-Mücbir sebep veya ağır hastalık gibi haklı bir mazereti nedeniyle süresi içinde bireysel başvuruda bulunamayanlar, mazeretin kalktığı tarihten itibaren on beş gün içinde, mazeretiyle ilgili açıklamalara başvuru formunda yer verip mazeretini ispatlayan belgeleri başvuru formuna ekleyerek Anayasa Mahkemesine başvurabilirler. Anayasa Mahkemesi, öncelikle başvurucunun ve mazeretinin geçerli görülüp görülmediğini inceleyerek mazereti kabul eder veya reddeder.
Bireysel başvuru, 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ve Anayasa Mahkemesi İçtüzüğünde (İçtüzük) belirtilen şartlara uygun biçimde ve bireysel başvuru formu kullanılarak resmî dilde yapılır.
Bireysel başvuru ancak ihlale yol açtığı ileri sürülen işlem, eylem ya da ihmal nedeniyle güncel ve kişisel bir hakkı doğrudan etkilenenler tarafından yapılabilir. Kamu tüzel kişileri bireysel başvuru yapamaz. Özel hukuk tüzel kişileri sadece tüzel kişiliğe ait haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle bireysel başvuruda bulunabilir. Yalnızca Türk vatandaşlarına tanınan haklarla ilgili olarak yabancılar bireysel başvuru yapamaz.
Bireysel başvuruda bulunurken ya da başvurunun incelenme sürecinde avukat tutmak zorunlu değildir.
Anayasa Mahkemesi ilk kez 1961 Anayasası ile kurulmuştur. Anayasa Mahkemesinin kuruluşu, görev ve yetkileri, yargılama ve çalışma usulü ile kararlarının niteliği 1961 Anayasası'nın 145 ila 152. maddelerinde düzenlenmiş; buna bağlı olarak 44 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ise 22/4/1962 tarihinde kabul edilmiştir.
Anayasa Mahkemesinin daha önce vermiş olduğu kararlara; Karar Arama bağlantımızdan ulaşılabilir. Norm Denetimi, Bireysel Başvuru, Siyasi Parti Kapatma, İhtar, Mali Denetim ve Değişik İşler, Yasama Dokunulmazlığı ve Milletvekilliğinin Düşmesi başlıkları arasından seçilerek ilgili kararlara yeniden eskiye sıralı olarak ulaşılabilir.
-Genel Kurul ve bölümler kararlarını katılanların salt çoğunluğuyla karar alır. Oyların eşitliği hâlinde başkanın bulunduğu tarafın görüşü doğrultusunda karar verilmiş olur. Ancak Anayasa değişikliğinde iptale, siyasi partilerin kapatılmasına veya Devlet yardımından yoksun bırakılmasına karar verilebilmesi için katılan üyelerin üçte iki oy çokluğu gerekir. Ve oylamaya en kıdemsiz üyeden başlanır.

-Bölümler, başkanvekili başkanlığında dört üyenin katılımıyla, Genel Kurul ise, Mahkeme Başkanının veya Başkanın belirleyeceği başkanvekilinin başkanlığında en az on üyeyle toplanır.

-Mahkemenin müzakereleri gizli olup, Başkanın uygun göreceği teknik araçlarla kaydı yapılır.

-Üyeler çekimser oy kullanamaz. Başvurunun reddi ya da kanunun iptali yönünde oy kullanabilirler.
Bireysel Başvurularda 6216 sayılı Kanun ile İçtüzükte öngörülen koşullar varsa bilgi ve belge talep edip duruşma yapabilir. Telafisi mümkün olmayacak zararların ortaya çıkmasını ihtimalinin varlığına kanaat getirirse “ihtiyati tedbir” kararı alabilir.
 Anayasa Mahkemesinin kararları, yüksek mahkeme sıfatını haiz olduğundan, nihai ve kesindir. Karara itiraz ve temyiz yolu yoktur. Anayasa Mahkemesini kesin kararından sonra altı ay içinde Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine Başvurulabilir. Fakat bu bir temyiz değildir, çünkü AİHM’nin bir buyurma yetkisi yoktur. Bu nedenle de AİHM bir temyiz mahkemesi olarak anılamaz, zira kararlarının bağlayıcılığı yoktur.
Anayasa Mahkemesinin kararları yüksek mahkeme sıfatını haiz olduğundan nihai ve kesindir. Karara itiraz ve temyiz yolu yoktur.
Anayasa Mahkemesinin kararları yüksek mahkeme sıfatını haiz olduğundan nihai ve kesindir. Karara itiraz ve temyiz yolu yoktur.
Mahkeme kararları kesindir. Mahkeme kararları Devletin yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel tüm kişileri bağlar.
Anayasa Mahkemesi kararları Resmi Gazetede yayınlanır. Kararlar Resmi Gazetede yayımlandığı gün yürürlüğe girerler. Gerekli gördüğü durumlarda Anayasa Mahkemesi bazen kararın yürürlüğe girme süresini, bir yılı aşmamak üzere, ayrıca belirler. İptal kararları geriye yürümez.
Bir iş Anayasa Mahkemesine geldikten sonra beş ay içinde karar verip açıklar. Bu süre içinde karar verilmezse mahkeme davayı yürürlükteki kanun hükümlerine göre sonuçlandırır.
Anayasa Mahkemesinin kararları kesindir. Mahkeme kararları Devletin yasama, yürütme ve yargı organlarını, idari makamları, gerçek ve tüzel tüm kişileri bağlar. Yerel Mahkemeler de yargı organına mensup olduğu için kararları tanımak zorundadır.
Genel Kurul, Mahkeme Başkanının veya Başkanın belirleyeceği başkanvekilinin başkanlığında en az on üyeyle toplanır.