Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου σχετικά με πρόγραμμα- πλαίσιο κοινοτικών ενεργειών έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης ( 1987-1991 )

29. 12. 86 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 333/45
Γνωμοδότηση για την πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου σχετικά με πρόγραμμα-πλαίσιο κοινο­
τικών ενεργειών έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης (1987-1991)
(86/C 333/12)
Στις 12 Αυγούστου 1986, το Συμβούλιο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων αποφάσισε, σύμφωνα με το
άρθρο 198 της ιδρυτικής συνθήκης της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, να ζητήσει τη
γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την παραπάνω πρόταση.
Το τμήμα ενέργειας, πυρηνικών θεμάτων και έρευνας που είχε αναλάβει την προετοιμασία των
εργασιών της ΟΚΕ για το θέμα αυτό, υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 7 Νοεμβρίου 1986 με
βάση την εισήγηση του κ. Roseingrave.
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, στη 241η σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 27ης Νο­
εμβρίου 1986), υιοθέτησε ομόφωνα την ακόλουθη γνωμοδότηση:
Η ΟΚΕ πιστεύει ακράδαντα ότι, παρά τις παρατηρήσεις που εκτίθενται παρακάτω και στις οποίες
αξίζει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή, το σχέδιο προγράμματος-πλαίσιο για την πενταετία 1987-
1991 αποτελεί σημαντικό βήμα στην πορεία προς μια ουσιαστική Κοινότητα της επιστήμης και
της τεχνολογίας.
Η υιοθέτηση του προγράμματος της Επιτροπής στη σημερινή του μορφή, θα αποτελέσει για μια
ακόμη φορά έκφραση της πολιτικής βούλησης των κρατών μελών για μια Ευρώπη της επιστήμης
και της τεχνολογίας, βούλησης η οποία έχει επανειλημμένα εκφρασθεί στο παρελθόν και πιο
πρόσφατα μάλιστα μέσα από την ενιαία πράξη του Δεκεμβρίου 1985 όπου ολόκληρο κεφάλαιο
είναι αφιερωμένο στην οικοδόμηση της Κοινότητας της τεχνολογίας.
Η ΟΚΕ πιστεύει ότι το δεύτερο πρόγραμμα-πλαίσιο θα συμβάλει στην ενίσχυση των επιστημονι­
κών και τεχνολογικών βάσεων της ευρωπαϊκής βιομηχανίας τόσο στις μικρότερες όσο και στις
μεγαλύτερες χώρες καθώς επίσης και στην προώθηση της ανταγωνιστικότητας της Κοινότητας
σε διεθνές επίπεδο, ώστε να ανυψωθεί το βιοτικό επίπεδο των πολιτών της και να ενισχυθεί η
μεταξύ των κρατών της συνοχή.
Η ΟΚΕ πιστεύει ωστόσο ότι το ύψος της χρηματοδοτικής δέσμευσης που προτείνει η Επιτροπή
για την πενταετία 1987-1991 πρέπει να θεωρείται ως το αυστηρά κατώτατο για την κάλυψη των
πολιτικών αναγκών που έχουν εκφρασθεί με τόσο επίσημο τρόπο.
Η ΟΚΕ προτρέπει ωστόσο αποφασιστικά το Συμβούλιο να μην επιτρέψει την υπονόμευση
μιας τόσο ζωτικής για το μέλλον της Κοινότητας δράσης από βραχυπρόθεσμους υπολογισμούς
χρηματοδοτικού χαρακτήρα.
1. Οι κύριοι στόχοι και η στρατηγική της Κοινότητας
στον τομέα της έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης
(Ε + ΤΑ)
1.1. Η ενίσχυση των επιστημονικών και τεχνολογικών
βάσεων της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και η ανάπτυξη της
ανταγωνιστικότητας της σε διεθνές επίπεδο είναι μεν
κύριοι στόχοι μιας στρατηγικής για την έρευνα και τεχνο­
λογική ανάπτυξη αλλά αποτελούν ένα μόνο στοιχείο της
γενικότερης ανάπτυξης μιας Ευρώπης που θα αποτελεί
ένα καλύτερο χώρο για τους πολίτες της. Αυτό απαιτεί,
σαν μια προϋπόθεση, την αύξηση των ευκαιριών απασχό­
λησης και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των πολιτών
της Κοινότητας.
1.2. Η ΟΚΕ εφιστά την προσοχή στις θέσεις της σχε­
τικά με τους στόχους της κοινοτικής έρευνας και ανάπτυ­
ξης που αναφέρονται στις παραγράφους 2.4.1 έως 2.4.6 στη
γνωμοδότηση της για τις «προτεραιότητες της κοινοτικής
έρευνας» (').
(') ΕΕαριθ. C 160 της 1.7. 1985.
1,3. Για να επιτευχθούν οι κοινωνικοί στόχοι της Ευρω­
παϊκής Κοινότητας και επειδή η βελτίωση της αντα­
γωνιστικότητας και της καινοτομίας δεν εξαρτάται μόνο
από το έργο των ερευνητών, απαιτείται μια ευρύτερη θεώ­
ρηση του τομέα της έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης
απ' αυτήν που εκφράζεται στις προτάσεις της Επιτροπής.
Αυτοί οι στόχοι θα επιτευχθούν μόνο αν δοθεί μεγαλύτερη
προσοχή στο ρόλο που διαδραματίζουν διάφοροι παράγο­
ντες, όπως π.χ. ο πολιτιστικός και ο ανθρώπινος παράγο­
ντας στην εμπορευματοποίηση των αποτελεσμάτων, στις
νομικές πράξεις, στην έρευνα της αγοράς στη συμμετοχή
των εργαζομένων και στη συνεκτίμηση των συμφερόντων
τους τόσο στο σχεδιασμό και την εφαρμογή της τεχνο­
λογικής έρευνας και ανάπτυξης, όσο και στην εκμετάλ­
λευση των αποτελεσμάτων της.
Η Επιτροπή προτείνει, και η ΟΚΕ συμφωνεί, ότι η τεχνο­
λογική έρευνα και ανάπτυξη πρέπει να υπηρετεί την κοι­
νωνική ανάπτυξη και ο κοινωνικός διάλογος να έχει μια
ιδιαίτερη θέση στα προγράμματα για την τεχνολογική
έρευνα και ανάπτυξη. Ωστόσο η Επιτροπή δεν μετασχη-
Αριθ. C 333/46 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 29. 12. 86
ματίζει την υποχρέωση αυτή σε συγκεκριμένες προτάσεις
στις 8 ενέργειες του προγράμματος.
1.4. Η κοινωνική διάσταση της Ευρωπαϊκής Κοινό­
τητας, η κοινωνική επίδραση της τεχνολογικής μεταλλα­
γής και το κοινωνικό δυναμικό των κοινοτικών ενεργειών
στον τομέα των νέων τεχνολογιών θα έπρεπε να τονίζονται
περισσότερο στο νέο πρόγραμμα-πλαίσιο για την έρευνα
και τεχνολογική ανάπτυξη. Αυτοί οι κοινωνικοί παράγο­
ντες θα πρέπει να αποτελούν τα βασικά στοιχεία του
προγράμματος και να λαμβάνονται υπόψη για τον καθορι­
σμό των δραστηριοτήτων που έχουν προτεραιότητα. Στην
πρόταση δεν τονίζεται αρκετά ο δεσμός που υπάρχει
μεταξύ έρευνας και ανάπτυξης και της κοινωνικής διάστα­
σης της τεχνολογικής μεταλλαγής και των θεμάτων που
ενδιαφέρουν τους καταναλωτές.
1.5. Η οικονομική και κοινωνική συνοχή της Ευρωπαϊ­
κής Κοινότητας, που είναι ο δεύτερος κύριος στόχος του
νέου προγράμματος-πλαίσιο, δεν είναι δυνατό να επιτευ­
χθεί αν δεν ληφθούν συγκεκριμένα και κατάλληλα μέτρα
για την επίτευξη της. Η περιορισμένη προσοχή που δίνε­
ται σ' αυτό το σημείο στην πρόταση μπορεί να οδηγήσει
σε αύξηση παρά σε μείωση των ανισοτήτων.
Η βασική αρχή που θα έπρεπε να διέπει την εφαρμογή
αυτών των μέτρων οφείλει να είναι ότι για να επιτευχθεί
η ενοποίηση της Ευρώπης θα πρέπει τα οικονομικά ασθε­
νέστερα κράτη μέλη να αναπτύξουν την τεχνολογική τους
έρευνα, ώστε το δυναμικό τους να πλησιάσει περισσότερο
το δυναμικό των ισχυρότερων κρατών μελών. Αυτό θα
έπρεπε να έχει διασαφηνισθεί στις κατευθυντήριες γραμ­
μές της Επιτροπής για το δεύτερος πρόγραμμα πλαίσιο.
1.6. Ένα πρόγραμμα έρευνας και ανάπτυξης που θεωρεί
την ανταγωνιστικότητα σαν καθοριστικό στόχο δεν μπο­
ρεί να σταθεί σε βραχυπρόθεσμη ή μεσοπρόθεσμη προο­
πτική. Η ανταγωνιστικότητα συμβάλλει βέβαια εμφανώς
στην οικονομική ευημερία της Ευρωπαϊκής Κοινότητας
μέσω της επιτυχίας στις διεθνείς αγορές, δεν μπορεί όμως
να δικαιολογηθεί σε βάρος άλλων πρωταρχικών ζητημά­
των όπως το πρόβλημα της ανεργίας.
Το προτεινόμενο δεύτερο πρόγραμμα-πλαίσιο ενώ καθι­
στά την ανταγωνιστικότητα πρωταρχικό στόχο, προσδιο­
ρίζει αυτή την άποχη αναφέροντας ότι με την εφαρμογή
των νέων τεχνολογιών ελπίζεται ότι θα ικανοποιηθούν
νέες ανάγκες σε τιμές εμπορεύσιμες. Αυτό θα μπορούσε
να συμβάλει στη δημιουργία θέσεων απασχόλησης. Η
κύρια ώθηση που έδινε το πρώτο πρόγραμμα πλαίσιο
αφορούσε την επίτευξη της ανταγωνιστικότητας με την
καθήλωση των εξόδων επίσης δινόταν έμφαση στην και­
νοτομία όσον αφορά τις χρησιμοποιούμενες κατεργασίες
σε αντίθεση με την καινοτομία όσον αφορά τα προϊόντα.
1.7. Σχετικά με το Εύρηκα, η ΟΚΕ εφιστά την προσοχή
στη λεπτομερή ανάλυση που περιέχεται στην ενημε­
ρωτική της έκθεση με τίτλο «Νέες Τεχνολογίες: Ευρω­
παϊκή Κοινότητα/Έρευνα και Ανάπτυξη» (CES 851/85),
όπου εξάγονται τα ακόλουθα συμπεράσματα:
Οι προτάσεις του Εύρηκα θα πρέπει να συμβιβαστούν με
τις προτάσεις του ΕΕΤί
1) ώστε οι μεν να συμπληρώνουν
τις δε. Οι πρώτες ενδείξεις δείχνουν ότι υπάρχει κίνδυνος
αλληλεπικάλυψης. Η απουσία επαρκούς συντονισμού
στην οργάνωση της ευρωπαϊκής έρευνας και ανάπτυξης
μπορεί να έχει σαν αρνητική συνέπεια το Εύρηκα να
προκαλέσει σοβαρές ανισορροπίες.
Η ΟΚΕ υπογραμμίζει ότι τόσο τα μικρά ερευνητικά ιδρύ­
ματα όσο και εκείνα που πραγματοποιούν έρευνα σε
επίπεδο τομέων μπορούν να διαδραματίσουν ορισμένο
ρόλο στη δημιουργία νέων προϊόντων και μεθόδων παρα­
γωγής.
Αν και αναγνωρίζεται ότι η Κοινότητα εκπροσωπείται
ήδη μέσω της Επιτροπής στο συντονιστικό όργανο του
Εύρηκα, πληρέστερος συντονισμός μεταξύ ΕΕΤ και
Εύρηκα έχει εξασφαλισθεί με τη συμμετοχή της Επιτρο­
πής στη λειτουργία της γραμματείας Εύρηκα.
Η Επιτροπή θα πρέπει να έχει την πλήρη ευθύνη για το
συντονισμό όλων των ενεργειών της έρευνας και τεχνο­
λογικής ανάπτυξης σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
1.8. Για να επιτευχθούν αυτοί οι στόχοι, η στρατηγική
της Κοινότητας θα πρέπει να:
— κάνει πλήρη χρήση της πρόσθετης αξίας που
προσφέρεται από μία συντονισμένη στρατηγική στο
χώρο όλης της Κοινότητας για την έρευνα και τεχνο­
λογική ανάπτυξη,
— να προχωρήσει γρήγορα στην ολοκλήρωση της εσωτε­
ρικής αγοράς,
— να επιταχύνει την εξέλιξη της καινοτομίας που
ακολουθεί την προανταγωνιστική έρευνα.
1.9. Η ΟΚΕ συμφωνεί με την Επιτροπή σε ό,τι αφορά
τα πλεονεκτήματα που η τελευταία αποδίδει στη σημασία
που προσφέρεται από την κοινοτική διάσταση όπως: κατα­
νομή των εξόδων, διασπορά των επιστημονικών κινδύνων,
επίτευξη του κρίσιμου μεγέθους όσον αφορά τους οικονο­
μικούς και ανθρώπινους πόρους, μεγαλύτερη αποτελεσμα­
τικότητα και ικανότητα για θέσπιση περαιτέρω μέτρων.
1.10. Ο κοινοτικός προϋπολογισμός για την Ε + ΤΑ
είναι λιτός σε σχέση με το συνολικό προϋπολογισμό για
Ε + ΤΑ των κρατών μελών (περίπου 3 % του συνολικού
προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και 2,5 %
των συνολικών δημοσίων δαπανών των κρατών μελών για
την έρευνα και ανάπτυξη). Αυτό το γεγονός προβάλλει
τέσσερα καθήκοντα για τη στρατηγική της Κοινότητας
σ' αυτό τον τομέα:
— Συντονισμό των εθνικών προσπαθειών για την έρευνα
και ανάπτυξη
— Παρότρυνση της κοινής έρευνας και ανάπτυξης
— Διάδοση των αποτελεσμάτων της έρευνας και ανά­
πτυξης
— Προώθηση της καινοτομίας.
1.11. Δύο ολοφάνερα εμπόδια για την καινοτομία που
θα έπρεπε να εξαλειφθούν αμέσως είναι η απουσία ενός
κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας που να χορηγείται
με ευκολία και η σπανιότητα προτύπων σε επίπεδο της
Κοινότητας. Άλλα εμπόδια είναι περισσότερο δύσκολο
να παρακαμφθούν· ιδιαίτερα η απροθυμία των κρατών
29. 12. 86 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 333/47
μελών να παραχωρήσουν ό, τι θεωρούν ως εθνικά συμ­
φέροντα.
1.12. Αξίζει να σημειωθεί ότι το κρίσιμο μέγεθος σε
εξοπλισμό και ανθρώπινους πόρους δεν συνεπάγεται
πλέον γεωγραφικό εντοπισμό σε μια μόνο τοποθεσία —οι
νέες τεχνολογίες πληροφόρησης και επικοινωνίας καθι­
στούν δυνατή τη συγκέντρωση των προσπαθειών σε ένα
πρότυπο κέντρο στους κόλπους του οποίου θα εργάζονται
ερευνητές και καινοτόμοι απασχολούμενοι σε διαφορετι­
κές γεωγραφικές τοποθεσίες.
1.13. Η ΟΚΕ συμφωνεί με τον προτεινόμενο νέο προ­
σανατολισμό των κανόνων που διέπουν τον ανταγωνισμό
όπως εφαρμόζονται στην Ε + ΤΑ. Οι κανόνες για τον
ανταγωνισμό θεσπίστηκαν σε μια εποχή κατά την οποία
η ευρωπαϊκή οικονομία ήταν σχετικά κλειστή. Αυτό δεν
ισχύει πλέον. Σήμερα οι κοινοτικές επιχειρήσεις αντα­
γωνίζονται στην ευρωπαϊκή εσωτερική αγορά με τους
αμερικάνικους και ιαπωνικούς γίγαντες. Οι κανόνες για
τον ανταγωνισμό πρέπει συνεπώς να μεταβληθούν ώστε να
μην παρακωλύουν την ανάπτυξη γιγαντιαίων ευρωπαϊκών
επιχειρήσεων ικανών να ανταγωνισθούν τις αμερικανικές
και ιαπωνικές. Ποιο το όφελος μιας συνεργασίας στον
τομέα της Ε + ΤΑ αν ο σχηματισμός βιομηχανικών και
εμπορικών συνασπισμών παρακωλύεται;
1.14. Ο βραδύς και μη αποτελεσματικός μετασχη­
ματισμός των αποτελεσμάτων της Ε + ΤΑ σε εμπορικά
προϊόντα αποτελεί σοβαρό μειονέκτημα για την αντα­
γωνιστικότητα της κοινοτικής βιομηχανίας. Η Κοινότητα
πρέπει να προσπαθήσει να μειώσει το χρονικό διάστημα
που χρειάζεται για να επιτείνει τη χρησιμοποίηση των
αποτελεσμάτων της έρευνας. Οι ΜΜΕ ιδιαίτερα θα πρέπει
να έχουν τη δυνατότητα να προτείνουν σχέδια επίδειξης
που δεν εμπίπτουν σε αναπτυγμένα κοινοτικά προγράμ­
ματα.
2. Δραστηριότητες για την έρευνα και τεχνολογική
ανάπτυξη
Η ΟΚΕ συμφωνεί με τα κριτήρια που χρησίμευσαν σαν
οδηγός στην επιλογή των οκτώ ενεργειών που επιλέχθη­
καν από την Επιτροπή για να συμπεριληφθούν στο
πρόγραμμα πλαίσιο. Παρά την ανησυχία του για το ίδιο το
περιεχόμενο των ενεργειών οι οποίες δεν ανταποκρίνονται
επαρκώς στα εν λόγω κριτήρια.
2.1. Ποιότητα ζωής
2.1.1. Οι στόχοι που προτείνονται για την κοινοτική
έρευνα σ' αυτό το σημείο είναι συμαντικοί και αξιοσημεί­
ωτοι. Είναι ωστόσο εξαιρετικά περιορισμένοι και αγνοούν
μερικά σημαντικά προβλήματα της ζωής στην Κοινότητα,
ενώ παράλληλα παραβλέπουν ευκαιρίες που
προσφέρονται στην έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη για
τον εντοπισμό νέων προϊόντων και αγορών και ανταποκρί­
νονται συνεπώς στις κοινωνικές ανάγκες.
Η προσέγγιση που υιοθετείται είναι ιδιαίτερα ανεπαρκής
επειδή παραβλέπει σημαντικά θέματα όπως π.χ. το αυξα­
νόμενο πρόβλημα στην Ευρώπη των εξαρτώμενων ατόμων
όπως εκείνα που παραμένουν επί χρόνια άνεργα, καθώς
και το πρόβλημα των ηλικιωμένων που περιέρχονται σε
κατάσταση απομόνωσης, την ανάγκη να σταματήσει η
χειροτέρευση της ποιότητας της ζωής στο κέντρο των
πόλεων, τα πρότυπα που αναφαίνονται για την αξιοποίηση
του ελεύθερου χρόνου —που αποτελεί συνέπεια της τεχνο­
λογικής ανάπτυξης— και τη δυνατότητα για τη βελτίωση
της ποιότητας της ζωής μέσω της διευκόλυνσης των
ανθρώπων να βοηθήσουν οι ίδιοι των εαυτό τους με τη
συνεργασία και τη συμμετοχή τους στην ανάπτυξη της
γειτονιάς τους και των τοπικών κοινοτήτων.
Περιορίζοντας το πεδίο των ενεργειών για την ποιότητα
της ζωής στους δύο τομείς της υγείας και του περιβάλλο­
ντος, η πρόταση της Επιτροπής περιορίζει τη δυνατότητα
εφαρμογής των αποτελεσμάτων της τεχνολογικής έρευνας
και ανάπτυξης σε τομείς που θα μπορούσαν να καταλή­
ξουν στην παραγωγή νέων προϊόντων και στη συνέχεια
στη δημιουργία νέων θέσεων απασχόλησης, ώστε να
ικανοποιήσουν νέες απαιτήσεις. Ένας παρόμοιος περιο­
ρισμός στο χώρο των ενεργειών για την ποιότητα της ζωής
δεν μπορεί να γίνει αποδεκτός, επειδή δεν συνεπάγεται την
κατάρτιση προγραμμάτων για αυτή τη βασική ενέργεια
του προγράμματος-πλαίσιο.
2.1.2. Ο στόχος του νέου προγράμματος-πλαίσιο (για
την επιβεβαίωση και την υπεράσπιση ενός ευρωπαϊκού
προτύπου, όπου ο κοινωνικός διάλογος, οι συνθήκες ζωής
και εργασίας και η μέριμνα για το περιβάλλον θα κατα­
λαμβάνουν ιδιαίτερη θέση), δεν είναι δυνατό να εκπλη­
ρωθεί εκτός αν επεκταθεί το πεδίο αυτής της δράσης και
ο στόχος αυτός σε όλες τις υπόλοιπες ενέργειες.
2.1.3. Έτσι το πρόγραμμα τεχνολογικής έρευνας και
ανάπτυξης που προσανατολίζεται προς μια καλύτερη
ποιότητα ζωής, θα πρέπει να είναι πηγή νέων προϊόντων
και επομένως διευρυμένων αγορών για τη βιομηχανία της
Κοινότητας τόσο εντός όσο και εκτός της Κοινότητας.
Επομένως η διεύρυνση του πεδίου αυτής της δράσης δικαι­
ολογείται για την πολλά υποσχόμενη προσφορά της στη
βιομηχανική ανάπτυξη και για την αύξηση των θέσεων
απασχόλησης που συνεπάγεται.
2.1.4. Ένα νέο ερευνητικό πρόγραμμα το οποίο θα
επιβλέπει η Γενική Διεύθυνση V της Επιτροπής (απασχό­
ληση, κοινωνικές υποθέσεις και εκπαίδευση) είναι
ευπρόσδεκτο. Ωστόσο δεν θα πρέπει να θεωρήσουμε ότι
είναι ένας παράγοντας που περιορίζει την έκταση που
δίνεται σ' αυτή την κατευθυντήρια γραμμή ενεργειών στο
νέο πρόγραμμα-πλαίσιο.
2.1.5. Το μέρος αυτής της κατευθυντήριας γραμμής
ενεργειών που αφιερώνεται στο περιβάλλον θα έπρεπε να
περιλαμβάνει προτάσεις για την έρευνα σχετικά με το
διεθνικό πρόβλημα της ρύπανσης των υδάτων.
Επίσης θα έπρεπε να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στην
αποτελεσματική διαχείριση της γης και των υδάτων ώστε
να αποφευχθούν οικολογικές «καταστροφές», όπως π.χ. η
ερημοποίηση που παρατηρείται σήμερα σε αρκετές περιο­
χές της Κοινότητας. Ωστόσο η προσέγγιση της έρευνας
και τεχνολογικής ανάπτυξης σ' αυτόν τον τομέα του περι­
βάλλοντος θα πρέπει να βασίζεται σε πολυδιάστατες
βάσεις, γιατί σήμερα είναι ολοφάνερο (και η Επιτροπή
συμφωνεί με αυτήν την άποψη στις νέες της οδηγίες για
την πολιτική για το περιβάλλον —-COM(86) 76 τελικό—
19 Φεβρουαρίου 1986) ότι παρόμοια προβλήματα δεν
Αριθ. C 333/48 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 29. 12. 86
είναι πλέον δυνατό να λυθούν απλά και μόνο σε περιφερει­
ακή η εθνική βάση. Η τεχνολογική έρευνα και ανάπτυξη
θα πρέπει να στοχεύει και να επιδιώκει να αποφεύγεται η
μεταφορά της ρύπανσης μεταξύ των διαφορετικών χώρων
του περιβάλλοντος (π.χ. ύδατα, γη, αέρας) καθώς επίσης
και η επιδείνωση της ποιότητας της ζωής σε διάφορες
περιοχές της Κοινότητας.
2.2. Για μια κοινωνία της πληροφόρησης
2.2.1. Στην πρόταση της Επιτροπής αναφέρονται πολύ
λίγα για τη δράση σε σχέση με τις τεχνολογίες πληροφό­
ρησης (ΤΠ). Αυτό είναι ιδιαίτερα αξιοσημείωτο όταν η
χρηματοοικονομική πρόβλεψη για την ενέργεια αυτή
ανέρχεται σε 2 050 εκατομμύρια ECU, ποσό ανώτερο
όλων των υπόλοιπων, και το οποίο αντιπροσωπεύει το
26,5% της συνολικής προβλεπόμενης χρηματοδότησης.
2.2.2. Με την προϋπόθεση ότι η ενέργεια αυτή περιλαμ­
βάνει τη συνέχιση των προγραμμάτων που σημείωσαν
επιτυχία, και για τα οποία η ΟΚΕ είχε εκφρασθεί θετικά,
η ΟΚΕ συμφωνεί με τις υψηλές δαπάνες που προβλέπονται
για τον τομέα τεχνολογίας και πληροφόρησης αλλά πα­
ράλληλα εφιστά την προσοχή στην έλλειψη αποτελεσμα­
τικότητας που απορρέει από την αποκλειστική
συγκέντρωση στο hardware στην προσπάθεια «να διευκο­
λυνθεί η ευρωπαϊκή βιομηχανία να επανακτήσει την αντα­
γωνιστικότητα της στις παγκόσμιες αγορές στη ΙΟετία
του 1990».
2.2.3. Η ΟΚΕ σημειώνει ότι στην πρόταση της Επιτρο­
πής γίνεται ανεπαρκής αναφορά στη σημασία που έχει η
ανάπτυξη των γνωστικών επιστημών για τις τεχνολογίες
πληροφόρησης. Αυτό δεν είναι λυπηρό μόνο λόγω της
ζωτικής σημασίας των γνωστικών επιστημών σε όλο τον
τομέα της τεχνολογικής ανάπτυξης, αλλά και λόγω των
δυνατοτήτων τους για τη δημιουργία νέων καινοτόμων
υπηρεσιών και τον εντοπισμό νέων αναγκών και απαιτή­
σεων που θα πρέπει να ικανοποιηθούν από τα νέα τεχνο­
λογικά μέσα.
2.2.4. Το πρόβλημα της ανταγωνιστικότητας πιθανόν
να μην έγκειται μόνο στην καθυστέρηση της εμπορικής
αξιοποίησης των αποτελεσμάτων της Ε + ΤΑ στην Κοι­
νότητα, αλλά επίσης και στον μη αποτελεσματικό εντο­
πισμό της αγοράς ή την ανεπαρκή, ή όχι αρκετά ταχεία,
ανάπτυξη τους ώστε να ανταποκριθούν στη ζήτηση για
νέες υπηρεσίες.
2.2.5. Η ΟΚΕ εφιστά την προσοχή στη σημασία των
σχετικών παρατηρήσεων που διατύπωσε στην ενημε­
ρωτική της έκθεση με τίτλο «Η Ευρώπη και οι νέες τεχνο­
λογίες». Στην έκθεση αυτή τονίζεται, για παράδειγμα, ο
ρόλος που θα μπορούσε να διαδραματίσει η πρωτοβουλία
για το IRIS στην αυξημένη χρησιμοποίηση των υπαρχου-
σών τεχνολογιών πληροφόρησης για την ικανοποίηση
των αναγκών που θα μπορούσαν να βελτιώσουν την ποιό­
τητα της ζωής και να «ικανοποιήσουν νέες προοδευτικές
και αποδεκτές αξίες και κοινωνικές και ατομικές
ανάγκες». Η ΟΚΕ πιστεύει ότι στην πρόταση για ένα
κοινοτικό πρόγραμμα-πλαίσιο για τη τεχνολογική έρευνα
και ανάπτυξη θα έπρεπε να δίνεται μεγαλύτερη προσοχή,
ώστε να αξιοποιηθεί το δυναμικό του για τόνωση της
δημιουργίας νέων καινοτόμων υπηρεσιών με σκοπό την
ικανοποίηση νέων αναγκών και η συμβολή του στην
αποκατάσταση της σημερινής ανισορροπίας ανάμεσα
στην παραγωγή νέων αγαθών και υπηρεσιών αφενός, και
στην επιτάχυνση των μεθόδων παραγωγής αφετέρου,
πράγμα που πολύ συχνά έχει ως αποτέλεσμα την απώλεια
θέσεων απασχόλησης.
2.2.6. Η ΟΚΕ επαναλαμβάνει όσα αναφέρονται στην
ίδια έκθεση, σχετικά με τις τεχνολογίες πληροφόρησης:
«Πρέπει επειγόντως να δοθεί προσοχή στις οικονομικές
επιπτώσεις που προκαλούν οι αλλαγές της αγοράς της
πληροφορίας και στις κοινωνικές συνέπειες, ιδιαίτερα
στις βιομηχανίες έντασης εργασίας. Οι ανθρώπινοι πόροι
αποτελούν αποφασιστικό παράγοντα στην αγορά της
πλρηροφορίας και η επιτυχία της Κοινότητας σ' αυτό το
σημείο θα εξαρτηθεί από τα εφόδια των νέων ευρωπαίων.
Η τεχνολογία πληροφόρησης και οι αλλαγές στην αγορά
της πληροφορίας έχουν σημαντικές επιπτώσεις στην περι­
φερειακή ανάπτυξη εντός της Κοινότητας. Υπάρχει κίνδυ­
νος να αυξηθούν οι ανισότητες μεταξύ των περιφερειών.
Ωστόσο η υπάρχουσα τώρα τεχνολογία πληροφόρησης
μπορεί να εξαλείψει τα μέχρι τώρα μειονεκτήματα που
οφείλονται στην απόσταση, με την προϋπόθεση ότι θα
ληφθούν —τόσο σε κοινοτικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο
κρατών μελών— οι σχετικές πολιτικές αποφάσεις για την
πολιτική εφαρμογή της. Το σχέδιο δράσης που προβλέπει
η Επιτροπή στο πρόγραμμα εργασίας της για τις λιγότερο
ευνοημένες περιοχές θα πρέπει να γίνει δεκτό το συντο­
μότερο δυνατόν».
2.3. Η ζωτική δύναμη της ευρύτερης αγοράς
2.3.1. Η ΟΚΕ υποστηρίζει ένθερμα την Επιτροπή για
την επιμονή της στο προτεινόμενο πρόγραμμα που περι­
λαμβάνει έρευνα στους τομείς στους οποίους δίνει τις
γενικές ονομασίες τηλεπικοινωνίες αφενός, και ενσωμά­
τωσης των τεχνολογιών τηλεπικοινωνιών με τις τεχνολο­
γίες πληροφόρησης και οπτακουστικής στις υπηρεσίες
γενικού ενδιαφέροντος που προσφέρουν αφετέρου.
2.3.2. Η ΟΚΕ συμφωνεί με την παρατήρηση της
Επιτροπής ότι η εξέταση της προηγμένης τηλεπικοι­
νωνίας, πληροφόρησης και οπτακουστικής σημαίνει ότι
χειριζόμαστε «όχι μόνο μια σημαντική παράμετρο που
καθορίζει την επιτυχία στην ευρύτερη αγορά» αλλά
«επίσης και ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα στη
διεθνή ανταγωνιστική σκηνή». Ωστόσο, σε ό,τι αφορά
την ανατγωνιστικότητα απέναντι στα μεγάλα εμπορικά
συγκροτήματα, η ΟΚΕ επιθυμεί να επαναλάβει τις
απόψεις της που εκφράζονται στη γνωμοδότηση της για
τις «προτεραιότητες για την κοινοτική έρευνα» ( !) και
(') ΕΕ αριθ. C 160 της 1.7. 1985.
29. 12. 86 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 333/49
ιδιαίτερα ότι είναι «βασική για την Ευρωπαϊκή Κοινότητα
η ταχύτερη εμπορική εκμετάλλευση των αποτελεσμάτων
της έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης». Η πολιτική
βούληση για συνεργασία και η ειλικρινής επιθυμία για
κοινή εκμετάλλευση των αποτελεσμάτων της έρευνας και
τεχνολογικής ανάπτυξης μεταξύ των κρατών μελών είναι
ζωτικά σημεία στην προσπάθεια της Κοινότητας για την
έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη.
Η ύπαρξη «φθηνών τηλεπικοινωνιών υψηλής απόδοσης»,
σημείο το οποίο η πρόταση τονίζει ως σημαντικό για
την παραγωγικότητα και την αποτελεσματικότητα του
μεγαλύτερου μέρους των κοινοτικών δραστηριοτήτων
στον τομέα της βιομηχανίας, θα εξαρτηθεί από την
άσκηση αυτής της πολιτικής επιλογής και τη διεθνική
συνεργασία για τη μεταφορά της έρευνας και τεχνολογι­
κής ανάπτυξης.
2.3.3. Η ΟΚΕ συμμερίζεται την ελπίδα της Επιτροπής
σχετικά με τις «ολοκληρωμένες υπηρεσίες ευρείας ζώνης
που προσφέρουν μια ευρεία κλίμακα υπηρεσιών» που θα
εισαχθούν στην Κοινότητα κατά τη δεκαετία του 1990.
Υπογραμμίζει ωστόσο, ότι αντίθετα από τις ΗΠΑ η Ευρω­
παϊκή Κοινότητα κατά την εισαγωγή αυτών των δικτύων
ολοκληρωμένων επικοινωνιών ευρείας ζώνης, θα πρέπει
να λάβει υπόψη τα γλωσσικά εμπόδια. Επιθυμεί να τονίσει
ακόμη μια φορά τις προηγούμενες θέσεις του που αναφέ­
ρονται στη γνωμοδότηση της για μια προπαρασκευαστική
ενέργεια για την Ε + Α στον τομέα των προηγμένων
τεχνολογιών στις επικοινωνίες για την Ευρώπη
(RACE)(1), σύμφωνα με τις οποίες πρέπει να αναληφθούν
αποτελεσματικές ενέργειες για να αντισταθμιστούν τα
αρνητικά αποτελέσματα του γλωσσικού προβλήματος
στην «ποιοτική και ποσοτική ανάπτυξη της διασυνορια­
κής ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των κρατών». Η
Κοινότητα επίσης πρέπει να δώσει ιδιαίτερη έμφαση στην
αντιμετώπιση του προβλήματος της σταθεροποίησης και
των σημείων επαφής στις διασυνοριακές ανταλλαγές
επικοινωνιών μεταξύ κρατών για να επιτευχθεί μια στα­
θεροποιημένη αγορά για τον εξοπλισμό και τις υπηρεσίες
των τηλεπικοινωνιών, όπως αναφέρεται στις προτάσεις
της Επιτροπής.
2.4. Η εφαρμογή των νέων τεχνολογιών για τον εκσυγ­
χρονισμό του βιομηχανικού τομέα
2.4.1. Είναι ζωτική για την ανταγωνιστικότητα της
Κοινότητας στις παγκόσμιες αγορές και την αύξηση του
μεριδίου της στην αγορά νέων προϊόντων, η αποτελεσμα­
τική, ταχεία και σε ευρεία κλίμακα εμποριοποίηση των
αποτελεσμάτων της έρευνας καθώς και η προσαρμογή των
αποτελεσμάτων της Ε + ΤΑ του τομέα των τεχνολογιών
πληροφόρησης, σύμφωνα με τα υψηλότερα πρότυπα παρα­
γωγής. Σχετικά η ΟΚΕ πιστεύει ότι το πρόβλημα δεν
οφείλεται στις ποιοτικές ανεπάρκειες της κοινοτικής
Ε + ΤΑ, ούτε στα ελαττωματικά πρότυπα των προϊόντων
(μάλιστα η ευρωπαϊκή επιτυχία στους τομείς της επιστή­
μης και της τεχνολογίας —ESPRIT, ARIANE, BRITE,
RACE, JET, AIR BUS κλπ.— δείχνει ακριβώς το αντί­
θετο), αλλά μάλλον στην καθυστέρηση της εμπορικής
αξιοποίησης των αποτελεσμάτων της Ε + ΤΑ.
2.4.2. Ένας σημαντικός παράγοντας που πρέπει να
ληφθεί υπόψη είναι η παρούσα τάση που διέπει τα κέντρα
τεχνολογικής έρευνας εντός της Κοινότητας να παράγουν
συνέχεια νέα όργανα. Αυτή η «έκρηξη νέων οργάνων»
ωστόσο δεν συνδυάζεται με αντίστοιχη πολιτική ή
αντίστοιχες ενέργειες που θα έχουν σαν στόχο τον αποτε­
λεσματικό και ταχύ εντοπισμό των αναγκών της αγοράς
που θα μπορούσαν να καλυφθούν με τη βοήθεια των νέων
αυτών οργάνων και νέων γνώσεων. Αυτή η έλλειψη
αντιστοιχίας ανάμεσα στην προμήθεια νέων τεχνολογι­
κών οργάνων αφενός, και στην ανάγκη για νέα προϊόντα
και υπηρεσίες που θα μπορούσαν να παρέχουν ικανο­
ποίηση αφετέρου, αποτελεί παράγοντα που συμβάλλει
στην καθυστέρηση που χαρακτηρίζει τη μεταφορά των
αποτελεσμάτων της Ε + ΤΑ στην αγορά. Αυτό αποτελεί
σημαντικό εμπόδιο στον επιτυχή ανταγωνισμό της Κοινό­
τητας στις διεθνείς αγορές, με τις Ηνωμένες Πολιτείες και
την Ιαπωνία.
Σχετικά, η ΟΚΕ πιστεύει ότι η Επιτροπή θα έπρεπε να
ερευνήσει το συντομότερο δυνατό τις αγορές τις οποίες
πρόκειται να καλύψει κάθε πρόγραμμα. ΓΓ αυτό χρειάζε­
ται κάποια μορφή έρευνας της αγοράς όπως την αντιλαμ­
βάνονται οι βιομηχανικές επιχειρήσεις. Το ίδιο ισχύει
και για τα ερευνητικά προγράμματα στους τομείς της
υγείας, της πρόνοιας, της ασφάλειας και της προστασίας
του περιβάλλοντος.
Το προτεινόμενο πρόγραμμα θα πρέπει να συνδεθεί, όσο
το δυνατόν περισσότερο, με την ανάπτυξη της εσωτερικής
αγοράς, γεγονός που σημαίνει ότι το νέο πρόγραμμα-
πλαίσιο στο σύνολο του, θα πρέπει να απευθύνεται σε
αγορές που θα υπάρχουν στην περίοδο 2000-2010, αν ληφ­
θεί υπόψη ότι η διεργασία από το εργαστήριο στην αγορά
μπορεί να απαιτήσει 10 έως 20 χρόνια.
Η Επιτροπή θα πρέπει επίσης να λάβει υπόψη ότι η
σημερινή αγορά αφορά προϊόντα για τα οποία η έρευνα
άρχισε κατά την περίοδο 1965-1970. Ο χρόνος οδηγός
στον τομέα της υγείας, της ασφάλειας και της προστασίας
του περιβάλλοντος μπορεί να είναι μικρότερος.
2.4.3. Το κοινοτικό πρόγραμμα-πλαίσιο για τις κρα­
τικές ενισχύσεις για την έρευνα και την ανάπτυξη (2) καθο­
ρίζει το ρόλο της Ε + ΤΑ στη βελτίωση της ανταγωνιστι­
κότητας και στην ενίσχυση του καινοτόμου αντα­
γωνισμού. Η ενθάρρυνση της έρευνας και της τεχνολογίας
στην Κοινότητα αποτελεί αποφασιστικό στοιχείο της
στρατηγικής για την ενίσχυση της τεχνολογικής βάσης
της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και για την «ανάπτυξη της
ανατγωνιστικότητάς της σε διεθνές επίπεδο». Η ΟΚΕ συμ­
φωνεί με το πλαίσιο που θεσπίζεται για τις κρατικές
ενισχύσεις για έρευνα και ανάπτυξη. Τα συνδυασμένα
αποτελέσματα που μπορούν να προκύψουν από τις κοινές
προσπάθειες της Κοινότητας, των κρατών μελών και των
διάφορων ενδιαφερόμενων επιχειρήσεων και ερευνητικών
κέντρων, μπορούν να αποφέρουν όφελος μόνο.
(') ΕΕαριθ. C 188 της 29. 7. 1985. (2) ΕΕ αριθ. C 83.
Αριθ. C 333/50 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 29. 12. 86
2.4.4. Όσον προχωρούμε πάντως από τη βασική έρευνα
προς τη βιομηχανική εκμετάλλευση και την εμπορική
αξιοποίηση των αποτελεσμάτων της Ε + ΤΑ δια­
πιστώνουμε ότι η πολιτική ανταγωνισμού της Κοινότητας
είναι περισσότερο περιοριστική σε ό,τι αφορά τις κρα­
τικές ενισχύσεις. Αυτό έχει σαν στόχο την αποφυγή της
στρέβλωσης του ανταγωνισμού κατά την παραγωγή και
την εμπορική αξιοποίηση ορισμένων αγαθών που αποτε­
λούν αντικείμενο ανταλλαγών μεταξύ κρατών μελών. Ο
περιορισμός των ενισχύσεων για την Ε + ΤΑ σε κράτη
που τείνουν προς την εμπορική εκμετάλλευση των αποτε­
λεσμάτων αυτών, μειώνει βεβαίως τον κίνδυνο στρέβλω­
σης του ανταγωνισμού μεταξύ των κρατών μελών. Ωστόσο
δημιουργεί για την Κοινότητα —σαν οικονομική οντό­
τητα— σοβαρά μειονεκτήματα ως προς την ανταγωνιστι­
κότητα της στις διεθνείς αγορές, γιατί —αντίθετα από τις
ΗΠΑ και την Ιαπωνία— η Κοινότητα δεν αποτελεί ακόμα
ένα ενιαίο εμπορικό συνασπισμό. Ο περιορισμός στις
κρατικές ενισχύσεις για την Ε + ΤΑ έχει σαν συνέπεια
την ύπαρξη ενός, μακρύτερου από ό,τι χρειάζεται, χρο­
νικού διαστήματος για την εκμετάλλευση των αποτε­
λεσμάτων της Ε + ΤΑ αν ληφθεί υπόψη η εμπειρία όσον
αφορά για το χρόνο που απαιτείται στις ΗΠΑ και την
Ιαπωνία. Αποτελεί ίσως ειρωνεία ότι ενώ η κοινοτική
πολιτική ανταγωνισμού θεσπίζεται με στόχο τη βελτίωση
της διεθνούς ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομη­
χανίας, οι κανόνες για την αποφυγή της στρέβλωσης του
ανταγωνισμού μεταξύ των κρατών μελών μπορούν να
οδηγήσουν στα αντίθετα αποτελέσματα.
2.4.5. Έχει ήδη γίνει αναφορά για την επιτακτική
ανάγκη που υπάρχει για ένα δίπλωμα ευρεσιτεχνίας που θα
χορηγείται χωρίς δυσκολίες και για κοινοτικά πρότυπα.
2.4.6. Οι ΜΜΕ μπορεί να έχουν ανάγκη από ειδική
βοήθεια για να διευκολυνθούν να εκτιμήσουν και εκμεταλ­
λευτούν τα αποτελέσματα της κοινοτικής Ε + ΤΑ. Αυτό
συμβαίνει επειδή οι επιμέρους ΜΜΕ δεν διαθέτουν οι
ίδιες το επιστημονικό προσωπικό που θα ερευνήσει και
θα εκτιμήσει τις δυνατότητες των σχετικών αποτελεσμά­
των της Ε + ΤΑ. Θα πρέπει να υποστηριχθεί ένα πρότυπο
πρόγραμμα δράσης για να δοκιμασθεί η αποτελεσματικό­
τητα της συνεργασίας μεταξύ ΜΜΕ και ανώτερων εκπαι­
δευτικών ιδρυμάτων. Ενώ τα ιδρύματα αυτά δε χρειάζεται
να γειτονεύουν με τις ενισχυόμενες ΜΜΕ αυτό θα δημιου­
ργούσε πολλά πλεονεκτήματα.Με μια παρόμοια βοήθεια
οι ΜΜΕ μπορούν αναμφισβήτητα να αξιοποιήσουν καλύ­
τερα τα αποτελέσματα της έρευνας, γεγονός που ήδη έχει
αποδειχθεί στον τομέα της μεταφοράς της τεχνολογίας.
Πρέπει να μελετηθούν τρόποι ώστε τα αποτελέσματα της
έρευνας, που ήδη διατίθενται σε βάσεις δεδομένων, να
γίνουν πιο προσιτά για τις ΜΜΕ.
2.4.7. Θα πρέπει να τονισθεί ότι οι μεγάλες και οι
μικρομεσσαίες επιχειρήσεις αλληλοσυμπληρώνονται. Οι
μεγάλες επιχειρήσεις διαθέτουν εμπορική δύναμη και τη
δυνατότητα για ανάπτυξη βαρείας τεχνολογίας. Οι μικρο­
μεσαίες επιχειρήσεις συνδέονται με την ευελιξία και την
ικανότητα για ταχεία αντιμετώπιση των κενών της αγοράς.
Δεν θα πρέπει να θεωρούνται ως διαφορετικές και να
αντιμετωπίζονται διαφορετικά με βάση τον κύκλο εργα­
σιών που παρουσιάζουν ή το προσωπικό που απασχολούν.
Οποιοδήποτε ειδικό μέτρο υιοθετείται θα πρέπει να λαμ­
βάνεται υπόψη το μέγεθος του προγράμματος και όχι της
εταιρίας.
2.4.8. Θα πρέπει να ενθαρρυνθούν προγράμματα που να
εξασφαλίζουν ότι οι χρηματοδοτικοί φορείς είναι έτοιμοι
να δώσουν μεγαλύτερη έμφαση στη χορήγηση επενδυτι­
κών κεφαλαίων για την ανάπτυξη της καινοτομίας στον
τομέα της Ε 4- ΤΑ. Αυτό θα συμβάλει στην ανάπτυξη
νέων βιομηχανιών και στη δημιουργία απασχόλησης.
2.4.9. Η ΟΚΕ συμφωνεί όσον αφορά την ιδιαίτερη προ­
σοχή που δίνεται στην επιστήμη και την τεχνολογία
υλικών και πρώτων υλών. Αυτή η τάση συμβαδίζει με τις
απόψεις που έχουν ήδη εκφρασθεί σε μια σειρά γνωμοδο­
τήσεων της ΟΚΕ.
2.5. Η συνέχιση και ο εκσυγχρονισμός της δράσης στον
τομέα της ενέργειας
2.5.1. Το σοβαρό πυρηνικό ατύχημα που συνέβη στο
Τσερνομπίλ στις 26 Απριλίου 1986, δημιούργησε μια
«κατάσταση εκτάκτου ανάγκης» σχετικά με την πυρηνική
ασφάλεια. Πρέπει να ενισχυθεί η υποχρέωση για:
— να ορισθούν και να εφαρμοσθούν, τόσο στην Κοινό­
τητα όσο και σε διεθνή επίπεδα, μέτρα για την ενημέ­
ρωση, τον έλεγχο και την παρέμβαση, τα οποία θα
στοχεύουν στην αποφυγή πυρηνικών ατυχημάτων ή
στην καλύτερη δυνατή αντιμετώπιση τους,
— να συνεχισθεί και να αναπτυχθεί η έρευνα στον τομέα
της πυρηνικής και τεχνολογικής αμσφάλειας και να
ορισθούν κοινά μέτρα ασφαλείας για τους πυρηνικούς
σταθμούς,
— να ορισθούν κοινά πρότυπα για τα επιτρεπτά επίπεδα
ραδιενέργειας στα οποία μπορεί να εκτεθεί ο πλη­
θυσμός.
Προς το σκοπό αυτό θα πρέπει επειγόντως να γίνει
ανάλυση των μελετών που εκπονήθηκαν και της πείρας
που αποκτήθηκε σε διάφορες χώρες, πριν και μετά το
ατύχημα του Τσερνομπίλ, σε σχέση με:
— τις πρωτοβουλίες και τα μέτρα που προορίζονται για
τη βελτίωση της ασφάλειας των σημερινών σταθμών
πυρηνικής ενέργειας που βρίσκονται σε λειτουργία,
— τα μέτρα για προσωρινό ή μόνιμο κλείσιμο παλαιότε­
ρων ή λιγότερο ασφαλών πυρηνικών σταθμών,
— την αναστολή της ίδρυσης νέων πυρηνικών σταθμών
που κρίνονται ανασφαλείς ή που μπορούν να αντι­
κατασταθούν από άλλες μορφές ενέργειας,
— τις επιλογές και την πολιτική για την ενέργεια.
2.5.2. Σε σχέση με την πρόταση της Επιτροπής για τα
φυσικά καύσιμα, τις νέες και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας
29. 12. 86 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 333/51
και την ορθολογική χρησιμοποίηση της ενέργειας, η
ΟΚΕ παρατηρεί τα ακόλουθα:
α) οι πιστώσεις που προτείνονται για το δεύτερο
πρόγραμμα πλαίσιο αντιπροσωπεύουν μόνο το 40%
των πιστώσεων που προβλέπονται στο πρώτο και
ισχύον πρόγραμμα-πλαίσιο·
β) το ποσόν που προβλέπεται είναι σαφώς ανεπαρκές για
τη σημασία που έχει αυτός ο τομέας·
— τα φυσικά καύσιμα θα συνεχίσουν να αποτελούν τη
βάση του εφοδιασμού μας σε ενέργεια για ένα μεγάλο
χρονικό διάστημα και γι' αυτό είναι απαραίτητο να
αναπτυχθούν νέες μέθοδοι —και μάλιστα μέθοδοι που
δεν θα καταστρέφουν το περιβάλλον— παρά το γεγο­
νός ότι οι τιμές πετρελαίου παραμένουν σχετικά χαμη­
λές σε βραχυπρόθεσμη κλίμακα,
— η Ε + ΤΑ για τις νέες και ανανεώσιμες μορφές ενέρ­
γειας θα πρέπει να συνεχισθεί σε μόνιμη βάση για να
γίνει όσο το δυνατό μεγαλύτερη αξιοποίηση των
πόρων αυτών. Στην παρούσα πρόταση το ποσό που
προορίζεται για την Ε + ΤΑ στον τομέα αυτόν μειώνε­
ται σε 210 εκατομμύρια ECU ενώ το αντίστοιχο ποσόν
που αρχικά είχε προταθεί στις κατευθυντή ριες γραμμές
της Επιτροπής (17 Μαρτίου 1986) ήταν 300 εκατομμύ­
ρια ΕΛΜ έναντι 810 εκατομμύρια ΕΛΜ που προβλέ­
πονταν στο πρώτο πρόγραμμα-πλαίσιο.
Η ΟΚΕ θεωρεί σαν έκπληξη αυτή τη μείωση, αν ληφθεί
μάλιστα υπόψη ότι οι κατευθύνσεις είχαν δημοσιευθεί
τουλάχιστον ένα μήνα πριν συμβεί το πυρηνικό ατύχημα
στο Τσερνομπίλ. Η ΟΚΕ πιστεύει ότι οι χρηματοοικο­
νομικοί δείκτες που αναφέρονται στην τελευταία πρόταση
υπογραμμίζουν μόνο την ήδη απαράδεκτη ανισορροπία
που επικρατεί στην παροχή πιστώσεων για τις πυρηνικές
ή μη-πυρηνικές ενέργειες αντίστοιχα. Η ίδια η Επιτροπή
αναφέρει ότι η πτώση των τιμών του πετρελαίου είναι
εφήμερο γεγονός και δεν θα πρέπει να οδηγήσει την Κοι­
νότητα στη χαλάρωση των προσπαθειών της, αλλά αντί­
θετα θα πρέπει να την παροτρύνει να εντείνει περαιτέρω
αυτές τις προσπάθειες για την ενεύρεση μη-πυρηνικών
μορφών ενέργειας. Αυτή η άποψη δεν διαφαίνεται στα
συνιστώμενα ποσά (11 % του συνολικού ποσού που
προτείνεται για τις δραστηριότητες στον τομέα της ενέρ­
γειας) που προτείνονται για μη- πυρηνική έρευνα και
τεχνολογική ανάπτυξη.
Το ατύχημα του Τσερνομπίλ θα προκαλέσει αναμφισβή­
τητα μετατόπιση της έμφασης στα πλαίσια του προγράμ­
ματος Ε + Α τόσο σε ό,τι αφορά τη σχέση πυρηνικής και
μη Ε + Α όσο και σε ό,τι αφορά τα σημεία έμφασης σε
καθένα από τους δύο αυτούς τομείς έρευνας.
Αναφορικά με την Ε + Α στον πυρηνικό τομέα, η ΟΚΕ
παραπέμπει επίσης και στη συζήτηση που ακόμη διεξά­
γεται με θέμα το ατύχημα του Τσερνομπίλ.
2.6. Βιοτεχνολογία: ένα νέο τεχνολογικό σταυροδρόμι
2.6.1. Πρέπει να ενισχυθεί η ήδη σχετικά ισχυρή θέση
της Ευρωπαϊκής Κοινότητας όσον αφορά τη βασική
έρευνα στο χώρο της βιοτεχνολογίας.
2.6.2. Από την άποψη αυτή, η ΟΚΕ συμφωνεί με τη
θέση της Επιτροπής ότι, «στον καθορισμό των στόχων
που έχουν σχέση με τη βιοτεχνολογία, η Κοινότητα δεν
θα παραλείψει να υπολογίσει τις κοινωνικές, ηθικές και
κοινωνιολογικές επιπτώσεις που θα έχει η προώθηση της
γνώσης στον τομέα αυτό».
2.6.3. Σχετικά, η ΟΚΕ επαναλαμβάνει όσα αναφέρονται
στη γνωμοδότηση της για τις «προτεραιότητες της κοινο­
τικής έρευνας» (ΕΕ αριθ. C 160 της 1ης Ιουλίου 1985).
«Πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη προτεραιότητα στην έρευνα,
ανάπτυξη και επίδειξη (ΕΑΕ) για τις χρήσεις γης (π.χ.
μακροπρόθεσμες συνέπειες της εντατικής χρήσης χημι­
κών στη γη και προβλήματα που έχουν σχέση με τη
συνεπόμενη εξάντληση του εδάφους)· στην ΕΑΕ στη
δασική παραγωγή (π.χ. βιομάζα από εναλλακτική κοπή
ξυλείας σε σύντομα χρονικά διαστήματα), στην ΕΑΕ στον
τομέα της κτηνιατρικής επιστήμης (π.χ. προβλήματα που
απορρέουν από τη διάδοση ασθενειών μέσω των εισαγω­
γών και εξαγωγών ειδών αναπαραγωγής και ζωοτροφών).
Μια τέτοια έρευνα εκτός από την ουσιαστική αξία της,
μπορεί να έχει επιπτώσεις και στη μεταρρύθμιση της
ΚΓΠ».
2.6.4. Η Ε + ΤΑ στους τομείς της χρήσης της γης, της
δασικής παραγωγής και της κτηνιατρικής έχει ουσιαστική
σημασία όσον αφορά την ανάπτυξη και την ανταγωνιστι­
κότητα της γεωργίας. Έχει επίσης σημασία για την
ανάπτυξη νέων πολιτικών που θα συνδέονται με τη μεταρ­
ρύθμιση της κοινής γεωργικής πολιτικής.
2.6.5. Είναι πολύ σημαντικό να συνεχισθεί η εργασία
που γίνεται στον τομέα της Ε + ΤΑ σε ευρωπαϊκά ιδρύ­
ματα ερευνών που προσανατολίζονται προς τις αναπτυσ­
σόμενες χώρες. Η κοινοτική ενίσχυση για το σκοπό αυτό
ενδέχεται να έχει ζωτική σημασία αν η ενίσχυση που
χορηγείται από τα κράτη μέλη μειώνεται.
2.6.6. Η έρευνα που προσανατολίζεται προς τις ανάγκες
των λιγότερο ευνοημένων περιοχών της Κοινότητας θα
πρέπει να έχει ιδιαίτερη αξία για τις αναπτυσσόμενες
χώρες, και το γεγονός αυτό δέον να λαμβάνεται υπόψη
όταν προγραμματίζεται.
2.6.7. Αυξημένη έμφαση για την ενίσχυση ή δημιουρ­
γία ενδογενούς δυναμικού Ε + ΤΑ στις αναπτυσσόμενες
χώρες, υποστηρίζεται έντονα από το τμήμα.
2.6.8. Η Επιτροπή, πέρα από την αναφορά που κάνει
στην παράγραφο σχετικά με τη διαχείριση των γεωργικών
πόρων στο γεγονός ότι οι προτεινόμενες ενέργειες τεχνο­
λογικής έρευνας και ανάπτυξης, μεταξύ άλλων θεμάτων,
θα συγκεντρώσουν την προσοχή τους στην αποδοτικό­
τητα των ανθρώπινων και οικονομικών πόρων, δεν φαίνε­
ται να δίνει ιδιαίτερη σημασία στον ανθρώπινο παράγοντα
που είναι βασικός για τη βελτίωση της γεωργικής παραγω­
γής.
2.7. Η εκμετάλλευση των βυθών και η αξιοποίηση των
θαλάσσιων πόρων
2.7.1. Η εισαγωγή στο πρόγραμμα-πλαίσιο της μέχρι
τώρα συνεχώς αναβαλλόμενης κοινοτικής δραστηριότη­
τας στον τομέα των θαλάσσιων πόρων είναι ευπρόσδεκτη.
Αριθ. C 333/52 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 29. 12. 86
2.7.2. Η Ε + ΤΑ στον τομέα αυτό θα πρέπει να έχει ως
στόχο την πρόληψη της υποβάθμισης των θαλάσσιων
πόρων από ρυπαντές κάθε είδους (χημικές ουσίες, απορ­
ρίμματα, κηλίδες πετρελαίου, εκπομπή και ρίψη ραδιενερ­
γών ουσιών). Ο κίνδυνος υποβάθμισης είναι ιδιαίτερα
αυξημένος στη Μεσόγειο.
2.7.3. Η κοινοτική Ε + ΤΑ στον τομέα των εσωτερικών
υδάτινων πόρων θα πρέπει να είναι ευρύτερη από ό,τι
προτείνεται. Αυτό το πρόγραμμα θα έπρεπε να προβάλλει
επίσης και τις ενέργειες για την ποιότητα της ζωής
(προστασία του περιβάλλοντος).
2.7.4. Η διαχείριση των υδάτων θα μπορούσε επίσης να
αποτελέσει σημαντικό στοιχείο της Ε + ΤΑ στα πλαίσια
της επιστήμης και της τεχνολογίας στην υπηρεσία της
ανάπτυξης, και οι δύο ενέργειες θα έπρεπε να συντο­
νίζονται. Η ερημοποίηση αποτελεί πραγματικότητα τόσο
στη νότια Ευρώπη όσο και στις αναπτυσσόμενες χώρες.
2.8. Για μια Ευρώπη των ερευνητών
2.8.1. Οι προτάσεις για την προώθηση της Ευρώπης
των ερευνητών είναι όμοιες με τις προτάσεις που η Οικο­
νομική και Κοινωνική Επιτροπή έχει ήδη εγκρίνει και
κατά συνέπεια τις επικροτεί. Η ΟΚΕ εφιστά την προσοχή
στα νομικά κωλύματα που παρεμποδίζουν την κινητικό­
τητα και στην ανάγκη να διευκολυνθεί η κινητικότητα
από τον ερευνητικό τομέα στο βιομηχανικό και εμπορικό
τομέα, ιδιαίτερα μετά από μια περίοδο ετών που έχουν
αφιερωθεί, στην έρευνα. Πάντως οι προτάσεις είναι ικανο­
ποιητικές ως έχουν.
2.8.2. Η ΟΚΕ με έκπληξη διαπιστώνει ότι μέτρα όπως
η πρόβλεψη και αξιολόγηση στον τομέα της επιστήμης
και της τεχνολογίας (FAST), η αξιολόγηση, τα στα­
τιστικά όργανα και η χρήση των αποτελεσμάτων της Ε
+ Α, περιέχονται στην προτεινόμενη όγδοη ενέργεια. Η
δημιουργία της Ευρώπης των ερευνητών.
Αυτά είναι εξαιρετικά σημαντικά, ανεξάρτητα στοιχεία
μιας προγραμματισμένης ενέργειας για την Ευρωπαϊκή
Κοινότητα της επιστήμης και της τεχνολογίας· οι κατευ­
θυντήριες γραμμές της Επιτροπής τους επεφύλασσαν
καλύτερη θέση, τοποθετώντας τα στη γραμμή δράσης με
τον τίτλο «Γενική υποστήριξη της επιστημονικής και
τεχνικής ανάπτυξης».
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή δίνει ιδιαίτερη
έμφαση στη σημασία που έχει η ενίσχυση της εκμετάλλευ­
σης των αποτελεσμάτων της Ε + Α που χρηματοδοτείται
από την Κοινότητα {ν) και έχει εκφράσει τη θετική γνώμη
της για το πρόγραμμα FAST(2).
Επίσης η ΟΚΕ έκπληκτη παρατηρεί με λύπη της ότι
ενώ στις κατευθυντήριες γραμμές προβλέπονταν δαπάνες
μεταξύ 660 και 865 εκατομμύρια ECU, για τις δραστηριό­
τητες που περιλαμβάνονται τώρα στην ενέργεια που
αφορά την «Ευρώπη των ερευνητών», το ποσόν που προ­
βλέπεται γι' αυτές τις δραστηριότητες είναι μόνο 460
(') ΕΕ αριθ. C 23 της 25. 1. 1985.
(2) ΕΕ αριθ. C211 της 8. 8. 1983.
εκατομμύρια ECU. Η ΟΚΕ λυπάται λια την εμφανή
υποβάθμιση αυτών των δραστηριοτήτων.
2.8.3. Οι δραστηριότητες που σχετίζονται με την καινο­
τομία και την αξιοποίηση των αποτελεσμάτων της κοινο­
τικής έρευνας έχουν μεγάλη σημασία και ο ρόλος τους
θα πρέπει να τονισθεί. Αντίστοιχα, η πρόβλεψη και η
αξιολόγηση σε μια μακροπρόθεσμη προοπτική έχουν
ζωτικό ρόλο για τον περαιτέρω προγραμματισμό και θα
πρέπει να ενισχυθούν.
3. Αποτελεσματική Διαχείριση
3.1. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι η αποτελεσματική διαχείριση
είναι αποφασιστικός παράγοντας για την επιτυχία της
κοινοτικής Ε + ΤΑ. Οι διαδικασίες εκτίμησης και
αναθεώρησης που προβλέπει η πρόταση είναι ιδιαίτερα
σκόπιμες.
3.2. Για να διευκολυνθεί η αποτελεσματική επικοινω­
νία μεταξύ των διαφόρων ενδιαφερόμενων μερών, πρέπει
να δοθεί μεγάλη προσοχή στη διάδοση των κατάλληλων
πληροφοριών για τα προγράμματα και τις προτάσεις.
3.3. Η ΟΚΕ συμφωνεί ότι πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη
προσοχή στις ΜΜΕ.
Τα προγράμματα Ε + Α πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις
ιδιαίτερες ανάγκες των ΜΜΕ· επιπλέον για να μπορέσουν
οι ΜΜΕ να εκμεταλλευθούν πλήρως τα αποτελέσματα της
κοινοτικής Ε + Α πρέπει να προβλεφθεί ειδική έρευνα
που να ανταποκρίνεται στις ανάγκες τους.
3.4. Η ΟΚΕ συμφωνεί με την εκτίμηση της Επιτροπής
για το ρόλο των ΜΜΕ στις κατευθυντήριες γραμμές της:
«Η κοινότητα της επιστήμης και της τεχνολογίας θα πρέ­
πει πραγματικά να λάβει υπόψη το γεγονός ότι οι προη­
γμένες βιομηχανικές οικονομίες διέρχονται μια φάση
έντονων τεχνολογικών αλλαγών, κατά τη διάρκεια της
οποίας οι ΜΜΕ είναι συχνά οι πιο ικανές για να υιοθε­
τήσουν πολιτικές καινοτομίας και για να διατηρήσουν
ένα υψηλό επίπεδο ανταγωνισμού μέσω της καινοτομίας.
Οι καινοτομίες ΜΜΕ αποτελούν για την Ευρώπη εγγύηση
της θετικής ενσωμάτωσης στον νέο διεθνή καταμερισμό
της εργασίας και μιας ανταγωνιστικής τεχνολογικής διά­
δοσης. Κατά συνέπεια, η Κοινότητα θα πρέπει να φροντί­
σει να εξασφαλίσει το κατάλληλο περιβάλλον για την
ανάπτυξη ενός ιστού υγιών, δυναμικών και καινοτόμων
ευρωπαϊκών ΜΜΕ. Η Επιτροπή συντόμως θα μεταβιβάσει
στο Συμβούλιο μια ανακοίνωση που είναι ειδικά αφιερω­
μένη σ' αυτό τον τύπο της δράσης».
3.5. Είναι εκπληκτικό ότι ο ρόλος του ΚΚΕρ για το
οποίο επίσης γινόταν λόγος στο εν λόγω έγγραφο, δεν
αποτελεί κύριο σημείο στην πρόταση για το πρόγραμμα-
πλαίσιο.
3.6. Ένα πολύ σημαντικό σημείο για τη δημιουργία
της Κοινότητας της επιστήμης και τεχνολογίας περιέ­
χεται στο τμήμα των κατευθυντήριων γραμμών της
Επιτροπής που έχει τίτλο «Μέτρα συνοδευτικού χαρα­
κτήρα».
29. 12. 86 Επίσημη Εφημερίδα των
Αυτά τα μέτρα θα περιλάμβαναν:
— ευνοϊκή μεταχείριση για τις κρατικές ενισχύσεις προς
την Ε + ΤΑ όσον αφορά εφαρμογή των κανόνων
ανταγωνισμού,
— ισόρροπη ανάπτυξη όλων των κρατών μελών και περι­
οχών της Κοινότητας, με την εφαρμογή συγκεκρι­
μένων ενεργειών που παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέ­
ρον για τα κράτη και τις περιοχές που έχουν ανάγκη
από ιδιαίτερες προσπάθειες για την επιστημονική και
τεχνολογική τους ανάπτυξη,
— ειδική πρόβλεψη για τις ΜΜΕ ως προς:
α) την αξιοποίηση του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερεια­
κής Ανάπτυξης και των Ολοκληρωμένων Μεσογεια­
κών Προγραμμάτων σε συνδυασμό με τη θέσπιση νέων
χρηματοοικονομικών διευθετήσεων που να μπορούν
να στηρίξουν προγράμματα υποδομής και συγχρόνως
να ανταποκρίνονται στις ανάγκες των ΜΜΕ·
β) την εφαρμογή μέτρων για τις μικρές και μεσαίες
επιχειρήσεις με στόχο την ένταξη τους στην δυναμική
εξέλιξη της Κοινότητας και την πλήρη εκμετάλλευση
του παράγοντος της μεγάλης εσωτερικής αγοράς της
' Κοινότητας·
— εκ μέρους της Επιτροπής έχουν ήδη υποβληθεί προ­
τάσεις, όπως το πρόγραμμα σχετικά με την ανάπτυξη
ορισμένων μειονεκτικών περιοχών της Κοινότητας για
καλύτερη πρόσβαση στις υπηρεσίες προηγμένων τηλε­
πικοινωνιών (πρόγραμμα STAR COM(85) 836 τελικό).
Στο πλαίσιο των προγραμμάτων για προγράμματα Ε
+ Α με κοινή χρηματοδότηση, οι υπηρεσίες της
Επιτροπής μελετούν τρόπους συνεργασίας των εργα­
στηρίων ή επιχειρήσεων των μειονεκτικών περιοχών
με τα ιδρύματα Ε + ΤΑ των πιο προηγμένων, στο
επιστημονικό-τεχνολογικό επίπεδο, χωρών της Κοινό­
τητας, πράγμα που θα εφαρμόζεται στους τομείς όπου
αυτός ο τύπος των συμπράξεων επιτρέπει επωφελείς
αξιοποιήσεις λόγω διασταύρωσης,
— αυξημένη ενίσχυση της κατάρτισης και της επανα-
κατάρτισης των ερευνητών.
Η ΟΚΕ επαναλαμβάνει λεπτομερώς αυτά τα «μέτρα συνο­
δευτικού χαρακτήρα» γιατί τα θεωρεί εξαιρετικά, σημα­
ντικά. Είναι απαραίτητα στοιχεία της κοινοτικής πολιτι­
κής για την Ε + ΤΑ. Αυτά τα μέτρα που εγγυώνται την
αποτελεσματική συμμετοχή των ΜΜΕ στα ερευνητικά
προγράμματα μπορούν να καθορίσουν την επιτυχία ή την
προσαρμογή της συνεχώς μεταβαλλόμενης τεχνολογίας
και τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας στα προϊόντα
καινοτομίας.
Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 333/53
4. Οι προβλέψεις του προϋπολογισμού
4.1. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι η ουσιαστική αύξηση των κον­
δυλίων που προέβλεπαν οι κατευθύνσεις ήταν δικαιολογη­
μένη για την πραγματοποίηση της Ε + ΤΑ σε διάστημα
5 ετών. Επιπλέον η νέα πολιτική και οι νόμιμες βάσεις
για τις επιστημονικές και τεχνολογικές δραστηριότητες
της Κοινότητας την οποία συνεπάγεται η υιοθέτηση της
ενιαίας ευρωπαϊκής πράξης, συμφωνεί με αυτό το πνεύμα.
Αντίθετα, η πρόταση για το δεύτερο πρόγραμμα-πλαίσιο
(1987-1991) προβλέπει τη μείωση από 9 δισεκατομμύρια
ECU —με επιφύλαξη για αύξηση κατά 15 % (1,3 δισεκατο­
μμύρια ECU)— σε 7 735 δισεκατομμύρια ECU, διατη­
ρώντας επιπλέον την επιφύλαξη για πιθανή αναθεώρηση
των πιστώσεων αυτών κατά τη διάρκεια της εφαρμογής
του προγράμματος. Αυτή η σημαντική μείωση μπορεί να
περιγραφεί μόνο σαν απογοητευτική και ενδεικτική της
άτολμης στάσης της Επιτροπής που θέλει να συμμορφωθεί
με τις αξιώσεις του Συμβουλίου.
4.2. Η Επιτροπή υποβάλλει από τακτικής πλευράς ένα
πρόγραμμα και τον αντίστοιχο προϋπολογισμό, που έχει
πιθανότητες να γίνει δεκτό από το Συμβούλιο.
Η ΟΚΕ πιστεύει ότι η σωστή στάση θα ήταν η Επιτροπή
να υποβάλει ένα κοστολογημένο πρόγραμμα για την Ε +
ΤΑ το οποίο θα αποτελούσε το ελάχιστο που χρειάζεται
για να πραγματοποιηθεί κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο
η οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη της Ευρωπαϊκής
Κοινότητας στα επόμενα 5 χρόνια. Σ' αυτή την περίπτωση
η ευθύνη των περικοπών οποιουδήποτε μέρους του προ­
γράμματος θα εβάρυνε το Συμβούλιο.
Η υποβολή ενός ήδη μετριοπαθούς σχεδίου προγράμμα-
τος-πλαίσιο, σ' αυτή τη φάση θα οδηγήσει σε ακόμη
μικρότερες πιστώσεις εκ μέρους του Συμβουλίου· η Επι­
τροπή υπολογίζει σήμερα ότι απαιτούνται 7 735 δισεκα­
τομμύρια ECU ενώ πριν από μερικούς μήνες υπολόγιζε
αυτό το ποσό σε 9 δισεκατομμύρια ECU (με επιφύλαξη
για αύξηση κατά 15%).
4.3. Η προσπάθεια της Κοινότητας για την Ε + ΤΑ θα
εμποδισθεί σοβαρά αν τα έξοδα υπολογίζονται σε
αβέβαιη, ετήσια βάση. θα πρέπει να ορισθεί ένας «πυρή­
νας» προϋπολογισμού για τα χρόνια που καλύπτονται από
το πρόγραμμα-πλαίσιο· αυτός θα μπορεί να αλλάξει, αν
το απαιτούν οι συνθήκες, στα πλαίσια ενός ετήσιου προϋ­
πολογισμού. Η αναγωγή του προϋπολογισμού της Ε + ΤΑ
σε κάθε χρόνο χωριστά είναι οπωσδήποτε ανεπιθύμητη. Η
ΟΚΕ εξετάζει το σημείο αυτό στη γνωμοδότηση της για
τις «προτεραιότητες για την κοινοτική έρευνα». Επίσης
οι υποχρεώσεις της Κοινότητας για την Ε + ΤΑ που
προβλέπονται από την ενιαία ευρωπαϊκή πράξη, συνηγο­
ρούν υπέρ μιας σοβαρότερης αντιμετώπισης του προϋπο­
λογισμού για την κοινοτική Ε + ΤΑ.
4.4. Ωστόσο, αν διατεθούν τελικά λιγότεροι χρηματοοι­
κονομικοί πόροι από ό,τι επιδιώκει η Επιτροπή αυτό δεν
θα πρέπει να οδηγήσει σε ευρύτερη περικοπή των κον-
Αριθ. C 333/54 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 29. 12. 86
δυλίων που προβλέπονται για τις ενέργειες. Μερικές
δραστηριότητες στις οποίες θα έχουν διατεθεί μικρές
Βρυξέλλες, 27 Νοεμβρίου 1986.
1. Προΐμιο
1.1. Μετά από εκτεταμένες προπαρασκευαστικές συζη­
τήσεις σχετικά με τις μελλοντικές εξελίξεις στο ΚΚΕρ
(έγγρ. COM(86) της 14ης Μαρτίου 1986), η Επιτροπή
υπέβαλε στην ΟΚΕ αίτηση γνωμοδότησης για μια
συγκεκριμένη πρόταση απόφασης του Συμβουλίου (έγγρ.
COM(86) της 30ής Ιουλίου 1986) η οποία, πριν από την
κατάρτιση του νέου πολυετούς προγράμματος του ΚΚΕρ,
που θα πραγματοποιηθεί εντός ενός έτους, τροποποιεί, για
το 1987, το σημερινό πολυετές πρόγραμμα του ΚΚΕρ για
την περίοδο 1984-1987.
Η Επιτροπή διευκρινίζει σχετικά ότι, κατά την κατάρτιση
του δεύτερου πολυετούς προγράμματος του ΚΚΕρ, θα
λάβει υπόψη τις γνώμες που διατύπωσαν για το 1987, στο
γενικό πλαίσιο της κοινοτικής έρευνας, το Ευρωπαϊκό
Κοινοβούλιο, η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή
καθώς και άλλα συμβουλευτικά όργανα.
1.2. Πρέπει να εκτιμηθεί θετικά η διαδικασία που υιοθε­
τήθηκε, επειδή επιτρέπει την έγκαιρη παρέμβαση, για την
αναθεώρηση τουπρογράμματος του 1987, για να προσ­
αρμοσθεί, έστω και μερικά, η δραστηριότητα του ΚΚΕρ.:
επιχορηγήσεις δεν θα είναι πιθανόν βιώσιμες αν οι επιχο­
ρηγήσεις περικοπούν μ' αυτό τον τρόπο.
1. στους προσανατολισμούς και στόχους της Ευρώπης
της τεχνολογίας και της ενιαίας πράξης που τρο­
ποποιεί τη συνθήκη σ' αυτό τον τομέα καθώς και
στον πειραματισμό, με νέες μορφές έρευνας στην ΕΟΚ,
συμπεριλαμβανομένων και των ερευνητικών προγραμ­
μάτων κοινής χρηματοδότητης, του προγράμματος
Εύρηκα και άλλων
2. στον καθορισμό των πρώτων σημαντικών προβλη­
ματισμών και διορθώσεων, επιλογών και επιτακτικών
λύσεων που επιβάλλονται μετά το σόκ και τις ανησυ­
χητικές διακρατικές κοινωνικοπολιτικές, περιβαλ­
λοντικές και τεχνικοεπιστημονικές επιπτώσεις από
την πυρηνική καταστροφή του Τσερνομπίλ.
1.3. Κατά την κατάρτιση της γνωμοδότησης της για
τον νέο πρόγραμμα του 1987, η ΟΚΕ (μετά από εμπεριστα­
τωμένη εξέταση της κατάστασης στις διάφορες εγκα­
ταστάσεις του ΚΚΕρ, επισκέφθηκε το Κοινό Κέντρο
Ερευνών στην Ίσπρα στο Geel και συζήτησε διάφορα
ερευνητικά και οργανωτικά προβλήματα με τα διευθυντικά
στελέχη και το προσωπικό τους), έκανε εκτεταμένη χρήση
Ο Πρόεδρος της
Οικονομικής και Κοινωνικής
Επιτροπής
Alfons MARGOT
Γνωμοδότηση για την πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για την έγκριση της αναθεώρησης για
το 1987 του προγράμματος έρευνας που θα εφαρμόσει το Κοινό Κέντρο Ερευνών για την Ευρατόμ
και την ΕΟΚ (1984-1987)
(86/C 333/13)
Στις 12 Αυγούστου 1986, το Συμβούλιο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων αποφάσισε σύμφωνα με το
άρθρο 198 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας και το
άρθρο 170 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας,
να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την παραπάνω
πρόταση.
Το τμήμα ενέργειας, πυρηνικών θεμάτων και έρευνας, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των
σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 7 Νοεμβρίου 1986, με βάση
την έκθεση του εισηγητή, κ. Vercellino.
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, κατά τη 241η σύνοδο ολομέλειας της (συνεδρίαση της
27ης Νοεμβρίου 1986) υιοθέτησε ομόφωνα την ακόλουθη γνωμοδότηση:


Full & Egal Universal Law Academy