T.C. ... 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
...
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2018/1016 Esas
KARAR NO: 2024/124
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVA: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 31/12/2018
KARAR TARİHİ: 04/03/2024
Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP :
Davacı vekilince sunulan dava dilekçesinde özetle; ... tarafından .... ihalesinin olduğunu ve ihalenin müvekkiline bırakıldığını, sözleşme konusu iş kapsamında mekanik işler yönünden müvekkilinin davalı ile anlaştığını ve taraflar arasında alt yüklenicisi sözleşmesi imzalandığını, iş ve malzemelerin endeksli olduğu ve dolar kurunda artışın ardından sözleşmenin feshi için bahaneler ürettiğini ve en sonunda sözleşme konusu işi bırakarak işyerini terk ettiğini, sözleşmeyi feshettiğini, haksız fesih beyanı karşısında ihtarname gönderildiğini, tek taraflı sözleşmenin karşılıklı feshi sonucunu doğurmayacağını, müvekkilinin davalı tarafın haksız feshi sonucu işi daha yüksek bedelle yaptırmak zorunda kaldığını ve zarara uğradığını beyan ederek, fazlaya dair talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla haksız fesih nedeni ile şimdilik 10.000,00-TL maddi zararın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekilince sunulan cevap dilekçesinde özetle; davacıların kurduğu iş ortaklığı tarafından çalışma sahasında sürekli olarak sabote edildiğini ve birlikte çalışma imkanı bırakmadığını, müvekkili ile davacı şirket yetkilisi arasında işin devam etmesinin mümkün olmadığı hususunun paylaşıldığını ve karşılıklı olarak maddi ve manevi talepte bulunmamak üzere fesih edilmesi konusunda mutabakat sağlandığını ancak davacı tarafından ihtarname gönderildiğini ve davacının tek taraflı olarak sözleşme feshedildiği iddiasının doğru olmadığını ve davayı kabul etmediklerini beyan ederek, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacılara yüklenilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava, Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan Alacak davasıdır.
Taraflar arasındaki ihtilafın; ... tarafından yapılan .... İKN'li "...." ihalesini alan davacının ihale konusu işin tüm mekanik işinin yapılması kapsamında davalı ile imzalanan 10/07/2017 tarihli alt yüklenici sözleşmesinin davalının tek taraflı olarak feshedip feshetmediği, sahiyı terk edip etmediği, fesih karşılıklı fesih olup olmadığı, feshin davacının mı yoksa davalının mı kusurundan kaynaklanıp kaynaklanmadığı, davacının fesih sonrası işi daha yüksek bir bedelle yaptırmak zorunda kalıp kalmadığı, zarara uğrayıp uğramadığı, uğramış ise zarar miktarına ilişkin olduğu noktasında toplanmıştır.
Mahkememizce Ana ihale dosyası, noter kayıtları, sgk kayıtları dosya arasına alınmış, davacı tanığı ...'in dinlenilmesi için ... Mahkemesine talimat yazılmış, diğer tanık ...'ın dinlenilmesi için davetiye çıkarılmasına karar verilmiş, davalı tanığı ...'ın dinlenilmesi için ... Mahkemesine talimat yazılmış, ...'nın dinlenilmesi için mahkememizce davetiye çıkarılmıştır.
Mahkememizin 02/12/2019 tarihli celsesinde,
Davacı tanığı ... beyanında " Tarafları tanırım. Ben ...İnşaatının koordinatörü mimar olarak çalışıyordum, dava konusu ... 'a yapılan ard hizmet binası yapım işinde mekanik işler davalı ... firmasına verilmişti, Mekanik işlerin tamamını ... Firması alt iş veren olarak yüklenmişti. Şantiyede makine mühendisi hiç bulundurmadılar şartnameye göre bulundurmaları gerekiyordu, pis su gider borularına yerlerine zamanında koymadılar, biz uyardık, yerlerine koydular ama yanlış yere koydular, Mekanikle ilgili cihazların dışardan temini ... firması tarafından yapılması gerekiyordu ama zamanında yapmadılar iş bu yüzden gecikti, ... tarafından biz birkaç kez davalı ... firmasının teknik personel bulundurmaması nedeniyle uyarıldık, Altyapı borularının döşenmesi gerekiyordu bu konuda kendileriyle görüşüldüğünde, önce yapacağız edeceğiz diye oyalama yaptılar daha sonra biz bu işi yapamıyoruz bu işi karşılıklı fesh edelim dediler, bu görüşmenin davacı çalışmış olduğu ...firmasının ortağı ... ile yapmışlardı, ... Beyde şu aşamada sözleşmeyi fesh edemeyiz devam etmelisiniz demiş, bu görüşmeden sonra davalı şirket sahayı terk etti bir dahada gelmedi. Formalimiz ... tarafından birkaç defa aranmalarına rağmen hiç sahaya gelmediler, Sadece pis su boruları konuldu, onlarda hatalı konuldu, hatta yeniden yapılmak zorunda kalındı, onun dışında sözleşme gereği hiçbir edimi yapmadılar "
Davalı tanığı ... beyanında "... Firmasında çalışıyorum, firmada sorumlu müdür olarak çalışıyorum, Mekanik ve tesisat işini çalışmış olduğum firma yüklendi, dava konusu işte davacıdan alt işveren olarak aldım, birlikte asıl işverenle at işveren olarak işe başladık, davacı inşaat işini biz de mekanik tesisat işini yapıyorduk, davacı bünyesinde çalışan ... isimli şahıs bizim çalışanlarımıza karşı tuvaletleri kullanmayın, giriş çıkışınıza dikkat edin gibi baskı içeren davranışlarda bulunuyordu bu durum rahatsız edici boyuttaydı, ayrıca o dönemde piyasa koşullarının da ağırlaşması dikkate alınarka bizzat ben ...'ın davranışları ile piyasa koşulları nedeniyle, işi karşılıklı fesh etmek istediğimizde davacı firma ortağı ... ile görüştüm ... bey feshi kabul etti, bizde sahadan çekildik, hatta feshi kabul ettiğinin ispatı da malzemelerimizi sahadan geri almamıza müsade ettiler, feshi kabul etmeseler bunu kabul etmezlerdi dava sonra bu davayı açtılar, yapılan sözleşme edimlerinden biz çoğunlukla pis su borularının döşenmesi ve çok az temiz su borularının döşenmesini yaptık geri kalan işleri yapamadık, sahada 1 adet makine mühendisi ... isminde çalışanımız vardı, sahadan 200'lük korige boru, 125'lik 100'lük 50'lik ppc borular, bir miktarda pprc borusunu sahadan çektik, dışardan malzeme temini konusunda davacı firma ile görüşme olmadı"
Davalı tanığı ... beyanında " ... firmasında çalışıyorum, görevim teknik işlere bakan işçi personelim, firmamız alt yüklenici olarak, mekanik işleri davacı firmadan aldı, işe başlanıldı ancak davacı firmanın şantiye şefi olduğunu bildiğim ... isimli şahıs sürekli müdahalelerle rahatsız edici boyutta davranışlar sergileriyordu, arabayı part etmemizden tutun, malzemeleri buraya koymayın, lavabonun kullanımı vb. Gibi konularda baskı ve müdahale yapıyordu, bu konuda kendi firmamızla bir iki defa görüşüldü. Ben fesih ile ilgili herhagni bir şeye şahit olmadım, iştete sadece pis su borularının döşenmesi işi yapıldı bununda tamamı değil bir kısmı bitmişti, benden sonra bir dönem daha çalışma oldu bu dönemde ne gibi bir çalışma olduğunu bilmiyorum, işin ne zaman bırakıldığını da bilmiyorum ama tamamlanmadığını biliyorum, iş devam ederken bir kısım malzemeleri başka yerde kullanmak amacıyla sahadan almıştık, sahada sürekli mesai yaparak çalışan bir makine mühendisi yoktu ancak ara ara gelen, makine mühendisi arkadaşımız vardı, işede tam olarak başlanılmamıştı, başlanılmadığı için ihtiyaç ta bulunmuyordu, bir kontrol mühendisi ile ilgili bir anlaşmalığımız olmadı" şeklinde beyanda bulunmuştur.
..... Mahkemesi talimat aracılığı ile,
Tanık ... beyanında "Ben davacı ...İnşaat San. Tic. A.Ş'nin iklimlendirme işini yaptım, ben makina mühendisi olarak çalışırım bana iş tevdi edilmeden önce öğrendiğim kadarı ile mevcut iklimlendirme ve klima teşkilatının yapım işi davalı ... Ltd. Şti'e verilmiş ben yeri teslim aldığımda ve incelediğimde davalı ... Ltd. Şti'nin sadece binanın temelinde pis su borusu yapmıştı, bu da zaten hatalı idi çünkü eğimi doğru vermediğiğ için su akarı mevcut değildir, anlaşmamıza göre bütün binanın ısıtma, soğutma, havalandırma ve sıhhı tesisat işi yetkili olduğum ... mühendislik Ltd. Şti'e verildi bende bu işi tamamlayarak davacı firmaya teslim ettim, daha önce de davacı firmaya davalı firma ile birlikte yapım işi için fiyatlama vermiştim ancak sonrasında dolar euro artınca ve davalı firma yapamayınca daha yüksek bir fiyatla işi almak durumunda kaldım ilk verdiğim fiyatla sonraki verdiğim fiyatı hatırlamıyorum dava ile ilgili bilgi ve görgüm bundan ibarettir, tanıklık ücreti istemem" şeklinde beyanda bulunmuştur.
Mahkememizin 13/07/2020 tarihli celsesinde davacının ticari defter ve kayıtlarının bulunduğu ...Asliye Hukuk Mahkemesine talimat yazılmasına karar verilmiş, tarafların iddia ve savunmaları ile dosyadaki deliller ve tarafların ticari defter ve kayıtları incelenmek suretiyle açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde olup olmadığı, delil teşkil edip etmediği hususları ile ihtilaf konusu hususlarda tespit yapmak amacı ile mali müşavir vasıtası ile rapor düzenlenilmesine karar verilmiş, bilirkişi tarafından sunulan 22/03/2021 tarihli raporda, yasal defterlerin ... vergi kimlik numaralı mükellefi olan ...İnş. San. Tic. A.ş-... iş ortaklığı'na (... ... İşi) ait yasal defter olması gerekirken ...İnş San. Tic. A.ş-... iş ortaklığı'na (.... İşi) ait yasal defterlerin sunulduğu ve dava konusu işten kaynaklı davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı ilgili tespit yapılamadığı, ...İnş.Tic.A.Ş.(İşveren) ile ... Tic.Ltd.Şti.(Taşeron-Yüklenici) arasında yapılan Sözleşme de İşin Konusu Başlığında; ... ilçesinde bulunan ... Enst. Kurumuna ait .... kapsamında Tüm mekanik işlere ait(Sıhhı Tesisat, Müşterek Tesisat, Havalandırma ve Klima Tesisatı, Yangın Tesisatı vs.)otomotosyon ve Elektrik Sistemi ile koordinasyon dahil çalışır şekilde malzeme işçilik kapsayan anahtar teslim götürü bedel işi olduğu ve işin bedelinin de 2.165.000,00 TL4tKDV (%18) malzeme, nakliye ve işçilik dahil toplam tutar olduğu, işin fesh edilmesinden dolayı yeni yapılan sözleşmede işin konusu başlığının aynı olduğu ve ...İnş.Tic.A.Ş.(İşveren) ile ... Mühendislik Tic.Ltd.Şti.(Taşeron-Yüklenici) yeniden sözleşme yapıldığı ve yapılan işin bedelinin ise Anahtar teslim götürü bedel mevcut uygulama projesi dahilinde 1.250.000,00 TL*KDV (%18) malzeme, nakliye ve işçilik dahil toplam olduğu ancak; firmanın yaptığı mal ve hizmet karşılığında kestiği toplam fatura tutarının 1.045.231,22. TL olduğu tespitlerinin yapıldığı rapor edilmiştir.
Mahkememizce, ...Asliye Hukuk Mahkemesine yeniden talimat yazılarak, mali müşavir bilirkişiden ek rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişi tarafından sunulan 09/12/2021 tarihli raporda, 2018 yılına ait ticari defterlerin davacı lehine delil olma özelliği taşıdığı, Davacının yasal defter ve belgeler üzerinden yapılan tetkikler de 159 verilen sipariş avansları hesabında 962.230,00-TL olarak işlendiği, dönem içinde yada dönem sonunda verilen sipariş avans hesabıyla ilgili olarak karşılığında çek yada banka yoluyla ödemelerin yapıldığına dair herhangi bir tespit olmadığı, ...İnş.T ic.A.Ş.(İşveren) ile ... T ic.Ltd.Şti.(Taşeron-Yüklenici) Arasında Yapılan Sözleşme de İşin Konusu Başlığında; ... ilçesinde bulunan ... kapsamında Tüm mekanik işlere ait(Sıhhı Tesisat, Müşterek Tesisat, Havalandırma ve Klima Tesisatı, Yangın Tesisatı vs. otomotosyon ve Elektrik Sistemi ile koordinasyon dahil çalışır şekilde malzeme işçilik kapsayan anahtar teslim götürü bedel işi olduğu ve işin bedelinin de 2.165.000,00 TLtKDV (%18) malzeme, nakliye ve işçilik dahil toplam tutar olduğu, işin fesh edilmesinden dolayı yeni yapılan sözleşmede işin konusu başlığının aynı olduğu ve ...İnş.Tic.A.Ş.(İşveren) ile ... Mühendislik Tic. Ltd. Şti.(Taşeron-Yüklenici) yeniden sözleşme yapıldığı ve yapılan işin bedelinin ise Anahtar teslim götürü bedel mevcut uygulama projesi dahilinde 1.250.000,00 TL*KDV (18) malzeme, nakliye ve işçilik dahil toplam olduğu ancak; firmanın yaptığı mal ve hizmet karşılığında kestiği toplam fatura tutarının 1.045.231.22- TL olduğu tespitlerinin yapıldığı, rapor edilmiştir.
Davacının ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi ve davalı tarafın defterlerinin incelenmesine ilişkin olarak alınan bilirkişi raporu ve yapılan itirazların değerlendirilmesi sureti ile Makine Mühendisi, Mali Müşavir ve Nitelikli hesap Uzmanından oluşan bilirkişi heyetine dosya tevdi edilmiş, bilirkişi heyetince sunulan 27/04/2022 tarihli raporda, davanın eser sözleşmesi gereği işin bir başka firmaya yaptırılması nedeniyle uğranılan zararın tazmini talebine ilişkin olduğu, dosya içerisinde yer alan 6 kalem sisteme ilişkin malzemelerin faturalarının davacı firmanın defterine işlenip işlenmediği hususunda talimat mahkemesince alınan raporda bir tespitin yer almadığı, davalı şirketin 2017-2018 yılı ticari defterlerinin incelenmesi sonucunda, davacı ile aralarında oluşan ticari işlem kaydına rastlanılmadığı, bu nedenle borç veya alacak durumunu söz konusu olmadığı, söz konusu faturaların göz önüne alınarak hesaplama yapılması durumunda davacıların davalı şirket ile yaşanan uyuşmazlık sonucu aralarındaki sözleşmenin feshi sonucunda davalının neden olduğu zararın 134.588,20-TL olduğu rapor edilmiştir.
Mahkememizin 06/06/2022 tarihli celsesinde, tarafların itirazlarının değerlendirilmesi ve davacı vekilinin itirazlarını karşılayacak mahiyette sözleşme ve fatura bedelleri üzerinden hesaplama ve tespit yapmak sureti ile bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişi heyetince sunulan 25/08/2022 tarihli ek raporda, kök raporda, davacı tarafından alınan cihazlara ilişkin faturaların ilk yapılan alt yüklenici sözleşmesinden yaklaşık olarak 10 ay ile 18 ay sonraki tarihlerde düzenlenmiş olması nedeni ile söz konusu cihaz bedellerinin ... tarafından yayımlanmış olan .... endeksinden yararlanılarak ilk sözleşme tarihine endekslenerek davacının davalıdan talep edebileceği alacak tutarının 134.588,20-TL olarak hesaplandığı, ancak mahkeme tarafından davacı yanın itirazının haklı görülmesi halinde, yaşanan uyuşmazlık sonucu, taraflar arasındaki sözleşmenin davalı tarafından haksız şekilde feshi sonucunda davacının davalıdan talep edebileceği gerçek zararın 431.878,81-TL olduğu rapor edilmiştir.
Mahkememizin 10/10/2022 tarihli celsesinde ...Asliye Ticaret Mahkemesine yeniden talimat yazılmasına ve önceki görevlendirilen mali müşavir bilirkişiden davacı vekilinin beyanlarında ve itirazlarında yer alan ve davaya konu dosya içerisinde mübrez mevcut 6 kalem malzemeye ilişkin faturanın davacı ticari defter kayıtları yeniden incelenmesi suretiyle ihtilaf konusu hususlarda ve itirazları karşılayacak mahiyette itirazların değerlendirilmesi için rapor düzenlenilmesine karar verilmiş, bilirkişi tarafından sunulan 06/09/2023 tarihli raporda, davacı tarafından alındığı iddia edilen malzemelerin, davacı tarafından faturalarının alındığı, yasal defter ve kayıtlarına işlendiği hususlarının tespit edildiği rapor edilmiştir.
Yine mahkememizin 16/10/2023 tarihli celsesinde ...Asliye Ticaret Mahkemesine yazılan talimat sonucu düzenlenen bilirkişi raporu tarafların itirazları ve ihtilaf konusu hususlarda tespit yapmak amacı ile bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişi heyetince sunulan 04/12/2023 tarihli raporda, davacının talep edebileceği zararın kdv dahil (431.878,81+77.738,18)=509.616,99-TL olarak hesaplandığı, bunun dışında 25/08/2022 tarihli ek raporda belirtilen hususlarda bir değişiklik olmadığı rapor edilmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller , tanık beyanları ve dosyada mübrez bilirkişi kök ve ek raporları ile birlikte yapılan değerlendirme neticesinde;
Sözkonusu davanın, ... tarafından yapılan .... İKN'li "...." ihalesini alıp yüklenicisi olan davacının ihale konusu işin tüm mekanik işinin yapılması kapsamında davalı ile imzaladığı 10/07/2017 tarihli alt yüklenici sözleşmesini davalının tek taraflı olarak haksız feshedip sahayı terk ettiği iddiası ile oluşan zararın istemine ilişkin olduğu, ihtilafın çözümüne yönelik olarak alınan ve hüküm kurmaya ve denetime elverişli kabul edilen kök ve ek raporlarında da tespit edildiği üzere;
Dava konusu edilen taraflar arasındaki alt yüklenici sözleşmesinin konusunun "... ilçesinde bulunan ... kapsamında tüm mekanik işlere ait (.....) Otomasyon ve Elektrik Sistemi ile koordinasyon dahil çalışır şekilde malzeme işçilik kapsayan anahtar teslim götürü bedel işi olduğu ve işin bedelinin de 2.165.000,00 TL+ KDV (%18) malzeme, nakliye ve işçilik dahil toplam tutar olduğu, davalı tarafından sahayı terk etmek suretiyle sözleşmenin feshedildiği, işin feshinden aynı işin yapılamasına ilişkin olarak işin konusunun aynı olduğu davacı firma ile ... Mühendislik Tic. Ltd. Şti. (Taşeron-Yüklenici) yeniden 01/12/2017 tarihli sözleşme yapıldığı ve yapılan işin bedelinin ise Anahtar teslim götürü bedel mevcut uygulama projesi dahilinde 1.250.000,00 TL*KDV (%18, malzeme, nakliye ve işçilik dahil) olduğu, bu durumda davacı tarafından bu sözleşme kapsamında alınan cihazların yasal defter ve kayıtlarına işlendiği hususlarının tespit edildiği cihazlara ilişkin faturaların ilk yapılan alt yüklenici sözleşmesinden yaklaşık olarak 10 ay ile 18 ay sonraki tarihlerde düzenlenmiş olması nedeni ile söz konusu cihaz bedellerinin ... tarafından yayımlanmış olan .... endeksinden yararlanılarak ilk sözleşme tarihine endekslenerek bulunan 2.299.588,21 TL den ikinci sözleşme bedeli olan 2.165.000,00 TL nin mahsubu ile davacının davalıdan talep edebileceği zarar tutarının 134.588,20-TL olduğu, davacının ilk sözleşme tarihine indirgenmesine karşı itirazı sonrası yapılan hesaplamada fatura tarihlerine göre sözleşme tarihine indirgemeden yapılan hesaplamada ise KDV dahil 509.616,19 TL (2.596.878,83-2.165.000,00= 431.878,81 TL + 77.738,18 TL KDV) olduğu , Mahkememizce dinlenen tanık beyanları, sonradan diğer firma ile yapılan sözleşme , sözleşme konusu faturalar ve bilirkişi raporları dikkate alındığında davalının davacı ile yapmış olduğu 01/12/2017 tarihli sözleşmeyi sahayı terk etmek suretiyle haksız olarak feshettiği ve davacının bu haksız fesihten kaynaklı zararını talep etmesinde haklı olduğu anlaşılmakla taleple bağlı kalınarak aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM :
1-Davanın Kabulü ile 10.000,00-TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 427,60-TL olduğundan, peşin alınan 170,78-TL harcın mahsubu ile bakiye 256,82-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 10.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yatırılan 206,68-TL harç toplamı ile 9.856,20-TL posta, tebligat, bilirkişi ücretleri olmak üzere toplam 10.062,88-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı 04/03/2024
Katip ... Hakim ...
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır