T.C. ... 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/203 Esas
KARAR NO: 2020/892
DAVA: 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 04/03/2020
KARAR TARİHİ: 12/11/2020
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 27/11/2020
Mahkememizde görülmekte olan 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... ... Tekstil San. Ve Dış Tic. A.Ş. firmasının ortağı iken 2004 yılında ortaklıktan ayrılmış olup durum ticaret sicil gazetesinde yayınlandığını, adı geçen şirketin ortağı olduğu dönemde şirket adına ....bank .... bankasından değişik tarihlerde şirket adına ticari kredi kullanılmış ve bu kredilerin teminatı olarak müvekkile ait ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, ... Ada, ... Parselde kayıtlı bulunan gayrimenkul gösterilmiş ve bankaca 1-2-3-4. dereceden ipotek konulduğunu, şirket ortaklığından ayrıldıktan sonra ilgili ipoteklere dayalı olarak bankaca verilmiş bulunan kredilerin tamamının kredi borçlusu ... Tekstil San.ve Dış Tic.A.Ş. tarafından ödenmiş bulunması dolayısıyla ipoteğin kaldırılması için bank .... nin ilgili şubesi evrak ve işlemleri ...bankası A.Ş. ... Şubesine devredilmiş bulunduğundan adı geçen şubeye başvurduğunu, müvekkile ait gayrimenkulün ipotek olarak verilme sebebi ortağı bulunduğu şirketin davalı bankadan çektiği nakti krediler olup bu krediler ile sınırlı olduğunu, bankaya iade edilmeyen çek yaprakları gerekçe gösterilerek ilgili ipoteklerin kaldırılmamasının yasaya aykırı olduğunu, bunların yanında müvekkil gayrimenkulünü ... Tekstil San.ve Dış Tic.A.Ş. nin borçlarına teminat olmak üzere ipotek ettirmiş olup bankanın cevabi yazısında adı geçen şirketin herhangi bir borcunun bulunmadığı açıkça zikredildğini, müvekkilin gayrimenkulü üzerindeki ipoteğin bankaca kaldırılmama sebebi ... Tekstil San.ve Dış Tic.A.Ş. ye verilmiş çek karnesi olmayıp başka bir ünvana sahip ve müvekkille herhnagi bir alakası olmayan grup şirketi ... Tekstil San.Dış Tic. Pazarlama firmasına verilmiş bulunan çek karneleri olduğnuu, dolayısıyla banka almış olduğu ipoteğin kapsamını kendince çok geniş tutarak başka bir tüzel kişiliğin borcunu gerekçe göstermek kaydı ile fek etmediğini, ilgili çek yapraklarından kaynaklı olarak bankanın asgari tutar yükümlülüğü de olmadığını, ilgili çek yapraklarının asgari tutarlarının ödeme yükümlülüğü de zamanaşımına uğradığını belirterek müvekkilinin davalı bankaya borçlu olmadığının tespitine, müvekkiline ait ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, ... Ada, ... Parselde kayıtlı bulunan gayrimenkul üzerine konulan 40.000-TL.bedelli, 110.000-TL bedelli, 50.000-TL bedelli, 150.000 TL.bedelli ipoteklerin kaldırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının aynı talep ile ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin .... Esas sayılı dosyası ile müvekkili banka aleyhine dava ikame ettiğini, sözkonusu davanın açılmamaış sayılmasına karar verildiğini, davacı iddialarının haksız ve yasal dayanaktan yoksun olduğunu, 3167 sayılı Kanun hükümleri gereğince düzenlemiş olan çeklerin hukuki geçerliliği devam etmekte olup, bu tür çeklerin Bankaya ibrazının mümkün olup, işbu Yasa hükmü karşısında dava dilekçesindeki “Firmada görünen çeklerin çek vasfını yitirdiği” yönündeki davacı iddiasına itibar edilmesinin mümkün bulunmadığını, 5941 Sayılı Yasanın Geçici 3. Maddesinin 4. Fıkrası kapsamında, 3167 sayılı yasa kapsamında basılarak müşteriye teslim edilen çekler için bankanın sorumluluğunun 30.06.2018 tarihinde sona ereceğini, ilgili yasa hükümleri dikkate alınarak, yasanın yayımı tarihinden önce basılan çeklerde bankanın ödemekle yükümlü olduğu tutara ilişkin bankanın sorumluluğu 30.06.2018 tarihinde sona ermiş ancak çek yarakları müvekkili bankaya iade edilmediğini, çeklerin müşteride göründüğünden ve henüz bankaya ibraz edilmediğinden 2014 yılı itibariyle TCMB tarafından yayımlanan tutarlar dikkate alınarak Risk hesaplanmasında hukuka aykırılık bulunmadığının açıkça ortada olduğunu, ... İli ... Mahallesi ... Sok. ... Ada, ... Parselde kayıtlı taşınmaz üzerinde ...bank ... lehine kayıtlı bulunan ipoteklerin gayrinakdi bir kredi olan çek taahhüt kredisinin de teminatını teşkil ettiği göz önüne alındığında, sözkonusu çeklerin iadesi gerektiğini, firmanın 26 adet çek yaprağını iade tememesi nedeni ile riski devam ettiği sürece ipoteğin fek edilmesinin mümkün olmadığını, müvekkil Banka aleyhine ikame edilen işbu davanın haksız ve hukuka aykırı olduğundan reddini savunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YARGILAMANIN ÖZETİ:
Dava; Genel kredi kapsamında müteselsil kefil davacıya ait gayrimenkul üzerine konulan ipoteklerin kaldırılması istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın TMSF'ye devredilen banka tarafından taşınmaza konu ipoteklerin fekki koşullarının oluşup oluşmadığından kaynaklandığı tespit edilmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın niteliğine göre HMK'nun 12. maddesi gereğince işbu davaya bakmaya mahkememiz kesin yetkilidir.
Taraf vekilleri delil listeleriyle yazılı delillerini ibraz etmişler, diğer deliller mahkememizce toplanmıştır.
... Ticaret Sicil Müdürlüğüne yazılan müzekkereye cevap verilmiş, istenilen bilgi ve belgelerin gönderilmiş, incelenmesinde;... sicil nolu ... Tekstil Sanayi Ve Dış Ticaret Anonim Şirketi'nin 08/01/1990 tarihinde kurulduğu, .... Mahallesi .... Cad. No:... ..../... adresinde sicilde kayıtlı olduğu, ....'nın yönetim kurulu üyesi ve münferiden şirket yetkilisi olduğu ....nın da münferiden şirket yetkilisi olduğu anlaşılmıştır.
Dava tarihinden sonra 28/07/2020 tarihi itibari ile yürürlüğe giren 7251 sayılı Yasanın 58.maddesi ile HMK ve bazı kanunlarda yapılan parasal sınırlardaki değişiklikler dikkate alınarak 6102 Sayılı Yasanın 4/2.maddesi dikkate alınarak yargılamanın basit usule göre yürütülmesine karar verilerek tefhimle açık yargılamaya devam olunmuştur.
...Bankası A.Ş. ... Şubesine ve TMSF’ye müzekkere yazılarak; kredi sözleşmelerinin örneği ve bunların tahsil edilip edilmediğinin, ...bank'ın fona dveri sonrası bakiye kredinin ... Bankası A.Ş.'ne devredilip edilmediğinin bildirilmesi ile protesto ve tevdi bordrolarının celbine karar verilmiş, .... Bankası A.Ş.'ne yazılan müzekkereye cevabında; davacı ... hakkında bankanın tüm işlemleri nezdinde konularla ilgili bilgi ve belgelere ulaşılamadığı, 10 yıllık saklama süresi nedeniyle bilgi ve belgenin teminin mümkün olmadığı, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'na yazılan müzekkere cevabında davacı ... adına asaleten bir dosya kaydına rastlanmadığı, bu itibarla herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı, belirtilen hususlar çerçevesinde söz konusu dosyanın ... Bankası A.Ş.'ne devredilen dosyalar arasında yer aldığı ve talep edilen protesto ve tevdi bordrolarının da anılan banka nezdinde bulunması gerektiğinin değerlendirildiği bildirilmiştir.
... Tapu Müdürlüğüne yazılan müzekkereye cevap verilmiş, ... parselde ... adına kayıtlı tapu kaydı çıkmadığı, ... parselde tapu kaydı çıktığı belirterek bu kapsamda istenen bilgi ve belgeler gönderilmiş, Uyap'tan yapılan sorgulamada; davacı adına ... İli, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak ... ada, ... parselde kayıtlı taşınmazın kayıtlı olduğu anlaşılmıştır.
Tensip zaptının 16.maddesi gereği davanın menfi tespit davası olduğu ve nispi harca tabi bulunduğu nedenleriyle belirlenen 5.922.72 TL noksan peşin harç, davacı vekilince iki haftalık kesin süre içinde ikmal edilmiştir.
Toplanan ve sunulan delilleri, bankalardan celp edilen yazı cevapları, tapu kaydı, sicil kayıtları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde,
Davacıya ait taşınmazın tapu kaydının incelenmesinde, ... İli, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak ... ada, ... parselde kayıtlı 1 no.lu bağımsız bölümün tapu kaydına 08/08/2012 tarihinde ...bank .... lehine 150.000,00 TL , 50.000,00 TL bedelli, 40.000,00 TL bedelli, 110.000,00 TL bedelli ipotek şerhleri konulmuş olduğu görülmüştür.
Tüm dosya kapsamına göre; davacının ... ... Tekstil Sanayi ve Dış Ticaret A.Ş.firmasının ortağı iken 2004 yılında ortaklıktan ayrıldığı, davacı adına kayıtlı bulunan taşınmaz üzerine adı geçen şirketin ortağı olduğu dönemde şirket adına...bank ....'den değişik tarihlerde şirket adına ticari kredi kullanıldığı, bu kredilerin teminatı olarak ... İli, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokaek ... ada, ... parselde kayıtlı bulunan gayrimenkulün gösterildiği ve bankaca 1-2-3-4.dereceden ipotek konulduğu, davacı adı geçen şirket ortaklığından ayrıldıktan sonra ilgili ipoteklere dayalı olarak bankaca verilmiş bulunan kredilerin tamamının kredi borçlusu ... Tekstil Sanayi Ve Dış Ticaret A.Ş.tarafından ödenmiş bulunması dolayısıyla ipoteğin kaldırılması için ....bank ....'nin ilgili şubesi evrak ve işlemleri ... Bankası A.Ş.... Şubesine devredilmiş bulunduğundan adı geçen şubeye başvurması üzerine ... Bankası A.Ş.... Şubesinin 03/02/2014 tarihli cevabi yazısında ... A.Ş.'nin nakit kredi borcunun bulunmadığı ancak grup firması olan ... Tekstil Sanayi Dış Ticaret Pazarlama firmasının 26 adet çek yaprağının şubeye teslim edilmemesi nedeniyle ilgili ipoteklerin fek edilemeyeceğinin bildirilmesi sonucu davanın açıldığı, davalıya ve TMSF'ye yazılan yazı cevabı, çek karnelerinin davacının 2004 yılına kadar ortağı bulunduğu ... Tekstil Sanayi ve Dış Ticaret A.Ş.'ne verilmiş çek karnesi olmayıp grup şirketine verilen çek karneleri olduğu ve davacı vekilinin kredilerin tamamının kredi borçlusu ... Tekstil Sanayi ve Dış Ticaret A.Ş.tarafından ödendiği beyanları birlikte değerlendirildirilmiş olup bankanın belge ibraz etmediği dikkate alınmış ortada incelenecek belge ve kayıtları banka ibraz edememiştir.
Davalı banka sözkonusu çeklerin iadesi gerektiğini, firmanın 26 adet çek yaprağını iade tememesi nedeni ile riski devam ettiği sürece ipoteğin fek edilmesinin mümkün olmadığını beyan etmiş olsa da 1997 yılında konulan ve bu tarihlerde verilen çeklerin iddiasını tevsik edici belge kayıt olmadığı geçen uzun süreye rağmen zaman aşaımına uğradığı ve tedavül kabiliyetlerinin de kalmadığı hususları dikkate alındığında bankanın savunması yerinde görğlememiştir.
Nitekim Yargıtay ....hukuk Dairesi'nin Esas - Karar ... ... emsal sayılı içtihadında da belirtildiği üzere ''...davacı, davalının savunmasının aksine ellerinde çek karnesi olmadığını, davalı tarafın davacı yanda 38 adet çek yaprağı bulunduğu yönündeki iddiasının asılsız olup, bu yöne ilişkin davalı yanın herhangi bir delil sunmadığını ileri sürmüştür. O halde mahkemece bu yön üzerinde durulup, yeterli araştırma ve inceleme yapılarak sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir açıklanan nedenlerle kararın davacı yararına BOZULMASINA...'' denilerek davalı yanın krediye ilişkin hiç bir belge sunmaması ayrıca bu belgelerin de bankaca 10 yıllık saklama süresinden sonra belgelerin teminin mümkün olmadığı cevabı dikkate alındığında ortada incelenecek belge kayıt ödeme belgesi gibi deliller bulunmadığından HMK 266.madde kapsamında inceleme yapmanın bir yararı olmadığı anlaşılmış olup yargılamanın en az masrafla yürütülmesi gerektiği ilkesi uyarınca bilirkişi incelemesine yer olmadığı anlaşılmıştır. Dosya kapsamına ve gelen tapu kayıtlarına göre söz konusu ipoteklerin tarihlerinin 1999 ila 2002 yılları arasında uzun süre önce konulduğu geçen süre içinde bankanın bu zamana kadar kredi alacağını takip edip etmediği tahsil edip etmediği hususu ancak banka kayıtlarından anlaşılacak olup burada borç taşınmazı üzerine ipotek koyduran 3 kişinin bu bililere ulaşma imkanı olmadığı dikkate alındığında uzun süre bu şekilde kredi kapsamında alınan çeklerin de zamanaşımına uğradığı artık tedavül kabiliyetinin de kalmadığı dikkate alındığında ipoteğin kaldırılması için ve dava dışı kredi lehtarının kredi sözleşmesi nedeni ile almış olduğu çek yapraklarını iade etmemesi nedeni ile işbu riski teminat altına amacı ile konulduğu anlaşılmış olup çek bilgilerinin bile elde edilemediği bir noktada geçen çok uzun süre dikkate alındığında davalı bankanın çek yapraklarının ise halen iade edilmediği riskin devam ettiği yönündeki beyanları hakkaniyete uygun ve gerçekçi bulunmamış olup artık gelinen aşamada bankanın TMSF'ye devredilmiş olduğu sağlıklı kayıtlara ulaşma imkanı kalmadığı davacının bu çekleri sunma imkanının olmadığı da anlaşıldığından bu şekilde ipoteğin belirsiz zamana kadar taşınmazlarda kalması davacıyı çeki iadeyle yükümlü tutma hakkaniyetli bir yaklaşım olmayacağı gibi Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E:2017/2224, K:2018/1753, T:22.11.2018 içtihadında belirttiği gibi 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun (6762 sayılı TTK) 20/2. (6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun (6102 sayılı TTK) 18/2) maddesi gereğince, tacir, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli iş adamı gibi hareket etmesi lazımdır. Nitekim, bankaların, tacir olarak bütün işlemlerinde basiretli davranma yükümlülüğü herhangi bir tacirden farklıdır. Bu sebeple bankalardan beklenen basiret ölçüsü ve özen yükümlüğü şüphesiz daha ağırdır. Anlayışı gereği bankanın basiretli davranarak belgeleri ipotek fek edilmedikçe elinde tutması gerçeği karşısında bu şekilde uzun süre bu şekilde ipoteğin taşınmazlarda kalması mülkiyet hakkının ihlalini de gündeme getireceği gerçeği de dikkate alındığında yine konuyla ilgili YARGITAY ... Hukuk Dairesi ESAS NO: ... KARAR NO: ... emsal içtihadında da belirtildiği gibi riskli bir alacağının bulunduğuna ilişkin dosyada mübrez herhangi bir bilgi ve belgenin davalı tarafından ibraz edilemediği, mevcut durumun davacı yararına yorumlanmasının gerektiğini işaret ettiği gibi somut olaya uyan bu karar da dikkate alınmıştır. Sonuç olarak dava konusu ipoteklere dayanak teşkil eden davalı banka alacağının davalıya ödendiği, taşınmaz üzerindeki ipoteğin amacının verilen kredinin teminatı olduğu, davalının kullandırmış olduğu kredi bedelini tahsil ettiği, yine davalının ipotek kapsamında alınan teminata yönelik olarak riskli bir alacağının bulunduğuna ilişkin dosyada mübrez herhangi bir bilgi ve belgenin davalı tarafından ibraz edilemediği ve belgelerin 10 yıl saklama süresinden sonra elde olmadığı ve bu hususun davacı yararına yorumlanması uzun süre mülkiyetin bu şekilde uzun süre kısıtlanması mülkiyet hakkının ihlalini doğuracağı dikkate alınarak mevcut durumun davacı yararına yorumlanmasının gerektiği, dolayısıyla ipoteğin fekkine dair yasal unsurların oluştuğu dolayısıyla ipoteğin dayanağının kalmadığı ve fekki koşullarının oluştuğu anlaşılmakla davanın kabulü ile Dava konusu davacıya ait ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, ... Ada, ... Parselde kayıtlı bulunan gayrimenkul üzerine konulan;18.05.1998 tarih ... yevm. no’lu 40.000.TL bedelli (40.000.000.000.E.TL.),1.derece, 30.06.1999 tarih .. yevm. no’lu 110.000 TL bedelli(110.000.000.000.E.TL.)2.derece, 10.11.2000 tarih ... yevm. no’lu 50.000.TL bedelli(50.000.000.000.E.TL.)3.derece, 21.01.2002 tarih ... yevm. no’lu 150.000.TL.bedelli(150.000.000.000.E.TL.) ipoteklerin kaldırılmasına ilişkin aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-DAVANIN KABULÜ İLE;
Dava konusu davacıya ait ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, ... Ada, ... Parselde kayıtlı bulunan gayrimenkul üzerine konulan;18.05.1998 ta, ... yevm. no’lu 40.000.TL.bedelli (40.000.000.000.E.TL.),1.derece,
30.06.1999 ta.,... yevm. no’lu 110.000.TL.bedelli(110.000.000.000.E.TL.)2.derece, 10.11.2000 ta.,... yevm. no’lu 50.000.TL.bedelli(50.000.000.000.E.TL.)3.derece, 21.01.2002 ta.,... yevm. No’lu 150.000.TL.bedelli(150.000.000.000.E.TL.) İPOTEKLERİN KALDIRILMASINA,
2-Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 23.908,50 TL karar ve ilam harcından davacı tarafından peşin yatırılan 54,40 TL harç ile 5.922,72 TL tamamlama harcının mahsubuna, bakiye 17.931,38 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir KAYDINA,
3-Davacı tarafından yatırılan 54,40 TL başvurma harcı , 54,40 TL peşin harç ile 5.922,72 TL tamamlama harcının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davanın kabul edilen miktarı dikkate alınarak davacı yararına tayin ve takdir olunan 32.950,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafından sarfedilen tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 93,50 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatıran tarafa İADESİNE,
7-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara TEBLİĞİNE,
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 ila 360'ncı madde hükümleri uyarınca, mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye verilecek dilekçe ile kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde veya istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf başvuru hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye vereceği cevap dilekçesi ile iki hafta içerisinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere hazır olan davacı vekilinin yüzüne karşı oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/11/2020
Başkan ...
¸
Üye ...
¸
Üye ...
¸
Katip ...
¸