T.C. ... 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/451 Esas - 2023/183
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
...
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/451 Esas
KARAR NO: 2023/183
HAKİM:...
KATİP:...
DAVACI:...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI: ...
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ...
Av. ...
DAVA: İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/04/2021
KARAR TARİHİ: 22/03/2023
KR.YZL.TARİHİ: 13/04/2023
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı/işveren ile davacı/yüklenici arasında 04/06/2013 tarihli 22 madde ve 7 sayfadan ibaret sözleşme imzalandığını, işin yapılacağı yerin tesliminin yapıldığı ve yer teslim tutanağının imzalandığı, sözleşme ve tutanak gereğince işverenin ...-... mevkiinde yapımını gerçekleştirmekte olduğu ayrıştırma fabrikası, elektrik bakım ve imalat atölyesi işi kapsamında betonarme ve demir işleri imalatının yapılması işi müvekkil davacı şirkete teslim ve tevdi edildiğini, müvekkili şirketin, sözleşme gereği yüklendiği edimini zamanında ve tam olarak yaptığını, yaptığı işlere karşılık hakediş düzenlendiği, faturalar düzenleyip davalı şirkete göndermiştir. Davacı, 2018 yılına ait devreden alacakları ile birlikte; 31.01.2019 tarihli ...nolu 28.921,80-TL bedelli fatura, 17.03.2019 tarihli ... nolu 2.448,50-TL bedelli fatura, 17.03.2019 tarihli ... nolu 7.618,08-TL bedelli fatura, 17.03.2019 tarihli ... nolu 5.444,52-TL bedelli fatura, 01.04.2019 tarihli ... nolu 59.514,48-TL bedelli fatura, 04.05.2019 tarihli ... nolu 15.930,00-TL bedelli fatura, 04.05.2019 tarihli ... nolu 2.360,00- TL bedelli fatura, 20.06.2019 tarihli ... nolu 12.808,19-TL bedelli fatura 20.06.2019 tarihli ... nolu 1.770,00-TL bedelli fatura, 21.02.2020 tarihli ... nolu 93.038,39-TL bedelli fatura, 18.03.2020 tarihli ... nolu 52.438,02- TL bedelli fatura, 13.05.2020 tarihli ... nolu 11.210,00-TL bedelli fatura, 25.06.2020 tarihli ... nolu 27.254,27-TL bedelli fatura, 25.06.2020 tarihli ... nolu 5.418,56-TL bedelli faturaları düzenleyip davalı şirkete gönderildiğini, davalı şirketin, bu faturaları, kendi ticari defter ve belgelerine kaydedip işlediğini,davalıdan olan bu alacağımız ve faturalar konusunda esasen taraflar arasında bir ihtilaf olmadığını, davalı şirket grubuna ait ... A.Ş. ... ... Mahkemesi' nin 2021/179-E sayılı dava dosyasında aynı mahiyetteki işler çerçevesinde talep etmiş olduğumuz fatura bedellerini aynı gerekçe ile ödenmediğini, yapılan ... takibine itira z edilmediğini, Ancak menfi tespit davası açıldığını, davalı, fatura bedellerini süresinde ödemediği ve davalıya 26.11.2020 tarihinde ödeme ihtarnamesi gönderildiğini, davalı vekilince ödeme yapılmayacağını bildirmişlerdir. (EK-5) Bunun üzerine, alacağımızın tahsili için, ... ... Müdürlüğü' nün 2021/261-E. Sayılı ... Dosyasında takip başlattıklarını davalının '' alacağına bloke konulmasına muvafakat ettiğini'' bildirerek takibe ve borca itiraz ettiği yapılan itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını davalının itirazının haksız ve yersiz olduğunu beyan ederek, itirazın iptali ile takibin devamını, davalının alacağın %20 sinden az olmamak üzere ... inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından müvekkili şirkete yönelik ... ... Dairesi 2021/261 Esas sayılı ... dosyası ile ... takibi başlatılmış olup söz konusu ödeme emrine tarafımızca itiraz edilmesi nedeniyle ... takibinin durdurulduğunu, davanın haksız ve yersiz olduğunu, davacı taraf ile müvekkili arasında istisna (eser) sözleşmesi imzalanmış olup bu sözleşme kapsamında davacı tarafından betonarme imalatı yapılarak müvekkil şirkete teslim edilmekte olduğunu, bu doğrultuda davacı tarafından yapılan işlere ve sözleşme ilişkisine itirazın söz konusu olmadığını, sözleşmenin devamı sırasında davacı tarafından yapılan işlere ilişkin bedeller faturalandırılmış olup müvekkil şirket tarafından ödemeler yapılageldiğini, taraflarca akdedilmiş sözleşme kapsamında davacı tarafından işin yapımı esnasında davacının işçilerinden olan ... kaza geçirmiş olup bu işçi tarafından iş kazası nedeniyle müvekkil şirketin grup şirketlerinden ... aleyhine ... ...Mahkemesinin 2016/94 Esas sayılı dosyası ile iş kazasından kaynaklı maddi ve manevi tazminat davası açıldığı, davanın aleyhe sonuçlandığı, ilamın takibe konulduğu ve ... tarafından 403.000 TL tutarlı teminat mektubu ... dosyasına konularak kararın istinaf edildiği, ... ... tarafından kararın kaldırıldığı ve halen yargılamanın devam etmekte olduğu kesinleşmiş bir kararın mevcut olmadığını, davacı taraf ile akdedilen sözleşmenin 6.26. maddesinde; "yüklenici bu sözleşme gereği yerine getirmeyi taahhüt ettiği işin ifası sırasında işyerinde iş güvenliği ve iş sağlığı hükümleri bakımından gerekli her türlü tedbiri bizzat almaya mecburdur. bu görevin yerine getirilmemesinden kaynaklanan iş kazası ve meslek hastalıklarından yüklenici sorumludur." maddesi bulunduğunu, bu madde kapsamında davacı iç ilişkide tüm sorumluluğun kendine ait olması nedeniyle ... ...Mahkemesinin 2016/94 Esas sayılı davasının aleyhe sonuçlanması üzerine, "...'ün geçirdiği iş kazası nedeniyle ...'nin uğradığı her türlü zararı karşılayacağımı, yine ... ... Mahkemesi'in 06.07.2018 tarih 2018-94 ese-2018-450 karar sayılı kararı gereğince ...'nin ödeyeceği tüm bedelleri tazmin edeceğimi kabul ve beyan ederim. Mahkeme kararı gereğince davacı taraftan talep edilen bedel ile Mahkeme harç ve masraflarına karşılık olarak ... Ür. San. Ve Tic. A.Ş., ... San. Ve Tic. A.Ş. , ....Tic. A.Ş. Nezdindeki tüm alacaklarıma bloke konulmasına, bloke konulan bedellerin ...'ye ödenmesine muvafakat ediyorum" (Ek-1) şeklindeki belgeyi müvekkile ve diğer şirketlere vererek alacakları üzerine bloke konulmasını ve söz konusu alacaklarının ... tarafından açılan davadan kaynaklı oluşan veya oluşacak bedellere karşılık olarak ... şirketine ödenmesini talep etmiş ve bu şekilde alacağının söz konusu şirkete temlik ettiğini, davalı tarafın söz konusu yazılı belgeye rağmen Müvekkil Şirket hakkında ... takibine girişmiş olması açıkça kötüniyetini ortaya koymakta olup bu nedenle söz konusu ... takibi bakımından itirazın iptali talebinin reddine karar verilmesi gerekmekte olduğunu beyan ederek, davanın reddine ve alacağın %20 'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminata hükmedilmesine karar verilmesi, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talep edilmiştir.
DELİLLER, KABUL VE DEĞERLENDİRME: Dava, eser sözleşmesinden kaynaklı alacağın tahsili istemiyle başlatılan ... takibine itirazın iptali ve ... inkar tazminatı istemine ilişkindir.
Dava açılmadan evvel arabulucuya başvurulmuş olup işbu dava şartı yerine getirilmiştir.
... ...Mahkemesinin 2019/430 esas sayılı dosyasının Uyap kayıtları, ... ... Mahkemesinin 2020/137 esas sayılı dosyası uyap kayıtları, ... ... Müdürlüğünün 2018/24955 esas sayılı dosyası uyap kayıtları, ... ... Müdürlüğü'nün 2021/261 Esas sayılı dosyası uyap kayıtları, vergi dairesi kayıtları ilgili yerlerden getirtilerek dosya arasına alışmış, tarafların gösterdikleri deliller toplanmıştır.
Dava dayanağı ... ... Müdürlüğü'nün 2021/261 Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacının toplam 181.204,21 alacak için ... takibi başlattığı, davalıya ödeme emrinin usulüne uygun olarak tebliğ edildiği ve davalının süresi içinde itiraz etmesi ile takibin durduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizin 15/12/2021 tarih, 2021/241 Esas 2021/798 karar sayılı kararı ile; davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilinin istinaf kanun yoluna müracaat etmesi üzerine ... ... Mahkemesi ... Dairesi'nin 17/05/2022 tarih, 2022/388 Esas, 2022/488 Karar sayılı kararı ile;"....... ...'nun 24.02.2010 Tarihli 2010/1-86 Esas, ve 2010-108 karar sayılı kararında da belirtildiği üzere; "yasanın aradığı anlamda oluşturulacak kararların hüküm fıkralarının açık, anlaşılır, çelişkisiz, uygulanabilir olmasının gerekliliği kadar; kararın gerekçesinin de, sonucu ile tam bir uyum içinde, o davaya konu maddi olguların mahkemece nasıl nitelendirildiğini, kurulan hükmün hangi nedenlere ve hukuksal düzenlemelere dayandırıldığını ortaya koyacak; kısaca, maddi olgular ile hüküm arasındaki mantıksal bağlantıyı gösterecek nitelikte olması gerekir. Zira tarafların o dava yönünden, hukuk düzenince hangi nedenle haklı veya haksız görüldüklerini anlayıp değerlendirebilmeleri ve ...’ın hukuka uygunluk denetimini yapabilmesi için, ortada, usulüne uygun şekilde oluşturulmuş; hükmün hangi nedenle o içerik ve kapsamda verildiğini ayrıntılarıyla gösteren, ifadeleri özenle seçilmiş ve kuşkuya yer vermeyecek açıklıktaki bir gerekçe bölümünün ve buna uyumlu hüküm fıkralarının bulunması zorunludur.” Kararın gerekçesinin kendi içinde çelişkili olması ve hüküm kısmı ile gerekçenin bir kısmı arasında çelişki yaratılması da; yukarıda açıklanan ve ... ile teminat altına alınan yargılamanın açıklığı, adil yargılanma hakkı prensibine ve kararların gerekçeli olması gerektiğine dair ... ve yasa hükümlerine de açıkça aykırıdır (... (...) ... Dairesi, 2015/5493 Esas, 2016/1214 Karar). Gerçekten de bir davanın esastan veya usulden reddi; gerek taraf lehine hükmedilecek vekalet ücreti yönünden, gerekse de kesin hüküm özelliği taşıyıp taşımaması bakımından farklı sonuçlara yol açacaktır. Muaccel olmayan bir alacak için ... takibi yapılamayacağı gibi, itirazın iptali davası da açılamaz. Somut olayda kararın gerekçesinde ... ...Mahkemesi'nde devam eden davanın hangi miktar yönünden ne yönde sonuçlanacağının belli olmadığı değerlendirildikten sonra davacının açık olarak muvafakat ettiği bir hususu sonradan ileri sürüyor olmasının basiretli tacire uygun olmadığı değerlendirilmiş ve davanın esastan mı, yoksa usulden mi reddine karar verildiği konusunda bir açıklama yapılmamış olup bu durum yukarıdaki açıklamalara göre doğru görülmemiştir. Kabule göre de, ... ...Mahkemesi dosyasının sonucunun bekletici mesele yapılıp yapılmayacağının tartışılmaması da doğru görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle; sair hususlar incelenmeksizin davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a.4,6 maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde sonuçlandırılması için kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir..." gerekçesi ile mahkememiz kararı kaldırılmıştır.
Taraflar arasındaki ihtilaf; yapılan eser sözleşmesinden davacı lehine doğan alacaklara, dava dışı ...'ün yine dava dışı... ......'ye iş kazası nedeniyle açtığı tazminat davası nedeniyle davacının muvafakatiyle konulan blokenin geçerli olup olmadığı, davacının iddia ettiği alacağı talep etme koşularının oluşup oluşmadığı ve bu kapsamda yapılan ... takibine itirazın haksız olup olmadığı noktasında toplanmıştır.
Davacı, davalı ile yaptığı eser sözleşmesi kapsamında edimlerini yerine getirdiği ve alacaklı olduğu, imzaladığı bloke muvaffakatinin irade dışı alındığı iddiasında bulunmuş, davalı ise davacının eser sözleşmesi kapsamında işler yaptığını kabul etmekle birlikte kendilerine verdiği bloke muvafakati nedeniyle alacağını isteyemeyeceğini ileri sürmüştür.
Davacı tarafından imzalanan ve dosyada yer alan bilatarihli belgede davacı aynen; "...'ün geçirdiği iş kazası nedeniyle ...'nin uğradığı her türlü zararı karşılayacağımı, yine ... ... Mahkemesi'in 06.07.2018 tarih 2018-94 ese-2018-450 karar sayılı kararı gereğince ...'nin ödeyeceği tüm bedeleri tazmin edeceğimi kabul ve beyan ederim. Mahkeme kararı gereğince davacı taraftan talep edilen bedel ile Mahkeme harç ve masraflarına karşılık olarak ... Ür. San. Ve Tic. A.Ş., ... San. Ve Tic. A.Ş. , ....Tic. A.Ş. Nezdindeki tüm alacaklarıma bloke konulmasına, bloke konulan bedellerin ...'ye ödenmesine muvafakat ediyorum" şeklinde beyanda bulunmuştur. Davacı işbu belgede yer alan muvaffakati ve imzayı inkar etmemiş, belgenin davalının işveren olmasından kaynaklı kullandığı güç ile zoraki alındığını savunmuş ise de; bu yönde bir delil sunamamıştır.
... ... Mahkemesi'nin kaldırma kararından sonra davacı alacağına bloke konulmasına dayanak, dava dışı ...'ün ... ...Mahkemesi'nin 2019/430 Esas sayılı sırasına kayden açmış olduğu ( bozmadan önce 2016/94 Esas ) dava dosyasının akıbeti için yazılan müzekkereye verilen 21/03/2023 tarihli cevabi yazı ile söz konusu dosyanın halen derdest olduğu bildirilmiştir. Her ne kadar kaldırma kararından sonra 02/11/2022 tarihli celsede, ... ...Mahkemesinin 2019/430 Esas sayılı ( bozmadan önce 2016/94 Esas ) dava dosyasının sonucunun bekletici mesele yapılmasına karar verilmiş ise de; söz konusu dosyanın eldeki davanın açılma tarihi itibari ile neticesine etki etmeyeceği, yani eldeki davaya dayanak takibin yapıldığı ve eldeki davanın açıldığı tarih itibari ile alacağın talep edilebilme koşullarının oluşmadığı kanaati ile ... ... Mahkemesinin 2019/430 Esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılmasına dair 02/11/2022 tarihli ... nolu ara karardan dönülmüştür.
Davacı tarafından imzalanan muvafakatname, davacının davalıdan olan alacaklarına, davalının bloke koymasına ve davacıya ödememesine izin vermektedir. Davacının tacir olması hasebiyle imzaladığı belgenin içeriğini irdelemesi, sonuçlarını öngörmesi yani ... Kanunu'nda vurgulanan "basiretli tacir" kavramına uygun hareket etmesi gerekmektedir. Yaptığı her iş ve işlemde basiretli davranma yükümlülüğü olan davacının bu yönde hareket etmemesinin sonuçlarına katlanması icap eder. Davacı tarafından imzalanan ve davalının dayandığı bloke yazısına göre davacının davalıdan talep ettiği alacağı isteme zamanı gelmemiştir. Yani alacağın muaccel olduğu kabul edilemeyecektir. Sözleşme serbestisi ilkesi gereği tarafların alacağın vadesini herhangi bir olayın ya da hukuki işlemin gerçekleşmesine bağlayabilmeleri mümkündür. Somut olayda da iddia edilen alacağın muaccel olması başka bir davanın sonuçlanmasına bağlanmıştır. Bu kapsamda davacının iddia ettiği alacak, ancak ... ...Mahkemesi'nin 2019/430 Esas sayılı sırasına kayıtlı davanın kesinleşmesi ile muaccel hale gelecektir. Muaccel olmayan bir alacak için ... takibi yapılamayacağı gibi itirazın iptali davası da açılamayacağından erken açılan eldeki davanın, ... Kurulu'nun 18/02/2022 tarih, 2019/5 Esas ve 2022/1 Karar sayılı İ... Kararı gözetilerek usulden reddine karar vermek gerekmiştir. Davacının başlattığı takipte kötüniyetli olmadığı anlaşılmakla davalının kötüniyet tazminatı isteminin de reddine karar vermek gerekmiş ve neticeten aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Davalanın kötüniyet tazminatı isteminin REDDİNE,
3-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 179,90 TL olduğundan, peşin alınan 2.188,50-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.008,60 TL harcın talep halinde karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
4-Zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320,00 TL 'nin davacıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
5-Davalı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
7-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısım var ise talep halinde karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... ... Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/03/2023
Katip ...Hakim ...
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır