T.C. ... 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
...
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/472 Esas
KARAR NO: 2023/186
BAŞKAN: ...
ÜYE: ...
ÜYE: ...
KATİP: ...
DAVACI : ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ...
DAVA: Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi)
DAVA TARİHİ: 16/01/2017
KARAR TARİHİ: 23/03/2023
GR.KR.YZM.TARİHİ: 28/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA : Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında imzalanan sözleşmeler neticesinde, davalı şirket lehine tümü ... Bankası A.Ş. ... Şubesinden, ... mektup no ve 37.000,00-TL, ... mektup no ve 51.000,00-TL, ... mektup no ve 12.000,00-TL, ... mektup no ve 35.000,00-TL, ... mektup no ve 100.000,00-TL ve ...mektup no ve 110.000,00-TL bedelli altı adet teminat mektubunun davalı şirkete teslim edildiğini, davalı şirket ile müvekkili şirket arasındaki ticari ilişkinin sona erdiğini ve yapılan hesap mutabakatları neticesinde müvekkili şirketin davalı şirkete hiçbir borcunun kalmadığını, teminat mektuplarının davalı şirket uhdesinde kalmasının hiç bir haklı dayanağı ve hukuki gerekçesinin kalmadığını, müvekkili şirketin davalı yanla hiçbir ticari bağı ve borcu kalmamasına rağmen teminat mektuplarının iade edilmediğini, ... .Noterliğinin 22/11/2016 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalı şirkete teminat mektuplarının iade edilmesi için 7 günlük süre verildiğinin ihtar edildiğini, davalı yanın hiç bir şekilde ihtarnameye cevap vermediği gibi mektuplarıda iade etmediğini beyanla, müvekkili şirketin borçlu olmadığının tespiti ile davalı şirket uhdesinde bulunan ... Bankası A.Ş. ... Şubesinden, ...mektup no ve 37.000,00-TL, ... mektup no ve 51.000,00-TL, ... mektup no ve 12.000,00-TL, ... mektup no ve 35.000,00-TL, ... mektup no ve 100.000,00-TL ve ... mektup no ve 110.000,00-TL bedelli altı adet teminat mektubunun müvekkiline iadesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; davacı vekilinin maddi ve hukuki olgularla somutlaştırılmayan bu taleplerinin gerçeği yansıtmadığını, müvekkili şirket ile davacı şirket arasında 09/02/2015 tarihinde akdedilen ... Sözleşmesi incelendiğinde müvekkili şirketin üzerine sorumluluk ve yükümlülüklerini yerine getirdiğini, davacı şirketin ise getirmediğini, teminat mektuplarının iadesi için taraflar arasında mutabakat sağlanması gerektiğini, davacı şirketin mutabakat gereğini yerine getirmediğinden teminat mektuplarının iade edilmediğini, bu durum karşısında müvekkili şirketin bir kusurunun bulunmadığını, ... kodlu bayide 20 adet ... modemden sadece 6 adedinin iade edildiğinin, geri kalan 14 adet ... modem ve 1 adet ...modemin iade edilmediğinden mutabakatın sonlandırılamadığını, bu durumun tüm teminat mektupları için geçerli olduğunu, müvekkili şirketin taraflar arasında akdedilen sözleşme hükümlerini yerine getirmiş olup davacı şirket de yükümlülüklerini yerine getirdiği takdirde uyuşmazlığa konu teminat mektuplarının iade edilebileceğini beyanla, müvekkili şirket aleyhine açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
KABUL VE GEREKÇE : Dava, teminat mektubunun iadesi istemine ilişkindir.
Somut olayda, taraflar arasında 09.02.2015 tarihli ... Sözleşmesi'nin akdedildiği, sözleşmenin sona erdiği, davaya konu teminat mektuplarının sözleşmeye istinaden teminat amacıyla davacı tarafından davaya verildiği noktasında ihtilaf bulunmayıp, taraflar arasındaki ihtilafın teminat mektuplarının iade koşullarının oluşup oluşmadığı, bu bağlamda hesap mutabakatının yapılıp yapılmadığı noktasında toplandığı saptanmıştır.
Öncelikle, dava açıldıktan sonra davalı tarafından davaya konu 110.000,00 TL, 37.000,00 TL, 35.000,00 TL, 12.000,00 TL, 51.000,00 TL'Lik teminat mektuplarının davacıya iade edildiği tarafların beyanıyla sabit olmakla, davaya konu ... Bankası A.Ş. ... Şubesin eait, ... mektup no ve 37.000,00-TL, ... mektup no ve 51.000,00-TL, ... mektup no ve 12.000,00-TL, .... mektup no ve 35.000,00-TL ve ... mektup no ve 110.000,00-TL bedelli teminat mektupları yönünden açılan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, ayrıca davalının teminat mektuplarını dava açıldıktan sonra iade etmekle dava tarihi itibariyle haksız olarak anılı 5 adet teminat mektubunu elinde tuttuğunu ikrar ettiği, bu suretle dava açılmasına haksız davranışıyla sebebiyet verdiği kabul edilerek anılı teminat mektupları yönünden davalının yargılama giderlerinden sorumlu tutulmasına karar vermek gerekmiştir.
Yargılama sırasında iade edilen 5 adet teminat mektubundan sonra iade edilmeyen ... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait .... mektup no ve 100.000,00-TL bedelli teminat mektubu yönünden yapılan değerlendirmede ise, taraflar arasında akdedilen 09.01.2015 tarihli ... sözleşmesinin 23.2.maddesine göre sözleşmenin sona ermesi halinde bayi tarafından (somut olayda davacı) verilen teminat mektuplarının tarafların karşılıklı hesap mutabakatına vardıkları veya şirketlerin bayiden herhangi bir alacağının kalmadığının şirket tarafından tespit edildiği tarihten itibaren 6 ay içinde bankaya iletilmek üzere bayiye teslim edileceği açıkça düzenlenmiş olup, açık düzenleme karşısında mahkememizce teminat mektubunun iadesi için öncelikle taraflar arasında hesap mutabakatının yapılması veya davalının davacıdan alacaklı olmadığının tespit edilmesi gerektiği kabul edilmiştir. Taraflar arasında hesap mutabakatının yapılamadığı dosya kapsamıyla sabit olmakla davalının ... sözleşmesinden kaynaklanan alacağının bulunup bulunmadığının tespiti amacıyla tarafların ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılması yönünden hüküm tesis edilmiş, hüküm doğrultusunda davacı şirket ticari defterleri incelenmiş, davalı şirket ticari defterleri ise davacı tarafından verilen kesin süreye rağmen delil avansı yatırılmadığından dolayı incelenememiştir. Her ne kadar, davacı şirket ticari defterlerine göre davacının davalıya borçlu olmadığı sabit ise de, sadece davacı şirket ticari defterlerine göre uyuşmazlığın çözülmesi mümkün olmayıp alacağın bulunup bulunmadığının tespiti açısında muhakkak davalı şirket ticari defterleri incelenmesi gerekir iken, mahkememizin 20.09.2018 tarihli celsesinde verilen kesin süreye rağmen teminat mektuplarının iade koşullarının gerçekleştiği yönünde ispat külfeti üzerinde olan davacı tarafından delil avansı yatırılmadığından ve bu suretle anılı 100.000,00 TL bedelli teminat mektubu yönünden iade koşullarının gerçekleştiği ispat edilemediğinden, 100.000,00 TL bedelli teminat mektubu yönünden davanın reddine karar verildiği, söz konusu kararın ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Dairesi'nin 2019/1226 Esas, 2022/738 Karar sayılı kararı ile kaldırıldığı ve mahkememizin yukarıda belirtilen esasına kaydedildiği görülmüştür.
Davalı vekili tarafından dosyaya sunulan 20/09/2021 tarihli teminat mektubunun iadesine ilişkin yazı incelendiğinde; davaya konu ... seri numaralı 100.000,00-TL'lik teminat mektubunun dava devam ederken davacıya iade edildiği, iade sebebi olarak söz konusu yazıda "mutabakat" ibaresinin bulunduğu, bu çerçevede davalı tarafa mahkememizin 17/11/2022 tarihli celsesinin (...) no'lu ara kararı uyarınca mutabakata ilişkin belgelerin sunulması için kesin süre verildiği, verilen kesin süre içerisinde davalı vekili tarafından dosyaya mutabakata ilişkin belgelerin sunulmadığı görülmüştür.
Davalı tarafından mutabakata ilişkin belgelerin dosyaya sunulmaması nedeni ile davalı ticari defterleri üzerinde inceleme yapılmak üzere ... ... Mahkemesi'ne talimat yazıldığı, talimat sonucu bilirkişi tarafından hazırlanan 15/01/2023 tarihli raporda, davalının ticari defterlerini bilirkişi incelemesine sunmadığının açıkça belirtildiği görülmüştür.
Mahkememizce yapılan yargılama sonunda, davaya konu 6 adet teminat mektubunun dava açıldıktan sonra davalı tarafından davacıya iade edildiği, bu nedenden dolayı davaya konu tüm teminat mektupları yönünden dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesi gerektiği, yargılama giderleri yönünden değerlendirme yapıldığında, söz konusu teminat iade işlemi yapılırken davaya konu 110.000,00-TL, 37.000,00-TL., 35.000,00-TL., 12.000,00-TL. ve 51.000,00-TL'lik teminat mektuplarının ... iptal edildiğinden dolayı doğrudan dava açıldıktan sonra davacıya iade edildiği, bu suretle davalının dava tarihi itibari ile haksız olarak anılı 5 adet teminat mektubunu elinde tuttuğunu ikrar ettiği anlaşılmış ve söz konusu teminat mektupları yönünden yargılama giderlerinden davalı tarafın sorumlu tutulması gerekmiştir. 100.000,00-TL'lik teminat mektubu yönünden yapılan değerlendirmede ise; söz konusu teminat mektubunun iade nedeni olarak 20/09/2021 tarihli yazıda mutabakat olarak görüldüğü, davalıya verilen kesin süreye rağmen mutabakata ilişkin belgelerin dosyaya sunulmadığı, davalı ticari defterleri üzerinde talimat yoluyla yapılan bilirkişi incelemesine davalı tarafından ticari defterlerinin sunulmadığı, taraflar arasındaki 09/01/2015 tarihli ... Sözleşmesi'nin 23/2.maddesine göre, sözleşmenin sona ermesi halinde bayi tarafından (somut olayda davacı) verilen teminat mektuplarının tarafların karşılıklı hesap mutabakatına vardıkları veya şirketin bayiden herhangi bir alacağının kalmadığının şirket tarafından tespit edildiği tarihten itibaren 6 ay içinde bankaya iletilmek üzere bayiiye teslim edileceğine ilişkin düzenleme bulunduğu, bu düzenleme çerçevesinde değerlendirme yapıldığında, 100.000,00-TL'lik teminat mektubunun iadesine ilişkin taraflar arasında herhangi bir mutabakatın bulunmadığı, davacı defterlerinde davacının dava tarihi itibari ile ... sözleşmesinden dolayı davalıya borçlu olmadığı, davalı ticari defterleri üzerinde davalının ticari defterlerine bilirkişi incelemesine sunmaması üzerine inceleme yapılamadığı, bu nedenden ötürü usulüne uygun tutulan davacı ticari defterlerine itibar edilmesi gerektiği anlaşılmış ve dava tarihi itibari ile ... sözleşmesinden dolayı davacının davalıya borçlu olmadığı, ... sözleşmesinin 23/2.maddesinde belirtilen 6 aylık sürenin dava tarihi itibari ile geçtiği, bu çerçevede dava tarihi itibari ile 100.000,00-TL'lik teminat mektubu yönünden davacının dava açmakta haklı olduğu anlaşılmış ve söz konusu teminat mektubu yönünden de yargılama giderlerinden davalı tarafın sorumlu tutulmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :
1- ... Bankası A.Ş. ... Şubesinden verilme, ... mektup no ve 37.000,00-TL, ... mektup no ve 51.000,00-TL, ...mektup no ve 12.000,00-TL, ... mektup no ve 35.000,00-TL, ... mektup no ve 110.000,00-TL ve ... mektup no ve 100.000,00-TL bedelli teminat mektupları yönünden açılan DAVANIN ESASI HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 179,90-TL harcın peşin alınan 5.891,74-TL harçtan mahsubu ile bakiye 5.711,84-TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan ...'ye göre hesaplanan 51.300,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yatırılan 4.325,30-TL yargılama gideri (dava açılış masrafı, tebligat ve posta gideri, talimat ve bilirkişi ücreti olmak üzere) ve 179,90-TL peşin harç olmak üzere toplam 4.505,20-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından masrafın davalı üzerinde bırakılmasına,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın ...'nun 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesine müteakip yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 23/03/2023
Başkan ...
¸e-imza
Üye ...
¸e-imza
Üye ...
¸e-imza
Katip ...
¸e-imza