T.C. ...1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/481 Esas
KARAR NO: 2023/223
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI: ... - (T.C:...)
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI:...
DAVA: Kooperatif Üyeliğinin Tespiti
DAVA TARİHİ: 29/06/2022
KARAR TARİHİ: 05/04/2023
KR.YZL.TARİHİ: 04/05/2023
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili, davalı kooperatife ait her biri 540'ar m2'lik 9 (dokuz) adet hisseyi kooperatif ortağı...'ndan .... Noterliğinin 02 Ağustos 2011 tarih ve ... Yev. No.'lu "..." ile devraldığını, söz konusu hisselerin devri davalı kooperatif... tarafından 14.10.2011 tarihinde alınan kararla kabul edildiğini, böylece müvekkilinin davalı kooperatife ortaklığı gerçekleştiğini, nitekim 28.06.2012 tarihinde yapıları 2010-2011 Yılı Olağan Genel Kurul Toplantısı ... Cetveli (....)'nin 19. sırasında müvekkilinin ismine ortak olarak yer verildiğini, müvekkili, 2015 ve 2016 yıllarında kendisinden talep edilen aidat ödemelerini davalı kooperatifin ... Bankası'nda bulunan hesabına ödediğini, davalı Kooperatif beş yıl üst üste genel kurul toplantısı yapmadığı için ... Müdürlüğünce ticaret sicilinden resen silindiğini, bilahare eski... Başkanı ... tarafından ..., bir kısım davacı tarafından .... Mahkemesi 2018/977 Esas ve yine eski... Başkan Yardımcısı ... tarafından ... sayılı dosyalarında ihya davaları açıldığını, nihayet ... sayılı kararıyla davalı kooperatifin ihyasına karar verildiğini, işbu ihya kararı 30.11.2021 tarihinde kesinleştiğini, müvekkilinin talebi üzerine ....Müdürlüğü'nden temin edilen bilgi ve belgelere göre; davalı kooperatif ihya edilmeden önceki son genel kurul toplantısını 30.06.2015 tarihinde,.... sonraki ilk genel kurul toplantısını ise 19.02.2022 tarihinde yaptığını, ancak bu toplantılara müvekkilinin çağrılmadığını, müvekkili, 14.10.2011 tarihinden itibaren davalı kooperatifin ortağı olduğunu, kendisinden talep edilen tüm yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirdiğini, hakkında alınan ve uygulanan herhangi bir ihraç kararı söz konusu olmadığını, müvekkili kooperatifin ihyadan sonra yapılan genel kurul toplantısına neden çağrılmadığını araştırdığında kooperatifin hali hazırda faal bir merkezinin bulunmadığını öğrenmiş ve yazılı taleplerinin sonuçsuz kaldığını, müvekkili, ortak olduğu 2011 yılında... Başkan Yardımcısı olan ve halen de... üyeliği devam eden ...'ya telefonla ulaştığında ise kendisine; kooperatife ait hiç bir kayıt ve belgenin ellerinde bulunmadığı, eski... Başkanının yolsuzluk iddiaları nedeniyle yargılanıp ceza aldığı, kooperatif ortaklar defteri bulunmadığı için müvekkilinin sadece yargı kararıyla kooperatif ortaklığının tespiti halinde ortaklığa kabul edileceğinin ifade edildiğini beyanla, müvekkilinin ...Kooperatifine 9 (dokuz) adet hisse bakımından ortak olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı, usulüne uygun yapılan tebliğe rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır.
DELİLLER, KABUL VE DEĞERLENDİRME: Dava, kooperatif üyeliğinin tespiti istemine ilişkindir.
Dava mahiyeti gereği arabuluculuk dava şartına tabi değildir.
... Müdürlüğü'nün yazı cevabı, .... Mahkemesi'nin 2019/509 Esas sayılı dosyasının Uyap kayıtları, ...Müdürlüğü'nün yazı cevabı getirtilerek dosya kapsamına alınmıştır.
Davacının kooperatif üyesi olup olmadığının dosyaya ulaşan belgeler ve kooperatifin tüm kayıt ve belgeleri yerinde incelenmek sureti ile tespiti amacıyla dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, 12/12/2022 tarihli bilirkişi raporunda; Kooperatifin 2006, 2007, 2008 ve 2009 yıllarına ait genel kurul tutanakları ekinde yer alan ... cetvelleri üzerinde yapılan incelemede, kooperatifin... isminde bir ortağının bulunmadığı, davalı kooperatifin 02..08.2011 tarihi itibariyle... isminde bir ortağının bulunmamasına rağmen; devralan ... ile devir eden ... arasında, ...'ın kooperatif ortaklığının devri ile ilgili olarak .... Noterliğinde 02..08.2011 tarihli DEVİR SÖZLEŞMESİ'nin imzalandığı, Kooperatif yönetim kurulunun 14.11.2011 tarih ve .... nolu kararı ile de söz konusu devrin uygun bulunduğuna dair... kararı alındığı, Kooperatifin 28.06.2012 tarihinde yapılan 2010-2011 yılı Olağan Genel Kuruluna ait ... Cetvelinin 19. sırasında ...'ın isminin kooperatif ortağı olarak yer aldığı; ancak, devir yoluyla ortaklık iddiasında bulunan davacının ortaklığa kabulüne ilişkin... kararı alınmış olması da var olmayan bir ortaklık hakkının devrine olanak sağlamayacağı dikkate alınmak suretiyle, davacı ...'ın devir yolu ile davalı kooperatif olduğunun kabul edilmesinin mümkün olmadığı, davacı ...'ın, cari mevzuat hükümlerine uygun olarak bir kooperatif ortaklığı devralmamasına rağmen, kooperatifin 28.06.2012 tarihinde yapılan 2010-2011 yılı Olağan Genel Kuruluna ait ... Cetvelinin 19. sırasında kooperatif ortağı olarak isminin yer aldığı, ancak katılmadığı dikkate alınmak suretiyle, Davacı ...'ın davalı kooperatifin zımnı olarak ortağı olup olmadığı yolundaki nihai takdir ve değerlendirmenin ise mahkemeye ait olduğu rapor edilmiştir.
Davacı vekilinin rapora karşı beyan ve itirazları gözetilerek bilirkişiden ek rapor alınması amacıyla dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, 10/02/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda; öncelikle vekilin beyanlarının aksine, huzurdaki dava devir yolu ile ortaklığın kazanılması davası olduğunu, vekilin beyanlarının aksine, Kooperatiflerde ortaklık sıfatının kazanılması beş hâlde söz konusu olabilir. Bunlardan birisi de ortak sıfatını usulüne uygun şekilde kazanmış bir kişiden daha sonraki evrede, bir başkası tarafından daha önce kazanılmış payın devir alınmasının... tarafından kabulüyle ortaklık gerçekleşir.; “..1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 14/3. ve anasözleşmenin 17/2. maddesi uyarınca, satıcının üye olması, alıcının bu üyeliği ayrıca devir alması, devir alanın kooperatif üyelik koşullarını taşıması halinde, kooperatifin bu kişiyi ortaklığa kabul etmesi zorunludur..."” Ancak devir yolu ile ortaklığın kazanılabilmesinin ön şartı, devir tarihinden önce devir eden kişinin usulüne uygun şekilde kazanılmış bir ortaklığının söz konusu olması gerekir. Devir tarihinden önce devir eden kişinin usulüne uygun şekilde kazanılmış bir ortaklığının söz konusu olmaması halinde ise devir yoluyla ortaklık iddiasında bulunan davacının ortaklığa kabulüne ilişkin... kararı alınmış olması dahi bu durum olmayan bir ortaklık hakkının devrine olanak sağlamaz." mevcut dosya kapsamı itibariyle, davalı kooperatifin... isminde bir ortağının bulunmadığı, davalı kooperatifin 02.08.2011 tarihi itibariyle... isminde bir ortağının bulunmamasına rağmen; Devralan ... ile Devir Eden... arasında, ...'nun kooperatif ortaklığının devri ile ilgili olarak .... Noterliğinde 02..08.2011 tarihli DEVİR SÖZLEŞMESİ'nin imzalandığı, Kooperatif yönetim kurulunun 14 .11.2011 tarih ve ... nolu kararı ile de söz konusu devrin uygun bulunduğuna dair... kararı alındığı, Kooperatifin 28.06.2012 tarihinde yapılan 2010-2011 yılı Olağan Genel Kuruluna ait ... Cetvelinin 19. sırasında ...'ın isminin kooperatif ortağı olarak yer aldığı; Ancak, devir yoluyla ortaklık iddiasında bulunan davacının ortaklığa kabulüne ilişkin... kararı alınmış olması da var olmayan bir ortaklık hakkının devrine olanak sağlamayacağı? dikkate alınmak suretiyle, davacı ...'ın devir yolu ile davalı kooperatif olduğunun kabul edilmesinin mümkün olmadığı, bir önceki maddede özetlenen mevcut durum karşılında, davacı vekili tarafından “12.12.2022 tarihli Bilirkişi Raporuna karşı beyan ve itirazlarımızın sunulmasıdır.” açıklamasıyla mahkemeye sunulan bila tarihli dilekçede yer alan hususların tamamının, bilirkişiliğim tarafından itibar edilmesi mümkün olmayan vekilin kendi soyut değerlendirmelerden ibaret hususlar olduğu; davacı vekilinin bila tarihli dilekçesinde yer alan ... CETVELİNE FARKLI SONUÇLAR BAĞLANMASI AÇIK BİR ÇELİŞKİDİR.” yolundaki beyanı ile ilgili olarak: "Pay devir eden ortağın, ortaklığı tartışma konusu ise her şeyden önce bu hususun açıklığa kavuşturulması ve ondan sonra devir alanın ortaklığı karar bağlanmalıdır. Mahkemece yapılacak iş, kooperatifin kurulduğu yıldan itibaren .... Müdürlüğünden ve ... Memurluğundan tüm genel kurul tutanaklarının, özellikle ... Cetvellerinin celp edilerek incelenmesi ve ... Cetvellerinde kimin adının bulunduğunun tespiti gerekir. Yapılacak araştırma sonucu A... 'nın isminin bulunması halinde, davacı ile A arasında hisse devrinin gerçekleşip gerçekleşmediğinin anasözleşme hükümleri de dikkate alınmak suretiyle tahkiki ve hasıl olacak sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekir." Davacı vekilinin bila tarihli dilekçesinde yer alan:"MÜVEKKİLİN YAPTIĞI AİDAT ÖDEMELERİ BİLİRKİŞİ RAPORUNDA İNCELENMEMİŞTİR.” yolundaki beyanı ile ilgili olarak: dava dosyası içerisinde, ... adına... Şubesinden, Davalı ... Kooperatifi adıyla bankanın Kızılay Şubesinde bulunan bir hesaba, 15.06,2015-03,05.2016 tarihleri arasında genel toplam itibariyle 3.600,.00TL ödemede bulunulduğu, ancak, davalı kooperatifin yasal muhasebe kayıtlarına ulaşılamaması sebebiyle, söz konusu paraların kooperatif adına ödenip ödenmediğinin ve kooperatifin yasal muhasebe kayıtlarına intikale ettirilip ettirilmediğinin de tespit olunamadığı, bu sebeple de söz konusu paraların düzenli olarak yaptığı ödemelerin kooperatifçe kabul olunması" kapsamında değerlendirilmek suretiyle, Davacının zımnen davalı kooperatifi ortağı olduğunun kabul edilmesinin mümkün olmadığı: hazırlanarak mahkemeye sunulan 12.12.2022 tarihli BİLİRKİŞİ RAPORU'nda yer alan tespit ve değerlendirmelerde değişikliğe gidilmesine gerektirecek mahiyette somut herhangi bir bilgi ya da belgenin dosya kapsamında fiilen mevcut olmadığı rapor edilmiştir.
Taraflar arasındaki ihtilafın; davacının, 9 adet hisse bakımından davalı kooperatifin ortağı olup olmadığının tespitine ilişkin olduğu belirlenmiştir.
Dosya arasına alınan...Mahkemesi'nden verilme 2019/509 Esas ve 2020/57 Karar sayılı, 30/11/2021 tarihinde kesinleşen ilam ile; ... sicil numarasında kayıtlı davalı ... ... Kooperatif'inin tümden ihyasına karar verildiği ve davalının dava tarihi itibari ile tüzel kişiliğe sahip olduğu anlaşılmıştır.
Davacı vekili; müvekkilinin, 9 (dokuz) adet hisseyi kooperatif ortağı...'ndan .... Noterliğinin 02 Ağustos 2011 tarih ve ... Yev. No.'lu "..." ile devraldığını, söz konusu hisselerin devrinin davalı kooperatif... tarafından 14.10.2011 tarihinde alınan kararla kabul edildiğini açıklayarak; müvekkilinin davalı kooperatife 9 adet hisse bakımından ortak olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı kooperatife ait tüm kayıtlar ...Müdürlüğü'nden temin edilmiş, davalı nezdinde tutulan defter ve kayıtlara ise bilirkişiye yerinde inceleme yetkisi verilmesine ve bilirkişi tarafından sicilde kayıtlı adrese gidilmesine rağmen kooperatifin fiili bir adresinin/merkezinin bulunmaması nedeniyle ulaşılamamıştır.
Getirtilen belgeler ve yukarıda ayrıntılarına yer verilen bilirkişi asıl ve ek raporlarından; davalı kooperatifin 05/12/2000 tarihinde kurulduğu, 2006 ,2007,2008 ve 2009 yıllarına ait genel kurul tutanakları ekinde yer alan ... cetvellerinde devreden... isminde bir ortağının bulunmadığı, buna rağmen... ile davacı ... arasında, ...'a kooperatif ortaklığının devri ile ilgili olarak .... Noterliği'nde 02.08.2011 tarihli devir sözleşmesi imzalandığı, sonrasında kooperatif yönetim kurulunun 14.11.2011 tarih ve ... nolu kararı ile de devrin uygun bulunduğuna dair karar alındığı, kooperatifin 28.06.2012 tarihinde yapılan 2010-2011 yılı olağan genel kuruluna ait ... cetvelinin 19. sırasında davacı ...'ın isminin kooperatif ortağı olarak yer aldığı, ancak ...'ın genel kurul toplantısına katılmadığı, kooperatifin 30.06.2013 tarihinde yapılan 2012 yılı olağan genel kuruluna ait ... cetvelinde ...'ın isminin kooperatif ortağı olarak yer almadığı, kooperatifin 30.06.2015 tarihinde yapılan 2013-2014 yılı olağan genel kuruluna ait ... cetvelinde ...'ın isminin kooperatif ortağı olarak yer almadığı, kooperatifin 19.02.2022 tarihinde yapılan 2022 yılı olağanüstü genel kuruluna ait ... cetvelinde ...'ın isminin kooperatif ortağı olarak yer almadığı, davalı ... Kooperatifinin faaliyet adresi olarak sicilde kayıtlı “..." adresine yerinde inceleme maksadıyla 08.12.2022 tarihinde bilirkişi tarafından gidildiğinde bu adreste başka bir kimsenin faaliyet gösterdiği ve söz konusu kooperatif ile ilgili olarak da herhangi bir bilginin bulunmadığı anlaşılmıştır.
Devir yolu ile kooperatif ortağı olabilmek için, öncelikle hissesini devretmek/ortaklığı devralınmak - isteyen/istenen kişinin, ortaklığını devir tarihi itibariyle kooperatif ortağı olup olmadığının tespit olunması gerekmektedir. Devir tarihi itibariyle mevcut olmayan bir ortaklığının devri de mümkün değildir. Kooperatifin ulaşılabilen 2006, 2007, 2008 ve 2009 yıllarına ait genel kurul tutanakları ekinde yer alan ... cetvellerinin hiçbirinde davacıya devir yapan... ismi geçmemektedir. ...'nun kooperatif ortağı olduğuna dair dosyaya sunulan veya mahkemece elde edilen başkaca bir delil de mevcut değildir. Bu koşullarda kooperatifin, davacıya pay devri yapan... adlı bir ortağının bulunduğunun kabulü mümkün değildir.
Davalı kooperatifin 02.08.2011 tarihi itibariyle... isminde bir ortağı bulunmamasına rağmen; davacı ... ile dava dışı... arasında, ...'a 9 adet kooperatif ortaklığının devri ile ilgili olarak .... Noterliği'nde 02.08.2011 tarihli devir sözleşmesi imzalanmıştır. Kooperatif yönetim kurulunun 14.11.2011 tarih ve ... nolu kararı ile söz konusu devrin uygun bulunduğuna dair... kararı alınmış, kooperatifin 28.06.2012 tarihinde yapılan 2010-2011 yılı olağan genel kuruluna ait ... cetvelinin 19. sırasında ...'ın ismi kooperatif ortağı olarak yer almış ( sonraki genel kurullarda ismi geçmemektedir ) ve davacı 2015-2016 yıllarında kooperatife 3.600,00 TL tutarında aidat ödemesi yapmış ise de; yapılan bu işlemler, devir yoluyla ortaklık iddiasında bulunan davacının var olmayan bir ortaklık hakkını devir almak suretiyle ortak sayılmasına olanak sağlamayacaktır. Varlığı ispat edilemeyen bir ortaklığın devir alındığı iddiasına dayalı olarak davacı ...'ın, sarih ya da zımni olarak davalı kooperatifin ortağı haline geldiğinden söz edilemeyeceğinden davanın reddine dair karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzer;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 179,90 TL maktu harcın, peşin alınan 80,70 TL harçtan mahsubu ile bakiye 99,20 TL harcın davacından tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,
3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmının HMK'nun 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ...Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/04/2023
Katip ... Hakim ...
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır