T.C. ... 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/639 Esas - 2023/286
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
...
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/639 Esas
KARAR NO: 2023/286
BAŞKAN: ....
ÜYE:...
ÜYE: ...
KATİP: ...
DAVACI :...
...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI : 1- ....
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI : 2- ...
DAVA: Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 11/03/2022
KARAR TARİHİ: 27/04/2023
GR.KR.YZM.TARİHİ: 28/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP : Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; dava dışı ... Taahhüt San. Ve Tic. Ltd. Şti. İle müvekkili şirket arasında .... numaralı 02/03/2017 - 24/08/2018 tarihleri arasında geçerli İşveren ...Poliçesinin tanzim edildiğini, ...A.Ş.'nin asıl işveren dava dışı sigortalı... İnş. Taah. Ve San. Tic. Ltd. Şti.'nin ve davalı... Anonim Şirketi'nin alt işveren olduğu davalı ... İnşaat Emlak Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin taşeron olduğu "..." inşaatında günlük yevmiye ile çalışmakta olan işçi ...'in 23/11/2017 tarihinde üzeri kapatılmayan havalandırma boşluğuna düşerek iş kazası geçirdiğini, dava dışı ...'in söz konusu kaza sonucunda malul kalması nedeniyle dava dışı sigortalı alt işveren şirketin davalı alt işveren ve davalı taşeron şirket aleyhine maddi manevi tazminat davası açtığını, davanın ...Mahkemesi'nin 2018/329 Esas, 2021/932 sayılı kararı ile davacı işçi lehine sonuçlandığını, iş kazasının meydana gelmesinde sigortalı alt işveren şirketin kusursuz, işbu davada davalı olan diğer alt işverenler ... İnş. Ve Tic. A.Ş.'nin %20 ve taşeron şirket ... İnş. Emlak Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.'nin %70, malul kalan ...'in ise %10 kusurlu olduğunun mahkeme kararı ile tespit edildiğini, ...Mahkemesi'nin 2018/329 Esas, 2021/932 sayılı kararının 26/10/2021 tarihinde kesinleştiğini, mahkemece yapılan yargılama neticesinde 633.262,70-TL maddi tazminat ve 35.000,00-TL manevi tazminat, birleşen davada kabul edilen 133.882,22-TL maddi tazminat alacağının olay tarihi olan 23/11/2017 tarihinden itibaren işleyecek ve hesaplanacak yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesi kararı verildiğini, anılan karar uyarınca davalı ile yapılan 22/09/2021 tarihli ... protokolü uyarınca dava dışı işçiye 1.000.000,0-TL ödeme yapıldığını, ayrıca 25.894,20-TL de ayrıca ... ... Müdürlüğü'nün 2021/10198 Esas sayılı dosyasında da haricen tahsil harcı ödendiğini, yani müvekkili şirket tarafından söz konusu alacak tutarlarının faiziyle birlikte toplam 1.025.894,20-TL işveren sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında tazminat ödemesi yapıldığını, davalı alt işveren ve davalı taşeron şirket ile dava dışı sigortalı şirket arasındaki ilişki bakımından işçilere karşı sorumlulukları noktasında bir ayrım bulunmadığını, işverenlerin birlikte müteselsilen sorumlu olduklarını, tazminata konu olan maluliyete sebep olan iş kazası sonucunda müvekkili sigorta şirketi tarafından ödenen 1.025.894,20-TL tutarındaki maddi ve manevi tazminatın %20 oranında kusurlu olan davalı alt işveren şirket ... İnşaat'a ve %70 oranında kusurlu olan diğer davalı alt taşeron şirket ... İnşaat'a karşı haklarına halef olunan sigortalı ve davalının iç ilişkiden kaynaklı saklı olan hakları nedeniyle rücu edilmesi gerektiğini, ileride telafisi mümkün olmayan zararların doğmasını engellemek ve müvekkili şirketin alacağının yargılama sonucu ödenmesinin güvence altına alınması adına, davalının mal varlığı üzerine ihtiyati haciz konulması gerektiğini beyan ederek; öncelikle ihtiyati haciz taleplerinin kabulüne, davalarının kabulü ile 1.025.894,20-TL'lik yapılan tazminat ödemesinin ödeme tarihi olan 24/09/2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiz ile kusur oranları nispetinde davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı... Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesi ile özetle; davayı ve dava dilekçesini kabul etmediklerini, davacı tarafın usulüne uygun şekilde dava şartı arabuluculuk kurumuna başvurmadan iş bu davayı açtığını, davanın dava şartı yokluğundan reddini talep ettiklerini, müvekkili şirketin davacının sigortalısı olduğunu, davacı sigorta şirketinin kendi sigortalısına rücuen başvurma hakkının olmadığını, sigorta poliçesinin davacı sigorta ile ... Taah. ve San.Tic. Ltd. Şti. arasında yapıldığını, poliçenin konusu ve sigortalanan iş olarak "...Düzenleme İşi"' olarak tanımlandığını, müvekkili şirketin ...'ın alt taşeronu olup, sigorta konusu işi anahtar teslim yapıp teslim etmek üzere ...'la sözleşme imzaladığını, sigorta şirketinin, sigorta ettirene ancak prim borcunu ödememesi, durum gerektirdiği halde ek poliçe yaptırmaması gibi sorumluluklarını yerine getirmemesi durumunda başvurabileceğini, aksi takdirde sigorta şirketinin ödediği zararı sigorta ettirenden rücu etmesinin Ticaret Kanununa, sigorta hukukunun temel ilkelerine ve hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, müvekkili şirketin inşaatın tamamını yapmakla yükümlü alt taşeron olmakla, sigorta ettiren sayıldığını, davacının ödediği zararı kendi sigortalısına rücu edemeyeceğinden davanın reddinin gerektiğini, davacının müvekkili şirket ve taşeronlarının işçi sayısını esas alarak prim belirlediğini, bu nedenle de müvekkili şirkete rücu hakkının olmadığını, bahse konu olayda müvekkili şirketin herhangi bir kusurunun olmadığını, müvekkili şirketin üzerine düşen bütün sorumlulukları yerine getirdiğini, davacının protokol ile ödeme yaptığını ve protokol ile tüm tarafların ibra edildiğini, davacının protokolde rücu hakkını saklı tutmadığını, ihtiyati haciz talebinin usul ve yasaya aykırı olup reddinin gerektiğini, davacının fahiş ve haksız faiz talebinin de reddinin gerektiğini beyan ederek; usul ve yasaya aykırı ihtiyati haciz talebinin reddine, açılan davanın öncelikle dava şartı yokluğu nedeniyle usulden, aksi takdirde esasa girilerek davanın ve fahiş faiz talebinin esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... İnşaat Emlak Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne usulüne uygun tebliğ edildiği, söz konusu tebliğe rağmen davalı tarafından süresi içerisinde dosyaya cevap dilekçesi sunulmamıştır.
KABUL VE GEREKÇE: Dava, TTK.nın 1481.maddesinde düzenlenen halefiyet ilkesinden kaynaklı rücuen alacak hukuki sebebine dayanmaktadır.
Taraflar arasındaki ihtilafın; 23/11/2017 tarihinde dava dışı ...'in iş kazası sonucu yaralanmasından dolayı davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen tazminattan davalıların sorumlu olup olmadıkları, davalılar sorumlu ise sorumluluk miktarları noktasında toplandığı anlaşılmıştır.
... Dairesi'nin 2021/10198 Esas sayılı dosyasının UYAP'tan suretinin getirdildiği, yapılan incelemesinde, alacaklının ..., borçluların ... İnşaat ... Ltd.Şti, ... ... Ltd. Şti, ... İnşaat ... A.Ş. ve ... Sigorta A.Ş. olduğu, borçlu hakkında ...Mahkemesi'nin 2018/329 Esas, 2021/932 Karar sayılı ilamı dayanak alınarak toplamda 1.138.206,27-TL'lik alacak nedeni ile takip yapıldığı, ...müdürlüğünce 21/12/20212 tarihi itibari ile yapılan kapak hesabına göre toplam borç miktarının 1.289.256,21-TL olarak belirlendiği görülmüştür.
Davacı tarafından dosyaya sunulan "Makbuz, İbraname ve Feragatname" başlıklı 22/09/2021 tarihli belgenin yapılan incelemesinde; ...Mahkemesi'nin 2018/329 Esas, 2021/932 Karar sayılı kararı ve söz konusu kararın icraya konulduğu ... Müdürlüğü'nün 2021/10198 Esas sayılı dosyası nedeni ile 1.000.000,00-TL karşılığı anlaşmanın sağlandığı, söz konusu anlaşma doğrultusunda davacının iş mahkemesi ve ...dosyasından feragat edeceği, ... ... Ltd. Şti., ... ... A.Ş. ve ... İnşaat ... Ltd. Şti.'ni ibra ettiğinin düzenlendiği, söz konusu belgenin ... vekili tarafından imzalandığı, bedelin Vakıfbank aracılığı ile ... vekili hesabına 24/09/2021 tarihinde gönderildiği görülmüştür.
... Mahkemesi'nin 2018/329 Esas, 2021/932 Karar sayılı dosyasının aslının dosya içerisine getirildiği, yapılan incelemesinde; söz konusu dosya ile ... ... Mahkemesi'nin 2021/360 Esas sayılı dosyasının birleştiği, her iki dosyanın davacı ve davalılarının aynı olduğu, davacıların ..., davalıların... ... İnş. Ltd. Şti., ... Ortaklığı A.Ş., ... İnşaat ... Ltd. Şti., ... İnşaat ... A.Ş. ve ... Sigorta A.Ş. olduğu, söz konusu davalılardan ...A.Ş. aleyhine açılan davanın husumet nedeni ile reddine karar verildiği, diğer davalılar yönünden maddi ve manevi tazminat taleplerinin kabul edildiği, söz konusu dosya kapsamında alınan 31/10/2019 tarihli kusur raporuna göre mevcut iş kazasında ... İnşaat ... A.Ş.'nin %20, ... İnşaat ... Ltd. Şti.'nin %70, yaralı ...'in %10 oranında kusurlu olduğunun rapor edildiği, %90 kusur oranına göre davacının zararının 767.144,92-TL olarak belirlendiği görülmüştür.
Davacı tarafından dosyaya sunulan ...poliçe nolu iş veren ...poliçesinin yapılan incelemesinde; sigorta şirketinin ... Sigorta A.Ş., sigortalının adının ... ... Ltd. Şti., sigortalanan işin tarifinin "... ... Düzenleme İşi" olduğu, söz konusu poliçenin ... Klavuzu 2 başlıklı kısmında "Sigortacı, sigortalınında dahil olduğu sahipliği veya işletmeciliğini yürüttüğü, yönettiği veya işlettiği veya iştirakı olan kurum ve/veya kuruluşların yürüttükleri faaliyetler esnasında birbirine verecekleri zararlar nedeni ile sorumlu olacaklardır." şeklinde düzenlemenin bulunduğu, yine aynı poliçenin ... başlıklı kısmında " İş yerlerinde çalışan müteahhitler ve/veya tali müteahhitler ve/veya alt taşeronlar ve/veya alt işverenler ve/veya tedarikçilerin ( İsimleri poliçede özel olarak belirtilmiş olmasa bile ) ...'ya tabi işçilerinden dolayı sigortalıya tereddüt edecek doğrudan ya da dolaylı kusur ve sorumluluklardan kaynaklanacak tazminat talepleri teminat altına alınmış olup, tazminat ödendikten sonra kusurları oranında bu kişilere rücu yapılacaktır." şeklinde düzenleme bulunmaktadır.
6102 Sayılı TTK.nın 1481/1.maddesinde "Sigortacı, sigorta tazminatını ödedikten sonra hukuken sigortalı yerine geçer. Sigortalının gerçekleşen zararlardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak tazmin ettiği bedel tutarında sigortacıya ait olur." şeklinde düzenleme bulunduğu görülmüştür.
Mahkememizce yapılan değerlendirme sonunda;
Mevcut tazminattan davalıların sorumlu olup olmadığı, sorumlular ise sorumluluk miktarları hususu değerlendirildiğinde; davacı ile dava dışı ... ... Ltd. Şti. arasında işveren ...poliçesi düzenlendiği, söz konusu poliçe kapsamına ...Düzenleme İşi'nin alındığı ve ... ile ...'ın taşeronları bünyesinde çalışan işçilerin, poliçenin "..." başlıklı düzenlemesi içerisinde sigorta kapsamına dahil edildiği, bu çerçevede taşeron olan ... İnşaat ... Ltd.Şti.'nin işçisi ...'in geçirmiş olduğu kaza nedeni ile yaralandığı, bu yaralanmadan dolayı ... Mahkemesi'nin 2018/329 Esas sayılı dosyasında ... lehine maddi ve manevi tazminata hükmedildiği, söz konusu dosyada ...'ın sigortacısı olan ... Sigorta ile mevcut dosya davalılarının tazminattan müşterek ve müteselsilen sorumlu tutulduğu, bu sorumluluk kapsamında davacı ... Sigorta A.Ş.'in ...dosyası kapak hesabı daha yüksek olmasına rağmen işçi ... ile davalılarında lehine olacak şekilde 1.000.000,00-TL bedel karşılığında anlaştığı, ...dosyasına da tahsil harcı olarak 25.894,20-TL'nin yatırıldığı, davacı ... Sigorta'nın sigortalısı konumunda olan ...'ın mevcut iş kazasında herhangi bir kusurunun bulunmadığı, söz konusu ...'ın mevcut olaydaki sorumluluğu üst işveren konumunda bulunması nedeni ile kusursuz sorumluluk olduğu, bu kusursuz sorumluluk çerçevesinde sigorta şirketinin poliçe kapsamındaki tazminatı ödediği, söz konusu poliçenin " ..." başlıklı kısmında tazminat ödendikten sonra sigorta şirketinin sorumlulara kusuru oranında rücu hakkının bulunduğunun açıkça düzenlendiği, kaldı ki 6102 Sayılı TTK.nın 1481/1.maddesi gereğincede sorumluluk sigortalarında sigortacının yapmış olduğu ödeme karşılığında varsa sorumlulara rücu hakkının bulunduğunun açıkça düzenlendiği, her iki düzenleme dikkate alındığında mahkememizde davacı sigorta şirketinin ödemiş olduğu tazminat nedeni ile davalılara kusurları oranında rücu hakkının bulunduğu yönünde kanaat oluşmuştur. ... Mahkemesi dosyasında davacı ...'in zarar hesabının %90 kusur oranına göre hesaplandığı, söz konusu kusurun %70'inden ... İnşaat ... Ltd.Şti.'nin, %20'sinden ... ... A.Ş.'nin sorumlu olduğu, davacı tarafından ödenen zararın %90 kusura göre belirlenen zarar olması ve bu zararın tamamından davalıların kusur oranlarında sorumlu olması nedeni ile söz konusu zarar davalılar arasında paylaşımı yapılırken %100 üzerinden paylaşım yapılacağından kusur oranlarının %100 'e göre oranlanarak davalıların sorumluluğun bulunmasının gerektiği, bu çerçevede mahkemece yapılan oranlamada davacının ödemiş olduğu tazminatın %77,78'inden davalı ... İnşaat ... Ltd.Şti.'nin sorumlu olduğu, geri kalan %22,22'sinden ise davalı ... ... A.Ş.'nin sorumlu olduğu mahkememizce kabul edilmiştir.
Davacının ödemiş olduğu tazminat miktarı yönünden yapılan değerlendirmede; dava dışı ... lehine ... Mahkemesi'nde hükmedilen maddi ve manevi tazminata ilişkin ilamın ... ... Müdürlüğü'nün 2021/10198 Esas sayılı dosyasında takibe konulduğu, söz konusu takip kapsamında ...müdürlüğünce 19.08.2021 tarihinde yapılan kapak hesabına göre toplam alacak miktarının 1.289.256,21-TL olarak belirlendiği, söz konusu kapak hesabından sonra 22/09/2021 tarihinde davacı sigorta ile dava dışı ... vekili arasında 1.000.000,00-TL anlaşma sağlandığı, söz konusu anlaşmadaki miktarın ...dosyasın kapak hesabı dikkate alındığında davalılar lehine olduğu yine davacı tarafından ...dosyasına 25.894,20-TL tahsil harcı yatırıldığı, söz konusu tahsil harcından da davalıların sorumlu olduğu, bu çerçevede davacının, davalılardan talep edebileceği miktarın 1.025.894,20-TL olduğu, söz konusu bedel yönünden yukarıda belirtilen kusur oranlarında davalıların davacıya karşı sorumlu olduğu mahkememizce kabul edilmiştir.
Davacının faiz talebi ve faiz başlangıç tarihi talebi değerlendirildiğinde; 1.000.000,00-TL'lik ödemenin 24/09/2021 tarihinde, 25.894,20-TL'lik ödemenin 30/09/2021 tarihinde yapıldığı, bu çerçevede söz konusu ödeme tarihlerinden itibaren davacının davalılardan faiz talebinde bulunabileceği mahkememizce kabul edilmiştir. Yine tarafların tacir olması nedeni ile mevcut olayda avans faizi işletilmesi gerektiği mahkememizce kabul edilmiştir.
Yukarıda anlatılan nedenlerden dolayı davacının davasının 1.025.894,20-TL yönünden kabulüne, söz konusu kabul edilen miktarın kusur oranları dikkate alındığında 797.940,50-TL'sinden davalı ... İnşaat....Ltd.Şti.'nin, 227.953,70-TL'sinden davalı .........A.Ş.'nin sorumlu olduğu yine davalıların sorumlu olduğu miktarların davacının ödeme tarihleri dikkate alındığında davalı ... İnşaat...Ltd.Şti.'nin sorumlu olduğu miktarın 777.800,00-TL'sine 24/09/2021 tarihinden itibaren avans faizi, 20.140,50-TL'sine 30/09/2021 tarihinden itibaren avans faizi işletilmesi gerektiği yine diğer davalı ... ... A.Ş.'nin sorumlu olduğu miktarın 222.200,00-TL'sine 24/09/2021 tarihinden itibaren avans faizi, 5.753,70-TL'sinde 30/09/2021 tarihinden itibaren avans faizi işletilmesi gerekmiş ve davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın kabulü ile;
-777.800,00-TL'nin 24/09/2021 tarihinden itibaren, 20.140,50-TL'nin 30/09/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... İnşaat Emlak Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,
-222.200,00-TL'nin 24/09/2021 tarihinden itibaren, 5.753,70-TL'nin 30/09/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı... Anonim Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 70.078,83-TL olduğundan, peşin alınan 17.519,71-TL harcın mahsubu ile bakiye 52.559,12-TL'nin davalıların sorumluluk oranları göz önüne alındıında 40.880,48-TL'sinin davalı ... İnşaat Emlak Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nden, geriye kalan 11.678,64-TL'nin ise davalı... Anonim Şirketinden alınarak hazineye irat kaydına,
3-Zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320,00-TL'nin davalıların sorumluluk miktarı göz önüne alındığında 1.026,70-TL'sinin davalı ... İnşaat Emlak Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nden, geriye kalan 293,30-TL'nin ise davalı... Anonim Şirketinden alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 130.071,54-TL vekalet ücretinin davalıların sorumluluk miktarı göz önüne alındığında 101.169,64-TL'sinin davalı ... İnşaat Emlak Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nden, geriye kalan 28.901,90-TL'nin ise davalı... Anonim Şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 271,70-TL (dava açılış, tebligat ve posta gideri olmak üzere) yargılama gideri ile davacı tarafından peşin harç olarak yatırılan 17.519,71-TL olmak üzere toplam 17.791,41-TL'nin davalıların sorumluluk miktarı göz önüne alındığında 13.838,15-TL'sinin davalı ... İnşaat Emlak Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nden, geriye kalan 3.953,26-TL'nin ise davalı... Anonim Şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısım var ise talep halinde karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 27/04/2023
Başkan ...
¸e-imza
Üye ...
¸e-imza
Üye ...
¸e-imza
Katip ...
¸e-imza