T.C. ... 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/818 Esas - 2023/108
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
...
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:2022/818 Esas
KARAR NO:2023/108
HAKİM:...
KATİP:...
DAVACI :...
VEKİLİ:...
DAVALI :...
VEKİLİ:Av. ...
DAVA:Alacak
DAVA TARİHİ:17/03/2016
KARAR TARİHİ:14/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan ticari satımdan kaynaklı alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili; müvekkili şirketin, davalı tarafından açılan ... ırkı koyun ve koç alımı ihalesini kazanması üzerine taraflar arasında ... Hariç 2.054.000,00 TL bedelli ve 03.04.2015 tarihli sözleşmenin imzalandığını, davacının bu kapsamda 2206 adet hayvanı davalı kuruma teslim ettiğini, ancak davalı tarafından ödemeler yapılırken gecikme cezası adı altında 121.201,80 TL kesinti yapıldığını, sözleşme gereği son teslim tarihi 31.05.2015 iken idarenin 30 günlük ek süre tanıdığını, yaz aylarında hayvanların yaylalarda olması sebebiyle köylerde hayvan bulunamadığından yaylalarda seçim yapılması talep edilmiş ise de seçim heyetinin güvenlik endişeleri sebebiyle yaylalara çıkmak istemediğini, bu sebeple kaybedilen sürenin ek süre olarak ilave edilmesinin istenildiğini, bunun davalı tarafından reddedildiğini, 11.07.2015 tarihinden itibaren ceza işletileceğinin idarece davacıya bildirildiğini, 18.08.2015 günü 2106, 03.09.2015 tarihinde ise 316 hayvan teslim edilerek faturalarının idareye gönderildiğini, davalı tarafından hak ediş ödemeleri yapılırken ceza bedeli adı altında haksız olarak kesinti yapıldığını, gecikmenin, görevlilerinin yaylalara gitmek istememesinden kaynaklandığını, bu nedenle ceza bedeli kesintisi yapılamayacağını, öte yandan terör olaylarının mücbir sebep sayılması gerekeceğini, fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak üzere davacının hak edişinden gecikme cezası adı altında haksız ve hukuka aykırı olarak kesilen 121.000,00-TL'nin temerrüt tarihi olan 28.12.2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili; davacının talebi üzerine cezasız olmak üzere 30 gün ek süre verildiğini, bu sürenin dolması üzerine cezasız 10 günlük sürenin daha tanındığını, ancak davacının ilk teslimatı yaklaşık 1 ay sonra 12.08.2015 tarihinde, son teslimatı ise 20.08.2015 günü yaptığını, bu durumda, sözleşme gereği son teslim tarihi ile teslimatın yapıldığı tarihler arasında gecikme cezası işletildiğini, ceza tahakkuk ettirilirken, bayramda seçim yapılamamış olması hususunun da göz önüne alındığını, sözleşme gereği, hayvanların yüklenici tarafından belirlenecek bir adreste hazır edilmesi gerekeceğini, seçim heyetinin tek tek hayvanların bulunduğu yere gitme zorunluluğu olmayacağını, buna rağmen işin bir an evvel bitirilmesi için görevlilerin köy ve yaylaları gezdiğini, heyetin terör nedeniyle gitmek istemediği yaylaların ... Dağı yaylaları olduğunu, diğer yaylalara gidilerek seçim yapıldığını, davacının hayvan seçimi yapılacak adresleri bildirmediğini, seçim heyetinin hayvanları bulundukları mahalde gördüğünü, teslimde yaşanılan gecikmenin davacının kusurundan kaynaklandığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
Mahkememizce verilen görev nedeni ile davanın usulden reddi kararının istinaf edilmeksizin kesinleşmesi üzerine ... ... Hukuk Mahkemesinin 12.03.2019 tarih ve ... sayılı ilamı ile verilen davanın reddi kararının ... Bölge Adliye Mahkemesi... Dairesinin ... sayılı ilamı ile asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğu işaret edilerek kaldırılması üzerine asliye hukuk mahkemesince dosyanın mahkememize gönderildiği anlaşılmıştır.
Dava, satım sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.
Dosya içeriği ile toplanan delillerden; taraflar arasında akdedilen anlaşmaya ilişkin idari şartnamenin 49.1. maddesinde, sözleşmenin imzalanmasından sonra ihale konusu koyun ve koçların yüklenici firmanın bildireceği adres/adreslerde en geç 15 gün içerisinde seçime hazır hale getirileceği, seçim işleminin ... yetkili heyetlerince 15 gün içerisinde yapılacağı, bu sürenin yüklenicinin talebi halinde en fazla 7 takvim günü daha uzatılabileceğinin hüküm altına alındığı, “Gecikme Cezası” başlıklı 42.2. maddesinde de, sözleşmenin imzalanmasından sonra; ihale konusu koyun ve koçların yüklenici firmanın bildireceği adres/adreslerde en geç 15 gün içerisinde seçime hazır hale getirileceği, bu sürenin yüklenicinin talebi halinde yedi (7) takvim günü uzatılabileceği, belirtilen süreler içerisinde seçime hazır getirilmezse, yükleniciye on (10) günlük ihtarlı cezasız ek süre verileceği, bu süreden sonra gecikilen her gün için geciken partinin parasal tutarının binde iki (%02)’si oranında gecikme cezası kesileceğinin belirtildiği, yine aynı şartnamenin 39. maddesi ile taraflar arasında imzalanan 03.04.2015 günlü sözleşmenin 4. maddesi uyarınca da ihaleye konu koyun ve koçların en geç 31.05.2015 tarihine kadar ... Müdürlüğünün ... adresine teslim edileceğinin hüküm altına alındığı, dolayısıyla bu hükümlere göre sözleşmenin imzalanmasından itibaren 15 gün içerisinde hayvanların hazır edileceği ve en geç 31.05.2015 tarihine kadar da hayvanların tesliminin tamamlanması gerekeceği de sözleşme ile hüküm altına alındığı, yine ... ... Başkanlığının .. sayılı yazılarından, davacı firma tarafından koyun ve koçların seçimi için bildirilen adreslerin net olmadığı, hayvan seçimi için fiziki şartların (çitle çevrili alan ve yeterli sayıda çoban) sağlanması gerektiği, aynı şekilde teknik şartnamenin 3, 5, 6 ve 8c maddelerinde belirtilen şartları taşımayan hayvanların satın alınmayacağı, belirtilen şartlarda hayvanların hazır edilmesi halinde 06.07.2015 tarihinde seçim heyetinin görevlendirileceğinin belirtildiği, ayrıca dosyada yer alan tutanaklarda gezilen köylerde istenilen özelliklere haiz koyun ve koç görülmediğinin, ... dağında ise can güvenliğinin bulunmadığının belirtildiği, 13.12.2018 günlü bilirkişi raporunda da, sözleşme ve şartnameler gereğince seçim heyeti görevlendirilmeden önce hayvanları hazır hale getirmesi gereken yüklenicinin gösterdiği hayvanların, sözleşmenin tüm şartlarına uygun olması gerektiği, aksi halde yaşanan gecikmelerden idarenin sorumlu olamayacağı, bilirkişi heyeti tarafından da hesaplanan gecikme cezasının 121.201,80 TL olduğu yönünde görüş belirtildiği anlaşılmıştır.
Bu itibarla davacıya 31.05.2016 tarihinden itibaren cezasız 30 günlük ek sürenin verilmesinden sonra 30.06.2015 tarihinde son kez ihtarda bulunularak cezasız 10 günlük ek sürenin de verilmesinden sonra davacının sürenin sonu olan 10.07.2016 tarihinden bir ay sonra 12.08.2015, 13.08.2015, 14.08.2015, 15.08.2015, 18.08.2015 ve 20.08.2015 tarihlerinde teslimatlarını yerine getirdiği, her teslimatın gecikmeli yapıldığı, idari şartnamenin 42. maddesine istinaden 12.08.2015 tarihinden itibaren geciken teslimatın parasal tutarları üzerinden ceza tahakkuk ettirildiği, ilgili madde gereğince verilen ek sürelerin mücbir sebebe dayanması halinde cezasız, diğer hallerde cezalı olacağının kararlaştırıldığı eldeki davada; ... dağı dışında seçim yapılabilecek hayvan varlığının bulunmasına rağmen davacının ihale vasfına uygun hayvan temin edememesi, teslim edilen hayvanların da bunların arasından seçilmiş olması, sözleşmede terör olaylarının mücbir sebep olarak sayılmaması, sözleşme öncesinde de terör tehdidinin bulunmasına rağmen bu durumun davacı tarafça gözetilmemesi, ... dağına her iki tarafın da gidememesi, şartnamenin hükümlerini ve yörenin şartlarını bilerek ve kabul ederek ihaleye giren davacının, sözleşme ile kendisine yüklenilen edimleri tam olarak ve zamanında ifa etmek mecburiyeti bulunmasının ihaleye giren diğer firmalar aleyhine haksız rekabet oluşturmaması açısından gerekli olması, davacının teknik ve idari şartname ile sözleşmeye uygun şekilde seçime uygun ortamı hazırlayamaması yanı sıra somut bir adres gösterememesi, başka bir anlatımla hayvanları seçime hazır hale getirip bunları gösterme yükümlülüğü bulunan davacının ihale konusu işi bitirememesi nedeni ile kesilen cezanın sözleşmenin gereği olması, ayrıca bayram sebebiyle firmaya ceza işletilmemesi ile bilirkişi kurulu tarafından da idare tarafından kesilen gecikme cezasına uygun şekilde hesaplama yapılması hususları birlikte değerlendirildiğinde, davacının sübut bulmayan davasının reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda da açıklandığı üzere;
1-Davanın reddine,
2-Alınması gereken 179,90 TL maktu harcın, peşin alınan 2.066,38 TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.886,48 TL harcın karar kesinleştiğinde, istek halinde yatırana iadesine,
3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 19.150,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
4-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/02/2023
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza