TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
...
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2023/
KARAR NO: 2024/
HAKİM:
KATİP:
DAVACI: ... ÜRETİM ANONİM ŞİRKETİ -
VEKİLLERİ: Av.
Av.
DAVALI: ... İNŞAAT TURİZM TEMİZLİK MADENCİLİK OTO.GIDA VE ULAŞTIRMA HİZ.SAN.VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ -
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 13/06/2023
KARAR TARİHİ: 12/03/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 06/04/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesinde özetle; davacının Enerji ve Tabi Kaynaklar bakanlığına bağlı kamu tüzelkişisi olduğunu, devrolan ... Termik Santrali ile davalı arasında hizmet alım sözleşmesi kapsamında dava dışı işçi ...’ın iş akdinin davalı tarafından feshi sebebiyle ... Asliye Hukuk Mahkemesinin (iş) 2015/ E - 2017/ K sayılı kararı ile işçilik alacakları davacı idareden tahsiline karar verildiğini, kararın ... İcra Müdürlüğünün 2017/... E sayılı dosyası ile icraya konulduğunu, icra dosyasına 17.12.2018 tarihinde 21.208,10 TL ödeme yapıldığını, dava dışı işçiye yapılan ödemelerden davalı şirketin sorumlu olduğunu, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üere 100,00 TL nin avans faiziyle tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.
Deliller;
... Doğalgaz Kombine Çevrim Santralı İşletme Müdürlüğü
ne, ... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne, ... İcra Dairesi'ne, ... 16. İcra Dairesi'ne, ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'ne yazılan müzekkereye cevap verildiği cevabi yazının dosya arasında olduğu anlaşılmaktadır.
Aktüerya Bilirkişisinin Raporunun Sonuç Kısmı: "1-Davaya esas teşkil eden dava dışı işçi ...’ın ... Asliye Hukuk Mahkemesinin (iş) 2015/ E - 2017/ K sayılı kararı ile 22/09/2006- 23/06/2015 tarihleri arasında alt işverenler bünyesinde çalıştığının belirlendiği, hüküm altına alınan işçilik alacaklarının ... İcra Müdürlüğünün 2017/... E sayılı takibe konu yapıldığı davacı şirketin toplam 21.208,10 TL ödeme yaptığı, 2-İhbar tazminatı ile yıllık izin ücreti alacağından son alt işverenin sorumlu olduğu, yemek ücretine ilişkin kurulan hükmün davalı şirkete ait döneme yönelik olduğu, tüm ödemelerden davalı alt işveren şirketin sorumlu olduğu,3-Eski tarihli kararlarında sözleşme sunulmayan dönemlerde ½ sorumluluk ilkesine göre hesaplama yapılmakta iken yeni tarihli kararlarında sözleşme sunulup -sunulmamasına bakılmaksızın alt işverenlerin tam sorumluluğu yönünde kararları gereği hesaplama yapıldığı, 4-Dosya eki içinde bulunan CD’nin incelenmesinde davalı şirketler ile yapılmış Hizmet alımları tip sözleşmelerinin 22.1 Maddesinde ”yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve genel şartnamenin 6.bölümünde belirlenmiş olup yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür” maddesi gereği asıl işverenin sorumlu olduğuna dair bir hüküm bulunmadığı ve tüm ödemenin rücu kapsamında kaldığına dair kanaatimdir." şeklindedir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE
Dava, taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesinden kaynaklı rücuen tazminat istemine ilişkindir.
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.
İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.
İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.
Yükleniciler aleyhine açılan rücu davalarında ayrı sözleşmelerle hizmet ifa eden yükleniciler mecburi dava arkadaşı olmadığı gibi borçtan müteselsilen sorumlu olacaklarına ilişkin kanun hükmü veya sözleşme bulunmamaktadır. Bu nedenle alacak davalarında her davalı aleyhine ayrı tahsil hükmü kurulmalıdır. ( 15 hukuk Dairesinin 2021/ Esas, 2021/ Karar)
6102 sayılı TTK'nın m.19 hükmü uyarınca taraflardan biri için ticari olan iş diğer taraf için de ticaridir. Bu nedenle davacı davalıdan ticari faiz talep edebilir. ( 23. Hukuk Dairesinin 2019/ Esas, 2020/ sayılı kararı)
Davalıya İş Mahkemesi dosyasında dava ihbar edildiğinden davacının ödeme tarihinden itibaren faiz talep edebilme hakkı vardır. ( 23. Hukuk Dairesinin 2017/ Esas, 2020/ sayılı kararı)
Davacı, dava dışı işçinin çalıştığı döneme ilişkin iş mahkemesince hüküm altına alınan alacakların işçi tarafından icra müdürlüğünde yapılan takip sonucu tahsil edildiğini belirterek yapılan ödemenin davalıdan rücuen tahsilini talep etmiştir.
Mahkememizce dava dosyası hesap bilirkişisine tevdi edilmiş ve raporda özetle; dava dışı işçisinin davalı nezdinde çalıştığı, bu çalışma dönemine ilişkin taraflar arasında akdedilen sözleşme gereğince işçiye ödenen ücretin davalının sorumluluğunda olduğu, ihbar tazminatı, yıllık izin ve yemek ücreti alacağından davalının sorumlu olduğu ve davacının alacağının 21.208,10 TL olduğu hesaplanmıştır. Davacı davasını bu miktara ıslah etmiş, ıslah dilekçesi davalıya tebliğ edilmiş ve ayrıntılı ve denetime elverişli bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve yasal gerekçesi izah edildiği üzere;
1-Davanın Kabulü ile; 21.208,10 TL'nin ödeme tarihi olan 17/12/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
2-Hüküm tarihi itibariyle alınması gereken 1.448,72 TL karar ve ilam harcından; 179,90 TL peşin harç ve 365,00 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 903,82 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak, hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 179,90 TL peşin harç, 179,90 TL başvurma harcı, 365,00 TL ıslah harcı, 1.800,00 TL bilirkişi ücreti, 445,75 TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 2.970,55 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
4-Davalı tarafından herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 17.900,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
6-6325 sayılı Kanunun 18/A maddesinin 12 ve 13. Fıkralarına göre; suç üstü ödeneğinden zorunlu arabulucuya ödenen 3.120,00 TL'nin davalıdan alınarak, hazineye irat kaydına,
7-HMK m.333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
8-Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,
Dair; kabul edilen miktarın istinafın sınırının altında kalması sebebiyle HMK m.341/2 gereğince kesin olmak üzere karar verildi. 12/03/2024
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır