T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2014/1000 Esas - 2023/939
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
...
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2014/1000 Esas
KARAR NO: 2023/939
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 14/11/2014
KARAR TARİHİ: 07/12/2023
KARAR YAZIM TARİHİ : 20/12/2023
Mahkememize açılan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA:
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle, müvekkili ile ... Başkanlığı/Tunus Program Koortinatörlüğü (TİKA) tarafından ihale edilen ve uhdesinde kalan iş kapsamında davalıdan 21.09.2012 tarih ve PO.2585 Sayılı Sipariş Emri şartları dâhilinde bir kısım malzemeleri satın aldığını, sipariş kapsamında satın alınan malzemelerden 25.12.2012 tarih ve 17412 sıra nolu faturaya konu 50 adet Kapı Tipi Metal Detektör transit ticaret kapsamında Tunus'a ihraç yolu ile gönderildiği, ne var ki Tunus'a gönderilen bu detektörlerin, sipariş emri ve ekindeki şartnamelere uygun ve istenilen vasıfta olmadığından davalı tarafça 03.05.2013 tarih ve 147637 sayılı faturaya konu yeni detektörlerle değiştirilmiş ve yeni detektörlerin Tunus'a gönderildiğini, bu arada Tunus Gümrüğünde beklediği her gün için demuraj bedeli ve gümrük masrafları tahakkuk eden eski detektörlerin Türkiye'ye geri getirilmesi, davalıya iadesi ve aradaki işin tasfiyesi için davalı ile müvekkil arasında ekteki PROTOKOL metni üzerinde anlaşma sağlandığını, imza edileceği düşüncesiyle İşbu protokolü müvekkil yetkilisi (Jale Turnaoğlu), 04 Eylül 2013 tarihinde davacı yetkilisi İskender Sürmeli'ye elektronik posta ile gönderdiğini, ancak davalı, üzerinde mutabık kalınan bu mesaja ve ekindeki protokole bir cevap vermediği aksine ertesi gün yani 05.09.2013 tarihinde eski ve yenisi ile değiştirilen her iki Kapı Detektörü içinde düzenlenen iki fatura bedelini de dâhil ederek müvekkil aleyhine 621.841,00 Amerikan Doları üzerinden... 25.İcra Müdürlüğünün 2013/13805 Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibine giriştiği; müvekkili aleyhine yapılan bu icra takibine, eski detektörler için mükerrer olarak fazladan talep edilen 170.000 USD yönünden kısmi itirazda bunululduğunu, davalı tarafından bu dosya yönünden Itirazın iptall davası açıldığı, yargılamasının... 6.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/1127 Esas sayılı dosyası ile devam ettiğini, olaya ilişkin yukarıdaki yazışmalar, imzalanmayan protokol ve... 25. İcra Müdürlüğünde başlayan icra takibinin tarihi dikkate alındığında davalının bu olay ve süreçteki kötü niyeti izahtan vareset olduğunu, Tunus Gümrüğünde bulunan ve yenisi ile değiştirilen eski detektörlerin Türkiye'ye geri getirilmesi ve iade alınması noktasında niza yaratan davaliya eski detektörlerin kendisine devredilmek üzere Tunus'tan yurda getirileceği ve bunun masraflarının kendisinden talep edileceği hususu... 54. Noterliği'nin 07.11.2013 tarih ve 44353 yevmiye nolu ihtarnamesi ile ihtar edildiğini, müvekkil tarafından gönderilen bu ihtarnameye cevaben davalı, ... 26 .Noterliğinin 20.11.2014 tarih ve 13548 yevmiye sayılı ihtarnamesi ile sorumluluğunun bulunmadığı ayrıca mükerrer olarak... 25.İcra Müdürlüğünde talep ettiği eski detektörlerin bedelini haksız ve hukuka aykırı olarak tekrar talep ettiğini, bilahare eski detektörlerin müvekkili tarafından Tunus'tan yurda geri getirildiği, transit ticaret kapsamında ihraç yolu ile satın alınan detektörleri gümrükte devir yolu ile geri alma sorumluluğu bulunan davalıya bu malzemeleri devir alması aksi takdirde (zira her gün için gümrük antrepo vs giderleri tahakkuk ettiğinden) bu malzemelerin gümrüğe bedelsiz terk edilmek suretiyle tasfiyesinin yapılacağı hususu... 54. Noterliği'nin 07.01.2014 tarih ve 985 yevmiye sayılı ihtarnamesi ile ihtar edildiğini, müvekkil yetkilileri ve Gümrük Müşaviri 28.01.2014 ve 29.01.2014 tarihli elektronik posta mesajları ile davalıyı hak kaybına neden olacak bu hususta ayrıca uyardığı ve bu malzemelerin tasfiyesinin yapılarak gümrüğe bedelsiz terk edileceği hususunu bir kez daha bildirildiğini, defalarca uyarılan davalının, Tunus'tan yurda geri getirilen eski detektörleri gümrükte iade yolu ile devir almadığından söz konusu mallar Gümrük Müdürlüğüne bedelsiz olarak tasfiye sureti ile terk edildiğini, Tunus'tan Türkiye'ye geri getirilen detektörler için gümrük, navlun, demuraj vs giderleri olmak üzere toplam 62.118,33 TL masraf sarf edildiği, bu tutartarın tahsili amacıyla davacı aleyhine... 14.İcra Müdürlüğünün 2014/13033 Esas şayılı dosyasıyla takibe geçildiğini, ancak davalı borçlu haklı olarak başlatılan takibe itiraz ettiğinden, yapılan haksız itirazın iptaline, takibin devamına, %20'den aşağı olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesine, vekalet ücreti ve yargılama giderinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle, davanın zamanaşımına uğradığını, davalı sıfatlarının bulunmadığını, esasen, davacıya fatura karşılığı satılan malların tekrar ihraç edildiği Tunus'tan getirtilerek kendilerine geri iade edilmek istendiğini, Türk İşbirliği Koordinasyon Ajansı Başkanlığı/Tunus Program Koordinatörlüğü tarafından ihale edilen işle ilgili bilgileri olmadığını, bu nedenle şartname, işin mahiyeti ve evsafı ile ilgili bilgilerinin olmadığını, takibin mesnedini oluşturan malzemelerin 25.12.2012 tarihli 147412 sayılı fatura ile davacı şirkete satıldığı, satılan malların şartnameye aykırı olduğunun teslimden sonra dahi bildirilmediği gibi, hangi vasıfların uymadığının da bildirilmediğini, faturaya 8 gün içinde itiraz edilmediğini, makul bir sürede ayıpların da bildirilmediğini, bu nedenlerle davanın reddi gerektiğini, mal değişiminin söz konusu olmadığını, davacı firmanın kendi kusurunu kabul etmeyerek haksız kazanç elde etmeye çalıştığını, muhakemeyi gerektiren bir durumda icra inkar tazminatının talep edilmeyeceğini, davacı şirkete her hangi bir borcu bulunmadığını, aksine davacı firmadan alacaklı olduğunu, ... 25. İcra Müdürlüğünün 2013/1380 sayılı dosyasında başlattıkları takibe davacının itirazı üzerine... 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/1127sayıı dosyasında itirazın iptali davası açtıklarını, bu davanın eldeki dava için mekletici mesele kabul edilmesi gerektiğini, kendi imzalarını taşımayan bir protokolden söz edilemeyeceğini, bu protokolün delil özelliği taşımayacağını, davacı şirketin kendilerine gönderdiği... 54 Noterliğince düzenlenmiş 07.01.2014 tarihli ve 985 yevmiye nolu ihtarnamesine karşı kendilerinin de... 9. Noterliği nin 13.01.2014 tarihli ve 814 yevmiye nolu ihtarnamesini keşide ettiklerini bu ihtar ile taşıma ilgili faturanın davacı şirkete iade edildiğini, İstanbul Ambarlı Gümrük Müdürlüğü'ne terk edilen mallardan dolayı sorumluluklarının bulunmadığını bildirikleri, iş bu davanın açıklığa kavuşması için... 6.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/1127 Esas sayılı dosyasının neticesinin beklenmesinin gerektiğini ve bekletici mesele yapılmasını belirterek, davanın reddine, %20 aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminat tazminatına hükmedilmesine, vekalet ücreti ve yargılama giderinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLER :
... 6.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/1127 esas sayılı dosyası, ... 14.İcra Dairesinin 2014/13033 sayılı takip dosyası, uyaptan getirtilmiş, incelenmiştir.
Ambarlı Gümrük Müdürlüğünden davaya ilgili düzenlenen gümrük beyannameleri ve diğer belgeler getirtilmiş, incelenmiştir.
Tüm dosya kapsamı ve ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık konuları hakkında bilirkişi heyetinden alınan son bilirkişi raporunda özetle,
Sipariş emri ve ekindeki şartnamelere uygun ve istenilen vasıfta olmadığı belirtilen dedektörlerin Tunus'tan Türkiye'ye geç getirilmesi, Ambarlı Gümrüğüne getirildikten sonra, davalıdan gümrükte devir işlemi için talepte bulunulması, ancak davalı şirketin gümrükte devir yolu ile geri alma yükümlülüğü bulunmadığından bu talebe uymaması, dedektörlerin uzun süre antrepoda kalması, bu nedenle yüksek miktarlarda demuraj ve ardiye bedelleri ödenmesi ve nihayet davacının talebi üzerine tasfiye edilmesi neticesinde, davacı tarafın (yüksek tutarlarda demuraj ve ardiye ücretleri ödenmesi sonucu ortaya çıkan) zararın oluşmasında müterafik kusuru bulunduğu; yukarıda 2. maddede yer alan tablonun 2, 3, 4, 5, l1 ve 12. sıralarında yer alan demuraj bedelleri ile ardiye ücretleri toplamı olan, davacı şirketin (dedektörlerin ayıplı olduğu şartnamelere uygun vasıfta olmadığı şirketten talep edebileceği tutarın, dedektörlerin Türkiye'ye getirilmesi için yaptığı navlun, gümrükleme hizmetleri, vergi vs. giderleri ile sınırlı olacağı, diğer bir ifade ile yukarıda 2. Maddede yer alan tablonun ancak, 1, 6, 7, 8, 9 ve 10. sıralarında yer alan giderler toplamı olan (7.599,57-Gümrüğe Geri Getirme Taşıma ve Ordino Bedeli-450,00-Gen. Yön. Gideri- +2.142,42-Gümrüğe Geri Getirme Liman ve Ardiye Hizmetleri—+519,20-Nakliye— 4155,00-Damga Vergisi-4188,80-Gümrük Müşavirliği Hizmet Bedeli- —) 10.554,99 TLnin (dedektörleri gümrüğe geri getirme, gümrükte bekletme ve gümrük işlemleri masraflarının) tazmin edilmesini talep edebileceği görüşlerini bildirmişlerdir.
Bekletici mesele yapılan... 6.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/1127 esas sayılı dosyasında verilen kararın istinaf edilmesine üzerine... Bölge Adliye Mahkemesi 22.Hukuk Dairesinin 2019/601 E 2021/2224 K sayılı kararı ile esastan reddedildiği, bu kararında temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 06/07/2023 tarih 2022/1820 E 2023/4200 K sayılı kararı ile onandığı anlaşılmıştır.
DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ NİTELENDİRME:
Dava 50 adet dedektörün yurt dışından Türkiye'ye getirilmesi için yapılan masrafların davalıdan tahsili talepli başlatılan takibe yapılan itirazın iptali isteminden ibarettir.
Davacı yan davalıdan teslim alınan 25/12/2012 tarihli faturaya konu 50 adet kapı tipi metal dedektörlerin ihale şartlarına uymadığı gerekçe gösterilerek Tunus gümrüğünde Tunus yetkililerince kabul edilmediğini davalının ayıbı kabul ederek yeni dedektörler teslim etiği iddia edilmiş, davalı ise davacının faturaya konu malları teslim aldığını faturaya itiraz etmediğini, daha sonra başka faturaya konu yeni mallar satın alarak teslim aldığını iddia etmiştir.
Davalı zamanaşımı itirazında bulunmuş olup satış sözleşmesine davalı alacak talebi yasal süresinde talep edilmiş olup , takibe yapılan itirazın iptali de 1 yıllık hak düşürücü sürede dava edilmiş olup bu yöndeki itiraz reddedilmiştir. Davalı husumet itirazında bulunmuş ise de aralarındaki satış sözleşmesine yönelik bir itirazı bulunmadığından bu sözleşmeye dayalı alacak isteminde de davalıya husumet düşeceğinden bu talep de reddedilmiştir.
Taraflar arasında aynı sözleşme nedeniyle açılan bakiye alacak istemli takibe yapılan itarazın iptali davası... 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/1127 esas sayılı dosyasında yargılama yapılmış mahkememizce bekletici mesele yapılan dosya kesinleşmiş olup mahkemesince işbu davaya da konu dedektörlerin hangi sebeplerle ihale şartlarına aykırı görüldüğü veya ayıplı olduğunu gösteren belgenin dosyaya sunulmadığı, satın alınan kapı tipi metal dedektörlerin ayıplı olduğunun satıcı tarafından kabul edilmesi üzerine yenileriyle değiştirildiği iddia edilse de 03/05/2013 tarihli faturaya konu yeni malzemelerin yapılan bilirkişi incelemesinde davalı yanca ayıplı olduğu iddia edilen metal kapı dedektörlerinden de farklı olduğu bunun yanısıra davalının satılandaki ayıbı bildirme yükümlülüğünü yerine getirdiğini ve satılanın ayıpsız bir benzeriyle değişitirilmesini isteme seçim hakkını kullandığını da ispatlayamadığı, taraflar arasında akdedilen 21/09/2012 tarihli sipariş emrinde teslim edilecek kapı tipi metal dedektörlerin teslimat şeklinin alıcının belirleyeceği Türkiye sınırları dahilindeki adrese teslim edileceğinin öngörüldüğü, sipariş emrinde bahsi geçen kapı tipi metal dedektörlerin teslim edildiği, teslim alınan dedektörlerin ihraç edilerek Tunus gümrüğüne ulaştırıldığı, bu süreç içerisinde teslim edilen malın ayıplı veya sipariş emrine konu olan niteliklere haiz olmadığına dair herhangi bir ayıp ihbarında bulunulmadığı, teslim edilen malın mevcut haliyle kabul edildiği, her ne kadar teslim edilen dedektörlerin yerine yeniden 50 adet kapı tipi metal dedektörleri teslim edildiğine dair tarafların mutabık kaldığı yönünde iddia getirilmiş ise de bu yönde mutabık kalınıldığına, öncesinde teslim edilen malın iade alınacağı teslim edilen mal yerine yeniden teslim yapıldığına dair taraflar arasında yapılmış herhangi bir mutabakatda bulunmadığı gerekçelerine yer verilmiştir. Bu haliyle davacının malların ayıplı olması nedeniyle geri iadesinin davalı yanca kabul edildiği iddiasını ve malların ayıplı olduğuna ilişkin iddiasını ispat edemediğinden davalı tarafça teslim edilmiş malların gümrükten geri alınmasına ilişkin masrafları davalıdan talep etmesi mümkün değildir. Bu nedenle davanın reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM :
Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, dosyadaki kanıtlara göre;
1-Davanın reddine;
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 269,85 TL maktu karar ve ilam harcının, peşin alınan 750,35 TL indirilmesi ile arta kalan 480,50 TL'nin kararın kesinleşmesi ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davalı yararına hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
5-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/12/2023
*Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.