T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
...
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2017/661
KARAR NO: 2022/650
BAŞKAN: ... ...
ÜYE: ... ...
ÜYE: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI: ...
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ...
DAVALI: ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: Rücuen Tazminat
DAVA TARİHİ: 27/09/2017
KARAR TARİHİ: 28/09/2022
KARAR YAZIM TARİHİ : 06/10/2022
Mahkememize açılan Rücuen Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
İDDİA
Davacı vekili, müvekkili teşekkülün İktisadi Devlet Teşekkülü olması nedeniyle 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa tabi olduğunu, asıl işi olan elektrik üretmenin dışında herhangi bir mal ya da hizmet alımına ya da yapım işine ihtiyacı olması halinde bunları ihale yolu ile değişik firmalardan temin ettiğini, nitekim “Afşin-Elbistan A Termik Santrali İşletme Müdürlüğünün İhtiyacı Olan 200 Kişilik 4 Ay Süreli Santral Bakım Onarım Hizmet Alım İşi” için davalı şirket ile müvekkili teşekkül arasında 19.12.2014 tarihinden itibaren yürürlükte olmak kaydıyla sözleşme imzalandığını ve bu sözleşmeden sonra ikişer aylık hizmet alım sözleşmeleri yapıldığını, davalının kendi işçilerinin alacaklarını ödemediğini, bu alacakların müvekkili teşekkül tarafından ödendiğini, kurum ile davalı arasında imzalanan sözleşme kapsamında davalı çalıştırdığı bütün işçilerin ücret ve her türlü alacaklarından kendisinin sorumlu olduğu halde müvekkili kurum aleyhine alacak davalarının açılmasına sebep olduğunu, dava sonucu hükmedilen toplam 3.100.625,35 TL'nin müvekkilince ödendiğini belirterek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile 3.100.625,35 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.
SAVUNMA
Davalı vekili, Müvekkili şirketin ile davacı arasında imzalanan sözleşme çerçevesinde üzerine düşen tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, kamu kurumları nezdinde çalışan işçilerin tüm hak ve alacaklarından alt işveren ile birlitte kamu kurumunun müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, kabul anlamına gelmemekle aksi kanaatte olunsa dahi müvekkili şirketin dava konusu alacak miktarının tamamından sorumlu olamayacağını, bu sorumluluğun işçilerin çalışma süresi ile sınırlı olacağını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
HUKUKİ GEREKÇE
Dava, davacı şirkete ait işletme müdürlüğünün ihtiyacı olan santral bakım ve onarım hizmet alım işinden kaynaklı ödenen işçi alacaklarının alt işveren olan davalıdan faizi ile tahsiline yöneliktir.
Davacı ile davalı şirket arasında 19/12/2014 tarihinden itibaren santral bakım ve onarım hizmetine yönelik olarak sözleşmeler imzalandığı çekişme konusu olmayıp, çekişme bu hizmet alım işine yönelik olarak çalıştırılan işçilerin ücret ve her türlü alacaklarından asıl işveren olarak davacının ödediği tutarın ne olduğu, bunun alt işveren olan davalıdan rücuen tahsilinin gerekip gerekmediği üzerinde toplanmaktadır.
Tarafların davaya ilişkin delil ve belgeleri toplandıktan sonra dosya ehil bir bilirkişiye tevdii edilerek alınan 19/03/2019 tarihli raporda; "19/04/2014 tarihli Afşin Elbistan A Termik Santrali İşletme Müdürlüğünün ihtiyacı olan 200 kişilik 4 ay süreli santral bakım onarım hizmet alım işine yönelik sözleşme imzalandığı, bu sözleşmeye istinaden altyüklenici olan davalının söz konusu hizmet gereğini yerine getirdiği, bu işte çalışan 140 işçi tarafından işçilik alacaklarının ödenmemesi nedeniyle iş mahkemesinde davalar açıldığı, bu davalar sonucunda verilen hükümlerin Elbistan İcra Müdürlüğünün çeşitli dosyalarında takibe konulduğu, emsal Hukuk Genel Kurulu'nun 2004/11-254 Esas, 2004/295 Karar sayılı 12/05/2004 tarihli emsal ilamda; "dava, asıl işveren tarafından işçilere ödenen ihbar, kıdem ve deprem tazminatının davalı taşerondan rücuen tazmini istemine ilişkindir. 1475 Sayılı İş Kanununun 1/son maddesine göre bir işverenden belirli bir işin belirli bir bölümünde veya eklentilerinde iş alan ve işçilerini münhassıran o iş yerinde ve eklentilerinde çalıştıran diğer bir işverenin kendi işçilerine karşı o iş yeri ile ilgili bu kanundan veya hizmet aktinden doğan yükümlülüklerden asıl iş verenle birlikte sorumludur. "hükmü, yanlar arasında akdedilen TİP sözleşmenin 22.maddesinde "yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve hizmet işleri genel şartnamesinde belirlenmiş olup, yüklenici bunlara aynen uymakla yükümlüdür." hükmü ile hizmet işleri genel şartnamesinin mevzuata uygunluk başlıklı 12.maddesinde ise "yüklenicinin bütün bildirimlerin ve bütün ödemelerin de yapılması dahil olmak üzere işlerin yürütülmesine, tamamlanmasına ve işlerde olabilecek kusurların düzeltilmesine ilişkin olarak bütün KHK, tüzük, yönetmelik, kararname, genelge, tebliğ ve diğer ilgili mevzuata malları ve hakları, işleri dolayısıyla herhangi bir şekilde etkilenen veya etkilenebilecek olan kamu kurum ve kuruluşlarının düzenlemelerine uyacak ve bu hükümlerin ihlali sebebiyle ortaya çıkabilecek bütün sorumluluk ve cezalardan dolayı idarenin zararını karşılayacaktır." hükmü ve 4857 sayılı İş Kanununun 2.maddesindeki "....asıl işveren alt işveren işçilerine karşı o iş yeri ile ilgili olarak bu kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerin alt işverenle birlikte sorumludur."hükmü gözönünde bulundurulduğunda davacı, davalının işçisi tarafından açılan davalar sonucu ödenen işçi alacaklarını ödediği tarihten itibaren davalıdan isteyebileceği, bu hesabın yapılabilmesi için de 143 adet icra dosyasının celbinin gerektiği" belirtilmiştir.
Aynı bilirkişinin 13/05/2019 tarihli ek raporunda ise bu kez mahkeme ve icra dosyalarının celbi halinde rapor düzenlenebileceği, 12/11/2019 tarihli ek raporda da mahkeme ve icra dosyalarının celbi halinde rapor düzenlenebileceği, 31/08/2021 tarihli ek raporda ise dosyaların tamamlanmış olması nedeniyle düzenlenen raporda; dava dışı işçilere ödenen tutarın 3.058.181,98 TL olduğunu, bunun davalı şirketten talep edilebileceği, 12/01/2022 tarihli raporda da bu kez rücusu talep edilebilecek miktarın 3.077.876,12 TL olduğu, bu rapora da itiraz edilmesi üzerine dosya bilirkişiye tevdii edilerek alınan 15/05/2022 tarihli ek raporda icra müdürlüğüne ödenen tutarın 3.078.106,23 TL'nin belirtilen tarihlerden ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan talep edilebileceği belirtilmiş, bu rapora karşı da taraf vekillerinin beyan ve itirazları alınmış, alınan rapor ve ek raporlarda tarafların itirazlarında belirtilen hususlar tartışıldığından bir kısım itirazlar da hukuki olması nedeniyle mahkememizce değerlendirileceğinden rapor ve ek raporlar hüküm kurmak için yeterli görülmüştür.
Toplanan delillere göre davacı işletme ile davalı şirket arasında santral bakım ve onarım hizmet alım işine yönelik olarak 4 ay süreli 19/04/2014 tarihli sözleşme imzalandığı, bu sözleşmenin daha sonra uzatıldığı, işçi alacaklarının ödenmemesi nedeniyle asıl iş veren olan davacı hakkında işçilik alacaklarının tahsili için işçiler tarafından davalar açıldığı, davaların lehe sonuçlanması üzerine de bu mahkeme ilamlarının icraya konulduğu, icra sonucunda da davacı tarafından gerekli ödemelerin yapıldığı, bilirkişi raporunda belirtilen sözleşme hükmü, hizmet işleri genel şartnamesi, 4857 sayılı yasa hükmü ile emsal yargıtay kararları gözönünde bulundurulduğunda asıl iş veren olan davacının ödediği, işçilik alacağından davalı işverenin de sorumlu olduğu, sözleşme hükümleri gözönünde bulundurulduğunda da davacının ödediği işçilik alacağını ödediği tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan talep edebileceği, alınan ve yeterli görülen son bilirkişi raporunda da davacının talep edebileceği miktarın 3.078.106,23 TL olarak belirlendiği, bu ödenen miktarın belirtilen ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline yönelik olarak davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle,
1.-Davanın KISMEN KABULÜNE,
3.078.106,23 TL’nin;
201.066,11 TL'sinin ödeme tarihi olan 03/06/2016 tarihinden itibaren,
1.661,76 TL'sinin ödeme tarihi olan 09/06/2016 tarihinden itibaren,
17.553,90 TL'sinin ödeme tarihi olan 10/06/2016 tarihinden itibaren,
1.721,44 TL'sinin ödeme tarihi olan 13/06/2016 tarihinden itibaren,
1.650,81 TL'sinin ödeme tarihi olan 17/06/2016 tarihinden itibaren,
1.754,75 TL'sinin ödeme tarihi olan 27/06/2016 tarihinden itibaren,
11.148,23 TL'sinin ödeme tarihi olan 19/07/2016 tarihinden itibaren,
49.808,65 TL’sinin ödeme tarihi olan 29/07/2016 tarihinden itibaren,
9.802,06 TL’sinin ödeme tarihi olan 27/07/2016 tarihinden itibaren,
375.856,22 TL’sinin ödeme tarihi olan 10/08/2016 tarihinden itibaren,
864.916,49 TL’sinin ödeme tarihi olan 11/08/2016 tarihinden itibaren,
377.196,82 TL’sinin ödeme tarihi olan 15/08/2016 tarihinden itibaren,
516.421,67 TL’sinin ödeme tarihi olan 16/08/2016 tarihinden itibaren,
23.209,52 TL’sinin ödeme tarihi olan 18/08/2016 tarihinden itibaren,
260.266,72 TL’sinin ödeme tarihi olan 19/08/2016 tarihinden itibaren,
184.798,56 TL’sinin ödeme tarihi olan 23/08/2016 tarihinden itibaren,
106.509,56 TL’sinin ödeme tarihi olan 25/08/2016 tarihinden itibaren,
72.762,96 TL’sinin ödeme tarihi olan 08/09/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin talebin Reddine,
2.-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 210.265,44 TL nispi karar ve ilam harcı için peşin alınan 52.950,93 TL'nin mahsubu ile noksan olan 157.314,50 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3.-Davacı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte bulunan AAÜT gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 243.343,19 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4.-Davalı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte bulunan AAÜT gereğince reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
5.-Davacı tarafından bu dosya için yatırılan 52.950,93 TL nispi harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6.-Davacı tarafından yapılan 31,40 TL başvuru harcı, 12.032,00 TL posta/tebligat/bilirkişi gideri olmak üzere toplam 12.063,40 TL yargılama giderinden davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan taktiren 11.975,79 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7.-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 Hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere 28/09/2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...