T.C. ...10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2020/567 Esas - 2023/972
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/567 Esas
KARAR NO: 2023/972
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 18/11/2020
KARAR TARİHİ: 21/12/2023
KARAR YAZIM TARİHİ : 27/12/2023
Mahkememize açılan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA:
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle, ... ... ... 'ın noksan olduğu belirtilen iş güvenliği malzemelerinin alımı talebinin 25.02.2010 yürürlüğe giren yeni ...İş Güvenliği Yönetmeliği'ne dayandığını, sözleşmenin imzalandığı tarihte yürürlükte bulunan ...İş Güvenliği Yönetmeliği'ne göre bu yönde bir yükümlülüğünün bulunmadığını, İhale süresinin bitimi öncesinde davalı ...tarafından 05.01.2011, 06.01.2011 ve 07.01.2011 tarihlerinde... ... ... ... merkezlerinde eksik olduğu iddia edilen iş güvenliği malzemeleri için tutanaklar tutulduğunu, iş güvenliği malzemelerinin temin edildiği gerekçesi ile müvekkili şirketin bakiye hak ediş tutarı ihale süresinin bitiminden sonra ödenmediğini, taraflar arasındaki sözleşmenin Hizmet Alımı sözleşmesi olduğunu ve TBK uyarınca 10 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğunu belirterek fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla ödenmeyen bakiye hak ediş tutarının şimdilik 33.006,47 TL'sinin işlemiş faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle, hak düşürücü süre, yetki, iş bölümü, dersdestlik, görev, zaman aşımı, kesin hüküm, ehliyet, hukuki yarar itirazları ile birlikte ...8. Bölge Müdürlüğünce yapılan 2005/104467 ihale kayıt numaralı TMİ/7.8.1 grubunda yer alan trafo merkezlerinin işletilmesi hizmet alımı kapsamında yüklenici ... Müh. Ltd. Şti. ile 29.09.2005 tarihinde Açık İhale Usulü İle İhale Edilen İstisna Kapsamı Hizmet alımlarında Uygulanacak Götürü Bedel Sözleşme akdedildiğini, işe başlama tarihinin 20.01.2006, sözleşme süresinin ise 5 yıl olduğunu, hizmet alım sözleşmesinin 31.01.2011 tarihinde sona erdiğinin davacıya bildirildiğini, davacı yüklenicinin sözleşme ile T.M.İ./7.8-1 grubunda yer alan 6 adet trafo merkezinin işletilmesinin üstlendiğini, sözleşme kapsamında işletilen TMİ/7.8.1 grubu trafo merkezlerindeki iş güvenliği ekipmanlarının ve malzemelerinin tedarik ve temizlik yükümlülüğü ile iş güvenliğinden kaynaklı tüm yükümlüklerin davacı yükleniciye ait olduğunu, değişen ve gelişen teknoloji doğrultusunda iş güvenliği önemini artıran anlayış uyarınca 25.02.2010 tarihinde İş Güvenliği Yönetmeliği'nin yenilendiğini, yeni Yönetmelik kapsamında trafo merkezlerinin denetlendiğini ve her bir merkezdeki noksanlıkların tespit edildiğini, tespit edilen eksikliklerin giderilmesi için yüklenicilere eksik malzemelerin temin edilmesi hususunda talepte bulunulduğunu, davacının talebi yerine getirmemesi üzerine müvekkili teşekkül 8. Bölge Müdürlüğü Satınalma Şefliği tarafından eksikliklerin giderildiğini, tespit edilen ve davacıdan talep edilen eksikliklerin sözleşme hükümlerine rağmen giderilmemesi nedeni ile bu eksikliklere ilişkin yapılan harcamaların davacı yüklenicinin hak edişinden kesildiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER :
Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi'nden davaya konu bilgi ve belgeler getirtilmiş, incelenmiştir.
Tüm dosya kapsamı ve ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık konuları hakkında uzman bilirkişiden alınan bilirkişi raporunda özetle,
Davalı tarafından sözleşme kapsamında yer almayan ancak Yönetmelik değişikliği ile malzemelerin temini gerektiğine dair dayanak olarak gösterilen sözleşme eki Teknik Şartnamenin 39.1.maddesine dosyaya sunulan şartname içeriğinde rastlanılmadığı,
Davalı tarafından davacı yanca eksik malzeme ve ekipman temin edildiği belirtilen tutanak içeriklerinde belirtilen bir kısım malzemenin yönetmelik değişikliği öncesinde de mevcut olduğunun tespiti ile Yönetmelik değişikliği sonrası temini istenen malzemelerin her bir trafo için 1 adet 154 kV gerilim detektörü ve 2 takım 154 kV Bara topraklama teçhizatı olmak üzere 6 trafo için toplam 6 adet 154 kV gerilim detektörü ve 12 takım 154 kV Bara topraklama teçhizatı olduğu, görüşünü bildirmiştir.
DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ NİTELENDİRME:
Dava, hizmet sözleşmesi kapsamında bakiye hakediş istemine ilişkindir.
Taraflar arasında TMİ / 7.8-1 trafo merkezlerinin işletilmesi konusunda sözleşmenin bulunduğu ve güvenlik ekipmanı temini için hak edişten kesinti yapıldığı konusunda uyuşmazlık yoktur. Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacının edimlerini yerine getirmiş olup olmadığı, davacının hakedişinden güvenlik ekipmanı temini için kesinti yapılmasının sözleşme gereği mümkün olup olmadığı, mümkün olması halinde miktarının ne olduğu, mümkün olmaması halinde iadesinin gerekip gerekmediği, hususlarında toplanmıştır.
Davalı zaman aşımı itirazında bulunmuş ise de hizmet alımı sözleşmesine dayandığından bu sözleşme için zamanaşımı süresine ilişkin ayrık bir hüküm bulunmaması nedeniyle 6098 sayılı TBK 146. Maddesine göre 10 yıllık zamanaşımı ödeme tarihinden itibaren dolmadığından zamanaşımı definin reddinekarar verilmiştir. (Aynı yönde Yargıtay 23. Hukuk Dairesi 20.02.2017 tarih 2016/8129 E ve 2017/479 K sayılı ilamı)Mahkememizce deliller toplanmış bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Bilirkişi raporuna itiraz olmuşsa da davacıdan istenen malzemelerin eksik olduğu davalının da kabulünde olduğundan itirazın niteliği gereği karşılanmasının yargıılamaya bir fayda sağlamayacağı anlaşılmıştır. Taraflar arasında akdedilen 29.09.2005 tarihli "Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Açık İhale Usulü ile İhale Edilen İstisna Kapsamı Hizmet Alımlarında Uygulanacak Götürü Bedel Sözleşmesi" kapsamında 25.02.2010 tarihinde yürürlüğe giren yeni ...İş Güvenliği Yönetmeliği'ne uyarınca bir kısım iş güvenliği malzemlerinin noksan olduğundan bahisle davalı İdare tarafından hak edişlerinde kesinti yapılmıştır.
Taraflar arasında "... A.Ş. Açık İhale Usulü ile İhale Edilen İstisna Kapsamı Hizmet Alımlarında Uygulanacak Götürü Bedel Sözleşme" nin konusu işin "Teşekkülün ihtiyacı olan fiyat çizelgesi, temin programı ile teknik şartname ve eklerindeki tip, özellik ve sair detayları bulunan Mülkiyeti ...'a ait, İdari Şartname'de Ek-1 listede (TMİ/7.8-1 Grubunda yer alan) isimleri, karakteristikleri ve hali hazırdaki durumları belirtilen iletim Trafo Merkezleri ve entegre tesislerinin Özel Teknik Şartname'de belirtilen, bakım ve güvenlik koruma hizmetleri hariç işletme ile ilgili hizmetlerin ihale dokümanı, şartname ve bu sözleşmede belirlenen şartlar dahilinde Yüklenici tarafından sağlanması işidir. " şeklinde tanımlandığı görülmüştür. Sözleşmenin yürürlükte olduğu sürede ...yetkilileri ve Yüklenici yetkilileri tarafından 05.01.2011, 06.112011 ve 07.11.2011 tarihli tutanaklar tutulmuş olup anılan tutanaklarda trafo merkezlerinde yapılan kontrollerde davacıdan kaynaklı bir kısım iş güvenliği malzemelerinin eksik olduğu belirtilmiştir. Davalı yanca tutanakların tamamında davacı Yüklenici şirket yetkilileri tarafından belirtilen eksikliklerin yönetmelik değişikliğinden kaynaklandığı ve herhangi bir sorumlulukları olmadığı yönünde şerhi düşülerek imza altına alındığı görülmüştür. Davacının yönetmelik değişikliği öncesi ve sonrasına dair temin etmekle yükümlü olduğu iş güvenliği malzemeleri bilirkişilerce incelenmiş bir kısım malzemelerin her iki yönetmelikte de olduğu, farkın her bir trafo için 1 adet 154 kV gerilim detektörü ve 2 takım 154 kV Bara topraklama teçhizatı olmak üzere 6 trafo için toplam 6 adet 154 kV gerilim detektörü ve 12 takım 154 kV Bara topraklama teçhizatı olduğu anlaşılmıştır.
Yanlar arasında akdedilen 29.09.2005 tarihli "... A.Ş. Açık İhale Usulü ile İhale Edilen İstisna Kapsamı Hizmet Alımlarında Uygulanacak Götürü Bedel Sözleşmesi"nin eki niteliğindeki İletim Trafo Merkezlerinin İşlettirilmesine İlişkin Özel Teknik Şartname'nin 5.maddesinde "....İş Güvenliği Yönetmeliği'ne göre 154 kV'luk bir trafo merkezinde bulunması zorunlu olan iş güvenliği malzemelerinden mevcut ve varsa eksik olanlarının listesi her trafo merkezi için ihale dökümanı içerisinde verilecek olup, eksik olan malzemeler AB normlarına uygun olarak yüklenici tarafından temin edilerek fiili devir esnasında hazır bulundurulacaktır." denilmiştir. Yine TMİ/7.8.1 Grubu Trafo Merkezlerinden iş güvenliği ekipmanlarının tedarik ve temin yükümlülüğünün davacıya ait olduğu, Teknik Şartname'nin 5.11.maddesi uyarınca davacı yüklenicinin sözleşme tarihinden sonra yürürlüğe girecek yönerge ve yönetmelikler uymakla yükümlü olduğu, yine sözleşmenin 39.1 maddesinde de sözleşmeden sonraki tarihli yönetmeliklere de davacının uyacağının hüküm altında olduğu da açıktır. Bu nedenle hak ediş kesintisi yapılma gerekçesi olan eksik malzemelerin temin edilmediğinin dosya kapsamında davalının da kabulünde olduğu eksik olduğu tespit edilen malzemelerin bir bölümünün yönetmelik değişikliği ile zorunlu hale geldiği bir bölümünün de her iki yönetmelikte de olduğu her halde davacının bu malzemeleri yukarıda anılı nedenlerle temin etmesi gerekirken etmediği anlaşılmakla yapılan kesintinin sözleşmeye uygun olduğu kanaatiyle davanın reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM :
Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, dosyadaki kanıtlara göre;
1-Davanın reddine;
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 269,85 TL maktu karar ve ilam harcının, peşin alınan 563,67 TL harçtan indirilmesi ile arta kalan 293,82 TL'nin kararın kesinleşmesi ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Arabuluculuk aşamasında harcanan 1.320,00 TL giderin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davalı yararına hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
6-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair, tarafların yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ...Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/12/2023
*Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.