T.C. ...10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/225 Esas
KARAR NO: 2022/943
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVA: İtirazın iptali ve alacak davası (Çıkma payı alacağı)
DAVA TARİHİ: 09/04/2021
KARAR TARİHİ: 27/12/2022
KARAR YAZIM TARİHİ : 27/01/2023
Mahkememize açılan itirazın iptali ve alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA:
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin 15/08/2017 tarihinde davalı kooperatife üye olduğunu, müvekkilinin davalı kooperatifle görüşmeleri sonucunda müvekkilinin üyelikten ayrılma ve ödenen aidatların geri ödemesi konusunda davalı kooperatifle anlaştıklarını ve 28.620,00-TL. Ödenmesi konusunda... hitaben yazılmış talimatları müvekkiline verdiğini, ancak bankaca herhangi bir ödeme yapılmadığını, bunun üzerine ...26. İcra Müdürlüğünün 2021/3683 E. Sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, ancak davalının itirazı üzerine takibin durduğunu, davalının itirazının haksız ve kötüniyetli olduğunu beyanla, 28.620,00-TL. Alacağın takip tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsiline, alacak miktarının %20'sinden aşağı olmamak üzere davalının icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı 01/06/2022 tarihli dilekçesi ile davasını ıslah etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle, Kooperatifler Kanununun 17. ve Kooperatif Ana Sözleşmesinin 15. Maddesi uyarınca kooperatiften ayrılan ortak, ödemiş olduğu aidat vs ödemelerin tamamının değil, ayrıldığı yıl bilançosuna göre hesaplanacak olan masraf hissesi düşüldükten sonra bakiyesini, bilançonun Genel Kurulca kabulü suretiyle kesinleşmesinden itibaren bir ay geçtikten sonra talep edilebileceğini, (23. Hukuk Dairesi 2016/2366 E., 2018/5362 K. 19.11.2018) bunun nedeni bilanço kesinleşmeden kooperatiften çıkan veya çıkarılan ortağın alacağının miktar olarak belirlenebilir hale gelmemesi nedenine dayandığını, davacı taraf, kooperatifin belirli bir plan dahilinde ödeme taahhüdünde bulunduğunu bildirmekte ise de; kooperatifin karar alma organı Genel Kurul olup, Kanunun 17. Ana Sözleşmenin 15. Maddeleri uyarınca yukarıda belirtilen yöntem ve prosedür dışında, davacıya ileri sürdüğü gibi bir plan dahilinde ödeme yapılmasına dair bir Genel Kurul kararı bulunmadığı gibi,Genel Kurulunun, Yönetim Kuruluna bu yönde bir yetki devri de bulunmadığını, Kooperatif yönetiminin ise, kanun ve ana sözleşme hükümleri hilafına davacıya diğer üyelerden farklı bir statü sağlayacak şekilde ödeme taahhüdünde bulunması yetkisi dahilinde olmadığını, neticede, davacının ayrıldığı yıl bilançosuna göre hesaplanmış ve talep edilebilir hale gelmiş bir alacağı bulunmadığı gibi davacının gecikme cezası olarak yaptığı ödemelerin geri iadesi de mümkün olmadığını, ayrıca 2018 yılına ilişkin olarak yapılan Genel Kurul toplantısında, ortaklıktan çıkan veya çıkarılan ortaklara yapılacak geri ödemelerin, müvekkili kooperatifin mevcudunu tehlikeye düşürecek nitelikte olması nedeniyle 3 yıl süre ile ertelenmesine karar verildiğini, tüm bu nedenlerle davacının icra takibi yasaya uygun olmadığını ve bu nedenle davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER :
...26. İcra Dairesinin 2021/3683 esas sayılı dosyası UYAP sisteminden istenilerek incelenmiştir.
Tüm dosya kapsamı ve ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık konuları hakkında nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişisinden alınan bilirkişi raporunda özetle, davanın, kooperatiften çıkma alacağına ilişkin olduğunu, dava değerinin fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 28.620,00-TL olduğunu, davacının kooperatife ödemiş olduğu tutarın 34.350,00-TL olduğunu, mahsubu gereken genel yönetim gideri payı olan 1.871,18-TL düşüldükten sonra, talep edebileceği çıkma alacağının 32.478,81-TL. olarak tespit edildiğini, davacının çıkma alacağının 31/07/2019 tarihinde muaccel hale geldiğini, ancak dava dilekçesinde takip tarihinden itibaren faiz talep edildiğini, dava dilekçesinde icra inkar tazminatı talep edilmiş ise de, davanın itirazın iptali davası olarak ikame edilmediği görüldüğünden icra inkar tazminatı hesaplanmadığı yönünde görüş ve kanaatini bildirmiştir.
DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ NİTELENDİRME:
Dava kooperatiften ayrılan ortağın açtığı çıkma payı alacak davasıdır. Davacı 01/06/2022 tarihli ıslah dilekçesi ile sonrasında dosyaya sunduğu ıslah açıklama dilekçesi ile ; davasını ıslah ederek bilirkişi raporuna istinaden 28.620,00 TL bedel üzerinden başlatılan takibe yapılan itirazın iptali davası olarak takibin devamına karar verilmesini, 3.858,81 TL yönünden alacak davası hükmü kurulması yönünde davasını ıslah etmiştir.
Dosya kapsamında kooperatife ticari defterlerini sunması için süre verilmiş, 22/04/2022 tarihli bilirkişi raporu ile inceleme yapılarak rapor hazırlanmıştır. Buna göre davacının kooperatifin üyesi olduğu, 23/07/2018 tarihli dilekçesi ile kooperatiften istifa ettiğini bildirdiği, yönetim kurulunun 23/07/2018 tarihli 422 sayılı kararı ile davacının istifasının kabulüne, 23/07/2018 tarihine kadar toplam ödeme tutarı olan 34.350,00 TL'nin ödeme planı yapıldığında kararın alınmasına karar verildiği, 12/12/2018 tarihli yönetim kurulu kararı ile de davacıya genel gider katılım payı olarak 2.230,00 TL kesinti yapıldıktan sonra toplam 32.120,00 TL'nin kararda belirtilen tarihlerde taksitler halinde ödenmesine karar verildiği anlaşılmıştır. 30/06/2019 tarihinde yapılan genel kurul toplantısında '2018 yılı ve öncesinde kooperatiften istifa eden veya çıkarılan ortaklara yapılacak ödemelerin kooperatifin içinde bulunduğu ekonomik zorluklar nedeni ile 3 yıl ertelenmesine karar verildiği anlaşılmıştır.
Kooperatifler kanunun 17/1 maddesi ve ana sözleşmenin 15 maddesine göre çıkan ya da çıkarılan ortağın sermaye ve diğer alacakları o yılın bilançosuna göre hesaplanarak bilanço tarihinden 1 ay içinde geri verileceğinin düzenlenmiştir. Davacı 2018 yılında istifa ettiğinden davacının çıkma alacağı 2018 hesap yılının görüşüldüğü 30/06/2019 tarihli genel kurul toplantısından 1 ay sonra 30/07/2019 tarihi itibari ile muaccel hale gelir.
Kooperatifler kanunu 17/2 maddesine göre kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürecek iade ve ödemeler genel kurul kararı ile 3 yıl süre ile ertelenebileceği düzenlenmiş ise de bu maddenin uygulanması için erteleme kararının genel kurulca usulüne uygun olarak kabul edilmesi ve ödemelerin yapılması halinde kooperatif mevcudiyetinin tehlikeye düşme halinin o yılın bilançosuna göre belirlenmesi gereklidir. Oysa 30/06/2019 tarihli genel kurulda usulüne uygun bir erteleme kararın alınmadığı, davacının 32.478,81 TL çıkma payı alacağının 30/07/2019 tarihi itibari ile muaccel hale geldiği bilirkişi raporu ile tespit edilmiştir. Alınan bilirkişi raporu denetime elverişli bulunmakla hükme esas alınmıştır. Davacının ıslah dilekçesi doğrultusunda davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :
Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, dosyadaki kanıtlara göre;
1-Davanın KABULÜNE, ...26 İcra Müdürlüğünün 2021/3683 sayılı dosyasında davalı tarafından yapılan itirazın kısmen iptali ile; takibin 28.620,00 TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,
5.724,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3.858,81 TL alacağının ıslah tarihi olan 01/06/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 2.218,62 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 488,76 TL harç ile 70,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 588,76 TL'nin mahsubu ile noksan olan 1.629,86 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı yararına hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine,
3-Arabuluculuk aşamasında harcanan 1.320,00 TL giderin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafça yatırılan 59,30 TL başvurma harcı, 488,76 TL peşin harç ve 70,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplamı 618,06 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 864,50 TL tebligat/posta/müzekkere masrafı ve bilirkişi ücreti yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair, tarafların yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ...Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/12/2022
Katip ...
e-imzalıdır.
Hakim ...
e-imzalıdır.
*