T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/813 Esas - 2023/871
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
...
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/813
KARAR NO: 2023/871
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 07/12/2022
KARAR TARİHİ: 23/11/2023
KARAR YAZIM TARİHİ : 24/11/2023
Mahkememize açılan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
İDDİA
Davacı vekili; müvekkili şirketin ... D.İş sayılı kararıyla kayyım olarak atanan TMSF nin görevlendirdiği Yönetim Kurulu tarafından yönetilmekte olduğunu, 6758 Sayılı Yasanın 19/6. Maddesi gereğince, Kayyımlık görevi Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu tarafından yürütülen şirketlerin harçtan muaf olduğunu, müvekkili Şirket ve davalı ... firması arasında 22.09.2015 tarihli ve 15-0018 sayılı sözleşme imzalandığını, sözleşme ile müvekkilinin davalı ... firmasına CTP boru imalatı işini üstlenmiş ve işbu boruyu üreterek teslimini sağladığını, işin sonunda müvekkilim, sözleşmenin 4.3. Maddesi gereğince davalıdan teslim ettiği borulara dair kur farkını talep etmiş ve fakat davalı taraf bu bedeli ödemekten imtina ettiğini, müvekkili şirket tarafından sözleşmeye dayanan ve ödenmeyen kur farkı alacağı olan 1.243.445,19-TL'nin tahsili amacıyla ... 19.İcra Müdürlüğü'nün 2019/15071 sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlattığını, ancak anılan davalının haksız ve kötü niyetli itirazı ile takibin durduğunu, arabuluculuk sürecinde davalı ... Şirketinin 17/09/2019 tarihli Ticaret Sicil Gazetesinde yayımlanan ilan ile "bölünme suretiyle" şirketler oluştuğunu, davalı ... Grup Su Yapıları İnşaat Sanayi ve Tic. A.Ş. oluştuğundan ... firması yerine davalı şirketin taraf sıfatına haiz olduğunu, bölünen ... şirketi yetkilisi Hakan Bayraktaroğlu'nun davalı şirket firma yetkilisi de olduğunu, bu işlemin çok sayıda alacaklıları ve alacaklı olan müvekkili şirketin alacaklarını bertaraf etmeye yönelik olduğunu, iş bu davanın daha önce ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne açıldığını, mahkemece asıl borçlu davalı ... firmasının terkin edilmiş olduğundan diğer davalı Mena Grup şirketi hakkında açılan davanın ise söz konusu borcun bölünme suretiyle dosya davalısı şirketten başka şirketlere devredildiğinden bölünen şirket hakkında açılan davanın usulden, diğer davalı şirket hakkında açılan davanın ise pasif husumet ehliyeti olmadığından reddedildiğini, davalı şirket ile bölünen şirket arasında organik bağın mevcut olduğunu, bu nedenle yerleşik içtihatlar gereğince davalı şirket ile bölünen şirket arasında tüzel kişilik perdesinin aralanması koşullarının da gerçekleştiğini beyanla davalının takibe yapmış olduğu itirazının iptali ile takibin devamına, inkar tazminatının davalıdan alınmasına karar verilmesini istemiştir.
SAVUNMA
Davalı şirketine usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen davaya cevap vermemiş, davalı şirket vekili 29/08/2023 tarihli beyan dilekçesinde; dosya içerisinde mevcut sözleşmeye göre müvekkili şirkete husumet düşmeyeceğini, esasa ilişkin olarak da müvekkili şirkete böyle bir faturanın tebliğ edilmediğini, söz konusu malın müvekkiline tesliminin de ispat edilemediğini, bölünmeye ilişkin hükümlerden olan TTK'nun 174 ve 175.maddelerine göre yapılan ilanlar sonucunda davacının herhangi bir başvurusu olmadığını belirterek davanın usulden ve esastan reddini istemiştir.
HUKUKİ GEREKÇE
Dava, kur farkı alacağının tahsiline yönelik başlatılan icra takibe itirazın haksızlığı iddiasıyla açılan itirazın iptali davasıdır.
Celpedilen ... 19.İcra Müdürlüğü'nün2018/15071 E. Sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacının ... İnşaat Tesisat Limited Şirketi, Kipaş Yapı Doğalgaz İnşaat Mühendislik Nakliye Peyzaj Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Yahya Nahit Şahin hakkında 28/09/2015 tarihli sözleşmeden kaynaklı 1.243.445,19 TL asıl alacak, 323.772,69 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.567.217,88 TL'nin tahsili amacıyla 21/12/2018 tarihinde ilamsız takip başlatıldığı, bölünen şirket olan ... İnş.Tesisat Limited Şirketinin 24/01/2019 tarihinde süresinde vermiş olduğu borca itiraz dilekçesi sonucunda takibin durduğu görülmüştür.
Davacı vekili tarafından aynı alacağın tahsili amacıyla bölünen şirket olan ... İnş.Tesisat Limited Şirketi ile bölünme sonucu oluşan ... Grup Doğalgaz İnş.San. Ve Tic. A.Ş. aleyhine itirazın iptali davası açıldığı, ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/233 Esasında görülmekte olan davada 02/11/2022 tarihinde 2022/842 karar sayılı ilam ile;
"Davalı şirketlerin ticaret sicil kaydı ... Ticaret Sicil Müdürlüğünden dosyamıza celp edilerek incelenmiş, davalı ... İnş.Tesisat Limited Şirketinin 12/09/2019 tarihide tam bölünme sonucunda ticaret sicilinden terkin edildiği, bölünme sonucunda anılan şirketin yerine devrolunan şirketler olarak ... Ticaret Sicil Müdürlüğünün 437019 sicil numarasında kayıtlı ... Grup Doğalgaz İnş.San. Ve Tic. A.Ş., 437022 sicil numarasında kayıtlı ... Grup Endstüriyel Makine İnş.San. Ve Tic. A.Ş., 437020 sicil numarasında kayıtlı ... Grup İnş.San. Ve Tic. A.Ş., 437021 sicil numarasında kayıtlı ... Grup Su Yapıları İnş.San. Ve Tic.A.Ş.ile 437018 sicil numarasında kayıtlı ... Grup Yol Yapım İnş.San. Ve Tic.A.Ş.'nin kurulduğu anlaşılmıştır.
Diğer davalı ... Grup İnş.San. Ve Tic.A.Ş.'nin ise; bölünme sonrasında kurulan Şirket olarak halen ticaret sicilinde kayıtlı olduğu , Şirketi 3 yıl süre ile temsil ve ilzama Çiğdem Bayraktaroplu'nun yetkilendirildiği anlaşılmıştır.
Dosyamız arasına örneği sunulan ve davacı satıcı Şirket ile davalı alıcı ... İnşaat Tesisat LTD. Şirketi... İnşaat Mühendislik Nak. Peyzaj San. Ve Tic. Ltd. Şirketi arasında düzenlenen 28/09/2015 tarihli satış sözleşmesi incelendiğinde ise; taraflar arasında davacı şirketin imal ettiği boruların adi ortaklık oluşturan alıcı şirketlerin... ile akdettiği Kütahya Beşkarış Sulaması İkinci Kısım İnşaatı kapsamında kullanmak üzere alıcı şirketlere satımına ilişkin olduğu, sözleşmeye 4.2 maddesi gereğince alıcı tarafından satıcıya yapılacak tüm sipariş ödemelerinin ileri vadeli olarak keşide edilmiş çeklerle yapılacağının kararlaştırıldığı, 4.3 maddesinde ise satıcı tarafından alıcıya fatura tarihinde kur baz alınarak fatura kesileceği, ancak ödeme tarihinden Merkez Bankası Satış Kuru baz alınarak toplam bakiyenin hesaplanacağı ve işin sonunda alıcı ve satıcı firmaların karşılıklı olarak ödeme tarihindeki Merkez Bankası kuru hesaplanarak mutabakata vararak aradaki fark kadar miktarın alıcıdan tahsil olunacağının hükme bağlandığı anlaşılmaktadır.
Dosyamızda dava konusu işe ait hak ediş raporları celp edildikten ve taraf delilleri toplandıktan sonra farklı bilirkişi heyetlerinden rapor temin edilmiş, sözkonusu raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesini teminen re'sen seçilen ticaret mevzuatında nitelikli hesaplama alanında uzman akademisyen bilirkişi ile SMMM bilirkişisinden oluşturulan bilirkişi heyetinden asıl ve ek raporlar temin edilmiştir.
Dosyamıza sunulan ve Mahkememiz'ce de elverişli görülmekle benimsenen 29/09/2022 tarihli üçüncü bilirkişi heyeti raporunda özetle; dosyaya sunulan davalı ... İnş.Tesisat Ltd.Şirketine ait bölünme sözleşmesi ve bölünme planı ile bölünme sonucu devralan şirketlere geçen iş ilişkileri incelendiğinde; davalı ... şirketinin dava konusu sözleşmeden doğan tüm borçlarını külli halefiyet yoluyla dava dışı ... Grup Su Yapıları İnş.San. Tic. A.Ş.'nin üstlendiği, davalı ... Grup Doğalgaz İnş.San.Tic.A.Ş.'nin tam bölünme yoluyla tüzel kişiliği sona eren ve ticaret sicilinden terkin edilen davalı ... İnş. Tesisat Ltd.Şirketinin dava konusu satım sözleşmesinden doğan borcundan hukuken sorumlu tutulamayacağı mütalaa edilmiştir.
Dosyamızda toplanan delillere göre taraflar arasındaki akdi ilişkinin varlığı çekişmesizdir. Yargılama konusu somut uyuşmazlık, davacı şirketin dava konusu sözleşmeden kaynaklanan kur farkı alacağının bulunup bulunmadığının tespiti noktalarında toplanmaktadır.
Ne var ki; dosyaya celp edilen ve yukarıda değinilen ticaret sicil kaydına göre davalı ... İnş.Tesisat Ltd.Şirketi tam bölünme yoluyla sicilden terkin edildiğine göre davada dava şartı niteliğindeki taraf ehliyetinin öncelikle irdelenmesi gerekmektedir.
Bu bağlamda 6102 sayılı TTK'nın 179.madde gereğince; "...(1) Bir şirket tam veya kısmi bölünebilir. a)Tam bölünmede şirketin tüm mal varlığı bölümlere ayrılır ve diğer şirketlere devrolunur. Bölünen şirketin ortakları devralan şirketlerin paylarını ve haklarını iktisap ederler. Tam bölünüp devrolunan şirket sona erer ve ünvanı ticaret sicilinden silinir...."
Ayna Kanunun 176.maddesine göre ise;"(1) Bölünme sözleşmesi veya bölünme planıyla kendisine borç tahsis edilen şirket, bu suretle birinci derecede sorumlu bulunan şirket alacaklıların alacaklarını ifa etmezse, bölünmeye katılan diğer şirketler, ikinci derecede sorumlu şirketler müteselsilen sorumlu olurlar."
Yine aynı kanunun 179.maddesinde ise; "...(3)Tam bölünme halinde devreden şirket ticaret sicili tescil ile birlikte infisah eder. (4) Bölünme ticaret siciline tescille geçerlilik kazanır. Tescil ile tescil anında envanterde yer alan bütün aktif ve pasifler devralan şirketlere geçer." hükümlerine yer verilmiştir."
Bu bağlamda yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dosyamıza sunulan üçüncü bilirkişi heyeti ek raporunda da vurgulandığı üzere davalı ... İnş Tesisat Ltd.Şirketinin 12/09/2019 tarihinde tam bölünme yoluyla ticaret sicilinden terkin edilerek ticaret ünvanının sicilden silindiği, yukarıda açıkça belirtilen ve anılan davalı şirketlerin devrolunan şirket olarak tüzel kişiliklerinin mevcut olup devam ettiği, anılan davalı şirketin tüzel kişiliğinin ise tam bölünme sonrasında hukuken sona erdiği, bu nedenle de işbu davada davanın her aşamasında re'sen gözetilmesi gereken dava şartı niteliğindeki taraf ehliyetinin de mevcut olmadığı dikkate alındığında davalı ... İnş Tesisat Ltd.Şirketi aleyhine açılan davanın taraf ehliyeti yokluğu sebebiyle usulden reddi gerektiği, diğer taraftan diğer davalı ... Grup Doğalgaz İnş.San.ve Tic. A.Ş.'nin ise; değinilen ek raporda saptandığı üzere ... İnş. Tesisat Ltd.Şirketinin tam bölünmesi sonucu ile oluşmakla birlikte dava konusu satım sözleşmesini külli halefi olarak iş ilişkileri ve bilanço bağlamında ... Şirketinden devralmadığının sabit olduğu, dava konusu sözleşmenin tam bölünme sonucu oluşan şirketlerden dava dışı ... Grup Su Yapıları İnş.San. Tic. A.Ş.'ye devredildiği dikkate alındığında davalı ... Grup Doğalgaz İnş.San.ve Tic. A.Ş.'nin işbu davada pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı kanaatine varılmakla açıklanan gerekçelerle davalılardan ... İnş. Tes. Ltd. Şti. Aleyhine açılan davanın 6100 sayılı HMK 114/1-d m. Delaleti ile 115/2 m. gereğince taraf ehliyetine ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, diğer davalı şirket aleyhine açılan davanın ise pasif husumet ehliyeti yokluğu sebebiyle reddine" karar verilmiş, uyaptan celpedilen dosya suretine göre de dosyanın vekalet ücreti yönünden 23/01/2023 tarihinde davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosyanın ... Bölge Adliye Mahkemesine gönderildiği, henüz bu kararın kesinleşmediği anlaşılmıştır.
6102 sayılı TTK'nun 179.maddesinde bir şirket tam veya kısmi olarak bölünebileceği, tam bölünmede şirketin tüm mal varlığının bölümlere ayrılacağı, diğer şirketlere devrolacağı, tam bölünme halinde bölünen şirketin tüzel kişiliği sona ereceğinden unvanının da ticaret sicilinden silineceği, TTK'nun 175.maddesinde 174.maddede öngörülen ilanların yayım tarihinden itibaren 3 ay içinde talepte bulunan alacaklıların alacaklarının teminat altına almak zorunda oldukları, TTK'nun 173/1.maddesinde ise TTK'nun 175.maddesi hükmünde öngörülen teminatın sağlanmasından sonra bölünmeye katılan ortakların yönetim organları bölünme sözleşmesini veya planını genel kurula sunacağı, TTK'nun 176/1.maddesine göre de bölünmeden önce doğmuş bir alacağın ifasına aykırı hareket edilmiş olması durumunda bölünmeye katılan diğer ortakların ikincil müteselsil sorumluluğunun olduğu belirtilmiştir.
Sözleşmeden kaynaklanan kur farkı alacağı, borçlu olunan şirket ile 12/09/2019 tarihinde borçlu şirketten bölünme sonucu oluşan ... Grup Su Yapıları İnş. San. Tic. A.Ş. Aleyhine ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesinde aynı dava açılmıştır.
6100 Sayılı HMK'nun tarafta iradi değişiklik başlıklı 124/3.maddesinde "Ancak maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebi karşı tarafın rızası aranmaksızın hakim tarafından kabul edilir." 124/4.maddesinde "Dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyor ise hakim karşı tarafın rızasını aranmaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebilir. Bu durumda hakim davanın tarafı olmaktan çıkarılan ve aleyhine dava açılmasına sebebiyet vermeyen kişi lehine yargılama giderine hükmeder." hükümleri mevcut olup, davacı tarafından ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan davada bölünen borçlu şirket olan ... şirketinin tam bölünme sonucu tüzel kişiliğinin sona erdiğini tespit etmesi halinde davalı olarak gösterilmeyen ve tam bölünme sonucu oluşan dosyamızın davalısı şirketin borçlu şirket olduğu kanaatine varılmış ise mahkemece HMK'nun 124.maddesinde belirtilen hükümlere göre husumetin düzeltilip, davaya devam edilmesi gerekirken bu davada borçlu şirket yönünden davanın pasif husumet ehliyetinin olmaması diğer şirket hakkında ise borcu devralmadığından taraf ehliyetine sahip bulunmadığı gerekçesi ile davayı usulden reddedilmiş, bu red kararı henüz kesinleşmeden tam bölünme sonucunda oluşan ve borcu üstlenen davalı şirket hakkında iş bu dava açılmış ise de; 6100 sayılı HMK'nun 114/ı maddesine göre aynı davanın daha önce açılmış ve halen görülmekte olması dava şartı olup, HMK'nun 115.maddesine göre de davanın her aşamasında gözönünde bulundurulacağı öngörüldüğünden ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesindeki dava derdest iken iş bu dava açıldığından mahkememizde açılan bu davanın derdestlik nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle,
1.-Davanın derdestlik nedeniyle usulden reddine,
2.-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 269,85 TL maktu karar ve ilam harcı için peşin alınan 80,70 TL'nin mahsubu ile noksan olan 189,15 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3.-Arabulucu görüşmesine katılmayan davalı yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
4.-Arabulucu ücreti olarak suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.120,00 TL'nin arabulucu görüşmesine katılmayan davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
5-Davacı tarafça yapılan 80,70 TL başvuru harcı, 80,70 TL peşin harç, 84,50 TL posta gideri ile 2.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.745,90 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6.-Davacı tarafça yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde iadesine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 Hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere 23/11/2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi.