T.C. ...10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/881 Esas - 2023/986
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/881
KARAR NO: 2023/986
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 29/12/2022
KARAR TARİHİ: 25/12/2023
KARAR YAZIM TARİHİ : 05/01/2024
Mahkememize açılan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA:
Davacılar Vekili, Dava Dilekçesinde Özetle; Davacı, Piyade er ...'ın NATO Kara Komutanlığı, Buca/İZMİR'de askerlik vazifesini yerine getirmekte iken; 23.06.2022 tarihinde saat 06.40 sıralarında komutanlığa ait ... (Askeri Plaka 008002) plakalı araçta meydana gelen tek taraflı trafik kazasında yaralandığını, Davalı; Milli Savunma Bakanlığı aracın işleteni olarak sorumlu olduğu, davalı ...Sigorta Anonim Şirketi Genel Müdürlüğünün ise kazaya sebebiyet veren aracın ZMMS sigortacısı olduğunu, müvekkilinin zararını karşılaması gerekli iken bu yükümü başvuruya rağmen davalılar tarafından yerine getirmediğini, herhangi bir ödeme yapılmadığını, kaza nedeniyle çalışma gücünü kaybeden müvekkilinin davalılardan maddi tazminat (geçici , sürekli iş göremezlik ve tedavi giderleri ) talep etme hakkı doğduğunu, Müvekkilinin geçirdiği kaza nedeniyle bir sürü ameliyat geçirdiği, hala da tedavisi devam ettiğini, tedavi sürecinde bir çok hastane masrafı yapıldığı gibi, hastaneye giderken bir çok yol masrafına da katlanmak zorunda kalındığını, tüm bunlar dışında SGK tarafından karşılanmamış bir çok ilaç parası da müvekkili tarafından ödendiğini, tüm bu hususlar dosyaya sunulan ve mahkemece celp edilecek tedavi evrakları içerisinde mevcut olduğu, davalıların müvekkilin tedavi giderlerini de karşılaması gerektiğini, müvekkilinin gelir durumuna yönelik olarak; müvekkilinin kaza tarihinde 27 yaşında olup askerlik vazifesini gerçekleştirdiği sırada elem kaza meydana geldiğini, müvekkilinin askerlik vazifesini yerine getirmeden önce ... Bilgi Pazarlama Danışmanlık ve Çağrı Servisi Hizmetleri A.Ş'de müşteri temsilcisi sıfatı ile çalışmakta olup, son bordrosu işbu dilekçe ekinde sunulduğunu, aynı zamanda müvekkilinin Atatürk Üniversitesi İş sağlığı ve güvenliği bölümü son sınıf öğrencisi olduğunu, Aktüer hesabın müvekkilinin eğitimi de dikkate alınarak tespit edilecek ücrete göre yapılmasını talep ettiklerini, annesi olarak bu sürecin diğer mağdurunun müvekkili Hatice YILDIRIM olduğunu, TRH 2010 Tablosuna göre ve progresif rant yöntemiyle yapılmasını belirterek ... için 300 TL maddi tazminat (100 TL geçici - 100 TL sürekli maluliyeti-100 TL tedavi gideri) ve 70.000 TL manevi tazminat, anne Hatice YILDIRIM için 30.000 TL Manevi tazminat toplam 100.300 TL Maddi-Manevi Tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen (sigorta şirketinin salt maddi tazminat taleplerine ilişkin olarak - poliçe limiti ile sınırlı kalmak kaydıyla) kaza tarihi olan 23.06.2022- tarihinden itibaren itibaren avans faizi ile yargılama giderleri ve avukatlık ücreti ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacılar Vekili 22/11/2023 Tarihinde Islah Talepli Beyan Dilekçesi Sunmuş, Dilekçesinde Özetle, maddi tazminat yönünden alacağının rapor doğrultusunda 300,00 TL'den 411.461,73 TL'ye çıkarılmasını talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı ...Sigorta şirketi Cevap Dilekçesinde Özetle; Başvuranın asker olup, 2330 sayılı kanun uyarınca nakdi tazminat ve aylık bağlanması kapsamında ödeme alıp almadığının sorulmasını gerektiği, kazazedenin ATK tarafından muayene edilerek Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmelik çerçevesinde rapor alması gerektiğini, kaza ile maluliyeti arasında uygun illiyet bağının bulunup bulunmadığı ve kaza sebebiyle maluliyetin oluşup oluşmadığının raporda belirtilmesi gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatı, bakıcı ve tedavi giderleri poliçe kapsamında olmadığını, dava dilekçesinde bahsi geçen 23.06.2022 tarihinde kazaya karıştığı belirtilen, ...plakalı araç müvekkil şirkete 01.01.2022-01.01.2023 vadeli 121982707/0 numaralı Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, işbu poliçe kapsamında araç başına maddi tazminat limiti 430.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, davacının müterafik kusuru bulunduğundan belirlenecek tazminat tutarından BK.52. maddesi gereği en az %20 müterafik kusur indirim yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.
Davalı... Bakanlığı Vekili Cevap Dilekçesinde Özetle; Yargı yolu ve görev nedeniyle davanın reddedilmesi gerektiğini, müvekkili idarenin bir kusuru olmadığını, zarar ile illiyet bağı olmadığını, davacıya SGK tarafından ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.
DELİLLER :
Davalı Sigorta şirketinden davacının yaralanması nedeniyle maddi-manevi tazminat ödemesine ilişkin bilgi ve belgeler getirtilmiş, incelenmiştir.
İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı'ndan 2022/139071 sayılı dosya getirtilmiş, incelenmiştir.
Çorum İl Emniyet Müdürlüğü'nden davacıların sosyal, ekonomik ve mali durum araştırmaları getirtilmiş, incelenmiştir.
Çorum Sosyal Güvenlik Müdürlüğü'nden davacının yaralanması nedeniyle ödeme yapılıp yapılmadığı ve rücuya tabi alacak olup olmadığına ilişkin bilgi ve belgeler getirtilmiş, incelenmiştir.
Buca Seyfi Demirsoy Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nden davacının tedavi evrakları getirtilmiş, incelenmiştir.
Ege Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi'nden davacının avacının tedavi evrakları getirtilmiş, incelenmiştir.
Erol Olçok Eğitim Ve Araştırma Hastanesi'nden davacının avacının tedavi evrakları getirtilmiş, incelenmiştir.
Milli Savunma Bakanlığı'ndan davacıya yaralanması nedeniyle yaralanması nedeniyle ödeme yapılıp yapılmadığına ilişkin bilgi ve belgeler getirtilmiş, incelenmiştir.
Tüm Dosya Kapsamı Ve Ön İnceleme Duruşmasında Belirlenen Uyuşmazlık Konuları Hakkında Hacettepe Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Adli Tıp Dalı Başkanlığından Alınan Raporda Özetle; Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirilmesi Hakkındaki Yönetmelik uyarınca 23/06/2022 tarihli kazaya bağlı kişinin tüm vücut engel oranının %13 (yüzde on üç) olduğu, sekel halini aldığı ve sürekli olduğu, tıbbi iyileşme süresinin 6 (altı) aya kadar uzayabileceği olduğu yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
Tüm Dosya Kapsamı Ve Ön İnceleme Duruşmasında Belirlenen Uyuşmazlık Konuları Hakkında Aktüerya Hesap Uzmanı Bilirkişiden Alınan Bilirkişi Raporunda Özetle; Davacı ...'in, kaza anında yolcu konumunda olduğu, dava konusu olayın meydana gelmesinde kusurlu olduğuna dair tespit bulunmaması sonucu, hesaplanan maddi zarardan TBK 52 inci maddesi kapsamında kusur indirimi yapılmadığı, zarar gören ...'ın 23.06.2022 tarihinde geçirmiş olduğu trafik kazası sonucu yaralanması nedeniyle, vücut engel oranının %13 olduğu, tıbbi iyileşme süresinin 6 aya kadar uzayabileceğinin tespit edildiği, Yargıtay'ın son dönem emsal kararları gereğince, TRH 2010 yaşam tablosu kullanılarak, progresif rant yöntemine göre hesap yapılarak, davacı ... lehine 32.699,03 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 891.332,83 TL sürekli iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 924.031,86 TL maddi tazminat hesaplandığı, yönünde görüş ve kanaatini bildirmiştir.
DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ GEREKÇE:
Dava; Davacının Geçirmiş Olduğu Trafik Kazasından Dolayı Davalı Sigorta Şirketine Sözleşmeye Dayanarak, Milli Savunma Bakanlığına Araç İşleteni Sıfatıyla Geçici İşgöremezlik, Sürekli İşgöremezlik, Tedavi Gideri Ve Manevi Tazminat Talebi, Davacının Annesinin Manevi Tazminat İstemine İlişkindir.
Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık; 23/06/2022 tarihinde, davacının geçirmiş olduğu kaza sebebiyle geçici işgöremezlik, sürekli işgöremezlik, tedavi gideri ve manevi tazminat zararı, davacının annesinin manevi tazminat zararı oluşacak şekilde yaralanıp yaralanmadığı, Davacının yaralanmasına neden olmuş ise bu yaralanma nedeniyle maddi ve manevi zararının oluşup oluşmadığı, oluşmuş bu zarardan davalıların sorumlu olup olmadığı, Zararının ve sorumluluğun olduğunun belirlenmesi halinde, faiz uygulanıp uygulanamayacağı, uygulanacak ise hangi tarihten ve hangi oranda uygulanacağı, Davanın zamanaşımı süresi içerisinde açılıp açılmadığı, mahkememizin davaya bakmaya yetkili ve görevli olup olmadığı, davalı... Bakanlığı yargı yeri itirazının yerinde olup olmadığı hususlarına ilişkindir.
Davalının zamanaşımı itirazının bulunduğu görülmekle kaza tarihi ve dava tarihi ve uzayan ceza zamanaşımı dikkate alınarak davaya konu trafik kazası sonucu davacı yaralanmış olmakla taksirle yaralama eylemi için ceza zamanaşımı süresi, olay tarihinde yürürlükte bulunan 5237 sayılı TCK'nın 66/1-e maddesi uyarınca 8 yıl olmakla zamanaşımı ve hakdüşürücü süre definin reddine karar verilmiştir.
Davalının yetki ve görev itirazının bulunduğu görülmekle davalı sigortanın ...Bölge Müdürlüğü bulunduğundan yetki itirazının, davalı sigorta şirketi olmakla ve uyuşmazlığın sigorta hukundan kaynaklandığı, mahkememizin davaya bakmakta görevli olduğu görülmekle yetki ve görev itirazının reddine, davalı... Bakanlığının araç işleteni olarak sorumluluğuna başvurulduğu için yargı yeri ve görev itirazının reddine karar verilmiştir.
Davacılar vekili 27/09/2023 Tarihinde ...Sigorta Şirketi Yönünden Feragat Dilekçesi Sunmuş, Dilekçesinde Özetle, Maddi Tazminata yönelik olarak (sigorta şirketi manevi tazminat sorumlusu değildir) ...Sigorta Anonim Şirketi tarafından yapılan ödeme doğrultusunda yalnızca poliçe limiti tutarında maddi tazminat talebinden feragat etmiş,vekaletnamesinde davadan feragate yetkileri olduğu belirlenmiştir. Davalı sigorta şirketi 29.09.2023 tarihli beyan dilekçesi ile yargılama gideri ve vekalet ücreti talebi olmadığını beyan etmiştir. Dava açıldıktan sonra davadan feragat edilebilir, Davadan feragat davacının talep sonucundan vazgeçmesidir (HMK.m.307 vd). Feragat beyanı davayı sona erdiren tek taraflı hukuki işlemlerden olduğundan, mahkememizce Davalı ...Sigorta A.Ş. Ye açılan davanın feragat nedeni ile reddine karar verilmesi gerekmiştir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 91/1 maddesine göre işletenlerin bu kanunun 85/1 maddesine göre sorumluluklarının karşılanmasının sağlanmak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunlu kılınmış, aynı yasanın 85/1 maddesinde motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veyahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işleteninin sorumlu olacağı, aynı yasanın 85/son maddesinde ise işleten veya araç işleticisi teşebbüs sahibinin, araç sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olacağı öngörülmüştür.
Somut olayda; Hacettepe Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Adli Tıp Dalı Başkanlığından Alınan Raporda 23/06/2022 tarihli kazaya bağlı, kaza tarihinde geçerli olan yönetmelik uyarınca kişinin tüm vücut engel oranının %13 (yüzde on üç) olduğu, sekel halini aldığı ve sürekli olduğu, tıbbi iyileşme süresinin 6 (altı) aya kadar uzayabileceği tespit edilmiş, davacının kusursuz yolcu konumunda olduğu görülmüştür.
Buna göre kaza neticesinde davacının maluliyeti ve gerçek zararının belirlenmesine yönelik aktüer bilirkişi incelemesindeki tespitler hüküm kurmaya elverişli görülmüş, tedavi yol giderine ilişkin ıslah edilmeyen 100, 00 TL makul görülmüş olup ıslah talebi doğrultusunda poliçeyi aşan 391.332,83 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 20.028,90 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 100 TL tedavi ve yol gideri olmak üzere toplam 411.461,73 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 23.06.2022 tarihinden itibaren işleyecek (araç hususi olmakla) yasal faizi ile birlikte davalı... Bakanlığı'ndan müşterek ve müteselsil sorumluluk hükümleri dahilinde alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Davacıların davalı... Bakanlığından manevi tazminat talebinin değerlendirilmesinde; 6098 Sayılı TBK'nun manevi tazminat başlıklı 56/1 .maddesinde "Hakim bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda olayın özelliklerini göz önünde tutarak zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verir." hükmü mevcuttur. Davacı ... ve annesi Hatice Yıldırım'ın yaralanmanın boyutu dikkate alındığında dava konusu kazada fiziki, sosyal ve duygusal kişilik değerleri bakımından manevi olarak zarara uğradığına kuşku yoktur. Buna göre, olayın özelliği ile duyulan veya duyulacak elem ve acıya karşılık olarak davalı işletene düşen kusur durumu , davacının kusursuz yolcu konumunda olması, davacının maluliyet oranı, tarafların sosyal ekonomik durumu, kaza tarihine göre paranın alım gücü değerlendirildiğinde Davacı ... için 70.000,00 TL davacı Hatice YILDIRIM için 30.000,00 TL manevi tazminatın yeterli ve makul olacağına kanaatine varılmıştır. Buna göre manevi tazminat davası kabul edilmiş, olay tarihi olan 23.06.2022 tarihinden itibaren işleyecek (araç hususi olmakla) yasal faizi ile birlikte davalı... Bakanlığı'ndan müşterek ve müteselsil sorumluluk hükümleri dahilinde alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesisi yoluna gidilmiştir.
HÜKÜM :
Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, dosyadaki kanıtlara göre;
Davanın Kısmen Kabulü ile;
1-Davalı ...Sigorta A.Ş. Ye açılan davanın Feragat Nedeniyle Reddine,
Davalı sigorta şirketinin talebi olmadığından feragat edilen miktara ilişkin Vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
2-391.332,83 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 20.028,90 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 100 TL tedavi ve yol gideri olmak üzere toplam 411.461,73 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 23.06.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı... Bakanlığı'ndan müşterek ve müteselsil sorumluluk hükümleri dahilinde alınarak davacıya verilmesine,
492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, maddi tazminat davasında alınması gereken 28.106,95 TL nispi karar ve ilam harcın, peşin alınan 342,58 TL harcın ve 1.410,00 TL tamamlama harcı toplamı 1.752,58 TL'nin mahsubu ile noksan olan 26.354,37 TL'nin davalı... Bakanlığı'ndan tahsili ile hazineye irad kaydına,
Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, maddi tazminat davasında davacılar yararına kabul miktarına göre hesaplanan 63.604,64 TL vekalet ücretinin davalı... Bakanlığından alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davacılara verilmesine,
3-Davacı ... için 70.000,00 TL davacı Hatice YILDIRIM için 30.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 23.06.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı... Bakanlığı'ndan müşterek ve müteselsil sorumluluk hükümleri dahilinde alınarak davacıya verilmesine,
492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, manevi tazminat davasında alınması gereken 6.831,00 TL nispi karar ve ilam harcının davalı... Bakanlığı'ndan tahsili ile hazineye irad kaydına,
Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, manevi tazminat davasında davacı ... yararına kabul miktarına göre hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalı... Bakanlığından alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davacılara verilmesine,
Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, manevi tazminat davasında davacı Hatice YILDIRIM yararına kabul miktarına göre hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalı... Bakanlığından alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davacılara verilmesine,
4-Arabuluculuk aşamasında harcanan 3.120,00 TL giderin davalı... Bakanlığı'ndan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafça yatırılan 342,58 TL peşin harcın davalı... Bakanlığından tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 80,70 TL başvuru harcı, 2.097,50 TL tebligat/posta/müzekkere masrafı, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.178,20 TL yargılama giderinin davalı... Bakanlığı'ndan alınarak, davacılara verilmesine, kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ...Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/12/2023
*Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.