T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/892 Esas - 2023/309
T.C.
...
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/892 Esas
KARAR NO: 2023/309
DAVA: Tazminat (Ölüm ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 12/01/2018
KARAR TARİHİ: 11/04/2023
KARAR YAZIM TARİHİ : 11/05/2023
Mahkememiz 10/03/2020 tarih ve 2018/32 Esas 2020/197 Karar sayılı dosyamız ... Karar sayılı ilamı ile Kaldırılmasına karar verilmiş olup, dosyamız yukarıda belirtilen sırasına kaydı yapılarak incelendi;
DAVA:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirkete Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi ile sigortalı ...'in sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın 28/06/2017 tarihinde ... plakalı araçla karışmış olduğu trafik kazasında müvekkilleri ... ... ... 'in kardeş... 'in hayatını kaybettiğini, müvekkillerinin desteğinin hayatını kaybetmesi nedeniyle müvekkillerinin maddi ve manevi zarara uğradıklarını, işbu dosya hesabı bakımından müvekkillerine nakdi tazminat ödemesi yapılıp yapılmadığının tespit edilmesi gerektiğini, Yargıtay kararlarına göre ilk derece mahkemelerinde öncelikle ödenen maddi tazminatın ne kadarının manevi tazminat olduğu belirlenerek dosya bilirkişiye gönderilerek kalan tutar hesaplanarak tazminat miktarından nakdi tazminat ödenme tarihinden rapor tarihine kadar işlemiş faizi ile birlikte düşülerek tarafların hak ettikleri maddi tazminat miktarının belirlenmesi gerektiğini 2330 sayılı kanunun açık hükmü uyarınca nakdi tazminat ödenecek olursa mahkemece ödenen nakdi tazminatın ne kadarının ne kadarının manevi tazminat olduğunun belirlenmesi gerektiğini, davalı sigorta şirketine 07.12.2017 tarihinde başvuru yaptıklarını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile... ve ... için 25,00 er TL maddi (destekten yoksun kalma) tazminatının, Sigorta Şirketinden temerrüt (22.12.2017) tarihinden İtibaren, Milli Savunma Bakanlığından olay tarihinden itibaren müteselsilen işleyecek ticari (avans) faizi ile birlikte tahsiline, müvekkili ... için 50.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı Milli Savunma Bakanlığı'ndan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı Milli Savunma Bakanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu olayın meydana geldiği yer itibariyle ... mahkemeleri yetkisiz olup davanın kaza yeri mahkemelerinde açılması gerekliliği nedeniyle yetki yönünden reddine karar verilmesini ayrıca müvekkili Bakanlık yönünden davanın hizmet kusurundan doğan zararların giderimine ilişkin davaların idari yargı görev alanı içerisinde değerlendirilmesi gerektiğinden yargı yolu nedeniyle red kararı verilmesi gerektiğini, görev yönünden de Asliye Ticaret Mahkemesi görev alanında bulunmadığını, davanın görev yönünden, zamanaşımı ve hak düşürücü süre yönünden davanın reddi gerektiği, olayın meydana gelişinden idarenin bir kusuru bulunmadığını, anne ve babanın maddi destek taleplerinin yerinde olmadığını, tarafların sosyal ve ekonomik durumları dikkate alınarak tazminata hükmedilmesi gerektiğini, İdarelerden ve SGK'dan ödeme yapılması durumunda bunun tazminattan düşülmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkili mahkemede açılmadığını, müvekkili şirketin genel müdürlük adresinin ... ili Sarıyer ilçesi sınırlarında bulunmasından dolayı sayın mahkemenin yetkisine itiraz ettiklerini, yetkili mahkemenin İ... Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, öncelikle yetkisizlik kararı verilerek dosyanın yetkili ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi’ne gönderilmesine karar verilmesini, esasa ilişkin dava konusu, sürücü ... sevk ve idaresindeki, ... plakalı araç için; müvekkili şirketçe, 01.01.2017 - 01.01.2018 tarihleri arasında, 1537972 no’lu poliçe numarası ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi düzenlendiğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçe üzerinde yazılı teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere, poliçede yazılı özel şartlar ve trafik sigortası genel şartları kapsamı ile sınırlı olduğunu, müteveffa ...'in müvekkili sigortalı araç sürücüsü olduğundan desteğinden yoksun kalan davacıların taleplerinin Zorunlu Mali Mesuliyet Poliçesi Genel Şartları gereğince reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.
DELİLLER :
Davalı sigorta şirketinden dava konusu araca ilişkin poliçe ve hasar dosyası istenilerek incelenmiş ve dosyaya kazandırılmıştır.
...Cumhuriyet Başsavcılığının 2017/3814 soruşturma sayılı dosyası istenilerek incelenmiş ve dosyaya kazandırılmıştır.
Davacıların sosyal ekonomik durum araştırması ilgili kolluk marifeti ile yaptırılarak dosyaya kazandırılmıştır.
Milli Savunma Bakanlığı Nakti Tazminat Komisyonuna ve Genelkurmay Özel Kuvvetler Komutanlığına müzekkere yazılarak Genelkurmay Özel Kuvvetler Komutanlığı Kh. Des. Gr. Emrinde görev yapmakta iken 28.06.2017 tarihindeki trafik kazası sonucu şehit olan Bkm. Kad. Astsubay Üstçavuş ...'in yakınlarına Nakdi Tazminat ödenip ödenmediğinin bildirilmesinin, ödeme yapılmış ise bu konudaki Nakdi Tazminat Komisyonu kararının bir örneğinin gönderilmesinin ve ne miktarda, ne zaman, kimlere ödeme yapıldığını gösteren ödeme belgesinin (banka dekontlarının) birer örneği istenilerek dosyaya kazandırılmıştır.
Dosya kusur ve tazminat yönünden bilirkişi heyetine tevdii edilmiş, bilirkişiler 10.06.2019 tarihli raporunda özetle; dava konusu olayın meydana gelmesinde; davacıların murisinin kusursuz, davalı sigorta şirketine sigortalı aracın dava dışı sürücüsünün % 100 kusurlu olduğu tespit edilmiş olmakla, hesaplamanın bu kusur oranına göre yapıldığını, davacıların ...’in hayatını kaybetmesi nedeniyle uğramış olduğu (destekten yoksun kalma) maddi zararlarının; ... yönünden = 153.055,52 TL, ... yönünden = 134.462,79 TL olarak hesaplandığını, manevi tazminata İlişkin takdirin Sayın Mahkeme'de olduğunu, hükmedilecek tazminata davalı Sigorta Şirketleri yönünden maddi, zarar ve teminat limitleri ile sınırlı kalmak kaydı İle temerrüt (07/12/2017 başvuru) 19.12.2017 tarihinden itibaren, diğer davalılar yönünden 28.06.2017 (olay tarihinden itibaren) avans faiz yürütülmesi gerektiğini belirtmiş tarafların itirazları doğrultusunda 30.10.2019 tarihinde düzenlemiş oldukları ek raporda özetle, dava konusu olayın meydana gelmesinde; davacıların murisinin kusursuz, davalı sigorta şirketine sigortalı aracın dava dışı sürücüsünün % 100 kusurlu olduğu tespit edilmiş olmakla, hesaplamanın bu kusur oranına göre yapıldığını, davacıların murisi ...’in hayatını kaybetmesi nedeniyle uğramış olduğu (destekten yoksun kalma) maddi zararlarının; davacılar ...ve... için mahkemenin 48.000,00 er TL manevi tazminatın davalı idare tarafından ödendiğine karar verilmesi nedeniyle bakiye 415,07 şer TL'nin maddi tazminat olarak kabul edilerek bakiye 415,07 TL (07/11/2017) ödeme tarihinden (10/06/2019) hesaplama tarihine kadar olan dönem için yasal faiz işletilerek güncelleştirildiğini ve hesaplanan tazminattan düşülmesi sonucu 474,53 TL olarak hesaplandığını buna göre... yönünden (153.055,52 - 474,53) = 152.580,99 TL, ... yönünden (134.462,79 - 474,53) = 133.988,26 TL olarak hesaplandığını, hükmedilecek tazminata davalı Sigorta Şirketleri yönünden maddi, zarar ve teminat limitleri ile sınırlı kalmak kaydı ile temerrüt (07/12/2017 başvuru) 19.12.2017 tarihinden itibaren, diğer davalı yönünden 28.06.2017 (olay tarihinden İtibaren) avans faiz yürütülmesi gerektiğini belirtmiştir.
Mahkememizin 10/03/2020 tarihli kararı ile; Davacılar ... ve...'in davalı Milli Savunma Bakanlığı aleyhine açtığı maddi tazminat talebinin kabulüne Davalı sigorta şirketine karşı açılan maddi tazminat davasının reddine, Davacı ... tarafından açılan manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile 10.000,00 TL tazminata hükmedilmiştir.
... Bölge Adliye 35 Hukuk Dairesinin 2022/328 esas 2022/528 sayılı kararı ile Mahkememiz kararı kaldırılmıştır.
... Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesinin ilamında belirtilen hususlar yönünden; ceza soruşturması dosyasında alınan kusur raporları ile kaza tutanağı değerlendirilerek raporlar arasındaki çelişkiyi giderir rapor alınmak üzere dosya ... Adlı Tıp Trafik İhtisas Dairesine gönderilerek alınan raporda özetle; sürücü Süleyman TEMİZKAN'ın kusursuz olduğunu, sürücü ...'in kusursuz olduğunu, teknik arıza mahiyetindeki lastik patlamasının oluş üzerine %100(yüzde) oranında etken olduğu yönünde rapor düzenlendiği anlaşılmıştır.
DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ NİTELENDİRME:
Dava trafik kazası nedeni ile açılan ZMMS sigorta şirketine ve araç işletene karşı açılan destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat davasıdır.
Olay tarihinde sürücü ...'in davalı Milli Savunma Bakanlığına ait olan ve davalı sigorta şirkete sigortalı olan sevk ve idaresindeki kamyonetle Elbeyli ...istikametine seyrettiği iki yönlü yolun kaza noktasına yaklaşık 114 metre mesafe öncesinde sağ arka lastiğinin patlaması ile direksiyon hakimiyetini kaybederek karşı şeride girdiği, ve diğer araç sürücüsü ... sevk ve idaresindeki kamyonla çarpıştığı gerçekleşen kaza sonucu davacıların murisi araç sürücüsü ...'in öldüğü dosya kapsamında sabittir. Dosya kapsamında aktüer ve kusur bilirkişinden kaldırma kararı öncesi tazminat raporu alınmış olup; ... BAM 35 Hukuk Dairesinin kaldırma kararında dosya içerisinde bulunan çelişkili kusur raporlarındaki çelişkileri giderir rapor alınması talep edilmiş olmakla; kaldırma kararı sonrası ... Trafik ihtisas Dairesi Başkanlığının 01/03/2023 tarihli raporu alınmış olup, buna göre kazanın gerçekleşmesinde Sürücü ... 'ın kusursuz olduğu, diğer araç sürücüsü ...'in kusursuz olduğu, kazanın teknik arıza mahiyetindeki lastik patlamasının oluş üzerine %100 oranında etken olduğu belirtilmiştir. Yine raporda lastik patlamasının önceden öngörülmesi mümkün olmadığının belirtildiği, yine soruşturma aşamasında ...Cumhuriyet Başsavcılığında alınan raporda araç üzerinde inceleme yapıldığı ve üretimi 2015 yılı olan lastiğin araca daha yeni takılmış olduğunun lastik dişlerinden ve özelliklerinden anlaşıldığı, bu şartlarda bir lastiğin patlamasının doğal yollarla olmayacak olup anlık ve büyük bir yırtılmanın sonucunda olacağı ve bu yırtılmanın ancak yol üzerinde bulunan sert ve delici bir cismin lastiğin en zayıf bölgesi olan yanak kısmı tabir edilen yan tarafından batıp çıkması sonrasında lastiğin hava basıncının ani olarak düşmesi ve sürücünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi , aracın yeni olan lastiklerinden arka sağ lastiğinin lastik hava basıncını aniden tamamen indirecek şekilde patladığının ve bu olay gerçekleştiğinde karşı istikametten gelen araç ile aradaki mesafenin kısa ve zamanın yetersiz olması nedeni ile zararlı sonucu önleyecek önlem ve tedbirlerin alabilecek kadar fırsatının olmaması nedeni ile ölen sürücünün kusurlu olmadığının belirlenmiş olduğu anlaşılmıştır.
Dosya kapsamında alınan bilirkişi rapor ve savcılık raporları bir arada değerlendirildiğinde; ölen ...'in sevk ve idaresindeki aracın lastiğinin patlaması nedeni ile karşı şeride girmesi ve diğer araç ile çarpışması neticesi kazanın meydana geldiği, diğer araç sürücüsünün kazanın gerçekleşmesinde hiç kusuru olmadığı, ölen ...'in de kusurunun olmadığı, patlayan lastik üzerinde yapılan incelemede lastiğin yeni takılan bir lastik olduğunun anlaşıldığı yani aracın periyodik bakımının zamanında ve gereği gibi yapılmamasından kaynaklı ve araç işleteni kusurlu kılacak teknik bir arıza olmadığı dolayı ile araç işletenin de kusuru olmadığı anlaşılmıştır.
Maddi tazminat davası araç işleten ile birlikte ZMMS sigorta şirketine karşı açılmıştır. ZMMS aracın işletilmesinden kaynaklı doğan zararlardan poliçe gereği kusuru oranında ve teminat limiti ile sınırlı olarak sorumludur. Dosya kapsamında alınan raporlardan ZMMS ile sigortalı araç sürücüsünün kusuru olmadığı, sigortalı olan araç işleten davalının da aracın lastiğinin yeni değişmiş olması, bakım ve onarımdan kaynaklı bir kusurunun da olmayışından dolayı araç işleten ve araç sürücüsü kusurlu olmadığından ZMMS sigorta şirketi meydana gelen zarardan sorumlu tutulmamıştır.
Araç işletenin sorumluluğu ise KTK 85/1 Maddesinde düzenlenmiş olup buna göre motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa motorlu aracın işletenin sorumlu olacağı düzenlenmiştir. Bu sorumluluk türü tehlike sorumluluğu olup sebep sorumluluğunun ağırlaştırılmış bir halidir. Dolayısı ile işleten objektif özel yükümlülüğünü yerine getirdiğini ispat etse bile zarar aracın işletilmesinden doğmuşsa sorumluluktan kurtulamaz ( Yargıtay 17 Hukuk 20177950 esas 2013/9181 ) Belirtilen nedenle araç işleten doğan zarardan sorumludur. Kaldırma kararı öncesi tazminat hesaplaması yapılması için aktüer rapor alınmakla, alınan rapor denetime elverişli bulunmuş olup, kaldırma kararında rapordaki tazminat hesabına yönelik herhangi bir kaldırma gerekçesi de olmadığı anlaşılmakla hükme esas alınmıştır.
Manevi tazminat açısından yapılan değerlendirmede ise ; 6098 Sayılı TBK'nun manevi tazminat başlıklı 56/1 .maddesinde "Hakim bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda olayın özelliklerini göz önünde tutarak zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verir." hükmü mevcuttur. Meydana gelen kaza neticesinde davacı ...'in kardeşinin vefat ettiği, bu durumun davacının manevi olarak zarara uğramasına sebep olduğuna kuşku olmadığı, buna göre, olayın özelliği , kusur durumu , duyulan veya duyulacak elem ve acı, tarafların sosyal ekonomik durumu, kaza tarihine göre paranın alım gücü değerlendirildiğinde davacı için 40.000 TL manevi tazminatın yeterli ve makul olacağına kanaatine varılmış ve belirlenen manevi tazminatın araç işleten Milli Savunma Bakanlığından tahsiline karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :
Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, dosyadaki kanıtlara göre;
Davanın KISMEN KABULÜNE,
1-Davacılar ... ve...'in davalı Milli Savunma Bakanlığı'na karşı açtığı maddi tazminat talebinin KABULÜNE,
133.988,26 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 28.06.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Milli Savunma Bakanlığı'ndan tahsili ile davacı ...'e ödenmesine,
152.580,99 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 28.06.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Milli Savunma Bakanlığı'ndan tahsili ile davacı...'e ödenmesine,
Davacıların davalı ... Sigorta'ya karşı açmış oldukları davanın reddine,
Davacı ...'in manevi tazminat talebinin KISMEN KABULÜNE, 40.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 28.06.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Milli Savunma Bakanlığı'ndan tahsili ile adı geçen davacıya ödenmesine,
Davacı ...'in fazlaya ilişkin manevi tazminat talebinin REDDİNE,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu'nun 13/j maddesi gereğince davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davacılardan peşin alınan 171,12 TL peşin ve 978,57 TL tamamlama harcı toplamı 1.149,69 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacılara iadesine,
3-a)Maddi tazminat yönünden; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı ... yönünden hesaplanan 21.098,24 TL vekalet ücretinin davalı Milli Savunma Bakanlığından alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davacı ...'e verilmesine,
3-b)Maddi tazminat yönünden; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı... yönünden yönünden 23.888,35 TL vekalet ücretinin davalı Milli Savunma Bakanlığından alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davacı...'e verilmesine,
4-a)Manevi tazminat yönünden; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı ... yönünden kabul miktarına göre hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalı Milli Savunma Bakanlığından alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davacı ...'e verilmesine
4-b)Manevi tazminat yönünden; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davalı Milli Savunma Bakanlığı yönünden red miktarına göre hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalı ...'den alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davalı Milli Savunma Bakanlığı'na verilmesine
5-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davalı ... Anonim Şirketi yönünden hesaplanan 50,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davalı ... Anonim Şirketi verilmesine
6-Davacı tarafından yapılan tebligat/müzekkere/bilirkişi ücreti 1.589,65 TL ile 1.578,00 TL ATK ücreti olmak üzere toplam 3.167,65 TL yargılama giderinin davalı Milli Savunma Bakanlığı'ndan alınarak davacılara verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalılarım tarafın yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/04/2023
*Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.