T.C.
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/604 Esas
KARAR NO: 2021/874
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 15/11/2019
KARAR TARİHİ: 16/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının börek, baklava ve benzeri ürünler üretimi ve satımı ticareti alanında faaliyet gösteren diğer müvekkili "... ... Gıda Mad. İnş. ve İnş. Malz. Turz. San. ve Ltd Şti." şirketinin sahibi olduğunu, müvekkilinin sahibi olduğu ve çekteki lehtar olan diğer müvekkili ... ... Gıda Mad. İnş. ve İnş. Malz. Turz. San. ve Ltd Şti. şirketinden olan alacağına binaen şirketten çek aldığını, şirket, müşterileri ile ticarette kıymetli evrak niteliğinde çekleri kullanmakta olduğunu, müvekkilinin ciro yaptığı, sahibi olduğu şirketin çalıştığı firmalardan biri olan ... A.Ş. tarafından düzenlenmiş olan 30/04/2018 tarihli...'nın ... Şubesi Çek Seri No: ... olan 50.000,00 (Elli Bin) TL bedelli çek, müvekkilinin rızası dışında kaybolduğunu, bunun üzerine müvekkilinin söz konusu çekin iptali ve ödeme yasağı konulması talebiyle .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nde ... Esas numaralı dosyada çek iptali davası açmış olup, çek bedelinin %15'i oranında teminat (7.500,00 TL) yatırarak mahkemeden ödeme yasağı kararı aldığını, bunun yanı sıra çekin iptal edilmesi için gereken ilan süresi işlemekte olduğunu, .... Asliye Ticaret Mahkemesinde dava devam ederken, meşru hamil olduğunu iddia eden davalı ..., çekin kendi uhdesinde olduğunu belirterek ilgili çeki mahkemeye ibraz ettiğini, işbu beyan üzerine mahkemce ara karar oluşturularak 15 gün içerisinde istirdat veya menfi tespit davası açılmasını aksi takdirde çekteki ödememe yasağının kaldırılacağını taraflarına bildirdiğini, müvekkili tarafından borçlu olmadığı işbu çeke binaen ödeme yapılmadığı için istirdat davası değil borçlu olmadıklarının tespiti için huzurdaki haklı davalarının açılması zorunluluğu hasıl olduğunu, dolayısıyla yasal süresi içinde TTK m.758 uyarınca dava konusu çeke ilişkin menfi tespit davası açarak çekin taraflarına iade edilmesini talep ettiklerini, öncelikle kendisinin meşru hamil ve alacaklı olduğunu öne süren davalı ... ' ya karşı müvekkilinin hiçbir borcunun olmadığını, buna ek olarak çeki elinde bulunduran davalı taraf, çekin kaybolmasının ticari hayatın doğal akışına aykırı bir durum olduğunu iddia ederek ilgili davalarının gerçek dışı olduğunu öne sürmekte olduğunu, davalı ... vekilinin iddiaları hayatın doğal akışıyla örtüşmemekte olduğunu, mahkemece ticari defterleri üzerinde yapacağı tüm detaylı incelemelerde, davalı ile müvekkilinin ve/veya sahibi olduğu ... Unlu Mamuller şirketinin hiçbir ticari bir faaliyetinin bulunmadığı, işbu çekin bir borca karşılığı verildiği yönündeki beyanların gerçeğe aykırı olduğunu, mahkemece iş bu çekten doyalı müvekkilinin borçlu olmadığının tespit edilene kadar telafisi güç zararların engellenmesi amacıyla teminatlı veya teminatsız olarak iş bu çek hakkında ihtiyati tedbir kararı verilmesinin zorunluluk arz ettiğini, açıklanan tüm bu nedenlerle yukarıda bilgileri verilen çekten dolayı müvekkillerinin borçlu olmadığının tespitine, müvekkilleri açısından telafisi güç zararların engellenmesi amacıyla teminatlı (İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. Sayılı dosyaya yatırılan teminatın istenmesine) veya teminatsız olarak işbu çek hakkında ihtiyati tedbir kararı verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacılardan ... Ltd. Şti. çeki diğer davacı ...'a ciro ettiğinden müvekkiline dava ikamesi mümkün olmayıp, davacı sıfatı olamayacağından bu şirket açısından açılan davanın sıfat yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesinin gerektiğini, davacı ... ve ... Gıda Ltd. Şti. tarafından müvekkile ... aleyhine açılan davada ve dava dilekçesindeki iddialar haksız, mesnetsiz ve gerçekdışı olduğundan davanın reddi gerektiğini, davacılardan ... davaya konu olan Keşideci ... Dış Tic. Ve Tur. A.Ş. Tarafından .... Gıda Mad. İnş. Malz. Tur. San. Ltd. Şti. lehine düzenlenen ... ... ... Şubesi'nin ... seri nolu ... hesap nolu 25.07.2019 keşide tarihli 50.000.TL bedelli çeki, kendisinden sonraki ciranta olan ...'ya olan nakit borcuna karşılık teslim etmiş olup, bunun aksine olan hiçbir beyanını kabul etmediklerini, ciranta konumundaki ... davaya konu çeki ...'dan olan nakit alacağına karşılık olmak üzere teslim aldığını, daha sonra da bu çeki ciro yolu ile ...'a vermiş ve ondan da ... isimli kişiye intikal ettiğini, çekin karşılığının bankaca ödenmemesi üzerine çek tekrardan cirantalarca müvekkili adına eşi ...'ya iade ve teslim edildiğini ve ... tarafından da bankaya ibraz edilerek arkasının yazdırıldığını, çeke konu alacağın şirketler arasındaki ticari ilişkiyle ilgisi olmayıp, sözkonusu çek ...'nın ...'dan olan nakit alacağına ilişkin olup, son aşamada bu çek ...'nın o anda müsait olmaması nedeniyle eşi olan ... tarafından bankaya ibraz edilerek yazdırıldığını, davaya konu çek ... tarafından nakit alacağına karşılık teslim alındığı için davacıların haksız ve mesnetsiz tedbir taleplerinin ve davanın reddine karar verilmesinin gerektiğini, davacının bu çeke ilişkin olarak daha önce yine aynı mahkemede ikame ettiği ... Esas sayılı çek iptali davası da reddedilmiş olup bu red kararı istinaf aşamasında olduğunu, açıklanan tüm bu nedenlerle davacı tarafından talep edilen haksız ve mesnetsiz tedbir isteminin ve müvekkili aleyhine ikame edilen davanın tamamen reddine karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava dilekçesi ile birlikte tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde dava borçlu olunmadığının tespiti ile dava konusu çekin istirdadı istemine ilişkindir.
Somut olayda, davacılardan ... tarafından davaya konu çekin zayi olduğu gerekçesi ile mahkememizin ... esas sayılı dosyası ile zayi nedeni ile çek iptali davasının açıldığı, yargılama sırasında çekte meşru hamil olduğunu ileri süren davalı ... tarafından çek aslının ibraz edildiği, ibraz üzerine eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Davacıların iddiası, davacı ...'ın şirketinden olan alacağına karşılık diğer davalı şirket tarafından kendisine verilen ve kendisi tarafından ciro edilen çekin rızası dışında elinden çıktığı yönünde olup, çekte bulunan davacılara ait imzalara ait herhangi bir itiraz bulunmamaktadır, davalı savunması ise davacı tarafından çekin dava dışı ...'ya olan borcundan dolayı verildiği, daha sonra çekin karşılıksız çıkması nedeni ile son çek hamili tarafından dava dışı ...'nın müsait olmaması nedeni ile davalı yana ciro edildiği yönündedir.
Uyuşmazlık konusu 50.000 TL bedelli çek incelendiğinde; ...Bankası'na ait olduğu, keşidecisinin ... Aş, lehtarının davacı ....Gıda Mad. Turz. San. Ltd. Şti , düzenleme tarihinin 25.07.2019 olduğu, lehtar tarafından davacı ...'a onun tarafından ...'ya, onun tarafından ...'a onun tarafından ...'e onun tarafından ise son olarak ...'ya ciro edildiği anlaşılmıştır.
Kıymetli evrak olan çek sebepten mücerret bir ödeme aracıdır. Davacının hamili olduğu çekin rızası dışında elinden çıktığını ve davalının çeki iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir. Somut olayda dava konusu çekte davacıların imzası inkar edilmeyen cirosu bulunmakta olup, davacı tarafından bu çekin ellinden rızası dışında çıktığına ilişkin delil ibraz edilmemiş mahkememizin 22.06.2021 tarihi duruşmasının 2 numaralı ara kararı ile yemin deliline dayandıkları hatırlatılmasına rağmen yemin deliline başvurulmamış olup mahkememizce ispat edilemeyen davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR : Gerekçede açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli 59,30 TL harcın, peşin yatan 853,88 TL ' den düşümü ile kalan 794,58 TL ' nin karar kesinleştiğinde davacılara iadesine,
3-Davacılar tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereği hesap olunan 7.300,00-TL vekalet ücretinin davacılardan alınıp davalıya verilmesine,
5-Gider avansının harcanmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
6-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabulucu ücretinin davacılardan alınarak maliyeye gelir kaydına,
Dair; HMK'nun 6723 sayılı Kanunla değişik Geçici 3. ve 341/1 vd. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda açıkça okunup, usulen anlatıldı.16/11/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır