T.C. ... 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2020/256 Esas - 2022/747
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
...
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO: 2020/256
KARAR NO: 2022/747
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 22/06/2020
KARAR TARİHİ: 20/10/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 25/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 2500 adet yük vagon takip sisteminin temini ve montajı işi için taraflar arasında 28.11.2011
tarih ve 03/450011401 sayılı sözleşmenin imzalandığını, 2005 adet cihazın 16.07.2014
tarihinde, 269 adet cihazın 20.08.2015 tarihinde, 226 adet cihazın ise 15.01.2016 tarihinde kesin
kabulünün yapıldığını, taraflar arasındaki sözleşmenin 30.1 maddesine göre kesin kabul
işlemlerinin cihazların teknik şartnamenin 4.2 maddesine göre yapılacağına ilişkin hüküm
bulunduğunu, teknik şartnamenin “Çalışma Fonksiyonu Muayenesi” başlıklı 4.2 maddesinin,
sisteme ait cihazların vagonlara yüklenici tarafından montajları tamamlandıktan sonra çalışma
fonksiyonu muayenesinin yapılacağı, bu muayenelerde malzemeleri şartnamede ve teklif ile
birlikte verilen dökümanlarda belirtilen tüm fonksiyonlarını yerine getireceğini, uygun bulunan vagonların kesin kabullerinin yapılacağı hükmünü içerdiğini, sözleşmenin 10.3.1 maddesinde
sistemin muayene ve kesin kabulü tamamlanıncaya kadar yüklenicinin sorumluluğunun devam
edeceğine ilişkin hükmü düzenlediğini, dolayısıyla sistemin tamamının 15.01.2016 tarihinde
tamamlandığını ve sistemin tamamının ancak bu tarihten sonra bir bütün olarak test edilmeye başlanıldığını, ancak, söz konusu yük vagon takip sistemi kullanılmaya devam ederken sistemde sıkıntılar yaşanmaya
başlandığını ve devam eden süreçte 01.06.2017 tarihinden itibaren de 2500 adet vagonun
tamamının pasif olarak göründüğünün tespit edildiğini, 16.7
maddesine istinaden söz konusu vagonların garanti kapsamında aktif hale getirilmesi için davalı
firmaya müteaddit defalar yazı yazılarak durumun bildirildiğini ancak yüklenici firma
tarafından meydana gelen arıza-sıkıntıların giderilmediğini belirterek müvekkilinin zararının uzman bilirkişiler tarafından yapılacak tespit ve hesaplamalar sonunda tam ve kesin olarak belirlenmesi mümkün olduğu anda arttırılmak üzere fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla HMK 107. Maddesi gereğince şimdilik 310.000.-TL'nin avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
ISLAH :Davacı vekili 25/04/2022 tarihli bedel artırım dilekçesi ile, davadaki taleplerini 8.396.976,88.TL ye çıkarmış, noksan harcı tamamlaamıştır.
SAVUNMA: Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.
GEREKÇE: Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.
Davacı vekili delillerini bildirmiş, 2.500 adet yük vagonu takip sistemi mal alımına ait sözleşme tasarısı ve ekleri, sipariş listesi, taraflar arasındaki yazışmalara ait belgeler, 27/03/2018 tarihli vagonlar hakkındaki analiz raporu gibi belgeleri sunmuştur.
Taraflar arasındaki 28.11.2011 tarih ve 03/4500114101 nolu 2500 adet yıllık Vagon Takip Sistemi Mal Alımına Ait Sözleşme Tasarısı'nın incelenmesinde; konusunun 2500 adet yük vagon takip sisteminin yüklenici tarafından temini ve idareye teslimi, bedelinin 4.675.000,-USD, süresinin işe başlama tarihinden itibaren 180 takvim günü olduğu, Sözleşmenin Montaj ve İşletmeye Alma başlıklı 10.1.1maddesinin; “Sistemin montajı ve işletmeye alınması ile ilgili hususlar teknik şartnamenin 3.maddesinde ve alt maddelerinde belirtilmiştir.”, sözleşmenin Teslim Programı ve Teslim Tarihi başlıklı 10.3.1 maddesinin; “.Sistemin muayene ve kesin kabulü tamamlanıncaya kadar yüklenicinin sorumluluğunun devam edecektir.” Garanti başlıklı 16.7.1 maddesinin; “Yüklenici tarafından teslim edilecek malların kabulünden sonra asgari 2(iki) yıl garanti süresi olacaktır.Yüklenici bu mallara ait garanti belgelerini İdare adına düzeltmek ve orijinal nüshalarını İdareye teslim etmekle mükelleftir.Alınan mallara ilişkin İdare adına garanti belgesi düzenlenmesinin mümkün olmaması durumunda yüklenici garantiye ilişkin taahhütleri içeren bir belgeyi İdareye sunmak zorundadır.Garanti kapsamındaki malzemede sözleşme süresi içerisinde tespit edilecek hata,ayıp ve eksikliklerin garanti sağlayan kişi veya kuruluş tarafından giderilmesini Yüklenici üstlenecektir.Bu yükümlülüğün Yüklenici tarafından yerine getirilememesi halinde İdare, garantinin sağlanması için yapacağı tüm giderleri Yüklenicinin alacağından keserek veya teminatını paraya çevirerek tahsil eder.” 16.7.2.1 maddesinin; “..Garanti süresince,ihale konusu işle ilgili olarak VTB montajı yapılan sistemlerde ...’den kaynaklanmayan nedenlerden dolayı,aynı arıza çeşidinin VTB adedinin %10’u veya daha fazla sayıda görülmesi halinde,bu tip arızalar {epidemik arızalar}olarak kabul edilecektir.” , 16.7.1.3 maddesinin “...Malın arızalanması durumunda tamirde geçen süre garanti süresine eklenir.” Şeklinde düzenlendiği, Yük Vagonlarına Vagon Takip Sisteminin Montajı ve İşletmeye Alınması Teknik Şartnamesi’nin, Çalışma Fonksiyonu Muayenesi başlıklı 4.2 maddesinin “Sisteme ait cihazların vagonlara yüklenici tarafından montajları tamamlandıktan sonra çalışma fonksiyonu muayenesi yapılacaktır. Bu muayenelerde, malzemeler şartnamede ve teklif ile birlikte verilen dökümanlarda belirtilen tüm fonksiyonlarını yerine getirecektir. Uygun bulunan vagonların kesin kabulü yapılacaktır.” Şeklinde düzenlendiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda özetle; 2500 adet yük vagonu takip sitemi temini ve montajı projesi kesin kabul tutanaklarının incelenmesinde; teknik şartnamenin 4.2 maddesi gereğince, teknik şartnamede belirtilen niteliklere uygun olduğu tespit edilen 2005 adet YVTS’nin 16.07.2014 tarihinde, 269 adedinin 20.08.2015 tarihinde, 226 adedinin 15.01.2016 tarihinde kesin kabulünün yapıldığı, ... Cer Sipariş Şube Müdürlüğü’nün 30.05.2016 tarih ve 298671 sayılı yazısı ile; 75 adet vagonun sistemde aktif olarak takip edilemediği, bu vagonların yerlerinin ivedilikle tespitini müteakip garanti kapsamında süratle sisteme kazandırılması gerektiği, firma envanterinde bulunan 340 adet ... cihazın Ana İkmal Merkezi Müdürlüğüne ivedi olarak tutanak karşılığı teslim edilmesi gerektiği, 75 adet sorunlu cihazlar haricinde çalışır vaziyette olan emniyet amaçlı değişimi yapılacak 265 adet vagon üzerinde takılı bulunan ... Cihazlarının sökülerek yerlerine peyderpey tahsis edilecek vagon miktarları kadar ... cihazın montajının sağlanması gerektiği hususunun davalıya bildirildiği, davalı ... Çelik...A.Ş’nin 30.05.2016 tarih ve M-2921-TT-EB sayılı yazısı ile; 340 adet ... takip cihazının 31.05.2016 tarihinde teslim edileceğinin, ayrıca değişimi yapılacak olan vagon takip ünitelerinin Doğu ve Güneydoğu Bölgesindeki terör olayları sebebiyle yolların kapalı olmasından ötürü değişiminin yapılabilmesi için vagonların 10’arlı veya 15’erli adetler halinde ulaşımı kolay bölgelere toplanması konusunda gerekli yardımların sağlanmasının talep edildiği, ... Sipariş Şube Müdürlüğü’nün 03.11.2016 tarih ve 21206 sayılı yazısı ile; kesin kabulü yapılan cihazlardan sistemde görünmeyen 183 adet vagondaki cihazın değişmesi, rastgele seçilen 10 adet vagondan 1 tanesinin doğru bilgileri verdiği, ... Portalında 2500 adet VTS lerin halen eski konumuna getirilemediği, Adana Gar’daki VTS cihazlarınızın değişimi için şirket elemanlarının bölgeye gitmediği,takılacağı belirtilen ... cihazların montaj işlemlerinin gerçekleştirilmediği, tutanak karşılığı montajı yapılmak üzere teslim alınan 20 adet VTS cihazının montajlarının yapılmadığı yazıda bahsi geçen eksikliklerin ve diğer aksaklıkların ivedi olarak giderilmesi hususunun davalıya bildirildiği, ... Sipariş Şube Müdürlüğü’nün 15.08.2017 tarih ve 114841 sayılı yazısı ile; şirkete bildirilen sıkıntı/aksaklıkların giderilmediği konu ile ilgili kuruma bilgi verilmediği, 01.06.2017 tarihinden itibaren 2500 adet vagonun tamamının pasif olarak göründüğünün tespit edildiği, yazı içeriğinde belirtilen sıkıntıların /aksaklıkların en geç 60 gün içinde çözülmesi ve neticeden bilgi verilmesi aksi takdirde sözleşmenin ilgili maddelerine göre işlem yapılacağı hususunun davalıya bildirildiği, ... Sipariş Şube Müdürlüğü’nün 03.01.2018 tarih ve 2372 sayılı yazısı ile; daha önceki yazılarla davalıya bildirilen hususları görüşmek üzere 08.01.2018 tarihinde yapılacak toplantıya yetkili elemanlarının mutlaka katılım sağlanması aksi halde nihai olarak sözleşmenin ilgili maddelerine göre işlem yapılacağı hususunun davalıya bildirildiği, ... Sipariş Şube Müdürlüğü’nün 12.01.2018 tarih ve 8459 sayılı yazısı ile; sözleşmenin 16.7.2.1 maddesi gereğince söz konusu arızaların “Epidemik Arıza” olarak belirlendiği, 16.7.1.3 maddesi gereği 06.05.2016’dan garanti bitim tarihi olan 15.01.2018’e kadar olan 20 aylık sürenin garanti süresine eklendiği, 16.7.1 maddesi gereğince yazı içeriği arıza/aksaklıkların giderilmesi için bu işle iştigal eden firmalardan teklif alınmak suretiyle aksaklıkların /arızaların giderileceği ve yapılan tüm masrafların 140.250,-USD tutarındaki teminatın nakde çevrilmek suretiyle tahsil edileceği, teminat tutarının yetmemesi durumunda bakiyenin firmadan hukuki yollarla tahsil edileceği hususunun davalıya bildirildiği, ... Sipariş Şube Müdürlüğü’nün 24.04.2018 tarih ve 066315 sayılı yazısı ile; YVTS server ve ara yüz şifrelerine erişilemediği, söz konusu şifrelerin bilinmesi durumunda halen kullanılamaz durumda olan sistemle ilgili aksaklıkların detaylı olarak tespit edilerek giderilmesi için çalışmalar başlatılacağı, server ve ara yüz şifrelerinin 27.04.2018 tarihine kadar bildirilmesi, aksi halde şifrelerin kırılarak söz konusu aksaklıkların tespiti ve giderilmesi için yapılacak araştırmaların/çalışmaların firma tarafından kabul edildiğinin var sayılacağı hususunun davalıya bildirildiği, ... Çelik...A.Ş’nin 30.04.2018 tarih ve M-149-RB sayılı yazısı ile; 24.04.2018 tarih ve 066315 sayılı yazının tebliğ alındığını, teknik hazırlıklarının devam ettiğini, 04.05.2018 tarihine kadar süre verilmesini talep ettikleri, ... Çelik ...A.Ş’nin 04.05.2018 tarih ve M-151-RB sayılı yazısı ile; 24.04.2018 tarih ve 066315 sayılı yazıya istinaden teknik hazırlığın tamamlandığı ve detaylı bilgilerin yazı ekinde sunulduğunun bildirildiği, ... Sipariş Şube Müdürlüğü’nün 25.05.2018 tarih ve 082860 sayılı yazısı ile; 04.05.2018 tarihli yazı ekinde gönderilen şifre bilgileri ile bir netice alınamadığı, firma tarafından görevlendirilecek elemanların şirket ile iletişim kurarak 31.05.2018 tarihine kadar şirkete gönderilmesi gerektiği hususunun davalıya bildirildiği, ... Sipariş Şube Müdürlüğü’nün 08.08.2018 tarih ve 0117939 sayılı yazısı ile; sözleşme hükümlerine göre garanti kapsamındaki aksaklıkların 20 gün içerisinde giderilmesi, aksi takdirde bu iş ile ilgili teminatın nakde çevrilerek tahsil edileceği, bakiyesinin hukuki yollardan tahsil edileceği hususunun davalıya bildirildiği, davacı vekili tarafından 18.03.2021 tarihli dilekçe ekinde dosyaya ibraz edilen belgelere göre; davalının davacıya dava konusu iş sebebiyle 27.07.2012 tarih A-12599 nolu “Vagon Takip Sistemi” açıklamalı KDV dahil 10.056.579,50-TL’lik bir adet fatura düzenlediği, 27.07.2012 tarihli tahakkuk ve mahsup fişinde 1.534.054,50-TL’nin “indirilecek KDV” olarak gösterildiği, kurum içi yazışma evraklarından davacının işbu fatura sebebiyle davalıya 5.113.515.0-TL TEB (25.01.2012 tarih ve 02538 sayılı temliknameye istinaden), 2.734.026,02-TL TEB (25.01.2012 tarih ve 02538 sayılı temliknameye istinaden),190.488,66-TL TEB (25.01.2012 tarih ve 02538 sayılı temliknameye istinaden), 262.998,30-TL Davalı Banka Hesabına 221.497,02-TL Davalı adına tahakkuk ettirilen gecikme cezası 8.522.525.0-TL Toplam ... Genel Müdürlüğü Yük Araçları Şube Müdürlüğü’nün 03.05.2019 tarih ve 62070 sayılı yazısı içeriğinden, davacının iddia ettiği garanti süresi içerisinde meydana gelen tüm aksaklıkların/arızaların/eksikliklerin giderilmesinin yaklaşık bedelinin 01.08.2018 tarihi itibariyle 9.279.500,00-TL olarak hesaplandığı, davalı ... Çelik Yangın Güvenlik Sistemi San.ve Tic.A.Ş lehine ....Bankası A.Ş tarafından düzenlenen 11.11.2011 tarih ve 296681 sayılı 140.250,00-USD bakiyeli teminat mektubunun 20.09.2018 tarihinde irad kaydının yapıldığı, 20.09.2018 tarihi itibariyle 140.250,00-USD’nin TürkLirası karşılığının (140.250,00$X6.2925=)882.523,12-TL olduğu, davacının dosyaya sunmuş olduğu 01.08.2018 tarihi itibariyle yaklaşık maliyet hesabı esas alınarak yapılan hesaplamada davacı zararının 8.396.976,88-TL olarak hesaplandığı bildirilmiştir.
Bilirkişi kurulundan alınan ek raporda özetle; merkezi sistemde yapılan incelemelerde, davaya konu mevcut Vagon ve Yük Takip Sisteminin (VYTS) kurulu olduğu ancak sisteme data dönüşü olmadığı, çalışmadığı ve bu nedenle kullanılamadığının görüldüğü, mevcut sistemin normalde bir birine entegre olarak bir bütün halde çalıştığı, ancak sistemde mevcut yazılımsal ve donanımsal hatalar nedeniyle kullanıma elverişli malzeme olmadığı, davaya konu sistemin bu haliyle davacıya fayda sağlamadığı ve kullanılamayacağı, 15/03/2022 tarihli kök raporlarının sonucunu etkileyecek herhangi bir unsur olmadığı ve hesaplama kısmının kök rapordaki haliyle geçerli olduğu bildirilmiştir.
Dosya kapsamına uygun düşen bilirkişi rapor ve ek raporu mahkememizce kabul edilmiştir.
Dosya kapsamına, sunulan delillere ve bilirkişi raporuna göre; 2500 adet yük vagon takip sisteminin temini ve montajı işi için taraflar arasında 28.11.2011
tarih ve 03/450011401 sayılı sözleşmenin imzalandığı, 2005 adet cihazın 16.07.2014
tarihinde, 269 adet cihazın 20.08.2015 tarihinde, 226 adet cihazın ise 15.01.2016 tarihinde kesin
kabulünün yapıldığı, taraflar arasındaki sözleşmenin 30.1 maddesine göre kesin kabul
işlemlerinin cihazların teknik şartnamenin 4.2 maddesine göre yapılacağına ilişkin hüküm
bulunduğu, teknik şartnamenin “Çalışma Fonksiyonu Muayenesi” başlıklı 4.2 maddesinin,
sisteme ait cihazların vagonlara yüklenici tarafından montajları tamamlandıktan sonra çalışma fonksiyonu muayenesinin yapılacağı, bu muayenelerde malzemeleri şartnamede ve teklif ile
birlikte verilen dökümanlarda belirtilen tüm fonksiyonlarını yerine getireceği, uygun bulunan
vagonların kesin kabullerinin yapılacağı hükmünü içerdiği, sözleşmenin 10.3.1 maddesinde
sistemin muayene ve kesin kabulü tamamlanıncaya kadar yüklenicinin sorumluluğunun devam
edeceğine ilişkin hükmü bulunduğu, yük vagon takip sistemi kullanılmaya devam ederken sistemde sıkıntılar yaşanmaya
başlandığı ve devam eden süreçte 01.06.2017 tarihinden itibaren de 2500 adet vagonun
tamamının pasif olarak göründüğünün davacı tarafça tespit edildiği, davacı tarafından sözleşmenin16.7
maddesine istinaden söz konusu vagonlardaki takip sisteminin garanti kapsamında aktif hale getirilmesi için davalı şirkete müteaddit defalar yazı yazılarak durumun bildirildiği ancak yüklenici firma
tarafından meydana gelen arıza-sıkıntıların giderilmediği, mahkememizce benimsenen bilirkişi heyeti raporuna göre, sözleşme konusu Vagon ve Yük Takip Sisteminin çalışmadığı, 2500 adet vagonun
tamamının pasif olarak göründüğü bundan dolayı davacı zararının 8.396.976,88-TL olduğu, Borçlar Kanunu 474 ve devamı maddeleri hükümleri ve sözleşme hükümlerine göre davacının uğramış olduğu zarardan sözleşme konusu takip sistemindeki arızayı süresinde yapılan ihbara rağmen garanti kapsamında gidermeyen davalı tarafın sorumlu olduğu anlaşıldığından bedel artırım dilekçesi de dikkate alınarak davanın kabulüne dair aşağıda yazılı karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE,
8.396.976,88 TL nin dava tarihi olan 22/06/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine
2-Alınması gerekli 573.597,49 TL harçtan peşin alınan 5.294,03 TL ile ıslah harcı olarak alınan 138.105,35 TL harç toplamı olan 143.399,38 TL harcın mahsubu ile kalan 430.199,11 TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir yazılmasına,
3-Davacı tarafından yapılan 54,40 TL başvuru harcı, 143.39,38 TL peşin ve ıslahla yatırılan harç toplamı, 3.000,00 TL bilirkişi ücreti, 457,50 TL tebligat, müzekkere gideri olmak üzere toplam 146.911,28 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-AAÜT uyarınca belirlenen 355.939,54 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından masraf yapılmadığından hükmedilmesine yer olmadığına,
6-Zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320,00 TL'nin davalıdan alınarak Hazineye gelir yazılmasına,
7-HMK 333. maddesi uyarınca artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
İşbu mahkeme kararına karşı HMK 341 ve 345. maddesi uyarınca taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yoluna başvuru yapma hakkı bulunduğuna dair davacı vekilinin yüzüne karşı oy birliği ile karar verildi.20/10/2022