T.C. ... 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
...
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/284 Esas
KARAR NO: 2023/203
HAKİM: ...
KATİP: ...
ASIL VE BİR.
DOS. DAVACISI 1- ...
VEKİLİ: Av. ...
BİR. DOSYA
DAVACI : 2- ...
VEKİLİ: Av. ...
ASIL VE BİRL.
DOS. DAVALISI : ...
...
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan), Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 07/05/2021
KARAR TARİHİ: 15/03/2023
KARARYAZ.TRH: 17/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan), Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA:
Davacı ... Üretim... Ltd.Şti vekilinin mahkememizin asıl ve birleşen 2021/282, 2021/283 esas sayılı dosyaları ile "... Davalı ... şirketinin dağıtım sistemine bağlantısı yapılmış olduğunu, ve bağlantı bilgisi dava dilekçesinde verilen lisanssız güneş enerjisi üretim tesisi, davacılar tarafından kurulduğunu, ve işletildiğini, işletilmekte olduğunu, söz konusu tesisler ile ilgili olarak, davacı ile davalı arasında "... Anlaşması" imzalandığını, tesisin işletildiği dönem boyunca haksız yere fazladan tahsil edilen sistem kullanım/dağıtım bedellerinin davacı'ya iadesi gerektiğini, Uyuşmazlık Mahkemesi'nce istikrarlı olarak lisanssız elektrik üreticisi ile dağıtım şirketi arasında ortaya çıkan uyuşmazlıkların adli yargı yerinde çözümlenmesi gerekli olduğunun karar altına alındığını, (... nün, 27/01/2020 tarihli ve E:2020/39, K:2020/47; 27/01/2020 tarihli ve E: 2019/811, K: 2020/21; 23/12/2019 tarihli ve E: 2019/836, K: 2019/861; 23/12/2019 tarihli ve E: 2017/358, K: 2019/961 sayılı kararları) huzurdaki davanın lisanssız elektrik üreticisi olan davacı ile dağıtım şirketi olan davalı arasındaki özel hukuk uyuşmazlığından (...) kaynaklandığını, diğer taraftan 19/12/2015 tarihli ve 29567 sayılı ... Gazete’de yayımlanan ''... Hakkında Tebliğ”in 25 inci maddesine göre “sistem kullanım bedeli”, ... şirketlerinin gelirleri arasında sayılmış olduğunu, bu kapsamda elektrik üreticileri tarafından ödenen bedellerin kamu geliri olmadığı aksine anılan dağıtım şirketlerinin ticari gelirleri arasında olduğunun açık olduğunu, birçok kararında ...; "..."ndan kaynaklanan alacak uyuşmazlıklarını istisnasız esastan karara bağlamaktadır. .(..'nin 11/02/2019 tarihli ve E: 2016/4930, K: 2019/392 sayılı kararı; ... 'nin 17/04/2013 tarihli ve E: 2013/2055, K: 2013/7009 sayılı kararı; ....'nin 10/12/2019 tarihli ve E: 2019/2599, K: 2019/9909 sayılı kararı) tarafları tacir olan ve ticari bir alacak/verecek ilişkisinden kaynaklanan işbu davaya konu uyuşmazlık, TTK 4/1 hükmü gereğince sayın Mahkeme'nin önüne getirildiğini, uyuşmazlık konusu tesisle ilgili olarak, Davacı ile Davalı arasında "Dağıtım Sistem Kullanım Anlaşması" imzalandığını, Anılan Dağıtım Sistem Kullanım Anlaşması'nın 4 üncü maddesine göre; "MADDE 4 - KARŞILIKLI YÜKÜMLÜLÜKLER: A- Mali Yükümlülükler: 1. Dağıtım Sistemi Kullanım Fiyatı Üzerinden Hesaplanan Bedellerin Ödenmesi: (1) a) Üretim ve tüketim tesislerinin aynı yerde olması halinde sisteme verdiği ve sistemden çektiği net enerji miktarları için ayrı ayrı, b) Üretim ve tüketim tesislerinin aynı yerde olmaması halinde sisteme verdiği ve sistemden çektiği enerji miktarları için ayrı ayrı, dağıtım sistemi kullanım bedeli öder. (2) Sistem kullanım fiyatı bağlantı anlaşmasında belirlenen bağlantı anlaşma gücü esas alınarak hesaplanır". Anılan maddede bahsedilen "SİSTEM KULLANIM/DAĞITIM BEDELİ", Davalı'ya ait tarifelerde dava dilekçesinde tablo şeklinde güncel tarife tablosunun bildirildiği, Üreticiler İçin Veriş Yönünde Tek Terimli Dağıtım Tarifesi Üretici
2,7220- olduğu Lisanssız Üretici
31/12/2017 tarihinden sonra geçici kabule hazır tutanağı olan tesisler için 21,2340- İşbu davanın ikame edildiği tarih itibarıyla Davacı'nın üreterek dağıtım sistemine verdiği her ... elektrik enerjisine karşılık 21,2340 kuruş sistem kullanım/dağıtım bedeli alındığını, uyuşmazlık konusu tesisin devreye alınmasından itibaren Davacı'ya uygulanan ve her üç ayda bir güncellenen tarife cetvellerinin sunulduğunu, hukuki olarak tablodan da açıkça görüleceğini, dağıtım hizmeti alan elektrik üreticileri arasında sistem kullanım/dağıtım bedelleri bakımından "üretici" ve "lisanssız üretici" şeklinde bir ayrım yapılmadığını, Davacı'dan 21,2340 kuruş sistem kullanım/dağıtım bedeli alınırken buna karşın aynı hizmeti alan diğer üreticilerden sadece 2,7220 kuruş alındığını, sistem kullanım/dağıtım bedellerinden derlenerek taraflarınca hazırlanan ve dava dilekçesinde sunulan karşılaştırma tablosundan da açıkça görüleceğini, 2016 yılı sonuna kadar üreticiler arasında herhangi bir ayrım yapılmadığını, bu na göre lisanslı-lisanssız ayrımı yapılmaksızın tüm üreticilerden aynı bedel alındığını, (1 Ekim - 31 Aralık 2016 dönemi için) 0,7596 kuruş olduğunu ..., 1 Ocak 2017 itibarıyla üreticiler arasında ayrıma gidilerek lisanssız üreticilerden daha fazla sistem kullanım/dağıtım bedeli alınmaya başlandığını, buna dayanak olacak herhangi bir teknik veya hukuki sebep olmadığını, izahla celp edilecek bilgi ve belgeler yanında sayın Mahkemece yaptırılacak bilirkişi incelemesiyle bu husus aydınlığa kavuşacağını, celbi talep edilen bilgi ve belgeler yanında yapılması istenen bilirkişi incelemesine ilişkin detaylar, dilekçenin deliller kısmında belirtildiğini, tamamen aynı hizmeti alan ve aralarında herhangi bir ayrım yapılmasına hukuken (aşağıda ayrıntısıyla izah edileceği üzere 6446 sayılı ... Kanunu'nun 9, 14 ve 17 nci maddeleri) imkan olmadığı halde Davacı'dan ürettiği her bir ... elektrik enerjisi başına neredeyse 10 kat oranında artırım yapılmak suretiyle sistem kullanım/dağıtım bedeli alındığını, davacıdan haksız yere fazladan tahsil edilen tutarın 400.000,00-TL'nin üzerinde olduğunu düşündüklerini, toplam alacaklarının yargılama aşamasında yapılacak bilirkişi incelemesiyle ortaya çıkacak olduğunu, haksız alınan toplam tutarın davalıdan tahsiline karar verilmesi belirsiz alacak davası olarak davanın kabulüne, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ve yargılama sırasında ortaya çıkacak gerçek alacak tutarını taleplerince arttırmak üzere davacıdan iş işbu dava tarihine kadar fazladan tahsil edilen sistem kullanım/dağıtım bedelleri yanında bunlara işletilen ...'lerle birlikte oluşan toplam tutar için şimdilik 1.000,00- TL alacağın, tahsilini, alacağa konu bedellere, her bir faturada fazla ödenen tutarlara ödeme tarihlerinden itibaren işletilecek bankalarca mevduata uygulanan azami faiz veya herhalükarda en yüksek ticari faiz / değişen oranda avans faizi uygulanmasına, fazlaya ilişkin haklarımızın saklı tutulmasına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin (dava ve arabuluculuk) Davalı'ya yükletilmesine...," karar verilmesini istediği görülmüştür.
Davacı ... Enerji Sanayi ve Tic. Ltd.Şti vekilinin dosyamız ile birleştirilen mahkememizin 2021/472 E sayılı dosyasındaki dava dilekçesi ile "... müvekkilinin kurduğu ve işletmekte olduğu lisanssız güneş enerjisi üretim tesisi nedeniyle taraflar arasında Dağıtım Sitem Kullanım Anlaşmasının imzalandığını ve bu sözleşmeye istinaden davacının üreterek dağıtım sistemine enerji verdiğini ve davalı tarafından dağıtım sistemine verilen her ... enerji için sistem kullanım / dağıtım bedeli alındığını, davalıdan dağıtım hizmeti alan elektrik üreticileri arasında sistem kullanım / dağıtım bedelleri bakımından lisanslı ve lisanssız üretici şeklinde ayrım yapıldığını, lisanssız üretici olan müvekkilinden kilovat başına 21,2340 kuruş tahsil edildiğini, lisanslı üreticilerden ise kilovat başına 2,7220 kuruş alındığını, bu şekilde davacıdan ürettiği her bir ... enerji için neredeyse 10 kat fazla ücret alındığını, 6446 sayılı ... Kanununa göre ayni hizmeti alan taraflar yönünden ayrım yapılmasının hukuken mümkün olmadığını, davalının 6446 sayılı yasanın 9/2 maddesi gereğince eşit taraflar arasında ayrım yapmaksızın hizmet sunmakla yükümlü olduğunu ve ayni yasanın 17. Maddesi gereğince eşit taraflar arasında ayrım yapılmaksızın fiyat uygulanması gerektiğini içerdiğini, 17/6-ç maddesinde dağıtım tarifelerinin düzenlenmesinin düzenlendiğini ve buna göre lisanslı ve lisanssız üretici ayrımı yapılmaksızın tüm üreticilerden ayni oranda ücret alınmasının gerektiğini , lisanssız üretici farkı yaratılmak suretiyle haksız şekilde tahsilat yapıldığını, lisanssız elektrik üreticileri ile dağıtım şirketleri arasındaki uyuşmazlıkların çözümünde adli yargının görevli olduğunu, elektrik piyasasında tarife uygulamalarından kaynaklanan uyuşmazlıklarda mahkemelerin hukuka uygunluk denetimlerinin ...'nun düzenleyici işlemleriyle sınırlı tutulmasının tüketicilere uygulanan tarifeler yönünden ... Mahkemesi tarafından iptal edildiğini, dağıtım şirketi olan müvekkil şirketin uygulamak zorunda olduğu tarifeler ile üretici ve lisanssız üretici arasında yaratılan farkın ..., Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği'ne, Dağıtım Lisansı Sahibi Tüzel Kişiler ve Görevli Tedarik Şirketlerinin Tarife Uygulamalarına İlişkin Usul ve Esaslara, TBK'na vesair mevzuata aykırı olduğundan bahisle şimdilik 1.000TL alacağın davalıdan tahsiline bankalarca mevduata uygulanan azami faiz veya her halükarda en yüksek ticari faiz / değişen oranda avans faizi uygulanmasına, yargılama gideri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesi " talep ettiği görülmüştür.
SAVUNMA:
Davalı vekilinin asıl ve mahkememizin birleştirilen 2021/472, 2021/282, 2021/283 esas sayılı dosyalarındaki cevap dilekçesi ile "... Uyuşmazlık Mahkemesi kararlarına yer vermek suretiyle lisanssız elektrik üreticisi ile dağıtım şirketi arasında ortaya çıkan uyuşmazlıkların adli yargı yerinde çözümlenmesi gerektiğini belirttiğini, ... Kanunu'nun geçici 20. maddesine göre, kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17 nci madde hükümleri uygulanacağını, ...nun 17. maddesinin .... fıkrası ise, "İlgili faaliyete ilişkin tüm maliyet ve hizmet bedellerini içeren Kurul onaylı tarifelerin hüküm ve şartları, bu tarifelere tabi olan tüm gerçek ve tüzel kişileri bağlar. Bir gerçek veya tüzel kişinin tabi olduğu tarifede öngörülen ödemelerden herhangi birini yapmaması hâlinde, söz konusu hizmetin durdurulabilmesini de içeren usul ve esaslar Kurum tarafından çıkarılan yönetmelikle düzenlenir." hükmüne amir olduğunu, dağıtım lisansı sahibinin tüzel kişiler ve görevli tedarik şirketlerinin tarife uygulamalarına ilişkin usul ve esasların belirlendiği ... Düzenleme Kurumunun 5999-3 sayılı kararının 2. maddesine göre, bu usul ve esaslarda sayılan abone grupları itibarıyla; dağıtım sistemi kullanıcısı tüketiciler ve üreticiler ile görevli tedarik şirketinden düzenlemeye tabi tarifeler üzerinden enerji alan tüketicilere bağlantı durumları da dikkate alınarak ait olduğu yıla ait tarife çizelgelerindeki ilgili bileşenler için .. bazında veya abone, fatura ya da okuma başına Kurul onaylı tarifeler uygulandığını, dağıtım şirketlerinin lisanslı ve lisanssız elektrik üreticilerine uyguladığı tarifelerin ... Düzenleme Kurumu tarafından belirlendiğini, ...'nun düzenleyici nitelikteki bu tarifelerinin dağıtım şirketleri tarafından değiştirilmesi veya uygulanmaması mümkün olmadığını, davacı tarafın, her ne kadar, davaya konu alacağının dayanağının Sistem Kullanım Anlaşması olduğunu ve bu anlaşmazlıklardan doğan uyuşmazlıkların çözümünde adli yargının görevli olduğunu belirtmişse de 26.06.2012 tarih 28335 sayılı ... Gazetede yayınlanan ... Düzenleme Kurulunun 06/06/2012 tarih ve 3860/43-(2) sayılı kararı ile kabul edilen Lisanssız Elektrik Üreticileri İçin Dağıtım Sistem Kullanım Anlaşması’nın kabul edilmesine karar verilmiştir. Dağıtım Sistem Kullanım Anlaşması, ...'nun regüle anlaşması olduğu gibi, iki özel hukuk kişisi arasında imzalanmış bir sözleşme gibi görülmekle beraber, sözleşmede, sözleşme konusu işin yürütülmesine ilişkin esasların yanında, mali hükümlerin, karşılıklı edimlerin de, ...tarafından belirlendiği sözleşmelerdir, dolayısıyla bu sözleşmenin müvekkil şirket tarafından da değiştirilmesi mümkün olmadığı gibi uygulaması sırasında kullanılan tarifeler de ...tarafından çeyrek dönemler için onaylanarak belirlenen ve dağıtım şirketlerince aynen uygulanması zorunlu tarifelerdir. ...tarafından belirlendiği bir sözleşmenin bulunduğu görüldüğünü..., elektrik piyasasında tarifelere dayalı olarak tahsil edilen bedellerin genel hukuk kurallarına göre yargılamaya tabi tutulmaların gerektiğini belirtmişse de bu iddianın dayağını olarak ... Mahkemesinin tüketiciler elektriği kendi kullanımı için alan kişi hakkında vermiş olduğu karar gösterildiğini, içeriğinde tüketicilerle sınırlı olarak uygulama alanı bulacak olan lisanssız elektrik üreticisi olan davacı taraf yönünden uygulanmayacağını, davaya konu alacağın zamanaşımına uğradığını, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının mümkün olmadığını, değişim seyrini ortaya koyan tablo paylaşıldığı gibi karşılaştırmalı yıllık dağıtım bedeli olarak 400.568,35-TL tahsil edildiğini belirterek belirsiz alacak davası açma yolunu tercih ettiğini..., huzurdaki davanın öncelikle, görevli olan idari yargı yoluna başvurulmadığından bahisle usulden reddini, mahkeme aksi kanaatte ise belirsiz alacak davasına konu edilmesi mümkün olmayan davanın kısmi veya tam davaya dönüstürülerek oluşan harç eksikliğinin giderilmesi için davacı tarafa 1 hafta kesin süre verilmesini, kesin süre içerisinde eksiklikler giderilmediğinde dava sartı yokluğu ve dava dilekçesinde netice-i talebin net olarak açıklanmaması sebebiyle davanın usulden red edileceginin ihtar edilmesini, eksiklikleri tamamlanmaması halinde davanın, usulden reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretini davacı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini..., " talep ettiği görülmüştür.
DELİLLER:
Taraflar arasında düzenlenilen tarihsiz lisanssız Elektrik Üreticileri İçin Dağıtım sistem Kullanım anlaşma suretinin getirtildiği Asıl davaya konu ... tesisat nolu ... için ,birleşen 2021/282-283 Esas sayılı davalara konu ... ve ... tesisat nolu ... tesisleri için Uzunali Elk. Ür. Ve Ener. San. ve Tic. A.Ş. ile ... arasında 10.12.2019 tarihinde, yine birleşen 2021/472 Esas sayılı davaya konu ... Tesisat nolu ... tesisi için ... Ener. San. ve Tic. A.Ş. İle ... arasında 14.05.2019 tarihinde "Lisanssız Elektrik Üreticileri İçi Dağıtım sistem Kullanım Anlaşması" akdedildiği ,Sözleşme hükümlerini düzenleyici Kurum olan ...tarafından belirlendiği anlaşmanın her iki tarafının da bir dahlinin bulunmadığı, tek tip sözleşmenin Mevzuata Uyum başlıklı 17.maddesinde "Bu anlaşmanın yürürlük tarihinden sonraki mevzuat değişiklikleri taraflar için bağlacıdır." hükmünün yer aldığı. Sözleşmede sistem kullanım fiyatının bağlantı anlaşma gücü üzerinden hesaplanacağına yer verilmiş ise de uygulanacak birim fiyatlar hususunda bir hükme yer verilmediği görülmüştür.
...ya yazılan müzekkereye verilen 01/10/2021 tarihli cevapta "Bilindiği üzere Anayasanın 167 nci maddesinde "Devlet; para, kredi, sermaye, mal ve hizmet piyasalarının sağlıklı ve düzenli işlemelerini sağlayıcı ve geliştirici tedbirleri alır; piyasalarda fiili veya anlaşma sonucu doğacak tekelleşme ve kartelleşmeyi önler." hükmü yer almaktadır. Bağımsız idari otoriteler ...'nın bu maddesinde yer alan faaliyetleri yerine getiren birer yapı olarak kabul edilmektedir. Kurumumuz enerji piyasalarının düzenlenmesi faaliyetinde bulunan bağımsız bir idari otorite olup gerek ...'nın 124 üncü maddesinde yer alan gerekse 4628 ve 4646 sayılı Kanunun ilgili hükümlerinden doğan; târife belirleme, yönetmelik vb. düzenleyici işlemler yapma yetkisini kullanmaktadır. 4628 sayılı ... Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun uyarınca Kurumumuz bu Kanunda yer alan fiyatlandırma esaslarını tespit etmekten sorumlu olup iletim, dağıtım, toptan satış ve perakende satış için yapılacak fiyatlandırmaların ana esaslarını tespit etmek ve toptan satış fiyat tarifesini, iletim tanîesmı, dağıtım tarifeleri ile perakende satış tarifelerini onaylamak yetkisini 6446 sayılı Kanun uyarınca tarife; elektrik enerjisinin ve/veya kapasitenin iletimi, dağıtımı ve satışı ile bunlara dair hizmetlere ilişkin fiyat, hüküm ve şartları içeren düzenlemelerdir. Bu Kanunun 17 nci maddesinin altıncı fıkrasında dağıtım tarifeleri düzenlemeye tabi bir tarife türü olarak açıklanmıştır. Dağıtım tarifesi; elektrik enerjisinin dağıtım sistemi üzerinden naklinden yararlanan kullanıcılara eşit taraflar arasında ayrım gözetmeksizin uygulanacak dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedeller ile tarifenin uygulanmasına ilişkin hüküm ve şartlardan oluşmaktadır. Dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedeller ise 31/12/2015 tarihli ve 29579 sayılı ... Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Dağıtım Lisansı Sahibi Tüzel Kişiler ve Görevli Tedarik Şirketlerinin Tarife Uygulamalarına İlişkin Usul ve Esaslar'da tanımlanmaktadır. Dağıtım sistemine bağlı kullanıcılara uygulanan bedellerden biri dağitım bedeli olup bu bedel tek veya çift terimli tarife sınıfına tabi tüketicilerin dağıtım sisteminden çektiği elektrik enerjisi miktarı üzerinden ve üretim faaliyetleri kapsamında üreticilerin dağıtım sistemine verdiği enerji miktarı üzerinden alınan ... birim bedelidir. 6446 sayılı ... Kanunu'nun 14 üncü maddesinin ...i fıkrasının (b) bendi kapsamına giren bir lisanssız üretim tesisi için; 31/12/2017 tarihinden önce ilgili dağıtım şirketinden geçici kabule hazır tutanağı alınmış ve akabinde gerçekleşen geçici kabul işlemi bu tutanağa istinaden yapılmış ise belirli bir süre 075 oranında indirimli dağıtım bedeli üzerinden faturalandırma yapılmaktadır. Geçici kabule hazır tutanâğı alma durumu 31/12/2017 tarihinden sonra gerçekleşmiş ise her çeyrek dönemde Kurul tarafından belirlenecek tek terimli dağıtım tarifesine muhatap olunmaktadır. Lisanslı üretim tesisleri ise tek terimli ve çift terimli tarifeyi tercih etme hakkına sahip olup her perakende satış tarife dönemi için Kurul tarafından onaylanmış tarife tablosundaki bedellere tabii olmaktadırlar. Dağıtım sistemine bağlı üreticilere uygulanması gereken dağıtım bedellerinin yer aldığı tarife tabloları ve ona ilişkin Kurul kararlarına s./.www. .gov.tr/Detay/Icerik/3-1327/elektrik faturalarina- esas-tarife- tablolari internet adresinden ulaşılması mümkündür. 2010-2021 döneminde uygulanan tarife tablolarına ilişkin Kurul Kararları Ek'te yer almaktadır.6446 sayılı Kanun'un 17 nci maddesinin birinci fıkrasının son cümlesinde yer alan, “İlgili tüzel kişiler Kurul tarafından onaylanan tarifeleri uygulamakla yükümlüdür.” Hükmü ve aynı maddenin dördüncü fikrasında yer alan, “İlgili faaliyete ilişkin tim maliyet ve hizmet bedellerini içeren Kurul onaylı tarifelerin hüküm ve şartları, bu tarifelere tabi olan tüm gerçek ve tüzel kişileri bağlar.” hükmü gereği ... Düzenleme Kurulu tarafından onaylanan fonsuz tarife tabloları içerisinde yer alan dağıtım bedelinin ilgili şirketlerce tahsili ve söz konusu bedellerin sistem kullanıcıları tarafından ödenmesi yasal birer zorunluluktur. Kurumumuz tarafından belirlenen mezkür bedellerin şirketler tarafından kaldırılması, uygulanmaması ya da onaylı rakamlardan farklı olarak uygulanması söz konusu değildir. Bununla birlikte söz konusu bedellerin mevzuata uygun biçimde uygulanmaması halinde ilgili mevzuat çerçevesinde şikâyet, bilgi edinme, denetim süreçlerinin uygulanması mümkündür. Buna ilaveten 6446 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesinde yer alan “(1) Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17 nci madde hükümleri uygulanır.” hükmünün de adli yargıda açılan davalarda göz önünde bulundurulması gerektiği değerlendirilmektedir... Sonuç olarak 4628 ve 6 sayılı Kanun kapsamında elektriğin fiyatlandırılması Kurumumuz yetkisinde olup bu fiyatlan tarife belirleme işlemleri kapsamında yapılmaktadır. Lisanssız üretici dağıtım bedelleri de ilgili olduğu perakende satış tarife dönemleri için Kurul tarafından onaylanmakta sistem kullanıcılarına uygulanan bedellerin Kurul kararı ile onaylanan düzenlemeye tabi bedellerden farklı olamayacağı, 6446 Sayılı Kanunun 14.maddesinin ... fıkrasının (...) bendi kapsamında olan üreticilere uygulanan dağıtım sisteminin e 6446 sayılı Kanunun 114 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında olan üreticilere uygulanan dağıtım isteminin kullanımına ilişkin bedellerin farklılaştınlmasmda söz konusu üreticilerin tabi oldığu mevzuatın amacı, üreticilerin yükümlülükleri ve tabi oldukları farklı mevzuat hükümleri lisanssız üreticilerin dağıtım sistemini yoğun bir şekilde kullanmaları nedeniyle sisteme akan yük, söz konusu kullanım nedeniyle dağıtım sisteminde meydana geldiği Kurumumuz ile paylaşılan sorunlar (bazı dağıtım şirketleri tarafından; yenilebilir enerji faaliyetlerinin artışı sonrasında meydana gelen eneıji yapısındaki değişikliklerin yük akışında dalgalanmalara ve kısa devrelere sebep olabildiği, sürekli düşük ya da yüksek şebeke geriliminin, güç kalitesinin düşük olması gibi bozucu etkiler oluşmasının şirketlere ek maliyet çıkartabildiği hususa da iletilm iştir.) ve bu üreticilerden kaynaklı maliyetlerin nazara alındığı, Lisanssız üreticilere yönelik olarak çıkanlan Kurumumuz mevzuat düzenlemeleri hakkında bir iptal kararının Danıştay tarafından verilmediği, Dağıtım şirketlerinin sistem kullanım/dağıtım bedellerini ilgili kullanıcılara uygulayıp uygulamama noktasında bir inisiyatifinin bulunmadığı, Kurul onaylı bedellerin ilgili şirketler tarafından kullanıcılara uygulanmasının yasal bir zorunluluk olduğu, hususlarının göz önünde bulundurulm a gerektiği mütalaa edilmektedir." denildiği görülmüştür.
Dosya tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış alınan raporda ve itirazlar üzerine alınan ek raporda "... Asıl ve Birleşen davalar yönüyle, taraflar arasında akdedilen "Lisanssız Elektrik Üreticileri İçin Dağıtım Sistem Kullanım Anlaşması"nda dağıtım sistem kullanım birim fiyatı ile ilgili bir düzenleme bulunmadığı, Anlaşma ile mevzuatın ve mevzuat değişikliklerinin geçerli kılındığı, lisanslı ve lisanssız elektrik üreticilerinin teknik olarak dağıtım sistemini kullanmalarında birbirlerine göre bir farklılık bulunmadığı ve lisanssız üreticilerin dağıtım sistemine ilave maliyet oluşturmadığı, yasal mevzuat gereğince Lisanssız elektrik üreticilerine uygulanacak dağıtım sistem kullanım tarifelerinin düzenleyici kurum olan ...kurul kararları ile yürürlüğe konan dönem tarifeleri ile belirlendiği, davalı ...'ın ...kurul kararlarına ve tarifelere uymak zorunda olduğu, 6719 sayılı yasa ile değişik 6446 sayılı yasanın geçici 20.maddesine göre ...kararlarının geçerli ve bağlayıcı olduğu, davalı ... tarafından ...kurul kararları ile yürürlüğe konan dönem tarifelerinde yer alan dağıtım sistem kullanım tarifelerini davacılara doğru şekilde uyguladığı ve faturaların fazladan bir bedel içermediği, 6446 sayılı yasanın Geçici 20.maddesi ile ...'nın lisanssız elektrik üreticileri için uygulamaya koyduğu tarifelerin dayanağı kurul kararlarının halen yürürlükte olduğu, davalı ... tarafından asıl ve birleşen davalarda ...kurul kararı ile uygulamaya konulan dönem tarife tablolarında yer alan lisanssız üreticiler için geçerli birim fiyatları doğru şekilde alarak faturaları düzenlemiş olmasına bağlı olarak asıl ve birleşen davalar kapsamında davacı şirketlerin davalı ...'tan uyuşmazlığa konu faturalardan dolayı bir alacağının bulunmadığı düşünülmekle..." denildiği görülmüştür.
DEĞERLENDİRME:
Davacılar tarafından asıl ve birleşen davalar ile taraflar arasındaki Lisanssız Elektrik Üreticileri Dağıtım Sistem Kullanım Anlaşmasına dayalı olarak davalı tarafça düzenlenen faturalarla istenen ve tahsil edilen sistem kullanım/dağıtım bedellerinin istirdatı, davalı tarafça davanın reddine karar verilmesi talep edilmiş olup;
... Yönetmeliğinin 23. maddesi uyarınca kendi ihtiyaçlarını karşılamak için üretim yapması esas olan davacıların, kendi insiyatifiyle ihtiyaç fazlası olarak ürettiği elektrik nedeniyle davalıya ait dağıtım hatlarını kullanmasından dolayı kullanım/dağıtım bedellerinin ...tarafından düzenlenen tarifelerle belirleneceğine ilişkin mevzuat hükümlerine atıf yapan sözleşmeyi üretici ve lisanssız üreticiler yönünden sistem kullanım/dağıtım bedellerinin farklılaşmasından sonra imzalamış bulunması, yine sözleşmenin 23. Maddesindeki ("Bu anlaşmanın yürürlük tarihinden sonraki mevzuat değişiklikleri tarafları bağlar. Bu anlaşma hükümleri mevzuat hükümlerine uymama gerekçesi olarak ileri sürülemez") düzenleme nedeniyle elektrik piyasasını düzenlemek ve denetlemekle görevli olan ...'nın düzenleyici işlem niteliğindeki kararları iptal edilmediği sürece her iki tarafı da bağlayıcı nitelikte olduğu, bu kapsamda davacılar tarafından sistem kullanım/dağıtım bedellerine ilişkin davalı tarafından düzenlenilen faturaların defterlere kaydedilmediği, iade edildiği yönünde iddia , delil ve belge sunulmadığı, davacıların ticari defterlerine faturaları borç kaydetmeleri nedeniyle fatura münderecatını kabul etmiş sayıldığı taraflar arasındaki sözleşmeler, ...müzekkere cevabı, bilirkişi raporu ve tüm dosya içeriği ile anlaşılmış olmakla , davaya konu alacak talebinin sözleşmeden kaynaklı olması BK.nun 146. Maddesi gereği 10 yıllık zaman aşımına tabi olması davalının yerinde görülmeyen zaman aşımı itirazları yönünden gözetilerek Davacı ... ... Ltd. Şti. 'nin asıl ve mahkememizin birleşen 2021/282 esas, 2021/283 esas sayılı davacı ... ... Ltd. Şti. 'nin mahkememizin birleşen 2021/472 esas sayılı davalarının ayrı ayrı reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi açıklandığı üzere;
1)Davacı ... ... Ltd. Şti. 'nin asıl ve mahkememizin birleşen 2021/282 esas, 2021/283 esas sayılı davacı ... ... Ltd. Şti. 'nin mahkememizin birleşen 2021/472 esas sayılı davalarının ayrı ayrı reddine,
2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken asıl ve birleşen davalar yönünden ayrı alınması gereken 179,90 ar TL harçtan, dava açılışında alınan 59,30 ar TL peşin harcın düşülmesi ile eksik alındığı anlaşılan dosya başı 120,60 TL olmak üzer e (120,60 x 3=361,80 TL) 361,80 TL harcın davacı ... ... Ltd. Şti.den ,120,60 TL harcın davacı ... ... Ltd. Şti. den alınarak hazineye gelir kaydına,
3)6102 sayılı ... Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken dosya başı 1.320,00 TL arabuluculuk ücreti olmak üzere (1.320x3= 3.960,00) 3.960,00 TL nin davacı ... ... Ltd. Şti.den ,1.320,00 TL nin davacı ... ... Ltd. Şti. den alınarak hazineye gelir kaydına,
4) Davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerlerinde bırakılmasına,
5)Red edilen dava değerleri üzerinden (asıl ve birleşen davalar nedeniyle 1.000,00x3=3000,00) 3.000,00 TL vekalet ücretinin davacı ... ... Ltd. Şti.den ,1.000,00 TL vekalet ücretinin davacı ... ... Ltd. Şti. den alınarak davalıya verilmesine,
6) Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine,
Dair Taraf vekillerini yüzüne karşı, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/03/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.