T.C. ...11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/521 Esas - 2023/205
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
...
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO: 2022/521
KARAR NO: 2023/205
BAŞKAN:....
ÜYE: ...
ÜYE: ...
KATİP:...
DAVACI ....
VEKİLİ: Av. ....
DAVALI : ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 06/08/2022
KARAR TARİHİ: 16/03/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 17/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin uluslararası nakliyeciler derneğinin ortaklığıyla kurulmuş kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu iştirakinde olduğunu, ayrıca ortak transit sözleşmesine taraf bir ülke sınırlarında ticari faaliyet yürüttüğünü, ..., ... tarafından verilen kapsamlı teminat kullanma izin belgesi ve sertifikasına istinaden, transit rejimi kapsamında taşınan eşyaya ilişkin gümrük vergi vb. yükümlülüklerine ilişkin teminat sağlanması konusunda, .... Sözleşmesine taraf .... arasında transit taşımacılık yapan firmalara hizmet verdiğini, ...'un, bu hizmetler konusunda, ... Sistemindeki ilk ve en büyük teminat sağlayıcısı olduğunu, hizmetlerini, gümrük mevzuatı ve uygulamaları açısından... Sahibi (asıl sorumlu) sıfatıyla yerine getirdiğini, müvekkilinin, beyanname sunulması konusundaki hizmetleri karşılığında üye firmalardan ücret aldığını, taşımacılık işleri yapan davalı .... Taş. Oto. İnş. ve Dış Tic. Ltd. Şti.'nin sistemden faydalanmak üzere başvuru yaptığını, 17.12.2015 tarihli taahhütname ile müvekkili firmaya ait ... Sistemine üye olduğunu ve müvekkili firmanın teminatı ile transit beyannamesi sunmaya başladığını, davalı şirkete ait; ...-... varışlı, göndericisi ...Mamülleri, alıcısı ... firması olan 9 adet beyanname tescil aldığını ve henüz kapanmadığını, ilgili beyannamelere ilişkin firma bilgilerinin müvekkiline iletmiş olduğu, varış gümrük idaresi mühür ve kaşeli ... Belgeleri, ... belgeleri ve ... belgeleri 30.09.2020 tarihinde ...Müdürlüğüne sunulduğunu, ...Müdürlüğünden alınan 27.01.2021 tarihli yazıda ... Belgelerine ilişkin yapılan yurt dışı araştırmasının olumsuz sonuçlandığı, müdürlüklerince yapılacak diğer işlemlere esas olmak üzere söz konusu beyanlara ilişkin olarak teslim ...’leri, fatura vb. belgelerin çok acil olarak müdürlüklerine iletilmesinin talep edildiğini, 22.03.2021 tarihinde ..., ...Müdürlüğüne ... formu (Tahsilat formu) gönderdiğini ve ... müvekkiline 13.08.2021 tarihinde, söz konusu 9 adet beyannameden .... sayılı beyannameler hakkında ve 08.11.2021 tarihinde ...sayılı beyanname hakkında gümrük vergi ve resimlerinin ödenmesine ilişkin ön ödeme niteliğine haiz tebligatları tebliğ ettiğini, müvekkili tarafından işbu ön ödeme taleplerine itiraz edildiğini ve ...’nce söz konusu itirazlar reddedildiğini - 23/05/2020 tescil tarihli, ... sayılı beyanname için 179.709,34 EURO, 13/05/2020 tescil tarihli,.... sayılı beyanname için 78.650,54 EURO, 30/05/2020 tescil tarihli, ... sayılı beyanname için 134.383,18 EURO, 15/05/2020 tescil tarihli, ... sayılı beyanname için 155.405,71 EURO olmak üzere; toplam 548.148,77 EURO tutarın ödenmesi gerektiğine ilişkin ödeme talebi niteliğine haiz kararlar müvekkili olan şirkete tebliğ edildiğini , ilgili tebligatlar nedeniyle alınan danışmanlık ücreti karşılığı olarak 10.000,00.-EURO ödeme yapıldığını, ayrıca ...’nden alınan tebligatlarda; ... Gümrüğüne sunulan belgelerdeki mührün sahte olduğu, alıcının vergi sistemine kayıtlı olmadığı ve alıcı firmanın adresinde yapılan incelemede satılık başka bir binanın bulunduğu da bildirildiğini Müvekkil firma; mevzuat ve gümrük uygulamaları gereğince... Sahibi (Asıl Sorumlu) sıfatı ve teminat sağlayıcı olması dolayısıyla zorunlu olarak, söz konusu 4 beyannameye ilişkin gümrük vergi ve resimleri kapsamında 548.148,77.-EURO ve avukata ödenen 10.000,00.-EURO olmak üzere toplam 558.148,77 EURO’yu ödediğini, 1.227,11 TL havale ve ihtar masrafları yaptığını, alacağın tahsili için ......Müdürlüğünün 2022/7691 ve ...... Müdürlüğünün 2022/9869 takip başlatıldığını, davalı tarafın haksız itirazı sonucu icra takiplerinin durdurulduğun belirterek ......Müdürlüğünün 2022/7691 ve ...... Müdürlüğünün 2022/9869 takip sayılı dosyalarına vaki itirazların iptaline, takiplerin devamına, her bir icra takibindeki alacakları yönünden ayrı ayrı % 20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, alacağının tahsilinin zorlaşacağından İİK 257 vd maddeleri gereğince borçlunun menkul ve gayrimenkulları üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; yetkili icra dairelerinde takip başlatılmadığı gibi; halihazırda huzurdaki davanın da yetkisiz yerde açıldığını, yetkili icra müdürlükleri ve yetkili mahkemelerin ...Mahkemeleri olduğunu, kaldı ki davacı ile müvekkili şirket arasında imzalanan 06/02/2020 tarihli ... Ortak Transit Sistemi Sözleşmesi'nin Yargı Yeri ve Uygulanacak Hukuk başlıklı 10.maddesinde "Bu sözleşmeden kaynaklanan veya bu sözleşme ile ilişkili olan tüm uyuşmazlıklar ... Tahkim Kuralları uyarınca nihai olarak tahkim yoluyla çözümlenecektir." ibaresinin yer aldığını, davacı tarafla yapılan ve güncel olan bu sözleşme gereği mahkemenizde açılan hukuki uyuşmazlığın çözüm yeri ... olduğunu, açıklanan tüm bu nedenlerle öncelikle davanın yetkisizlik nedeniyle reddine karar verilmesini talep ettiklerini, müvekkili şirketin, ihracat yapan satıcı ...Mamülleri Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin bildirdiği hususlar çerçevesinde sadece taşımacılık yapmakta olan bir firma olduğunu, alıcıya, hele ki yabancı firma alıcıya dair soruşturma ve araştırmaları yapacak bir vasıtası, imkanı veya olanağı sözkonusu olmadığını, tüm hususlar da ihracatı yapan firmanın sorumluluğuna gitmesi gerekirken taraflarından talep ediliyor olmasını kabulünün mümkün olmadığını bu sebeplerle husumet itirazlarının bulunduğunu, husumet yönünden davanın reddini, mahkeme aksi kanaatte ise öncelikle ihracatçı firma olan ...Mamülleri Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti'nin dahili davalı olarak davaya dahil edilmesini, aksi halde anılan şirkete davanın ihbar edilmesini talep ettiklerini, esasa ilişkin olarak; davacı firma''nın transit rejimindeki tüm işlemlerin mevzuata uygun olarak yürütülmesinden sorumlu olduğunu, asıl sorumlu, davacı firmanın, eşyayı tam ve sağlam olarak ve gerekli belgelerle birlikte belirlenen süre sınırı içerisinde yetkili makamlar tarafından alınan ayniyet önlemlerine uygun olarak varış idaresine sunmak - kontrolden sorumlu yetkili makamlarca talep edildiğinde ve belirlenen süre içerisinde, hangi yolla verildiğine bakılmaksızın gerekli tüm bilgi ve belgeleri sunmak, gerekli tüm yardımı sağlamak - transit rejimiyle ilgili diğer hükümlere uymak yükümlülükleri altında olduğunu, bu hususun ihmali nedeniyle ortaya çıkmış olan davaya konu takiplerdeki borcun müsebbibinin de davacı taraf olduğunu, müvekkili şirketin taşıma gereği üzerine düşen edimi yerine getirdiğini, ortada müvekkili şirket adına kesilen bir ceza olmadığı gibi haksız olarak şirket aleyhine ...... Müdürlüğü 2022/7691 esas ve ...... Müdürlüğü 2022/9869 esas sayılı dosyalarınca ilamsız takip yapıldığını, davacı firmanın kendi teminat tutarını her araçtaki yüklerden ayrı ayrı aldığını, ihracat işleminde garantörlüğü üstlendiğini, müvekkili firmanın da bu garantörlüğe itimad ederek satıcı ile alıcı arasındaki taşımacılık işlemlerini gerçekleştirdiğini, davacı şirketin kendi özen yükümlülüğüne aykırı iş ve işlemleri için müvekkili şirkete kusur izafe ederek sorumluluktan kurtulmaya çalıştığını belirterek davanın reddini istemiştir.
GEREKÇE: Dava, rucuen tazminat istemine ilişkindir.
6100 sayılı HMK 413 Maddesinde;"(1) Tahkim sözleşmesinin konusunu oluşturan bir uyuşmazlığın çözümü için mahkemede dava açılmışsa, karşı taraf tahkim ilk itirazında bulunabilir. Bu durumda tahkim sözleşmesi hükümsüz, tesirsiz veya uygulanması imkânsız değil ise mahkeme tahkim itirazını kabul eder ve davayı usulden reddeder. (2) Tahkim itirazının ileri sürülmesi, tahkim yargılamasına engel değildir." hükümleri mevcuttur.
Davalı tarafa dava dilekçesi ve tensip zaptı 14/08/2022 tarihinde tebliğ edilmiş, davalı vekili cevap süresi içinde 01/09/2022 tarihinde süre uzatım dilekçesi sunmuş, mahkememizin 02/09/2022 tarihli ara kararı ile süre uzatım talebi kabul edilerek davalı vekiline 1 ay ek cevap süresi verilmesine karar verilmiş, davalı vekili 1 aylık ek cevap süresi içinde, tahkim itirazında bulunmuş, ön inceleme duruşmasına gelen davalı vekili tahkim şartı itirazlarını tekrar ettiklerini, davanın HMK.413/1.maddesi uyarınca usulden reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Taraflar arasında imzalanan 06/02/2020 tarihli ... ORTAK TRANSİT SİSTEMİ SÖZLEŞMESİ'nin Yargı Yeri ve Uygulanacak Hukuk Başlıklı 10.maddesinde; ''Bu sözleşmeden kaynaklanan veya bu sözleşmeyle ilişkili olan tüm uyuşmazlıklar ... Tahkim Kuralları Uyarınca nihai olarak tahkim yoluyla çözümlenecektir. Tahkim yeri ...'dır. Tahkim dili ...'dir. Uyuşmazlık konusunun değeri 250.000,00 TL (iki yüz elli bin Türk Lirası)'ye kadar 1 adet hakem 250.000,00 TL (iki yüz elli bin Türk Lirası)'nın üzerinde ise 3 adet hakem olacaktır. Uyuşmazlığın esasına uygulanır.'' hükmü mevcuttur..
Taraflar arasındaki 06/02/2020 tarihli sözleşmenin, Yargı Yeri ve Uygulanacak Hukuk Başlıklı 10.maddesinde; bu sözleşmeden kaynaklanan veya bu sözleşmeyle ilişkili olan tüm uyuşmazlıkların ... Tahkim Kuralları Uyarınca nihai olarak tahkim yoluyla çözümleneceğinin kararlaştırıldığı, söz konusu tahkim şartı nitelik itibariyle tahkim sözleşmesi olup, tahkim sözleşmesinin tabi bulunduğu hükümlere tabi olduğu, tahkim şartının yasada aranan şekil şartlarını taşıdığı, davalının yasal süresi içerisinde tahkim ilk itirazında bulunduğu anlaşıldığından HMK 413/1 hükmü gereğince tahkim itirazının kabulü ile davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-HMK.413/1.maddesi uyarınca davanın usulden REDDİNE,
2-Alınması gerekli 179,90 TL harcın peşin alınan 131.226,29 TL harçtan mahsubu ile 131.046,39 TL harcın kararın kesinleşmesinden sonra talebi halinde davacı tarafa iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan 102,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-AAÜT uyarınca belirlenen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalıya verilmesine,
6-Zorunlu ara buluculuk gideri olan 1.560,00 TL'nin davacıdan alınarak Hazineye gelir yazılmasına,
7-HMK 333. maddesi uyarınca artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
İşbu mahkeme kararına karşı HMK 341 ve 345. maddesi uyarınca taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ...Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yoluna başvuru yapma hakkı bulunduğuna dair taraf vekillerinin yüzüne karşı oy birliği ile karar verildi.16/03/2023
Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ....
e-imza
Katip ...
e-imza