T.C. ... 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/795 Esas - 2023/180
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
...
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO: 2022/795
KARAR NO: 2023/180
BAŞKAN:...
ÜYE:...
ÜYE: ...
KATİP:...
DAVACILAR : 1- ...
2- ...
3- ...
4- ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALILAR : 1- ...
2- ...
3- ...
4- ...
: 5- ...
6- ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 06/12/2022
KARAR TARİHİ: 09/03/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 20/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin, davalılardan ... San ve Tic AŞ'nin kurucuları olduklarını, hisselerinin tamamına sahip oldukları bu şirket adına yürüttükleri faaliyetlerle, ilgili mevzuat hükümleri kapsamında ... Genel Müdürlüğü ve...Kurumuna yapmış oldukları başvurular sonucunda, ... İlçesinde yapımı planlanan ... kurulu güce sahip olacak ... projesini geliştirdiklerini ve bu projenin imtiyaz sahibi olduklarını, müvekkillerinin, söz konusu projeyi gerçekleştirmek üzere, davalılardan ... Enerji A.Ş. ("...") ile imzalanan 09/05/2012 tarihli “... ... A.Ş.’NİN HİSSE DEVİR SÖZLEŞMESİ” ile hissedarı bulundukları diğer davalı ... ... A.Ş.’nin ("...") (A) Grubu'nu oluşturan 1.330.000 adetlik %76 hissesini, 5.000.000.-... Doları + 760.000 TL (Yediyüzaltmışbin Lira) bedelle davalılardan ... Enerji şirketine sattıklarını ve devrettiklerini, 09.05.2012 devir tarihinde 1 ...Dolarının 1,78 TL olduğunu, dolayısıyla, müvekkillerine ödenen 1.000.000 TL'nin dolar karşılığının yaklaşık 425.000 ... doları olduğunu, bu duruma göre de müvekkillerine ödenen toplam satış bedelinin yaklaşık 5.425.000 ... Doları, şirketin toplam değerinin de yaklaşık 7.000.000 ... Doları olduğunu, devre konu olan Şirketin, hisse devir tarihindeki yaklaşık 7.000.000 ... Doları tutarındaki itibari değerinin, imtiyaz sahibi bulunduğu ... projesine sahip olmasından kaynaklandığını, davalı ... Enerji...Şirketi'nin, imzalanan bu ...’nin; 5.1. Maddesi ile; müvekkillerinin ...’nın en son tescil edilmiş olan 17.500.000.-TL sermayesinden devir sonrası kendi uhdelerinde kalan ödenmemiş ve daha sonra yapılacak sermaye artışlarından sonra müvekkillerinin hisselerine isabet eden ve ödemekle yükümlü oldukları sermaye taahhütlerini müvekkilleri adına ödemeyi, buradan doğan alacaklarını da ... Projesinin gerçekleştirilmesi sonrasında, santralin işletilmesinden elde edilecek ve müvekkillerinin şirkette oluşacak temettü gelirlerinden tahsil etmeyi, 5.2. Maddesi ile; ...’nin imzalanmasını müteakiben, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından 4628 sayılı ... Kanunu ve ... Lisans Yönetmeliği çerçevesinde talep edilecek olan tüm hususları bizzat yerine getirmeyi, 6. Maddesi ile; ...’nın imtiyaz sahibi olduğu ... üzerinde bulunan ... ... Hidroelektrik Santrali (...) projesinin gerçekleştirilmesi için gerekli ve zorunlu tüm izin, ruhsat ve sair her türlü iş ve işlemlere en geç 3 ay içerisinde başlamayı ve en geç 3 yıl içerisinde ...’dan Üretim Lisansı alarak ... projesi gerçekleştirmeyi ve işletmeye almayı taahhüt ettiğini, hal böyle iken, vaki hisse devri ve yönetim kurulu değişikliği ile ...'nın çoğunluk hissesine ve yönetimine sahip olan ... ve ...'in hakim ortağı ve yönetiminde bulunan hissedar ve yöneticilerinin (davalıların) kendi lehlerine ancak müvekkilleri aleyhine almış oldukları tek taraflı karar ile çok kıymetli olan ... projesinin yapımından vazgeçtiklerini, ...'nın ve küçük ortağı olan müvekkillerinin aleyhine ve zararına olan ... projesinin yapımından vazgeçilmesi kararının 07.06.2022 Tarihli Olağan Genel Kurul'da 2021 yılı faaliyetleri kapsamında görüşüldüğünü ve aynı genel kurulda şirketin tasfiyesi kararı alındığını, böylece de 09.05.2012 hisse devir tarihi itibarıyla piyasa değeri yaklaşık 7.000.000 ... Doları eden ...'nın tamamen değersiz hale gelmesine ve müvekkillerinin telafisi imkansız zararlara uğramasına sebebiyet verilmiş olduğundan, alınan kararlara katılmayan müvekkillerince işbu davanın açılması zorunluluğu doğduğunu, davalı ...'in, çoğunluk hissesine sahip olan ... Şirketler Grubu’nun üyesi olduğunu ve işbu dava tarihindeki .... ("...") verilerine göre ...'in hakim ortağı, %84,33 hisse ile ... İnşaat A.Ş. (“...”) olduğunu. ...'in ...'deki oy hakkı oranının %98,23 olup, geriye kalan %15,67 oranındaki (B) Grubu hisselerin Genel Kurul'daki oy hakkı oranının %1,77 olduğunu, davalı ...'in hakim ortağı olan dava dışı ... şirketinin tüm ortaklarının ... ailesi üyeleri olduklarını, davalılardan... ..., ... ... ve ... ... hem ...'in hem ...'in hem de tasfiyeye sokulan davalı ... şirketinin yönetim kurulu üyeleri olduklarını, diğer ... soy adlı gerçek kişilerin de söz konusu şirketlerin diğer doğrudan ve dolaylı büyük hissedarları ve bu şirketlerin hakim ortakları olduklarını, davalılardan ...'nın ise hem davalı ...'in hem davaya konu ... şirketinin yönetim kurulu üyesi ve her iki şirketin de yönetimini profesyonel olarak yürüten Genel Müdür olduğunu, elektrik sektöründe faaliyet gösteren ve söz konusu hisse devri ile birlikte ilave ...'lık üretim kapasitesine sahip projenin imtiyaz hakkını almış olan ...'in borsada işlem gören hisselerinin değerinin, ... hisselerinin devralınmasına dair olumlu ve değer arttırıcı haber ile birlikte istikrarlı bir şekilde artış gösterdiğini ve kısa bir süre içerisinde 1.000 adet hisse başına kazanç miktarının 0,99 TL'nin üzerine çıktığını, davalı ...'in bağımsız denetimine ait 30 Haziran 2012 Tarihinde Sona Eren Altı Aylık Ara Döneme Ait Bağımsız Denetçi raporunda da 1 Nisan 2012 - 30 Haziran 2012 döneminde 1.000 adet hisse başına elde edilen kazanç miktarının 0,99 TL olduğunun tespit edildiğini, bu dönemde, A ve B grubu ayrımı yapılmaksızın şirket hisselerinin toplam adedinin 17.104.230.000 olduğu, bunun 2.567.565 adedinin halka açık ve hamile yazılı olduğu, geriye kalan hisselerin tamamının nama yazılı ve halka açık olmaması nedeniyle de ...'in hakim ortağı ... şirketine ve bu davanın davalısı ... soyadlı gerçek kişilere ait olduğu açık olup, sahip oldukları hisse toplamının da 14.536.665.000 adet olduğunu, hisse devrine konu ... şirketinin ve dolayısıyla da ... projesinin imtiyaz hakkına sahip olunmasıyla birlikte 1.000 Adet hisse başına gerçekleşen 0,99 TL'lik artış sonrasında ... şirketi ve hakim ortaklarının değer artış kazancının 14.391.298,35 TL'ye ulaştığını, ... şirketi ve hakim ortaklarının değer artış kazancı iki ay gibi kısa bir süre içerisinde 8.084.999 ... Dolarını bulduğunu, taraflar arasında imzalanan hisse devir sözleşmesi hükümlerine göre ...’nın imtiyaz sahibi olduğu ... üzerinde bulunan ... ... Hidroelektrik Santrali (...) projesinin gerçekleştirilmesi için gerekli ve zorunlu tüm izin, ruhsat ve sair her türlü iş ve işlemlere en geç 3 ay içerisinde başlamayı ve en geç 3 yıl içerisinde ...’dan Üretim Lisansı alarak ... projesi gerçekleştirmeyi ve işletmeye almayı taahhüt eden davalı ... şirketi ve bu şirketin hakim hisselerini ve yönetimini elinde bulunduran davalı yönetim kurulu üyelerinin, ... ve ... şirketlerinin ve hakim ortaklarının menfaatlerini ön planda tutarak, verilen taahhütleri çeşitli bahane ve oyalamalarla sürüncemeye bıraktığını, ...'nın imtiyaz sahibi bulunduğu ... projesinin artık ... yönünden değer arttırıcı itibari bir değeri kalmayınca da hiç bir haklı sebep bulunmaksızın, tek taraflı bir kararla projenin yapımından vazgeçtiğini ve şirketin tasfiyesi kararını aldıklarını, borsada işlem gören davalı ...'in ve bu şirketin hakim hisselerini ve yönetimini elinde bulunduran gerçek kişi davalıların, spekülatif amaçlarla ... hisselerini devraldıkları, devir karşılığı müvekkillerine ödedikleri bedelin kat be kat üzerinde gelir elde ettikten sonra ve artık devamında bir yarar kalmadığını gördükleri aşamada, milyonlarca dolarlık yatırım yapmaktansa, spekülatif yollarla elde edilen gelirleri yeterli bularak projeden vazgeçme kararı aldıkları ve şirketin tasfiyesine gittiklerini, ...'nın imtiyaz sahibi bulunduğu ... BARAJI ve ... Projesi ...gücünde yılda 247.700 Gwh elektrik enerjisi üretme kapasitesine sahip olduğunu, ...'nce 2012 yılı onaylı fizibilite raporunda görüleceği üzere projenin yatırım maliyetinin 150.910.160 $ ... Doları, inşaat süresi 3 yıl, lisans (...) 49 yıl olduğunu, Yenilenebilir enerji destekleme mekanizması (...)’e göre Devletin garanti ettiği Tesisin yıllık gelirinin 18.082.100 $ ... Doları olduğunu, tesisin kendisini amorti etme süresi maksimum 8 yıl 6 ay olduğunu, 3 yıllık inşaat süresi düşüldüğünde geriye kalan 46 yıllık işletme süresi içerisinde elde edilmesi muhtemel işletme gelirleri toplamı da 828.000.000 ... Doları olduğunu, yatırımın tamamlanıp işletmeye alınması durumunda da tesisin piyasa değerinin asgari 250.000.000 $ ... Doları olduğunu, davalı ..., hakim şirket ve sözleşmedeki taahhüdünü yerine getirmeyen sıfatlarıyla; söz konusu gerçek kişiler de, gerek hakimiyet ve gerekse yönetim kurulu üyesi sıfatlarıyla sorumluluk sahibi oluklarını, davalılardan ...'in, gerek taraflar arasındaki hisse devir sözleşmesindeki taahhütlerini yerine getirmemiş olması ve gerekse "hakim şirket" sıfatıyla ... hükümleri uyarınca müvekkillerine vermiş olduğu zararlardan dolayı sorumlu olduğunu, ...'nun 553. Maddesi uyarınca da; yönetim kurulu üyeleri, yöneticiler ve tasfiye memurlarının kanundan ve esas sözleşmeden doğan yükümlülüklerini kusurlarıyla ihlal ettikleri takdirde, hem şirkete hem pay sahiplerine hem de şirket alacaklılarına karşı verdikleri zarardan sorumlu olduklarını, hukuka aykırı olarak müvekkillerini zarara uğramasına sebebiyet veren davalıların, müvekkillerinin uğradıkları zararları tazmin etmesi gerektiğini belirterek fazlaya ilişkin her türlü talep, dava hakları saklı kalmak kaydıyla; müvekkillerinin uğradıkları zararların miktar yahut değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesi mümkün bulunmadığından, HMK 107. Maddesi anlamında belirsiz alacak niteliğindeki müvekkili alacaklarından şimdilik 300.000 TL.'nin, arabulucuya başvurma tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile ... Doğalgaz San ve Tic ...Şirketindeki payları oranında müvekkillerine ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA: Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki ilişkinin ... Doğalgaz San. ve Tic. A.Ş. nin ortaklık yapısı, genel kurul ve yönetim kurulu toplantı esasları ve sair hususların da belirlendiği “... ... A.Ş. NİN HİSSE DEVİR SÖZLEŞMESİ” nden kaynaklandığını, söz konusu Hisse Devir Sözleşmesinin 8. Maddesinin “ii. İş bu Sözleşmenin yorum ve icrasından doğabilecek anlaşmazlıklar karşılıklı müzakereler yolu ile çözülmeye çalışılacak ve çözülemeyen bütün anlaşmazlıklarda ...’da ... ile çözümlenecektir. Hakemde açılacak davada T.C. kanunları uygulanacak olup, hakem kararının icrasında ... İcra Daireleri yetkili olacaktır.” şekline olduğunu, HMK 116 maddesi uyarınca tahkim şartı ilk itirazında bulunduklarını, HMK 413 maddesi uyarınca davanın reddine karar verilmesini, dava dilekçesinde açık hesaplamalara yer verildiğini davacının belirsiz alacak davası açmasında hukuki yararı bulunmadığını, davanın belirsiz alacak davası olarak görülmesinin mümkün olmadığını, 6102 sayılı ... gereği müvekkillerinin hiçbirine karşı sorumluluk davası açılamayacağını, davanın taraf sıfatı yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, talep edilen zarardan ne kadarının şirket zararı ne kadarının ortakların zararı olduğu, ayrıca hangi zarar kalemlerinin davalıların hangisinden talep edildiği açık ve belirli olmadığını bu konularda davacı tarafın mahkemeye açıklamada bulunması gerektiğini, ... madde 555 maddesine göre davacı pay sahiplerinin kendilerine tazminat ödenmesi talebinde bulunmalarının mümkün olmadığını, “... Barajı ve ...” projesi için verilen 22.04.2015 tarihli ve ... numaralı ön lisans; 6446 Sayılı ... Kanununun Geçici 29. Maddesinin birinci fıkrası gereğince 24.01.2021 tarihinde ...’ya iade edildiğini, bu tarihte davacılardan ...'nun da Yönetim Kurulu üyesi olduğunu, ... Projesinin davacılar tarafından geliştirilmediğini, ... Projesinin, ...Genel Müdürlüğü internet sayfasında, ''Müracaat Edilen ve Edilebilecek ... Projeleri Listesi" nde ilana çıkarıldığını, projeyi gerçekleştirme hakkını davacılar 21.05.2007 tarihinde yapılan kaynak katkı payı teklif verme toplantısında verilen 1,10 Kuruş/kWh’lik en yüksek teklif ile kazandıklarını, davacıların, projeyi kazandıktan hemen sonra satmak için yatırımcı aramaya başladıklarını, davacıların kendilerinin yatırımcı olarak projeyi gerçekleştirme düşünceleri hiçbir aşamada olmadığını, dava dilekçesinde iddia edildiğinin aksine kendileri tarafından hiçbir harcama yapılmadığını bilakis proje hayata geçmeden sadece hisse devir bedeli ile dahi ciddi bir kazanç sağladıklarını, müvekkili ... A.Ş. tarafından projeyi hayata geçirebilmek için 9.000.000. TL'sını (... ) aşkın harcama yapıldığını, bugün itibariyle müvekkili ... Enerji A.Ş'nin davacılardan hisse devir sözleşmesinin (5.1) maddesinde yer verilen faiz oranında faizleri hariç yaklaşık 1,5 milyon dolar alacaklı oluğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte muhtemel alacak karşısında takas/mahsup talebinde bulunduklarını, müvekkili ... Enerji A.Ş.'nin ... A.Ş. nin hisselerini devralmadan önce projeyi inceleyerek hayata geçirilmesi için gerekli çalışmalara başladığını ve hisse devrinin akabinde gerekli başvuruları yaptığını, proje sahasında yer alan tarihi köprüler nedeniyle ... sürecinin resmi makamlarca durdurulduğunu, bu aşamadan itibaren projenin hayata geçirilmesi için faaliyetlere hızlı bir şekilde başlandığını ve bu süreç içerisinde başta ... sürecini olumlu kılan formülasyon değişikliği olmak üzere işlemler gerçekleştirildiğini, geçen zaman içinde tüm kanuni yükümlülükler yerine getirilerek ön lisans alındığını, kamulaştırma haricinde tüm izinler tamamlanarak üretim lisansı alınması aşamasına gelindiğini, yöre halkının büyük bir kısmının, kamulaştırma yapılacak olmasına karşı ciddi bir direnci oluştuğunu, rayiç bedellerin çok üzerinde, karşılanması mümkün olmayan taleplerle karşılaşıldığını, bu aşamada projeyi ekonomik kılmak amacıyla baraj çözümünün kaldırılarak regülatörlü çözüme dönülmesi için ...ye yapılan formülasyon değişikliği önerisinin de reddedildiğini, bu nedenlerle ülkenin içinde bulunduğu ekonomik koşulların da etkisiyle projenin gerçekleştirme imkanının olmadığı davacılar ile görüşüldüğü ve yatırımın durdurulmasının daha uygun olacağının değerlendirildiği, bu görüşmelerde kendilerine başka bir yatırımcı bulmaları önerilmiş ise de bir sonuç alınamadığını belirterek öncelikle tahkim ilk itirazı ve tüm usuli itirazları nedeniyle davanın usulden reddine, esasa girildiğinde davanın tüm davalılar yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: Dava, ...şirket hisse devir sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.
6100 sayılı HMK 413 Maddesinde;"(1) Tahkim sözleşmesinin konusunu oluşturan bir uyuşmazlığın çözümü için mahkemede dava açılmışsa, karşı taraf tahkim ilk itirazında bulunabilir. Bu durumda tahkim sözleşmesi hükümsüz, tesirsiz veya uygulanması imkânsız değil ise mahkeme tahkim itirazını kabul eder ve davayı usulden reddeder. (2) Tahkim itirazının ileri sürülmesi, tahkim yargılamasına engel değildir." hükümleri mevcuttur.
Dava dilekçesinin davalılar ... ..., Mehmet ...'e 21/12/2022 tarihinde yapıldığı, davalılar ... Enerji A.Ş.,Tasfiye Halinde ......A.Ş.ye, davalı ...'a e tebligat yoluyla 14/12/2022 tarihinde yapıldığı, davalılardan ... ...'e çıkartılan tebligatın bila tebliğ olduğu, davalılar ......A.Ş.,... Enerji...A.Ş.ve ... vekilinin 14/12/2022 tarihli süre uzatım dilekçesi verdiği, mahkememizin 14/12/2022 tarihli ara kararı ile süre uzatım talebinin kabul edildiği, iki hafta ek cevap süresi verildiği, davalılar... ..., ... ... ve ... ... vekilinin 22/12/2022 tarihli dilekçesi ile cevap süresi uzatılmasını talep ettiği, mahkememizin 23/12/2022 tarihli ara kararı ile davalılar vekiline iki hafta ek cevap süresi verildiği, davalılar vekilinin her iki süre uzatım dilekçesinde de tahkim şartı itirazında bulunduğu, davalılar vekilinin cevap süresi içinde bütün davalılar yönünden tahkim şartı itirazında bulunduğu anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki ... ...Şirketi'nin Hisse Devir Taahhüdü Sözleşmesi'nin, Diğer Hususlar Başlıklı 8/ii.maddesinde; ''İş bu sözleşmenin yorum ve icrasından doğabilecek anlaşmazlıklar karşılıklı müzakereler yolu ile çözülmeye çalışılacak ve çözülemeyen bütün anlaşmazlıklardan ...'da ... ile çözümlenecektir. Hakemde açılacak davada T.C. Kanunları uygulanacak olup hakem kararı icrasında ... İcra Daireleri yetkili olacaktır'' hükmü mevcuttur.
Taraflar arasındaki sözleşmenin 8/ii maddesinde ihtilafların tahkim usulünün esas alınarak çözüleceğinin kararlaştırıldığı, söz konusu tahkim şartı nitelik itibariyle tahkim sözleşmesi olup, tahkim sözleşmesinin tabi bulunduğu hükümlere tabi olduğu, tahkim şartının yasada aranan şekil şartlarını taşıdığı, davalılar vekilinin yasal süresi içerisinde tahkim ilk itirazında bulunduğu anlaşıldığından HMK 413/1 maddesi gereğince davalılar vekilinin tahkim itirazının kabulü ile davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Tahkim ilk itirazının Kabulü ile, 6100 sayılı HMK.nın 413/1 maddesi uyarınca davanın Usulden Reddine,
2-Alınması gerekli 179,90 TL harcın peşin alınan 5.123,25 TL harçtan mahsubu ile 4.943,35 TL harcın kararın kesinleşmesinden sonra talebi halinde davacı tarafa iadesine,
3-Davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerilerinde bırakılmasına,
4-Davalılar tarafından masraf yapılmadığından hükmedilmesine yer olmadığına,
5-AAÜT uyarınca belirlenen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalılara verilmesine,
6-Zorunlu ara buluculuk gideri olan 1.360,00 TL'nin davacılardan alınarak Hazineye gelir yazılmasına,
7-HMK 333. maddesi uyarınca artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
İşbu mahkeme kararına karşı HMK 341 ve 345. maddesi uyarınca taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yoluna başvuru yapma hakkı bulunduğuna dair taraf vekillerinin yüzüne karşı oy birliği ile karar verildi.09/03/2023
Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ...
e-imza