T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2019/365 Esas - 2022/525
T.C.
...
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/365 Esas
KARAR NO: 2022/525
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
HAKİM....
KATİP: ....
DAVACI :....
DAVALI :...
DAVA: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 11/07/2019
KARAR TARİHİ: 21/06/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 07/07/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
TALEP :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı arasında güneş paneli GES sahasında konstriksiyon ve güneş paneli montajı sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmenın 5.1.1 maddesinde sözleşme bedelinni 5.2.2 maddesinde ise ödeme zamanlarının belirlendiğini, davalının belirtilen zamanlarda ödeme yapmamakla temerrüte düştüğünü, noterden ihtarname gönderildiğini, bu ihtarnameye karşılık davalı tarafında ayıplı imalat giderilmesi için ihtarname göndererek talepte bulunduğunu, hali hazırda güneş enerji santralinin dava dışı ...Enerji Aş tasarrufunda bulunduğunu, kullanan bu şirket tarafından davacıya herhangi bir ayıp ihbarında bulunulmadığını, ödemelerin davacı şirketin ... A.Ş hesaplarına nakit olarak bir kısmını da çek olarak yatırıldığını, banka hesapları ve ticari defterler incelendiğinde ödenmesi gereken bakiye borcun ortaya çıkacağını belirtelerke şimdilik 20.000 TL'nin ihtarnamede belirtilen süreye göre belirlenecek tememrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davacı vekili 06/07/2021 tarihinde Mahkememize sunduğu ıslah dilekçesi ile dava değerini 499.000,00 TL' ye arttırmıştır.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Arabuluculuk başvurusu yapmadan önce davacının bakiye borcu 671.056,44 USD olarak belirlediğini, kısmi dava açılması şartlarının oluşmadığını belirterek davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini beyan etmiş, esasa ilişkin itirazlarında sözleşmenin yasa yönetmelik uyarnıca hatasız ve eksiksiz olarak anahtar teslimi imalatı için anlaşıldığını, sözleşme bedelinin faturaların karşılıklı kontrol ve onaylanmasından sonra belirleneceğini, fatura bedellerinin banka havalesi ve çekle ödemelerin yapıldığını, eksik ödeme bulunmadığını, davacı şirket tarafından yerine getirilmesi gereken ancak yerine getirilmeyen işlerin noterden gönderilen ihtarname ile davacıya bildirildiğini, kesin kabul yapılmadığnı geçici kabul yapıldığını, davacı şirkete borcu olmadığı gibi 40.000 USD fazla ödeme yapıldığını, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
H U K U K İ N İ T E L E N D İ R M E - G E R E K Ç E :
Dava, eser sözleşmeden kaynaklanan bakiye alacak istemine ilişkindir.
Sözleşme: Mülkiyeti ...Enerji Üretim A.Ş.” ne ait, ilgili Kamu Kurumu ... Genel Müdürlüğü olan DC 13.868 MWp AC 13MW gücündeki Çeltikçi GES-Çeltikçi/Denizli ve DC 2.256 MWp AC 2MW gücündeki Kibaroğlu ve Yazlıcalı GES-Kocadere/Denizli adresinde bulunan Elektrik Üretim Tesisi, Güneş Enerji Santrallarının (GES), konstrüksiyon imalatı, mekanik ve elektrik montajının güncel yasa ve yönetmelik hükümleri uyarınca hatasız ve eksiksiz olarak anahtar teslim usulünce, işbu sözleşmede İş Sahibi olarak anılan, üst işveren konumundaki davalı Prime İnşaat Taah. Enerji Yat. San. Tic. A.Ş. ile işbu sözleşmede Yüklenici olarak anılan, alt işveren olarak davacı İntec Enerji Çözümleri İnş. Ltd. Şti. arasında 22.08.2017 tarihli “GES Sahasında Konstrüksiyon ve Güneş Paneli Montajı Sözleşmesi” akdedilmiştir.
Adı geçen sözleşmeye göre, işin süresi 120 iş günü, sözleşme bedeli Anahtar Teslimi olarak 3.150.000.-USD *KDV (Üç milyon yüzellibin ABD Doları) şeklinde belirlendiği, ancak söz konusu maddenin hemen devamında “Toplam sözleşme bedeli faturaların karşılıklı kontrol ve onaylanmasından sonra belirlenecektir" denildiği, ödeme şeklinin; sözleşmenin imzasını müteakip sözleşme tutarının 9610'u Avans, konstrüksiyon montajı ve DC kablolama ve montajını mütcakip hakediş ve fatura karşılığı olarak sözleşme tutarının %30'luk kısmı 26.11.2017 vadeli firma çeki ile, modül montajı ve AC kablolama ve montaja müteakip hak ediş ve fatura karşılığında sözleşme tutarının 9430'luk kısmı 26.12.2017 vadeli firma çeki ile, santral kurulumunun tamamlanmasının akabinde scada ve tel çit, kamera sistemlerinin kurulmasını müteakip hakediş ve fatura karşılığında sözleşme tutarının %15'lik kısmı 26.01.2018 vadeli firma çeki ile, santralın ... kabulünden sonra %15'lik kısmı vadeli firma çeki ile ödeneceği, hüküm altına alınmıştır.
Dava dosyasındaki bilgi ve belgelere göre Çeltikçi GES tesisinin 15.12.2017 tarihinde tamamlandığı, 02.04.2018 tarihinde Geçici Kabul Heyetinin oluşturulduğu, geçici kabul yapıldığı, tutanaklardan eksiklik bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Taraflar arasındaki sözleşme 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi niteliğindedir. Eser sözleşmelerinde, kural olarak yapılan işin miktar ve değerini ispat yükü yüklenicide,iş bedelinin ödendiğini ispat yükü ise iş sahibindedir. Bir başka deyişle yüklenici yaptığı işin tutarını,iş sahibi de iş bedelini ödediğini kanıtlamak zorundadır. Çekişme sözleşme bedeli , yapılan işlerin bedeli konusunda toplanmaktadır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 190. maddesi ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi gereğince iddia eden, iddiasını ispat yükümlülüğü altındadır. Kural olarak yapılan işin miktar ve değerini ispat yükü yüklenicide, iş bedelinin ödendiğini ispat yükü ise iş sahibindedir. Esasen eser sözleşmesi imzalandıktan sonra yapılan işlerin yüklenici tarafından yapıldığı karine olarak kabul edilir. Ancak bu karinenin aksi savunulup ispat edilebilir.
Somut olayda davacı yüklenici işi yapıp teslim ettiğini, geçici kabulün yapıldığını, davalı da işin birlikte yapıldığını savunmaktadır. Davalı yazışmalar, bir kısım faturalar sunmuş, bir kısım malzemeleri kendisinin temin ettiğini savunmuştur. Davacı davalının sunduğu faturalara itiraz etmiş, davalı bu faturalarda yer alan malzemelerin bu işte kullanıldığını, dava konusu işlerin yapıldığı mahalde başka bir işi olmadığını savunmuştur. Davalının sunduğu faturalar 1.190.433,31 USD tutarındadır. Yazışmalarda davacının davalıya gönderdiği e postalarda 96.405,19 USD KDV dahil fatura keseceği iletilmiştir Davalının; eksik işin başkasına yaptırılacağına dair çekilmiş bir ihtarı veya işin eksik bırakıldığına dair yaptırdığı delil tespiti bulunmadığı gibi, sözleşme ayakta ve iş tamamlanmış olduğuna göre, işin sözleşme ilişkisi devam eden yüklenici tarafından tamamlandığı kabul edilmelidir. İhtilaf davalının sunduğu faturalardaki malzemeler bu işlerde kullanılmış ise davacının alacağından ne kadarının mahsubu gerekeceği noktasındadır.
Bilirkişi raporları: SMMM bilirkişiden alınan raporda, Davacı şirket ile davalı şirket arasında yapılan sözlemede yer alan sözleşme bedeli başlıklı 5.1.1 maddesinde; “İşbu sözleşme 3.150.000,00 USD + KDV dir. Toplam sözleşme bedeli faturaların karşılıklı kontrol ve onaylanmasından sonra belirlenecektir" denildiğinden tarafların karşılıklı mutabakatı gerektiği, kapsamında davacının davalı adına düzenlediği ve tarafların karşılıklı mutabık kaldığı faturaların KDV dâhil toplam tutarının 2.905.328,07 USD olduğu, söz konusu faturalar haricinde davacı tarafından düzenlenip de davalıya gönderildiği ispatlanan her hangi bir faturanın bulunmadığı, bunun haricinde davacının davalıya 35.000 USD ödemede bulunduğu, böylece davacının davalıdan sözleşme kapsamında 2.940.328,07 USD alacaklı hale geldiği, tarafların mutabık kaldığı ve davalının davacıya olan ödemeler toplamı 3.045.975,82 USD olup, davacının alacaklı olduğu tutardan davalıdan tahsil edilen bu toplam tutar düşüldüğünde davacının davalıya (2.940.328,07 USD - 3.045.975,82 USD) 105.647.75 USD borçlu durumda olduğu , mahkeme sözleşme bedelini 3.150.000,00 USD + KDV olarak kabul ettiği takdir de davacının alacaklı olacağı tutar KDV 35.000,00 USD dâhil toplam alacak tutarı olan 3.752.000,00 USD den davacının davalıdan olan tahsilatları toplamı düşüldüğünde davacının davalıdan (3.752.000,00- 3 045 975 82x) 706.024.18 USD alacaklı olacağı tespit edilmiştir.
Bilirkişi raporuna itiraz üzerine bilirkişi heyetinden iki kez ek rapor alınmış itirazlar bilirkişilerce değerlendirilmiştir. 15/04/2021 tarihli ek raporda, davalının sözleşme kapsamında yaptığı harcamaların toplamı 1.190.433,31 USD olarak hesaplanmıştır. Davacının davalı adına tanzim ettiği faturaların toplamı 2.905.328,07 USD olduğu nazara alındığında sözleşme kapsamındaki işlerin toplam maliyetinin KDV dahil 4.095,7561,38 USD olduğu, bunun KDV hariç 3.470.984,22 USD olduğu hesaplanmıştır. Bilirkişiler tarafından davacının ticari defterlerindeki 2017- 2018 yılındaki faturalar ve harcamalar üzerinden toplam maliyet hesabı yapmış , davalıya düzenlediği faturalardaki yapılan işle orantılı olduğu %22 karlılık oranını karşıladığı, davacının harcamaları ile sözleşme bedeli olan 3.150.000,00 USD (KDV Hariç) karşılaştırılmış %56 karlılık olduğu bu oranın yapılan işe göre oldukça yüksek olduğu, 3.150.000,00 USD tutarında bir hak ediş elde edebilmesi için yeterinde maliyete katlanmadığı anlaşılmış neticede davacının sahada bu miktar işi yaptığını kanıtlayamadığı , davalı şirketin sahada aktif olarak bulunduğu, sözleşme kapsamında davacının yükümlülüğünde olan işleri işin süresinde bitirilmesi için davalı tarafça yerine getirildiği, davalının davaya konu sahada 1.190.433,31 USD maliyete katlandığı, davalının davacıya borcu değil fazladan ödemesi olduğu, fazladan ödeme sebebinin dosyadan anlaşılamadığı , davacı şirketin muhasebe sorumlusunun açık beyanına göre de davacının davalıya düzenlediği 4 adet faturanın haricinde 96.405,19 USD KDV dahil fatura kesileceği ifade edilmiş olmakla , davacının kendi muhasebesine göre bile daha fazla bir alacak olmadığı, , mahkeme aksi kanaatte ise işin tamamının davacı tarafından yapıldığı kabul edilirse davacının 706.024.18 USD alacaklı olduğu belirtilmiştir.
Netice olarak he ne kadar işi bitirilmiş geçici kabulü yapılmış, eksik olduğu tutanaklara yazılmamış ise de , asıl işveren ...Enerji A.Ş olup davalı yüklenici, davacı da alt taşerondur. Taraflar arasındaki yazışmalar, davalı tarafından sunulan faturalar , davacının bu iş için yaptığı harcamalar bilirkişilerce incelenmiş, davacının yaptığı harcama ile sözleşmedeki işin tamamını yapamayacağı bu tespite göre davacının davalı adına harcama yapmış olduğunun kabul edilmesi gerektiği, iş artışı da iddia edilmediğinden davalının ödediği fatura bedelleri iş bedeline sayıldığında davacının bakiye alacak iddiasını ispatlayamadığı kabul edilerek davanın reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Dava ve ıslah dilekçesi ile talep edilen 499.000,00 TL alacak isteminin REDDİNE,
2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 80,70 TL harçtan, dava açılışında alınan 341,55 TL peşin harç ile yargılama sırasında yatırılan 8.180,13 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 8.521,68 TL harcın düşülmesi ile bakiye 8.440,98 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde YATIRANA İADESİNE,
3) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin DAVACIDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
4) Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5) Davalının yargılama sırasında yapmış olduğu 400,00 TL bilirkişi ücreti, olmak üzere toplam 400,00 TL yargılama giderinin DAVACIDAN ALINARAK DAVALIYA VERİLMESİNE,
6) Davalının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 42.000,00 TL vekalet ücretinin DAVACIDAN ALINARAK DAVALIYA VERİLMESİNE,
7) Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak YATIRANLARA İADESİNE,
İlişkin, taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/06/2022
Katip...
Hakim ....