T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2020/539 Esas - 2021/830
T.C.
...
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR
ESAS NO: 2020/539 Esas
KARAR NO: 2021/830
HAKİM: .....
KATİP: ....
DAVACI :.....
DAVALILAR : .....
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 03/11/2020
KARAR TARİHİ: 11/11/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 16/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, ...'ın rekreasyon alanı olarak açıldığını, 05.07.1991 tarihinde... ... ... İşletmeleri Limited Şirketi ünvanı ile davacı şirketin kurulduğunu, ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı ile davacı şirket arasında işletme protokolü imzalandığını, davacı şirket faaliyet alanı ile ilgili aldığı ihalelere konu işlerin bir kısmını taşeron şirketler aracılığı ile yaptığını, davalı şirketlerde davacı şirketin taşeronları olarak çalıştığını, bu dönemlerde davalı şirketlerde çalışan işçilerden ... nin ... ... Mahkemesi'nin 2018/338 Esas sayılı dosyası ile davacı şirkete karşı işçilik alacaklarının ödenmesi talebi ile dava açtığını, davanın davalılara ihbar edildiğini, yapılan yargılama sonucunda ... ... Mahkemesi'nin 2018/338 Esas 2019/1304 Karar sayılı kararı ile tüm işçilik alacaklarından davacı şirketin üst işveren olarak sorumlu tutulduğunu, kararın istinaftan geçerek kesinleştiğini, davacı şirket tarafından işlemiş faizler ile birlikte 24.09.2020 tarihinde toplam 18.949,63 TL ödeme yapıldığını, sözleşme ve eki teknik şartnameler uyarınca davalı şirketlerin dava dışı işçiye 4857 Sayılı İş Kanununun ilgili maddeleri uyarınca ödemekle sorumlu oldukları miktarların belirlenerek hüküm altına alınmasına talep ettiklerini, bu nedenlerle fazlaya dair tüm dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 18.949,63 TL. alacak miktarının icra dosyasına yapılan ödeme tarihi olan 24.09.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıların sorumlu oldukları payları oranındaki miktarlar kadar tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP:
Davalıların dava dilekçesine karşı cevap dilekçesi vermediği görüldü.
GEREKÇE:
Dava, davacının hizmet alım sözleşmelerine istinaden davalılar yanında çalışan dava dışı işçiye işçilik alacaklarından kaynaklı yaptığı ödemelerin davalılardan tahsili istemine ilişkindir.
... ... Dairesinin 2020/3117 esas sayılı dosyası, ... ... Mahkemesinin 2018/338 esas sayılı dosyası, müzekkere cevapları, ödeme belgeleri, hizmet alım sözleşmeleri, bilirkişi raporu ile getirtilmesi gerekli tüm evraklar dosyaya celp edilmiştir.
Davacı ile davalı şirketler arasında yapılan hizmet alım sözleşmelerine istinaden çalışan dava dışı işçi ... tarafından davacıya açtığı dava sonucunda; ... ... Mahkemesinin 2018/338 E.-2019/1304 K. sayılı ve 25/12/2019 karar tarihli kararıyla; davanın kabul ile 2.302,50-TL brüt kıdem tazminatı, 1.065,74-TL brüt yıllık izin ücreti, 2.557,78-TL brüt fazla çalışma ücreti, 506,23-TL brüt UBGT ücreti, 4.567,46-TL brüt ücret ile 2.131,48-TL brüt ihbar tazminatı alacağının ödenmesine karar verildiği, ... BAM .... HD.'nin 2020/1760 E. ve 2020/1897 K. Sayılı ve 16/09/2020 tarihli ilamı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, kararın bu suretle kesinleştiği anlaşılmıştır.
Dava dışı işçi ... tarafından tarafından ... ... Dairesinin 2020/3117 Esas sayılı icra dosyasının tetkikinde dava dışı ... vekili tarafından davacı... ... ... İşletmeleri Limited Şirketi aleyhine 06/03/2020 tarihinde yapılan icra takibinde 2.285,02 TL kıdem tazminatı, 761,91 TL yıllık izin ücreti, 1.828,58 TL fazla çalışma ücreti, 361,91 TL ulusal bayram genel tatil ücreti, 3.265,32 TL ücret, 1.795,58 TL ihbar tazminatı, 2.725,00 TL ilam vekalet ücreti, 758,80 TL yargılama gideri, 1.658,22 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 15.435,34 TL alacağın talep edildiği, davacı tarafından 23/09/2020 tarihinde 18.949,63-TL, 07/10/2020 tarihinde 317,97-TL olmak üzere toplamda 19.267,60-TL ödemede bulunulduğu anlaşılmıştır.
Dava dışı işçi ...'ye ait, işveren unvanları ile birlikte gönderilen hizmet döküm cetvelinin incelenmesinde, dava dışı işçinin 12/04/2011-31/12/2017 tarihleri arasında 1 yıl 3 gün davacı kurumda çalışmasının geçtiği, bu tarihlerden 03/05/2017-11/07/2017 tarihleri arasında ... Tarım A.Ş.; 12/07/2017-31/12/2017 tarihleri arasında ... Ürünleri Peyzaj....A.Ş. yanında çalıştığı anlaşılmıştır.
Yargıtay ..... Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarında belirtildiği üzere, Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve fer'ilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Kıdem tazminatı da dahil olmak üzere ödenen işçilik alacakları ve fer'ilerinden dolayı sözleşme, genel ve teknik şartname ile ek diğer belgelere göre asıl işveren davacının sorumlu olacağının kararlaştırılmaması halinde davalıların ödenen bu alacağın tamamından kendi dönemleri ile sınırlı sorumlu olacağı kabul edilmektedir. Taraflar arasında imzalanmış olan sözleşme ve eki belgelerinde bu yönde bir hüküm bulunmadığından alt işverenlerin ödenen tazminat ve fer'ilerin tamamından kendi dönemleri ile sınırlı olarak sorumlu oldukları anlaşılmaktadır. (bkz. Aynı yönde Yargıtay ..... HD.'nin 2019/764 esas, 2020/923 karar sayılı ve 12/02/2020 tarihli ilamı)
Mahkememizce dosya üzerinden bilirkişi raporu alınmıştır.
Dosya üzerinde hesap konusunda uzman bilirkişi marifetiyle inceleme yapılmıştır.
10/03/2020 tarihli alınan bilirkişi raporuna göre,
Yapılan incelemeler sonucunda, dava dışı işçi ... için ... ... Mahkemesi'nin 2018/338 Esas Sayılı dosyası nedeniyle ... ... Dairesi 2020/317 Esas Sayılı Dosyasına davacı tarafından 24.09.2020 tarihinde yapılan 17.938.61 TL ödemeden davalı şirketlerin sorumlu olup olmadığının tespitinin yapılabilmesi ve davacı ve davalıların hangi miktarda sorumlu bulunduğunun hesaplanabilmesi için davacı ile davalı şirketler arasında imzalanan sözleşmeler ve şartnamelerin istenmesini gerektiğini bildirmiş, eksiklikler tamamlanarak yeniden rapor tanzimi istenilmiş;
28/06/2021 tarihli alınan bilirkişi raporuna göre,
Yapılan incelemeler sonucunda, dava dosyası kapsamının incelenmesi, Yargıtay kararları, taraf vekillerinin beyan ve itirazları, dosya kapsamındaki sözleşme, idari ve teknik şartnameler, karar, bilgi ve belgelerin incelenmesi, dosyada yapılan tespit, değerlendirme ve hesaplamalar sonucunda:
-Davacı... ... ... İşletmeleri Ltd. Şti. ile davalı şirketler arasında yardımcı işlerde hizmet alımı sözleşmeleri imzalandığını, Davacı... ... ... İşletmeleri Ltd. Şti. ile davalı şirketler arasında imzalanan sözleşmelerde işçi alacaklarından yüklenicilerin sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin yer aldığı; davacı işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı; davalıların, dava dışı işçinin davalı şirketlerde geçen çalışma süresine göre kendi dönemleriyle sorumlu olduğu, kanaatine varması durumunda;
-Davacının dava dışı işçi ... ile ilgili ... ... Mahkemesi'nin 25.12.2019 tarihli 2018/338 Esas 2019/1304 Karar sayılı ilamı gereğince ... ... Dairesi 2020/3117 Esas Sayılı dosyasına 24.09.2020 tarihinde yapmış olduğu toplam 19.267.60-TL'nin, 11.682.97-TL'sinin,
-Davalı ... Tarım A.Ş. 'den 2.191.68-TL tutarında,
-Davalı ... Ürünleri Peyzaj İnşaat Otomotiv Turizm Sanayi Dış Ticaret A.Ş.’den 9.491,29-TL tutarında rücuen tazminini talep edebileceğinin bildirildiği görülmüştür.
Önemle belirtmek gerekir ki yargılama devam ederken davacı vekilinin dava dilekçesinde talep konusu ettiği miktar üzerinden peşin harcını yatırması gerekirken 1.000,00-TL üzerinden peşin harç yatırıldığı anlaşılmakla eksik peşin harç eksikliği süresinde davacı tarafça ikmal edilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Yukarıda belirtilen olgular ve tüm dosya kapsamı incelendiğinde, dava dışı işçinin eldeki davadaki taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesine istinaden davalılar yanında yukarıda belirtilen dönemler içinde çalıştığı, bu çalışması karşılığı işçilik alacaklarından kaynaklı davacı hakkında açılan dava neticesi yapılan ilamlı icra takibi sonrası davacı tarafından ödemede bulunulduğu, yukarıda belirtilen Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatları gereğince işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarına dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin ödediği bedeli ve ferilerini talep etme hakkı bulunduğunun kabulünün gerektiği, davacının bu talep hakkı karşılanırken yukarıda Yargıtay ilamında belirtilen olgulara uygun olarak kıdem tazminatı, hafta tatili ücreti, fazla mesai ücreti, ücret alacağı ve ferilerinden dava dışı işçinin davalı işverenlerdeki çalışma dönemlerine isabet eden tarihler dikkate alınarak; yıllık izin ücreti ile ihbar tazminatından ise son işverenlerin sorumlu olduğu nazara alınarak yargısal denetime elverişli olarak hazırlanan bilirkişi raporuna mahkememizce itibar edildiği, davacının dava dışı işçiye ödediği bedelden 11.682,97-TL'sini bu esaslara göre davalılardan rücuen tazmini talebinin yerinde olduğu, fazlaya ilişkin istemin ise reddi gerektiği, ödeme tarihi itibarıyla davalıların temerrüde düştüğü, taraflar tacir olduğundan bu tarihten itibaren tespit edilen tutarlara avans faizi yürütülmesi gerektiği anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne dair her bir davalının sorumluluk miktarları ayrı ayrı belirtilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
DAVANIN KISMEN KABULÜ ile;
1-Kabul edilen 11.682,97-TL'nin;
A) 2.191,68-TL'sinin ... Tarım A.Ş.'den
B) 9.491,29-TL'sinin ... Ürünleri Peyzaj Oto. Tur. San. Dış Ticaret A.Ş.'den 24/09/2020 tarihinden itibaren işletilecek avans faiziyle birlikte davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Alınması gereken 798,06 TL harçtan peşin alınan 54,40 TL peşin harç, 307,00 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 436,66 TL'nin davalılardan (... Tarım A.Ş'nin 81,87 TL'den, ... ... A.Ş.'den 354,79 TL'den sorumlu olması kayıdıyla) alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AÜT gereğince 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalılardan (... Tarım A.Ş'nin 765,00 TL'den, ... ... A.Ş.'den 3.315,00 TL'den sorumlu olması kaydıyla) alınarak davacıya ödenmesine,
4-Davalılar kendisini vekille temsil ettirmediğinden bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olarak 54,40 TL Başvurma harcı, 54,40 TL Peşin harç, 307,00 TL tamamlama harcı, 7,80 TL vekalet harcı toplamı 423,60 TL ile;
68,00 TL posta ve müzekkere gideri, bir bilirkişi ücreti 700,00 TL olmak üzere toplam 768,00 TL'nin kabul ve red oranı dikkate alınarak 473,49 TL'nin davalılardan (... Tarım A.Ş'nin 168,19 TL'den, ... ... A.Ş.'nin 728,90 TL'den sorumlu olması kaydıyla) alınarak davacıya ödenmesine, kalan masrafın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
7-HMK 333 maddesi gereğince yatırılan gider avansından kalanın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
8-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki saatlik ücret tutarı karşılığı ticari arabulucu ücreti olan 1.320,00-TL'den hesaplanan kabul/red oranına göre 813,78 TL'nin 152,58 TL'sinin davalı ... Tarım A.Ş'den, 661,20 TL'sinin davalı ... ... A.Ş.'den, kalan 506,22 TL'nin davacıdan alınarak alınarak hazineye gelir kaydına,
İlişkin, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/11/2021
Katip ....
E-imzalı.
Hakim ....
E-imzalı.