T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2020/629 Esas - 2022/699
T. C.
A N K A R A
ASLİYE 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR
ESAS NO: 2020/629 Esas
KARAR NO: 2022/699
HAKİM...
KATİP...
DAVACI ...
VEKİLLERİ...
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 15/12/2020
KARAR TARİHİ: 15/09/2022
GEREKÇELİ KARARIN YAZIM TARİHİ : 19/09/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketin sigortası dava dışı ... Lastik Sanayi ve Ticaret A.Ş. ticari risk abonmanı olarak müvekkil şirketi nezdinde 78230234 poliçe numarası ile sigortalı olduğunu, 13.02.2020 tarihinde davalı kurumun sorumluluğunda olan güç trafolarında elektrik dalgalanması sonucu sigortalının malzemelerinde maddi hasar oluştuğunu, elektrik dalgalanması sonucu meydana gelen hasar ve gerçek zarar bedelinin belirlenmesi adına Candeniz Sigorta Ekpertiz Hizmetleri Ltd.Şti. tarafından ekspertiz raporu hazırlandığını, ilgili raporda elektrik arızası sonucu oluşan zararın tazminat tutarının 120.270,63 TL olduğunun tespit edildiğini, olayın davalı ... mülkiyetinde bulunan trafoda elektrik dalgalanması (anlık olarak gerilim seviyesinin düşmesi) nedeniyle dava dışı sigortalının üretim makinelerinin iki kez devre dışı kalması sonucu makinelerde üretilen mamul ve yarı mamullerin hurdalanmasına sebebiyet verdiğini, dava dışı sigortalı ile ... arasında bulunan sözleşme gereği davalı kurumun oluşan zarardan sorumlu olduğunu, müvekkil şirketi ile dava dışı ... Lastik Sanayi ve Ticaret A.Ş. arasında zarar bedelinin ödenmesine ilişkin poliçe kapsamında müvekkil şirketin sigortalısına 50.513,67 TL hasar bedeli ödediğini, TTK.’nın m.1472 hükmü gereğince sigortalının hak ve alacaklarına halef olduğunu, ...’ın kazaya sebebiyet veren trafonun maliki olduğundan TBK’nın m.69/1 hükmü uyarınca sorumlu olduğunu, zira anılan madde hükmüne göre trafolardaki yapım ve onarım bozuklukları sebebiyle oluşan zararlardan yapı malikinin sorumlu olduğunu, neticede davalı borçlunun hukuka ve kanuna aykırı olan itirazlarının iptali ile ... 27.İcra Müdürlüğü 2020/7717 E. sayılı dosyası üzerinden başlatılmış olan icra takibinin devamını, davalı borçlu aleyhine alacağın %20’sinden az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı, ... Lastik San. ve Tic.A.Ş.’ye ait fabrikada 13.02.2020 tarihinde voltaj dalgalanması sonucu meydana gelen hasar masraflarının sigortalıya ödenmesi sebebiyle zararın tazminini rücuentalep etme hakkı kazandığını ileri sürerek ... 27.İcra Müdürlüğünde 2020/7717 E. Sayılı dosyası ile aleyhlerine icra takibi başlattıklarını, başlatılan icra takibine itirazları neticesinde takibin durduğunu, davacının dava dilekçesinde tamamen kendisinin beyan ettiği bir durumun söz konusu olduğunu, 13.02.2020 tarihinde hiçbir voltaj dalgalanması olayı meydana gelmediğini, ispat yükünün HKM m.190 gereği kendisine ait olduğunu, ... trafo merkezinin 154 kVbarası, 154 kV Avanos-2 ve 154 kV ... -2 fiderleri üzerinden beslendiğini, ... trafo merkezinin 154 kVbarasına bağlı 2 adet 31,5 kVbarayı besleyen 154/31,5 kV 50/62,5 MVA ve 2 adet ... fabrikasını besleyen 154/6,3 kV 25/31,25 MVA güç trafoları bulunduğunu, 13.02.2020 tarihinde ... trafo merkezinde bulunan 154 kV Avanos-2 fideri 08:53’te B-C faz kademe 1’in 37,4 km sinyaliyle açtığını, fiderin 09:03’te beslendiğini, saat 09:06’da tekrar ABC faz kademe 1 35,1 km sinyaliyle açtığını, bu hat açmasında ... TM’ye 154 kV ...-2 üzerinden enerji verilmeye devam edildiğini, enerji kesintisi yaşanmadığını, söz konusu açmaların zaman gecikmesiz ani bir şekilde (kademe 1 ile) olduğunu, ... TM ve Avanos-2 TM’de ilgili fider koruma rölelerinden alına arıza kaydı ekran görüntülerinin mevcut olduğunu, 13.02.2020 tarihinde arızanın meydana geldiği saatlerde trafo merkezinde başka hiçbir arıza ve açma olmadığını, meydana gelen her iki arızada da km bilgisi yakın ve faz-faz arıza sinyali alınınca hattın kapatılmadığını ve hatta ekip çıkarıldığını, ... hat bakım ekiplerinin hattı kontrol etmesinin ardından hatta herhangi bir arıza tespit edilmeyince hat saat 15:57’de kapatıldığını ve 154 KV Avanos-2 hattı üzerine enerji alındığını, arıza günü hatta aşırı kar yağışı, tipi ve sis olduğunu, bu tür olağan üstü hava şartlarında herhangi bir ekipmanda hasar olmamasına rağmen enerji iletim hattı üzerindeki yoğun kar yükü ve tipi nedeniyle geçici arızaların meydana gelebileceğini, 13.02.2020 tarihinde bu şekilde bir arıza meydana geldiğini, hattın her iki tarafında bulunan koruma rölelerinin arızayı zaman gecikmesiz ani bir şekilde kademe 1 çalışarak fider kesicilerini açtırıp arızalı hattı servis harici ettiğini, kurumlarının şalt tesislerinde kullanılan tüm ekipmanların uluslararası standartlara uygun olduğunu, enerji iletim hattındaki bir arızanın 1 saniyenin altında milisaniyeler mertebesinde koruma cihazlarınca tespit edilip ilgili fider kesici açtırılarak arızalı hattın servis harici edildiğini, enerji iletim hattında bir arıza meydana geldiğinde arızalı enerji iletim hattının koruma cihazlarınca servis harici edilinceye kadar milisaniyeler mertebesinde çok kısa bir süre kaçınılmaz olarak gerilimde dalgalanma meydana geldiğini, kurumlarının şalt tesislerinde yüksek gerilim teknolojisinde dünyadaki en üst standartları sağlayan cihazlar kullanıldığını, arızalı hattın daha kısa sürede servis harici edilmesinin mümkün olmadığını, 154 kVPetlas Avanos-2 hattındaki arızalarda enerji iletim hattının servis harici olduğunu, ancak ... trafo merkezinin 154 Kvbarasının 154 kVPetlas ...-2 hattı üzerinden beslenmeye devam ettiğini enerji kesintisi olmadığını, bu sebeple oluşan zarar ile müvekkil şirkete yüklemenin hukuk ve hakkaniyete aykırı olduğunu, ... fabrikasında kullanılan cihazların milisaniyeler mertebesinde süren bir gerilim dalgalanmasında dahi servis harici olacak kadar hassassa fabrikanın kendi elektrik şebekesindeki koruma cihazlarının ayar ve koordinasyonunu kontrol etmesi, cihazlarının doğru çalışıp çalışmadığı yönündeki testlerini yaptırması, koruma cihazlarının ayar ve çalışmasında sorun yoksa milisaniyeler mertebesinde süren gerilim düşmesinden etkilenmeyecek şekilde fabrika içi gerilim regülasyonunu sağlayacak yatırımlar yapması gerektiğini, oluşan zararın ... Lastik San ve Tic.A.Ş.’ye ait ekipman yetersizliğinden kaynaklandığını, kurumlarının sorumluluğunun bulunmadığını ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.
Tokat 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne, Eureko Sigorta A.Ş'ye, ... 11. Bölge Müdülüğü'ne, Kayseri Meteoroloji 7. Bölge Müdürlüğü'ne, ... 27. İcra Dairesi'ne müzekkere yazıldığı görüldü.
Mahallinde keşif yapılması ve bilirkişi raporu aldırılması için ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne talimat yazılmıştır.
Dava, davacı sigortacı tarafından sigortalısına yapılan ödemenin davalıdan tahsili amacıyla başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemlidir. ( İİK md. 67)
... 27. İcra Müdürlüğü'nün 2020/7717 Esas sayılı dosyası, müzekkere cevapları, keşif tutnağı, sigorta poliçesi, ödeme belgeleri, bilirkişi raporları ve diğer deliller dosyada mevcuttur.
... 27. İcra Müdürlüğü'nün 2020/7717 Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde: 17/09/2020 tarihinde, davacı alacaklı tarafından, davalı borçlu aleyhine 50.513,67- TL asıl alacak ve 9.217,01TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 59.730,68TL alacak üzerinden ilamsız icra takibinin yapıldığı, ödeme emrinin davalıya 05/10/2020 tarihinde tebliğ edildiği, davalı şirket vekilinin 07/10/2020 itirazı ile takibin durduğu, davacının yasal süresi içerisinde itirazın iptali davasını açtığı anlaşılmıştır.
Davaya konu poliçenin incelenmesinde, davacı tarafından davalı sigortalı ... Lastik San. ve Tic. A.Ş. adına ticari risk abonman sigorta poliçesi düzenlendiği, sigorta poliçesinin olay tarihini de kapsar şekilde 22/09/2019-22/09/2020 tarihleri arası için geçerli olduğu, birden fazla rizikonun sigorta poliçesi ile teminat altına alındığı, teminat limitinin dava ve istem konusu edilen hasarın üzerinde kaldığı anlaşılmaktadır.
Davacı tarafından elektrik dalgalanması nedeniyle oluştuğu ileri sürülen hasardan dolayı dava dışı sigortalı ... Lastik Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ye hasar nedeniyle 50.513,67-TL ödemede bulunulduğu, buna ilişkin ödeme belgelerinin dosyaya sunulduğu anlaşılmıştır.
Sigorta sözleşmeleri ile ilgili düzenleme 6102 sayılı TTK 1401 vd maddelerinde yapılmıştır. Sigorta sözleşmeleri; sigortacının bir prim karşılığında, kişinin parayla ölçülebilir bir menfaatini zarara uğratan tehlikenin, rizikonun meydana gelmesi halinde bunu tazmin etmeyi ya da bir veya bir kaç kişinin hayat süreleri sebebiyle ya da hayatlarında gerçekleşen bazı olaylar dolayısıyla para ödemeyi veya diğer edimlerde bulunmayı yükümlendiği sözleşmedir (TTK m. 1401/1). Başlıca sigorta türleri, zarar sigortaları (TTK m. 1453 vd) ve can sigortalarıdır(TTK m, 1487 vd). Zarar sigortaları, mal sigortaları ve sorumluluk sigortaları şeklinde yapılır. Can sigortaları, hayat sigortası, kaza sigortası, hastalık ve sağlık sigortası şeklinde yapılır. Bazı sigortaların yapılması mevzuatları gereği zorunludur. Bazı sigorta türleri devlet tarafından önemli ölçüde desteklenmektedir. TTK m. 1472 hükmünde; sigortacının halefiyet ilkesi ayrıntılı şekilde düzenlenmiştir. Kanunda yapılan düzenleme uyarınca; sigortacı sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmış olması halinde sigortacı mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek dava veya takibe kaldığı yerden devam edebilir. Sigortalının, sigortacıya geçen hakları ihlal edecek şekilde davranış göstermesi durumunda sigortacıya karşı sorumlu olur. Sigortacı zararı kısmen tazmin ettiği takdirde, sigortalı kalan kısımdan dolayı sorumlulara karşı sahip olduğu başvurma hakkını kullanabilir.
... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne yazılan talimat yazısıyla Elektrik Elektronik Mühendisi Bilirkişi ... ... l'dan oluşan heyetten keşif sonrası bilirkişi raporu aldırılmış olup rapora göre özetle; ... Bakım şefliğinden alınan enerji diyagramında 13.02.2020 tarihinde saat 08:45’te makinelerin voltaj değerinin 5.075 V’lara düştüğü, makinelerin ihtiyacı olan voltaj değeri 6300 V olması gerekirken ve EPDK Şebeke Yönetmeliği’nin Gerilim Ani Değişimleri başlıklı 10.maddesine göre meydana gelen gerilim ani değişimleri, nominal sistem geriliminin ±%3’ünü geçemez hükmünün yerine getirilemediği ve yaklaşık %20’lik anlık gerilim düşüklüğü yaşandığının tespit edildiğini, aynı yönetmeliğin “İşletme esasları başlıklı 16.maddesinde sistemin gerçek zaman şartları altında gerilim, frekans ve güç akışlarının belirlenen limitler içerisinde kararlılığını kaybetmeden işletilmesi için gereken tedbir ve önlemleri alması, iletim sisteminin arızalanması durumlarında güvenli olarak işletilmesi, kısıtlılığa yol açan arızanın bir iletim ekipmanının aşırı yüklenmesine, frekans veya gerilimlerin belirlenen limitler dışına çıkmasına veya sistemin kararsızlığına neden olamaz.” hükmündeki esasların yerine getirilemediğini ve ekpertiz raporunda belirtilen cihazlardaki mamul ve yarı mamullerin hurdalanmasından ...'ın sorumlu olduğu kanaatine varıldığını, yaşanan elektrik kesintisi nedeniyle 06/03/2020 tarih ve 20008314 dosya numaralı ... tarafından düzenlenen ekspertiz hasar raporuna göre prosesi devam eden 351 adet çeşitli ebat ve tipte lastiğin, kalender hattında bulunan kord bölümlerinin, extruder, topuk hattında yer alan yarı mamül lastik parçaları ile mikser bölümünde yer alan hammaddelerin zarar gördüğü, bu nedenle meydana gelen maddi zararın toplam 120.270,63 TL olduğunu rapor etmişlerdir.
Mahkememizce Elektrik-Elektronik Mühendisi Bilirkişi Yeşim İlimoğlu, Makine Mühendisi Bilirkişi İbrahim Cüneyt Gürçınar ve Nitelikli Hesaplama Uzmanı Bilirkişi Hatice Kaynak'tan oluşan heyetten 07/07/2022 tarihinde bilirkişi raporu aldırılmış olup, rapora göre özetle; davacı tarafından; enerji kesintisi nedeniyle ... fabrikasının üretimlerinde oluşan hasarın; davalı şirketin kusuruyla oluştuğunu fiilen kanıtlayan belgelerle ortaya konulamadığı anlaşılmış olup, davacı sigorta şirketinin T.T.K. madde 1472 halefiyet prensibi koşullarının oluşmadığını rapor etmişlerdir.
Somut olayda; davacı sigorta şirketi tarafından davalı mülkiyetindeki trafoda oluşan elektrik dalgalanması nedeniyle sigortalının üretim üretim malzemelerinin devre dışı kaldığı ve makinelerde üretilen mamullerin hıurda haline geldiği, zarardan davalının sorumlu olduğu belirtilerek sigortalısına yapılan ödemenin tahsili amacıyla icra takibine girişildiği, yapılan takibe itiraz üzerine eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce meydana gelen hasar sebebinin davalının iş ve eylemlerinden ötürü gerçekleşip gerçekleşmediği, dava dışı sigortalının üzerine düşen tedbirleri alıp almadığı, oluşan zararın kimden kaynaklandığı hususlarında talimat mahkemesi aracılığıyla bilirkişiler eşliğinde keşif incelenmesi yaptırılması ve bilirkişi raporu alınması için ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesine yazı yazılmış, buna göre aldırılan bilirkişi raporunda sigorta ekpertiz raporunda belirtilen cihazlardaki mamul ve yarı mamullerin hurdalanmasından davalı ...'ın sorumlu olduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir. Davalı vekilinin bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi ekinde sunduğu üzere, bir başka sigorta şirketi tarafından aynı sebeplere dayalı olarak ve aynı tarihte olduğu belirtilen voltaj dalgalanması nedeniyle sigortalıya ödenen zararın tahsili amacıyla açılan ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/578 esas sayılı dava dosyasında aldırılan bilirkişi raporunda ise aksine sigortalı uhdesinde oluşan zararın davalı şirketin kusuru sonucu oluşmadığının rapor edildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce alınan bilirkişi raporu ile ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/578 esas sayılı dava dosyasında alınan bilirkişi raporu arasındaki çelişkinin giderilmesi gerektiğinden mahkememizce yeniden bilirkişi heyeti oluşturularak rapor aldırılması istenilmiş, mahkememize sunulan bilirkişi raporuna göre, davacı şirket sigortalısının fabrikasında yaşanan enerji kesintisinin davalı ...'ın iş ve işlemlerinden kaynaklanmadığı, zira davalı kayıtlarına göre davaya konu hasarın yaşandığı tarih ve 08.45-09.56 saatleri arasında uzun süreli bir enerji kesintisi olmadığı, dava dışı sigortalı tarafından tutulan tutanak ve teknik raporlarda belirtilen elektrik dalgalanması ve kesinti saatleri ile davalının verdiği saatlerin birbiriyle uyuşmadığı, hükme esas alınan bilirkişi raporunda da etraflıca denildiği üzere oluşan zararın elektrik kesintisi dalgalanmalarından kaynaklandığının belgelenmesi ve bu durumun dağıtım şirketinin yer ve zamanına ilişkin tuttuğu kayıtlarla uyuşması gerekirken somut hadisede bu şartların oluşmadığı, davalının aleyhine başlatılan takibe yapmış olduğu itiraz yerinde bulunduğu anlaşıldığından açılan davanın reddi ile davacının takip yapmakta kötü niyeti ispatlanamadığından davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davacının davasının Reddine,
Şartlar oluşmadığından davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesi talebinin reddine,
2-Alınması gereken 80,70 TL.harçtan peşin alınan 558,88 TL harcın mahsubu ile bakiye 478,18 harcın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AÜT gereğince 9.200,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
4-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin kendi üzerine bırakılmasına,
5-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki saatlik ücret tutarı karşılığı 1.320,00-TL arabulucu ücretinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
6-HMK 333 maddesi gereğince yatırılan gider avansından kalanın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
İlişkin, taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.15/09/2022
Katip ...
✍e-imzalıdır
Hakim ...
✍e-imzalıdır