T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/557 Esas - 2022/795
T.C.
...
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/557
KARAR NO: 2022/795
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
HAKİM...
KATİP:....
DAVACI : ....
VEKİLİ:...
....
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 22/09/2021
KARAR TARİHİ: 14/10/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 09/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil ile davalılar arasında hizmet sözleşmesi imzalandığını, hizmet alımı kapsamında çalıştırılan personellerden -... in işten çıkarılması sonucu ... ... Mahkemesi'nin 2018/ 115 Esas, 2020/ 100 Karar sayılı ilamı gereğince ... 26. İcra Müdürlüğünün 2020 /5092 Esas sayılı dosyası üzerinden takibe konulduğunu, takip sonrası ve idare tarafından icra dosyasına 16.926,94 TL ödendiğini, Yaşar BOYRAZ 1n işten çıkartılması sonucu ... ... Mahkemesi'nin 2018/114 Esas 2020/99 Karar sayılı ilamı gereğince ... 26. İcra Müdürlüğünün 2020/5093 Esas sayılı dosyası üzerinden takibe konulduğunu takip sonrası ve idare tarafından icra dosyasına 98.393,98 TL ödendiğini, taraflar arasında imzalanan sözleşme gereğince işçi alacaklarından davalıların sorumlu bulunduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davanın kabulüne, işçilik alacağından kaynaklanan ve müvekkil idare tarafından ödenmek zorunda kalınan toplam 115.320,92 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalarından tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalı ... Sayaç ve Bilgi Teknolojileri Müh. Müş. Hiz. Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacının müvekkilden herhangi bir hak ve alacağı bulunmadığını, dava dışı işçilerin davacı İdarenin çalışanı olduğunu, müvekkil şirket tarafından iyi niyet gösterilerek dava dışı işçilerin alacaklarına mahsuben davacı şirkete ödeme yapıldığını, tazminat ve işçi alacaklarından ilgili kamu kurum veya kuruluşunun sorumlu olduğunu, bu miktarların müvekkile rücu edilmesinin hukuk ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkil şirketle davacı idare arasında rücuya dair herhangi bir sözleşme bulunmadığından davacının rücu talebinin reddi gerektiğini, taleplerin zaman aşımına uğradığını, belirterek davanın reddini savunmuştur.
Diğer davalılar davaya cevap vermemiştir.
H U K U K İ N İ T E L E N D İ R M E - G E R E K Ç E :
Dava, davacının hizmet alım sözleşmelerine istinaden davalılar yanında çalışan dava dışı işçilere işçilik alacaklarından kaynaklı yaptığı ödemelerin davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir.
... ... Mahkemesinin 2018/115 esas sayılı dosyası, ... 26. İcra Dairesinin 2020/5092 takip sayılı dosyası, ... ... Mahkemesinin 2018/114 esas sayılı dosyası, ... 26. İcra Dairesinin 2020/5093 takip sayılı dosyası, hizmet alım sözleşmeleri, SGK kayıtları, ödeme belgeleri, bilirkişi raporu ile gerekli tüm evraklar dosyaya celp edilmiştir.
Dava dışı işçi ... tarafından açılan ... ... Mahkemesi'nin 2018/115 esas 2020/100 karar sayılı dosya örneği incelendiğinde; davacı ... tarafından davalı ... ve ... Sayaç şirketi aleyhine işçilik alacaklarının alacak tahsili istemiyle 10/04/2018 tarihinde dava açıldığı, yapılan yargılama sonunda ''Davanın KISMEN KABULÜNE, Net 633,36-TL ihbar tazminatı, Net 8.849,98-TL yıllık izin ücreti alacağının dava ve ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,'' şeklinde karar verildiği, kararın istinaf edilmeden kesinleştiği anlaşılmıştır.
... 26. İcra Dairesi'nin 2020/5092 takip sayılı dosyası incelendiğinde; ... ... Mahkemesi'nin 2018/115 esas ve 2020/100 karar sayılı 18/06/2020 karar tarihli ilamına dayanarak dava dışı işçi ... tarafından davacı aleyhine başlatılan ilamlı icra takibinde yıllık izin ücreti, ihbar tazminatı, yargılama gideri, vekalet ücreti ve işlemiş faiz olmak üzere toplam 14.062,24-TL talep edildiği, davacı tarafından icra dosyasına 09/07/2020 tarihinde 16.926,94-TL yatırıldığı anlaşılmıştır.
Dava dışı işçi Yaşar Boyraz tarafından açılan ... ... Mahkemesi'nin 2018/114 esas 2020/99 karar sayılı dosya örneği incelendiğinde; davacı Yaşar Boyraz tarafından davalı ... ve ... Sayaç şirketi aleyhine işçilik alacaklarının alacak tahsili istemiyle 10/04/2018 tarihinde dava açıldığı, yapılan yargılama sonunda ''Davanın KABULÜNE, Net 31,463,65-TL kıdem tazminatı, Net 4.129118-TL ihbar tazminatı, Net 17.535,61-TL yıllık izin ücreti alacağının dava ve ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,'' şeklinde karar verildiği, kararın istinaf edilmeden kesinleştiği anlaşılmıştır.
... 26. İcra Dairesi'nin 2020/5093 takip sayılı dosyası incelendiğinde; ... ... Mahkemesi'nin 2018/114 esas ve 2020/99 karar sayılı 18/06/2020 karar tarihli ilamına dayanarak dava dışı işçi Yaşar Boyraz tarafından davacı aleyhine başlatılan ilamlı icra takibinde kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, yargılama gideri, vekalet ücreti ve işlemiş faiz olmak üzere toplam 82.797,25-TL talep edildiği, davacı tarafından icra dosyasına 09/07/2020 tarihinde 98.393,98-TL yatırıldığı anlaşılmıştır.
15/06/2022 tarihli Hesap Uzmanı Bilirkişi Fatma Bektaş'tan aldırılan bilirkişi raporunda özetle; "Yukarıda ayrıntılı şekilde yer alan dava dosyası kapsamının incelenmesi, Yargıtay kararları, taraf vekillerinin beyan ve itirazları, dosya kapsamındaki sözleşme, idari ve teknik şartnameler, karar, bilgi ve belgelerin incelenmesi, dosyada yapılan tespit, değerlendirme ve hesaplamalar sonucunda;
-Davacı kurum ... Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü ile davalı şirketler arasında yardımcı işlerde hizmet alımı sözleşmeleri imzalandığı,
Mahkemenin; Davacı ... Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü ile davalı şirket arasında imzalanan sözleşmelerde - işçi alacaklarından yüklenicilerin sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin yer aldığı, davacı işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı, dava dışı işçiler davalı şirketlerde geçen çalışma süresine göre kendi dönemleriyle sorumlu olduğu, kanaatine varması durumunda;
Davacının ;
1-Dava dışı işçi Yaşar BOYRAZ ilgili ... ... Mahkemesi'nin 2018/114 Esas 2020/99 Karar Sayılı ilamı gereğince ... 26. İcra Müdürlüğünün 2020/5093 Esas Esas Sayılı dosyasına 09.07.2020 tarihinde yapmış olduğu toplam 98.393, 98 TL. ödemenin 98.393, 98 TL, sini;
-Davalı ... İnşaat Doğalgaz Sistemleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketin den 15.949.54 TL sini,
-Davalı ... Müh. Taş. Elek. San. Tic. ve Paz. Ltd. Şti' den 16.747.02 TL sini,
-Davalılar ... Müh. Taş. Elek. San. Tic. ve Paz. Ltd. Şti.- ... İnşaat Doğalgaz Sistemleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'den müteselsilen15.527.89 TL sini,
-Davalılar ... Sayaç ve Bilgi Teknolojileri Mühendislik Müşavirlik Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi - ...İnşaat Peyzaj Bilişim Otomotiv Oto Kiralama Depolama Nakliyat İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi' den müteselsilen 50.169.54 TL sini,
2-Dava dışı işçi ... - ilgili ... ... Mahkemesi'nin 18.06.2020 Tarih, 2018/115 Esas 2020/100 Karar, gereğince ... 26. İcra Müdürlüğünün 2020 /5092 Esas Sayılı dosyasına 09.07.2020 tarihinde yapmış olduğu 16926.94 TL ödenin tamamını davalı ... Sayaç ve Bilgi Teknolojileri Mühendislik Müşavirlik Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi ile taşeronu ...İnşaat Peyzaj Bilişim Otomotiv Oto Kiralama Depolama Nakliyat İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi nden müteselsilen, rücuen tazminini talep edebileceği kanaatine varıldığı" rapor edilmiştir.
Bilirkişi raporu denetime elverişli olduğundan hükme esas alınmıştır.
Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarında belirtildiği üzere, Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve fer'ilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Kıdem tazminatı da dahil olmak üzere ödenen işçilik alacakları ve fer'ilerinden dolayı sözleşme, genel ve teknik şartname ile ek diğer belgelere göre asıl işveren davacının sorumlu olacağının kararlaştırılmaması halinde davalıların ödenen bu alacağın tamamından kendi dönemleri ile sınırlı sorumlu olacağı kabul edilmektedir. Taraflar arasında imzalanmış olan sözleşme ve eki belgelerinde bu yönde bir hüküm bulunmadığından alt işverenlerin ödenen tazminat ve fer'ilerin tamamından kendi dönemleri ile sınırlı olarak sorumlu oldukları anlaşılmaktadır. (bkz. Aynı yönde Yargıtay .... HD.'nin 2019/764 esas, 2020/923 karar sayılı ve 12/02/2020 tarihli ilamı)
Deliller değerlendirilmiştir.
Yukarıda belirtilen olgular ve tüm dosya kapsamı incelendiğinde, dava dışı işçilerin eldeki davada taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesine istinaden davalılar yanında çalıştığı dönemlerin dosyamız arasında bulunan SGK kayıtlarına göre tespit olunduğu, bu çalışmaları karşılığı dava dışı işçilerin kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti istemiyle açmış olduğu davası neticesi başlatılan ilamlı icra takibi sonrası davacı tarafından işçilere ödemede bulunulduğu, yukarıda belirtilen Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatları gereğince işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçilerin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin ödediği bedeli ve ferileri talep etme hakkı bulunduğunun kabulünün gerektiği, bir kısım davalı vekilinin zamanaşımı itirazının eldeki davada uygulanması gerekli zamanaşımı süresinin TBK md. 73/1 maddesi gereğince 10 yıl olması nedeniyle reddi gerektiği (bkz. bu konuda Yargıtay HGK'nun 2013/3-1814 esas ve 2013/715 karar sayılı 15/05/2013 tarihli ilamı), mahkememizin eldeki davaya bakmakla yetkili ve görevli olduğu, yukarıda belirtilen olgulara uygun olarak kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti ve ferilerinden işçilerin alt işverenlerdeki çalışma dönemlerine isabet eden tarihler dikkate alınarak ve tüm işverenlerin ayrı ayrı sorumlu olması esasına uygun olarak yargısal denetime elverişli şekilde hazırlanan bilirkişi raporuna mahkememizce itibar edildiği, davacının taleple bağlılık ilkesi gereği istem konusu ettiği ve ödediği tüm bedeli bu esaslara göre davalılardan rücuen tazmini talebinin yerinde olduğu, ödeme tarihi itibarıyla davalıların temerrüde düştüğü, taraflar tacir olduğundan ödeme tarihlerinden itibaren tespit edilen tutara talep gibi avans faizi yürütülmesi gerektiği anlaşılmakla birlikte mahkememizce Yargıtay .... Hukuk Dairesinin 2019/2339 esas ve 2021/225 karar sayılı ilamında belirtilen ilkeler ışığında alınan bilirkişi raporu doğrultusunda her bir davalının sorumluluk miktarı ayrı ayrı belirlenerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının KABULÜNE,
Dava dışı işçi Yaşar Boyraz'a 09/07/2020 tarihinde yapılan toplam 98.393,98TL lik ödemenin;
15.949,54TL sinin Davalı ... İnş. şirketinden,
16.747,02TL sinin davalı ... Mühendislik şirketinden,
15.527,89Tl sinin davalılar ... Mühendislik ve ... İnş. Şirketlerinden müştereken ve mütelselsilen,
50.169,54TL sinin davalılar ... Sayaç ve ...İnş. Şirketlerinden müştereken ve müteselsilen, 09/07/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,
Dava dışı İşçi ...'e 09/07/2020 tarihinde yapılan toplam 16.926,94TL nin tamamının davalılar ... Sayaç ve ...İnş. Şirketlerinden müştereken ve müteselsilen 09/07/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine,
2) Dava açılışında alınan 1.969,40 TL peşin harcın alınması gereken 7.877,57 TL harçtan düşülmesi ile bakiye 5.908,17 TL harcın DAVALILARDAN (Davalı ... İnşaat Doğalgaz Sistemleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi 817,13TLsinden, Davalı ... Müh. Taş. Elek. San. Tic. Ve Paz. Ltd. Şti. 857,99TLsinden, Davalılar ... İnşaat Doğalgaz Sistemleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ve ... Müh. Taş. Elek. San. Tic. Ve Paz. Ltd. Şti. 795,53TLsinden müştereken ve müteselsilen, Davalılar ... Sayaç Ve Bilgi Teknolojileri Mühendislik Müşavirlik Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi ve ...İnşaat Peyzaj Bilişim Otomotiv Oto Kiralama Depolama Nakliyat İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi 3.437,51TLsinden müştereken ve müteselsilen sorumlu olacak şekilde) ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
3) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin DAVALILARDAN (Davalı ... İnşaat Doğalgaz Sistemleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi 182,56TLsinden, Davalı ... Müh. Taş. Elek. San. Tic. Ve Paz. Ltd. Şti. 191,69TLsinden, Davalılar ... İnşaat Doğalgaz Sistemleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ve ... Müh. Taş. Elek. San. Tic. Ve Paz. Ltd. Şti. 177,73TLsinden müştereken ve müteselsilen, Davalılar ... Sayaç Ve Bilgi Teknolojileri Mühendislik Müşavirlik Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi ve ...İnşaat Peyzaj Bilişim Otomotiv Oto Kiralama Depolama Nakliyat İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi 768,00TLsinden müştereken ve müteselsilen sorumlu olacak şekilde) ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
4) (a) Dava açılışında alınan 1.969,40 TL peşin harcın yargılama gideri olarak kabulü ile DAVALILARDAN (Davalı ... İnşaat Doğalgaz Sistemleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi 272,37TLsinden, Davalı ... Müh. Taş. Elek. San. Tic. Ve Paz. Ltd. Şti.285,99TLsinden, Davalılar ... İnşaat Doğalgaz Sistemleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ve ... Müh. Taş. Elek. San. Tic. Ve Paz. Ltd. Şti. 265,17TLsinden müştereken ve müteselsilen, Davalılar ... Sayaç Ve Bilgi Teknolojileri Mühendislik Müşavirlik Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi ve ...İnşaat Peyzaj Bilişim Otomotiv Oto Kiralama Depolama Nakliyat İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi 1.145,84TLsinden müştereken ve müteselsilen sorumlu olacak şekilde) ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
(b) Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 59,30 TL başvurma harcı, 1.000,00 TL bilirkişi ücreti, 398,60 TL posta gideri, olmak üzere toplam 1.457,90 TL yargılama giderinin DAVALILARDAN (Davalı ... İnşaat Doğalgaz Sistemleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi 201,63TLsinden, Davalı ... Müh. Taş. Elek. San. Tic. Ve Paz. Ltd. Şti. 211,71TLsinden, Davalılar ... İnşaat Doğalgaz Sistemleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ve ... Müh. Taş. Elek. San. Tic. Ve Paz. Ltd. Şti. 196,30TLsinden müştereken ve müteselsilen, Davalılar ... Sayaç Ve Bilgi Teknolojileri Mühendislik Müşavirlik Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi ve ...İnşaat Peyzaj Bilişim Otomotiv Oto Kiralama Depolama Nakliyat İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi 848,24TLsinden müştereken ve müteselsilen sorumlu olacak şekilde) ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
5) Davacının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 18.298,14 TL vekalet ücretinin DAVALILARDAN (Davalı ... İnşaat Doğalgaz Sistemleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi 2.530,73TLsinden, Davalı ... Müh. Taş. Elek. San. Tic. Ve Paz. Ltd. Şti. 2.657,27TLsinden, Davalılar ... İnşaat Doğalgaz Sistemleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ve ... Müh. Taş. Elek. San. Tic. Ve Paz. Ltd. Şti. 2.463,83TLsinden müştereken ve müteselsilen, Davalılar ... Sayaç Ve Bilgi Teknolojileri Mühendislik Müşavirlik Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi ve ...İnşaat Peyzaj Bilişim Otomotiv Oto Kiralama Depolama Nakliyat İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi 10.646,29TLsinden müştereken ve müteselsilen sorumlu olacak şekilde) ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
6) Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak YATIRANLARA İADESİNE,
İlişkin, taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/10/2022
Katip ...
Hakim ...
"Bu Evrak 5070 Sayılı Kanun Hükümlerine Göre UYAP Sistemi Üzerinden Elektronik Olarak İmzalanmıştır."