T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/139 Esas - 2023/650
T. C.
A N K A R A
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR
ESAS NO: 2022/139
KARAR NO: 2023/650
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 22/02/2022
KARAR TARİHİ: 09/11/2023
GEREKÇELİ KARARIN YAZIM TARİHİ : 15/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; kurumlarında genel temizlik işçisi olarak çalışmakta iken iş akdi feshedilen ...'a 29.579,20 TL kıdem tazminatı, 9.061,36 TL ihbar tazminatı ödendiğini, 4857 sayılı kanunun 112'nci maddesinin altıncı fıkrasına göre ...'ı çalıştıran firmalara sözleşme sürelerine ait kıdem tazminatı tutarlarını kurumları hesabına yatırılması hususunda tebligat yapıldığını, kurumlarının genel temizlik hizmetini yapan... Özel Eğitim Taş. ve Tem. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. firması tarafından 9.061,36 TL ihbar tazminatı kurumları hesabına yatırıldığını, 1.981,70-TL'lik kıdem tazminatı tutarının da hakedişinden kesildiğini, bunun dışında kurumlarına herhangi bir ödeme yapılmadığını, kurumları tarafından ...'a ödenmek durumunda kalınan meblağın, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 61 inci ve 62 nci maddeleri ve ayrıca davalı firmalarla kurumları arasında imzalanan sözleşmelerin ilgili hükümleri gereğince, işçiyi çalıştıran davalı firmalardan ayrı ayrı talep edildiğini, ödeme yapmayan davalı firmalar ile dava şartı zorunlu arabuluculuk sürecinde de anlaşma sağlanmaması üzerine işbu davanın açılması mecburiyeti hasıl olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla dava dışı işçiye yapılan ödemenin şimdilik 10.000,00 TL'lik kısmının, ödeme tarihi olan 03.09.2021 tarihinden itibaren hesaplanacak avans faiziyle birlikte sorumlulukları oranında davalılardan tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı ... Kurumsal Hiz.İnş. Otom.San ve Tic. A.Ş. ve ...Kurumsal Hiz.İnş. Otom. San ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle: görev ve zamanaşımı itirazlarında bulunduklarını, müvekkili şirket ihale usulü ile çalışmakta olup işçilerin işe alma-çıkarma işlemleri üst işveren tarafından gerçekleştirildiğini, şirketlerin sorumluluğu varsa dahi 1/2 oranında olduğunu, davacı belirli süreli sözleşme ile çalışmış olup sözleşme süresinin bitimi ile iş akdi sonlandırıldığını, müvekkili şirketin bir sorumluluğu bulunmadığını, dava açılmasına müvekkili şirketin sebebiyet vermediğini belirterek bu nedenlerle öncelikle zamanaşımı itirazlarını sunduklarını ve toplanacak deliller neticesinde davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir.
Diğer davalılara yapılan tebliğe karşın süresinde cevap dilekçesi verilmediği görülmüştür.
... 18. İş Mahkemesine, Yılda Özel Eğitim Taşımacılık Ve Temizlik Hizmetleri Sanayi ve Limited Şirketine, ...Kurumsal Hizmetler İnşaat Turizm Gıda Mobilya Taşımacılık Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketine ve SGK'ya müzekkere yazıldığı görüldü.
Dava, hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanan alacağın rücuen tahsili isteminden ibarettir.
Dava dışı işçi ...'ın hizmet döküm cetveli, işyeri unvan listesi ve işe giriş çıkış bildirgeleri, hizmet alım sözleşmeleri, ... 18. İş Mahkemesinin 2020/250 esas sayılı dosyası, bilirkişi raporları ve diğer belgeler dosyada mevcuttur.
Dava dışı işçi ...'ın SGK hizmet döküm belgesi incelendiğinde, işçinin aralıksız olarak davalı şirketler ve dava dışı... Özel Eğitim...Ltd. Şti. yanında 02/08/2014 ila 16/10/2020 tarihleri arasında olmak üzere toplam 2263 hizmet gününün bulunduğu anlaşılmıştır.
Dava dışı işçi ... tarafından açılan ... 18. İş Mahkemesinin 2020/250 esas ve 2021/7 karar sayılı 19/01/2021 karar tarihli dosya içeriği incelendiğinde; davacı ... tarafından davalı olarak gösterilen ... ... ....Tic. Ltd. Şti. aleyhine işe iade istemiyle 17/07/2020 tarihinde dava açıldığı, yapılan yargılama sonunda ''Davanın KABULÜ ile Feshin geçersizliğine ve davacının davalı şirketteki İŞE İADESİNE, Davacının yasal süre içinde başvurusuna rağmen davalı işverence süresi içinde işe başlatılmaması halinde davalılarca müştereken ve müteselsilen ödenmesi gereken tazminat miktarının davacının kıdemi, fesih nedeni göz önüne alınarak takdiren davacının (5) aylık brüt ücreti tutarı olan 19.865,25 TL olarak BELİRLENMESİNE, Davacı işçinin işe iadesi için işverene süresi içinde müracaatı halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar en çok (4) aya kadar ücret ve diğer haklarının tutarı olan 16.420,20 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsilinin gerektiğinin TESBİTİNE,'' şeklinde karar verildiği, verilen karar istinaf edilmekle ... Bölge Adliye Mahkemesi 29. Hukuk Dairesinin 2021/1280 esas ve 2021/1326 karar sayılı 10/06/2021 tarihli ilamı ile istinaf başvurusunun kesin olarak esastan reddine karar verildiği anlaşılmıştır. Dava dışı işçi vekiline dava dışı işçinin 4 aylık süreye ait maaşı (15.482,42-TL) ile hükmedilen işe başlatmama tazminatı(19.714,47-TL) tutarının son işveren Yılda Özel Eğitim...Ltd. Şti. tarafından 30/07/2021 tarihinde ödendiğinin sunulan banka dekont bilgilerine göre tespit edilmiştir.
Dava dışı işçi tarafından açılan ve kesinleşen bu dava sonrasında davacı tarafından sunulan banka dekontuna göre dava dışı işçiye banka kanalıyla 03/09/2021 tarihinde 36.988,07-TL ödeme yapıldığı, davacı vekilince bu ödemenin 29.579,20-TL'sinin kıdem tazminatı, 9.061,29-TL'sinin ihbar tazminatı olduğunun beyan edildiği anlaşılmıştır. Dava dilekçesinde Yılda Özel Eğitim...Ltd. Şti. tarafından 9.061,29-TL ihbar tazminatı tutarının davacı hesabına yatırıldığı, bununla birlikte 1.981,70-TL kıdem tazminatından kaynaklı tutarın bu şirketin hakedişinden kesildiği belirtmiş olup, davacı vekilinin talebi kurumun ödediği kıdem tazminatının davalılardan tahsili isteminden ibarettir.
Davadaki uyuşmazlığa esas olmak üzere Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 7.3.2022 tarih, 2021/2019 esas ve 2022/1183 karar sayılı ilamında; ''Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.'' ...Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.
İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.''
Mahkememizce dosya üzerinden birden çok bilirkişi raporu aldırılmıştır.
Bilirkişi ...'dan 21/11/2022 tarihli bilirkişi raporu aldırılmıştır. Rapora göre; davacı Türkiye Radyo Televizyon Kurumu ile davalı şirketler arasında Personel hizmet alımına ait sözleşmeler imzalandığı, imzalanan sözleşmelerde işçi alacaklarından yüklenicilerin sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin yer aldığı, davacı işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı, Dava dışı işçi ...'ın hizmet ilişkisi Kod 22- "DİĞER NEDENLER" — sebebiyle sona erdiğinin tespit edildiği, iş aktinin DİĞER NEDENLERLE sona ermesinin 1475 Sayılı İş Kanunun yürürlükte bulunan 14.maddesine göre kıdem tazminatının ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermediği kanaatine varıldığı, Mahkemenin dava dışı işçinin kıdem tazminatından davalı şirketin kendi dönemi ile sorumlu olduğu kanaatine varılması durumunda: Dava dışı işçi ...'a davacı Türkiye Radyo Televizyon Kurumu tarafından 03.09.2022 tarihinde 29.579,20 TL kıdem tazminatının gösterilen miktarların, ... Bina Yönetim Hizmetleri 7.162.79-TL, ...Kurumsal Hizmetler 9.763.88-TL, ... Kurumsal Hizmetler 1.150.23-TL, ...Kurumsal Hizmetler 9.541.68-TL toplamı 27.618,58-TL olduğu, 03/09/2022 ödeme tarihi olduğunu rapor etmiştir.
Bilirkişi ...'dan 01/03/2023 tarihli bilirkişi ek raporu aldırılmıştır. Rapora göre; Kök raporda dosya kapsamından dava dışı işçinin kıdem tazminatı esas alınan hizmet süresi, kıdem tazminatının hangi süre için ödendiği bildirilmediğinden, kıdem tazminatı tahakkuk cetveli bulunmadığından kendi çabaları ile hizmet süresi tespit edilmeye çalışıldığını, bu hizmet süresinin ise (SGK hizmet dökümünden işe giriş tarihi 02.08.2014 tarihi olduğu kabul edilerek - işten ayrılış tarihi olarak SGK işten ayrılış bildirgesinde "1087283" işyeri sıra nolu işyerinden işten ayrılış tarihi 16.10.2020 tarihi esas alınarak) 02.08.2014 - 16.10.2020 tarihleri arasında toplam 2263 gün (6 yıl 2 ay 13 gün) olarak kabul edildiğini, dava dışı işçinin 2020 Eylül Ekim ayındaki en son giydirilmiş brüt toplam ücretinin 4.457,05-TL olduğunun tespit edildiğini, bu ücret üzerinden ve tespit edebildiği hizmet süresi üzerinden dava dışı işçinin kıdem tazminatının; brüt 27.643,89-TL (Net 27.434,07-TL) olarak hesaplandığını rapor etmiştir.
Bilirkişi ...'dan 11/04/2023 tarihli bilirkişi ek raporu aldırılmıştır. Rapora göre; Dava dışı işçi ... ye davacı .... tarafından 03.09.2022 tarihinde ödediği ve tarafımızca hesaplanan 27.643,89 TL, kıdem tazminatının 25.811,55 TL'sinin miktarların; ... Bina Yönetim Hizmetleri 6.694,15-TL, ...Kurumsal Hizmetler 9.125,05-TL, ... Kurumsal Hizmetler 1.074,97-TL, ...Kurumsal Hizmetler 8.917,38-TL olmak üzere toplam rücu edilebilecek miktarın 25.811,55-TL olduğunu rapor etmiştir.
Deliller değerlendirilmiştir.
Davalı tarafın yapmış olduğu zamanaşımı def'i ve görev itirazı yerinde görülmediğinden yargılamaya devam olunmuştur.
Yukarıda belirtilen olgular ve tüm dosya kapsamı incelendiğinde, dava dışı işçinin eldeki davadaki taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesine istinaden davalılar yanında çalıştığı, işçinin bu çalışması nedeniyle kıdem tazminatına ilişkin işçilik alacaklarının dava ve icra takibi olmaksızın davacı tarafından banka kanalıyla dava dışı işçiye ödendiği, yukarıda belirtilen Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatları gereğince işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarına dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin kıdem tazminatı nedeniyle ödediği bedeli davalılardan talep etme hakkı bulunduğunun kabulünün gerektiği, dava dışı işçinin davalılar yanında çalıştığı dönemler dikkate alınarak ve yargısal denetime elverişli olarak hazırlanan bilirkişi raporuna mahkememizce itibar edildiği, bu nedenle dava ve ıslah dilekçesindeki talep bağlı kalınarak açılan davanın kabulü ile 25.811,55-TL'nin; 6.694,15-TL'sinin ... Bina Yönetim...Ltd.Şti.'den, 9.125,05-TL'sinin ...Kurumsal...A.Ş.'deni 1.074,97-TL'sinin ... Kurumsal...A.Ş.'den, ve 8.917,38-TL'sinin ...Kurumsal Hizmetler...Ltd.Şti.'den ödeme tarihi olan 03/09/2021 tarihinden itibaren taraflar tacir olduğundan avans faizi işletilerek tahsilinin gerektiği anlaşıldığından davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.
Kısa kararda ödeme tarihi olarak 03/09/2021 tarihi yazılması gerekirken sehven 03/09/2022 tarihi yazıldığından basit rakam hatasından ibaret bu husus, HMK'nın 304. maddesi uyarınca gerekçeli karar yazımı sırasında tashih edilerek aşağıdaki hüküm kısmına işlenmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Açılan davanın KABULÜ İLE; Kabul edilen 25.811,55-TL'nin,
A)6.694,15-TL'sinin ... Bina Yönetim...Ltd.Şti.'den,
B)9.125,05-TL'sinin ...Kurumsal...A.Ş.'den,
C)1.074,97-TL'sinin ... Kurumsal...A.Ş.'den,
D)8.917,38-TL'sinin ...Kurumsal Hizmetler...Ltd.Şti.'den ödeme tarihi olan 03/09/2021 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Alınması gereken 1.763,19-TL harçtan peşin alınan 170,78-TL peşin harç ve 275,00-TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 1.317,41-TL'nin davalılardan (davalı ... Bina Yönetim..Ltd.Şti.'den 341,66-TL, davalı ...Kurumsal...A.Ş.'den 465,75-TL, davalı ... Kurumsal...A.Ş.'den 54,86-TL, davalı ...Kurumsal Hizmetler...Ldt. Şti.'den 455,14-TL) alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AÜT gereğince 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalılardan (davalı ... Bina Yönetim..Ltd.Şti.'den 4.642,31-TL, davalı ...Kurumsal...A.Ş.'den 6.328,11-TL, davalı ... Kurumsal...A.Ş.'den 745,48-TL, davalı ...Kurumsal Hizmetler...Ldt. Şti.'den 6.184,10-TL) alınarak davacıya ödenmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olarak 80,70-TL başvurma harcı, 170,78-TL peşin harç, 11,50-TL vekalet harcı, 275,00-TL ıslah harcı, 809,00-TL posta ve tebligat gideri, 1.200,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.546,98-TL'nin davalılardan (davalı ... Bina Yönetim..Ltd.Şti.'den 660,55-TL, davalı ...Kurumsal...A.Ş.'den 900,42-TL, davalı ... Kurumsal...A.Ş.'den 106,07-TL, davalı ...Kurumsal Hizmetler...Ldt. Şti.'den 879,94-TL) alınarak davacıya ödenmesine,
5-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki saatlik ücret tutarı karşılığı ticari arabulucu ücreti olan 1.600,00-TL'nin davalılardan (davalı ... Bina Yönetim..Ltd.Şti.'den 414,95-TL, davalı ...Kurumsal...A.Ş.'den 565,65-TL, davalı ... Kurumsal...A.Ş.'den 66,63-TL, davalı ...Kurumsal Hizmetler...Ldt. Şti.'den 552,77-TL) alınarak hazineye gelir kaydına,
6-HMK.'nın 333 maddesi gereğince yatırılan gider avansından kalanın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer davalı tarafların yokluğunda verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/11/2023