T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/38 Esas - 2023/35
T.C.
...
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/38 Esas
KARAR NO: 2023/35
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
HAKİM:...
KATİP:....
DAVACI: ....
DAVALI: ....
DAVA: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/01/2022
KARAR TARİHİ: 25/01/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 26/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
TALEP :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında Keçiören ilçesinde bulunan bir binaya 4 adet asansör tasarım, imalat ve montaj sözleşmesinin imzalandığını, sözleşmedeki teslim tarihine uyulmadığını, sözleşmede geciken her gün için iş bedelinin %0' da 1' i oranında cezai şart kararlaştırıldığını, davacının iş bedelini ödediğini, teslim tarihinden itibaren 345 gün geçtiğini, iş bedeline göre davacının davalıdan 63.135,00 USD ve KDV' si kadar alacağının bulunduğunu, ihtarname gönderildiğini, cezai şarttan kaynaklanan alacağın şimdilik 10.000,00 TL' sinin faiz ile birlikte tahsiline karar verilmesini istemiş duruşmadaki beyanında işin çalışır vaziyette teslim edilmemesi, eksik ve hatalı imal nedeniyle şimdilik 5.000,00 TL, cezai şart alacağı olarak da 5.000,00 TL talep ettiklerini belirtmiş, bilirkişiden rapor alındıktan sonra cezai şart talebini ıslahla 219.155,43 TL ye çıkartmıştır.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalının gecikmesine, davacının sebep olduğunu, teslim süresi koşullarının yerine getirilmesi için gerekli şartların gerçekleşmediğini, ruhsat alım ve deneme sürecinden davalının sorumlu tutulamayacağını, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
H U K U K İ N İ T E L E N D İ R M E - G E R E K Ç E :
Dava, geç teslimden kaynaklanan cezai şart ve kazanç kaybı istemine ilişkindir.
Ön incelemede uyuşmazlık , davalının sözleşme konusu imalatı eksiksiz çalışır vaziyette teslim edip etmediği, geç teslim yapılmış ise bu geç teslimin davalıdan kaynaklanıp kaynaklanmadığı, davacının gecikme cezası talebinin yerinde olup olmadığı olarak tespit edilmiştir.
Mahallinde icra edilen keşif ve bilirkişi raporunda; Taraflar arasında Asansör Tedarik ve Montaj Sözleşmesi ile Teklif Formunun 14/02/2019 tarihinde imzalandığı, teklif formunun 1. maddesinde; yapılacak asansör adedinin 2 ve toplam fiyatının 181.000,00 USD + KDV, 2. maddesinde teknik özelliklerin, 3. maddesinde teslimat programının kararlaştırıldığı, Teklif formunun üçüncü maddesinde “önerilen' teslimat programının yer aldığı ve aşağıdaki gibi düzenlendiği, Kuyu Teslimi 30/04/2019, Asansör Teslim tarihinin 15/09/2019 tarihi olarak kararlaştırıldığı, çalışmalar aşağıdaki şartlar sağlandıktan sonra başlayacağı, bu şartların, -Önerilen teslimat program süreleri karşılıklı olarak onaylandığında, Çizimleri hazırlamak için gerekli olan tüm proje bilgileri tarafımıza ulaştığında, İlk ödeme tarafımıza yapıldığında olduğu, sözleşmenin “Teslimin ve Montajın . Gecikmesi' başlıklı 14. maddesinde ...'nin kusurlu olarak Asansör/Y. Merdiven teslimatında gecikmesi halinde, beher her gün için gecikilen işlerin bedelinin "%1'' i tutarında cezai şart ödeyeceğini, gecikmelerden kaynaklanani cezai şart tutarı hiçbir zaman toplam sözleşme bedelinin %5'ni hükmü bulunduğu,11/04/2019 tarihinde ek protokol imzalandığı, imzalanan protokol ile sözleşme tutarının değiştiği, bu protokole göre taraflarca imzalanan teklif-sözleşme eki tüm maddelerin aynen geçerli olduğu, ek protokol ile sadece yapılacak asansörlerin üst madde 1'de izah edildiği şekilde 3 adet yolcu asansörü için kabin duvarları, sinyalizasyon seçimi ve tamamlı satina paslanmaz küpeşte tercihinden kaynaklı bir fiyatları dolayısıyla sözleşme bedelinin değiştiği, sözleşme bedelinin 183.010,00 USD *KDV olarak kararlaştırıldığı, 16/04/2019 tarihinde ONB Finansal Kiralama A.Ş.'nin.davacı şirkete yazdığı yazıda akdedilmiş olan 19000846 referanslı Finansal Kiralama Sözleşmesi kapsamında alımı yapılacak olan ekipman için 181.000,00 USD tutarlı avans 10/04/2019 tarihinde satıcı firmaya ödendiği, 18/07/2019 tarihinde ... A.Ş. yetkilisi ... tarafından davacı şirkete asansörlerin montajına başlayabilmek için eksiklerinin tamamlanması hakkında e-posta gönderdiği, 30/07/2019 tarihinde acil durum asansör boşluğu kontrol ve teslim formunun imzalandığı, kontrol formunda; güç kaynağı, aydınlatma ve priz tesisatı, kapı takılı ve kilit olmamalı, platforma çıkış merdiveni, platform ve merdiven korkulukları, kapı boşluk ölçüleri, kat buton ve gösterge delikleri, güç kaynağının tamam olmadığı, motor tahliye deliği ve kapağı; konsol bağlantı yerleri, ara platformun bulunmadığı, kuyunun eksik teslim alındığı yazılı olduğu, açıklamalar olarak asansör besleme panosunun temin edileceği, kuyu ve makine dairesi aydınlatmaları, makine dairesine platform ve kapı takılacağı, buton gösterge deliklerinin açılacağının belirtildiği, ... A.Ş. yetkilisi ... tarafından 02/12/2019 tarihinde gönderilen e-postada; ... projesinde bulunan asansörlerin montajına başlanabilmesi için asansör kuyu duvarları ve kuyu diplerinin temiz olması, asansör kuyu dibi ölçülerin verilen abansör uygulama projesindeki değerlerde olması, acil durum asansöründe yapılması gereken çelik îlerinin tamamlanmış olması, montajın gerçekleştirilmesi için gerekli olan 380V enerjinin temin edilmesi, çalışanlar için kilitli depo temin edilmesi, makine dairesi tabliyelerine işaretlenmiş olan katot deliklerinin açılmasının gerektiğinin belirtildiği, aynı günlü diğer e-postada; 4 adet asansörün montajının tamamlandığı, buton/gösterge montaj aşamasında olunduğu, asansör tescil işlerine başlanabilmesi için asansör besleme panoların daha önceden verilen besleme panosu şemasına göre düzenlenmesi, tüm kat hollerinde bulunan aydınlatmaların çalışır halde olması, tüm asansörlerin yangın ve telefon hatları, asansör makine dairesinde bulunan asansör kumanda panolarına çekilmiş olması, yangın santralı, acil durum asansörü basınçlandırma fanı ve acil durum kuyu dibi atık su pompası çalışır halde olması, denetim esnasında acil durum asansörünü en az 30 dakika besleyecek jeneratörün devrede olması, kuyu diplerinde kesinlikle su bulunmaması, gerekmesi halinde kuyu dibi su izolasyonun yapılmış olması, asansör kuyu içerisinde bulunan tuğla ile kapatılan tüm alanların içeriden alçı/sıva ile kapatılmış olmasının gerektiğinin belirtildiği, ürün teslim formunun davalı şirket yetkilisince davacı şirkete 19/02/2020 tarihinde e-posta ile iletildiği dosya içerisindeki belgelerden anlaşılamadığı, 19/03/2020 tarihinde ürün teslim formunun davacı şirket yetkilisi tarafından imzalanarak onaylandığı, işin sözleşmedeki teslim tarihine göre 186 gün geciktiği, -Asansör kuyuları tesliminin davalı ... Asansör Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ne 30/07/2019 tarihinde, sözleşmeye göre yaklaşık üç geç yaptığı, davacının yükleminde bulunan işleri e-posta yazışmalarına göre zamanında yapmadığı, Pandemi kapsamında kamu kurum ve kuruluşlarında âlınan önlemler nedeniyle ruhsat alım ve denetim sürecinin beklenenden daha uzun sürmesinin doğal bir durum olduğu, davacının müvekkili şirket tarafından erken alıma izorlanarak zarar etmesine yol açıldığı iddialarının somut bilgi ve belgeye dayanmadığı rapor edilmiştir.
Sayın Mahkeme tarafından aksi kanaate varılması durumunda; davalının asansörleri teslim tarihi 19/03/2020 tarihi olup sözleşmedeki teslim tarihine göre gecikilen gün sayısı 186'dır. Sözleşme ve ek protokole göre günlük gecikme bedeli 183,00 ABD doları * KDV'dir. Buna göre gecikme cezası tutarı : 183,00 gün/USD x 186 gün x = 34.038 USD olarak hesaplanmıştır. Yüzde on sekiz katma değer vergisi tutarı da (34.038,00 x 0,18 = 6.126,84) eklenince bu tutar 34.038,00 + 6.126,84 = 40.164,84 USD olduğu mütalaa edilmiş, Ancak yine sözleşmenin 14. maddesine göre ceza-i şart;tutarı hiçbir zaman sözleşme tutarının %5'ini geçemez hükmü mevcuttur. Bu durumda cezai şart tutarı katma değer vergisi dahil 183.010 x 0,05 x 1,18 = 10.797,59 USD olmaktadır. İşin bitmesinin gerektiği;15/09/2019 tarihinde döviz kuru 5,4564 TL/USD'dir. Bu durumda; cezai şart miktarı: 10.797,59 USD x 5,4564 TL/USD = 58.915,97 TL olarak hesaplanmış, ek raporda tarafından aksi kanaate varılması durumunda gecikmenin 186 gün ve miktarın 219,155,43 TL olacağı mütalaa edilmiştir.
Davacı tarafın bilirkişi raporuna itiraz etmesi, hala usulünce sağlam ve çalışır halde bir teslim yapılmadığı, asansörlerin arızalı olduğunu beyan etmesi üzerine yeni bir bilirkişi refakate alınarak keşif yapılarak bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş. Alınan raporda da ;Sözleşmede belirtildiği üzere 3. maddesinde belirtilen iş başlangıcının ödeme itibariyle başlayacağı ve sözleşme imzalandıktan yaklaşık 2 ay sonra ödemenin gerçekleştiği, yine sözleşmede iş programında belirtilen asansör kuyularının 30.04.2019 teslim edilmesi gerekirken Asansör Boşluğu Kontrol formunda karşılıklı imza ile belirtilen 30.07.2019 tarihinde yine yaklaşık 3 ay sonra teslim edildiği görülmekte olup, değerlendirme ve inceleme kısmında belirtilen diğer hususlardan ötürü Davalı ... Asansör San. ve Tic. A.Ş'nin sözleşmeye uygun davrandığı ve herhangi bir olumsuzluğunun görülmediği ve sözleşme bitim tarihi ile asansörler teslim tarihi arasında 186 gün olduğu hesaplanmıştır.
Mahkememizce HMK nın 266. Maddesi gereğince alınan bilirkişi raporlarına itibar edilmiş, asansör alımının finansal kiralama sözleşmesi ile alımı konusunda tarafların mutabık kaldıkları, finansal kiralama işlemleri nedeniyle ödemelerin geç alınmasından hem davacının hem de davalının sorumlu tutulamayacağı, esas sözleşmede finansal kiralama sözleşmesi ile satın alma kararlaştırılmadığından bu sürenin teslim süresine eklenmesi gerektiği, davalı aleyhine değerlendirilmesi gerekmediği, kuyu tesliminin geç yapılmasında davacının kendi kusuru olduğu, tüm dünyayı etkisi altına alan pandemi nedeniyle resmi dairelerin uzaktan çalışmaya geçtiği, işlerin yavaşladığı, bilirkişi raporlarında belirtilen ve birbirini destekleyen raporlara göre davalıdan kaynaklanan sebeplerle gecikme olmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Açılan davanın REDDİNE,
2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 179,90 TL harçtan, dava açılışında alınan 170,78 TL peşin harç ile yargılama sırasında yatırılan 3.572,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 3.742,78 TL harcın düşülmesi ile bakiye 3.562,88 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde YATIRANA İADESİNE,
3) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin DAVACIDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
4) Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5) Davalının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 33.681,76 TL vekalet ücretinin DAVACIDAN ALINARAK DAVALIYA VERİLMESİNE,
6) Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak YATIRANLARA İADESİNE,
Dair, Davacı/Vekili Av.... ... ' ün yüzlerine karşı verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/01/2023
Katip....
Hakim ....
"Bu Evrak 5070 Sayılı Kanun Hükümlerine Göre UYAP Sistemi Üzerinden Elektronik Olarak İmzalanmıştır."