T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/473 Esas - 2022/1075
T. C.
A N K A R A
ASLİYE 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR
ESAS NO: 2022/473
KARAR NO: 2022/1075
HAKİM...
KATİP.....
DAVACI .....
DAVALI .....
DAVA: Sigorta (Ziraat Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 30/06/2022
KARAR TARİHİ: 29/12/2022
GEREKÇELİ KARARIN YAZIM TARİHİ : 04/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Ziraat Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Sigorta sözleşmeleriyle teminat altına alınan kuraklık hasarının .... Mahallesi'nde gerçekleştiğini, Sigorta sözleşmesinden kaynaklanan ticari dava şartı kapsamında arabuluculuk başvuru şartına tabi dava için... Arabuluculuk Bürosu'na başvurulduğunu, görüşme sonucunda taraflar olarak anlaşamadıklarını, dava konusu dönem ve yer için kuraklık hasarı meydana geldiğini, davalı tarafından kuraklık hasar bedeli ödenmesi gerekirken ödenmediğini, davalı tarafından, kuraklık hasarına dair herhangi bir ödeme yapılmamasına, ... Sigortaları Havuzu Eksperleri tarafından köyün referans parsellerinde belirlenen köyün gerçekleşen verim ortalamasının köyün eşik verim değerinden düşük olmamasının gerekçe olarak gösterildiğini, gerçekte köyün gerçekleşen verim ortalamasının köyün eşik verim değerinden düşük olduğunu, bu sonuca ulaşılmasının ... Sigortaları Havuzu Eksperleri tarafından sağlıklı ve gerçeğe uygun şekilde tespit edilememesinden kaynaklandığını, oluşturulacak bilirkişi heyeti ve yaptırılacak araştırmalar ile dava konusu dönem ve yer için köyün gerçekleşen verim ortalamasının tespitini, köyün eşik verim değeri ile köyün gerçekleşen verim ortalamasının farkından oluşan kuraklık hasar tespiti yaptırılmasını ve tespit edilecek sigorta alacağının davalı tarafından davacıya ödenmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Devlet Destekli Köy Bazlı Kuraklık Verim Sigortasında, köyün eşik verim değerinin, köyün ortalama veriminin yüzde 70'i alınarak belirlendiğini, köyün ortalama veriminin, ürün bazında TÜİK tarafından ilan edilen son 7 yıldaki en yüksek 5 yılın ortalaması baz alınarak hesaplanan verimi ifade ettiğini, Ekspertiz çalışmalarının, sulanmayan, kuru ... yapılan referans parsellerde gözlem ve verim tespiti yapılarak köy bazında yürütülmekte olduğunu ve bu çalışmalar ile inceleme yapılan köyde üretilen, poliçeye konu üründeki gerçekleşmiş ortalama verimin bulunduğunu, hedef ürün için eksperler tarafından yapılan saha çalışmalarında, o köyde sulama yapılmayan, doğru ekim metoduyla ekilmiş, yabancı ot mücadelesi yapılmış ve köyün genel yapısını temsil edebilecek parsellerin belirlendiğini ve uydu sistemi üzerinden koordinatlarıyla kaydedildiğini, daha sonra köyü temsil eden bu parsellerde olgunlaşmanın gerçekleşip dane nem oranının hasat uygunluğuna geldiği hasat döneminde, örnekleme metoduyla başaklar alındığını, bu başakların danelenmesi ve tartılması ile verim tespitlerinin yapıldığını, bu kapsamda Devlet Destekli Köy Bazlı Kuraklık Verim Sigortası ile belirlenen ürünlerin köy genelinde doğrudan neden olacağı verim kaybının, tespit edilen köyün eşik verim değerine kadar teminat altına alındığını, poliçenin ilgili yılı için köyün gerçekleşen verim ortalamasının, köyün eşik verim değerinin altında kalması durumunda köyde bulunan tüm sigortalı üreticilerin tazminat almaya hak kazandığını, parsele özgü verim kayıplarının dikkate alınmadığını, 2021 yılında... ili Gölbaşı İlçesi Karaali Merkez Mahallesi'ndeki arpa ürününde yapılan arazi tespitlerine göre, dekar başına gerçekleşen verim ortalamasının 134 kg ve tazminata esas verimin de 111 kg olarak belirlendiğini, bu doğrultuda sigortalıya 15706760 nolu poliçe için 10.09.2021 tarihinde 5.773,06 TL, 15706810 nolu poliçe için 10.09.2021 tarihinde 10.594,07 TL, 15706836 nolu poliçe için 10.09.2021 tarihinde 417,73 TL hasar tazminatı ödendiğini, 2021 yılında... ili Gölbaşı İlçesi Karaali Merkez Mahallesi'ndeki belirlenen parsellerde yapılan gözlem ve incelemeler neticesinde Karaali Merkez Mahallesi'nde yapılan incelemeler, alınan örnekler ve ortalama verim hesabına mesnet değerlerin eksper raporunda belirtildiğini, yapılan incelemelerin tarih ve koordinat bilgisi içeren fotoğraflarla kayıt altına alındığını, Karaali Merkez Mahallesi için ilan edilen ve poliçede belirtilen eşik verim değerinin 245 kg/da olduğunu, köyün gerçekleşen verim ortalaması köyün eşik verim değerinden düşük olduğundan sigortalıya hasar tazminatı ödendiğini, Karaali Yazlık Mahallesi için ilan edilen ve poliçede belirtien eşik verim değerinin 245 kg/da olduğunu, köyün gerçekleşen verim ortalaması köyün eşik verim değerinden düşük olduğundan sigortalıya hasar tazminatı ödendiğini, Talep sahibinin ... Sigortaları Havuzu Eksperlerinin yaptığı tespitler yerine İlilçe ... Müdürlüklerinin belirlediği hasar oranlarının kabul edilmesi talebinin kabulü mümkün olmadığını, Yapılan işlemlerde hiçbir hata bulunmadığını, davacının talebinin poliçe teminatı dışında kazanç sağlayarak sebepsiz zenginleşmeye yönelik olduğunu, parsele özgü verim düşüşlerinin poliçe teminatı dışında olduğunu, Davacının eksperlerin yaptığı tespitler yerine illilçe ... ve Orman Müdürlüklerinin belirlediği hasar oranlarının kabul edilmesi gerektiği iddiasının mevzuata aykırı olduğunu, Devlet Destekli Köy Bazlı Kuraklık Verim Sigortası Genel Şartlarında hasar tazminatının hesaplanmasına referans parsellerde ... sigortaları havuz eksperinin belirlediği verimin esas alındığını, ... Sigortaları Havuzu adına görevlendirilen eksperlerin yaptığı tespitler dışında yapılacak verim tespitlerinin dikkate alınmayacağını, Sadece ... sigortaları mevzuatında değil, sigortacılık mevzuatında risk inceleme ve hasarın miktarını, nedenlerini ve niteliklerini belirlemek üzere uzmanlıkları teyit ve tespit edilmiş olan bağımsızlıkları ve tarafsızlıkları kanun ve yönetmeliklerle düzenlenen eksperlerin görevlendirileceğinin düzenlendiğini, ilçe hasar tespit komisyonları/ ... ve orman müdürlüklerinin ... sigortaları kapsamında hasar inceleme yetkisinin bulunmadığını ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.
... Sigortaları Havuz İşletmesi A.Ş.'ye, ... Vergi Dairesi Başkanlığı'na, ... Ticaret Odası Başkanlığı'na müzekkere yazıldığı görüldü.
Mahkememizce Ziraat Mühendisi Bilirkişi .... ve Hukukçu Bilirkişi ... 'dan oluşan heyetten 10/11/2022 tarihinde bilirkişi raporu aldırılmıştır.
Dava, ilçe bazlı kuraklık verim sigorta poliçelerine dayalı tazminat istemine ilişkindir.
Devlet Destekli İlçe Bazlı Kuraklık Sigortası poliçeleri ve ekleri, müzekkere cevapları, bilirkişi raporu ile getirtilmesi gerekli tüm deliller dosyaya celp edilmiştir.
Davacı adına düzenlenen 15706760, 15606780, 15606810 ve 15706836 nolu poliçelerin; ...Sigorta A.Ş. adına Karaali ... Kredi Kooperatifi aracılığı ile düzenlendiği ve TARSİM Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası kapsamında 5363 sayılı ... Sigortaları Kanunu, ... Sigortaları Uygulama Yönetmeliği, Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası Genel Şartları ile Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası Tarife ve Talimatları hükümlerine uygun olduğu, 15606760 nolu poliçenin 09.02.2021 saat 12.00 ile 21.08.2021 saat 12.00 arasında geçerli olduğu, ... İli Gölbaşı İlçesi Karaali Merkez Mahallesi'nde 1001-1250 m. aralığındaki rakımda bulunan 30,598 da alanı olan 122510 ada 24 parsel olduğu, sigortalı ürünün arpa, çeşidinin Tarm92 olduğu, 15706810 nolu poliçenin 09.02.2021 saat 12.00 ile 21.08.2021 saat 12.00 arasında geçerli olduğu, ... İli Gölbaşı İlçesi Karaali Merkez Mahallesi'nde 1001-1250 m. aralığındaki rakımda bulunan 56,150 da alanı olan 122558 ada 3 parsel olduğu, sigortalı ürünün arpa, çeşidinin Tarm92 olduğu, 15706836 nolu poliçenin 09.02.2021 saat 12.00 ile 21.08.2021 saat 12.00 arasında geçerli olduğu, ... İli Gölbaşı İlçesi Karaali Merkez Mahallesi'nde 1001-1250 m. aralığındaki rakımda bulunan 2,214 da alanı olan 122515 ada 21 parsel olduğu, sigortalı ürünün arpa, çeşidinin Tarm92 olduğu, 15606780 nolu poliçenin 09.02.2021 saat 12.00 ile 21.08.2021 saat 12.00 arasında geçerli olduğu, ... İli Gölbaşı İlçesi Karaali Yazlık Mahallesi'nde 1001-1250 m. aralığındaki rakımda bulunan 27,925 daalanı olan 122546 ada 135 parsel olduğu, sigortalı ürünün arpa, çeşidinin Tarm92 olduğu, Tarlanın 15.10.2020 tarihinde ekilerek, 245,00 kg/dekar köy eşik verimi ve 1,70 TL/kg birim fiyat üzerinden sigortalandığı, Ürünlerin kuraklık, don, sıcak rüzgar, sıcak hava dalgası, aşırı nem, aşırı yağış sonucu oluşacak hasarlara karşı dava konusu poliçe teminatı kapsamında olduğu anlaşılmıştır.
Tazminat ödemelerinin poliçe özel ve konuya ilişkin sigorta genel şartlarına göre belirlenip yapılması gerektiği izahtan varestedir. Dava konusu sigorta poliçelerinde ve bu poliçelerin eki niteliğindeki 2018 yılına ait “Devlet Destekli İlçe Bazlı Kuraklık Verim Sigortası Genel Şartları”nın sigortanın konusuna ilişkin A.1.maddesinde; sigortalının poliçede belirtilen parseline özgü verim kayıp taleplerinin dikkate alınmayacağı belirtilmiş, A.3.1.c maddesinde ise; tazminat hesabına esas teşkil eden ilçenin gerçekleşen verim ortalaması, ilgili yılın hasat döneminde ... sigortaları havuz eksperleri tarafından ilçenin referans parsellerinde belirlenen verimlerin ortalaması olarak tanımlanmıştır. Ayrıca aynı maddenin (ç) bendinde referans parsellerin havuz eksperleri tarafından belirleneceği, A.3.2.2. maddesinde de tazminat hesabında referans parsellerde belirlenen verimin esas alınacağı, eksperlerin yaptığı tespitler dışında yapılacak verim tespitlerinin dikkate alınmayacağı açıklanmış olup, referans parsellere yönelik işbu hükümler Genel Şartların B.3.maddesinde “Verim Tespiti” başlığı altında yer verilen açıklamalarla bir kez daha vurgulanarak hükme bağlanmıştır.
Mahkememizce bilirkişi heyeti tarafından dosya üzerinden rapor aldırılmıştır.
Mahkememizce Ziraat Mühendisi Bilirkişi Ünal Koçak ve Hukukçu Bilirkişi Çetin Arslan'dan oluşan heyetten 10/11/2022 tarihinde aldırılan bilirkişi raporunda özetle; Eksper tarafından tekniğine uygun olarak yapılan örnekleme ve verim tespit yöntemi ile referans parsellerde ekimden hasada kadar yapılan gözlemler ve tespitler sonucunda arpa ürünü için 2021 yılında... ili Gölbaşı İlçesi Karaali Merkez Mahallesi'nde gerçekleşen verim ortalaması 134 kg/da, ilçenin eşik verim değeri 245 kg/da olarak tespit edildiğinden, 2021 yılı dekara verim değeri eşik verim değerinden daha düşük olduğu için verim kaybı tespit edildiğinden anılan - poliçe için de sigortalıya 10.09.2021 tarihinde, 15706760 nolu poliçe için, ( 245,0 kg/da — 134,0 kg/da ) x 1,70 TL/kg x 30,598 da= 5.773,06 TL 15706810 nolu poliçe için, ( 245,0 kg/da — 134,0 kg/da ) x 1,70 TL/kg x 56, 150 da =10.594,07 TL 15706836 nolu poliçe için, ( 245,0 kg/da — 134,0 kg/da ) x 1,70TLkgx 2,214da- = 417,73TL hasar tazminatı ödendiğini, Eksper tarafından tekniğine uygun olarak yapılan ömekleme ve verim tespit yöntemi ile referans parsellerde ekimden hasada kadar yapılan gözlemler ve tespitler sonucunda arpa ürünü için 2021 yılında... ili Gölbaşı İlçesi Karaali Merkez Mahallesi'nde gerçekleşen verim ortalaması 129 kg/da, ilçenin eşik verim değeri 245 kg/da olarak tespit edildiğinden, 2021 yılı dekara verim değeri eşik verim değerinden daha düşük olduğu için verim kaybı tespit edildiğinden anılan poliçe için de sigortalıya 10.09.2021 tarihinde,(Eşik Verim - Gerçekleşen Köy Verimi) x Ürün Fiyatı x Alan (245,0 ka/da — 129,0 kg/da ) x 1,70 TL/kg x 27,925 da = 5.506,33 TL hasar tazminatı ödendiğini, Sigortalı tarafın fazlaya ilişkin taleplerinin, Devlet Destekli Köy Bazlı Kuraklık Verim Sigortası Genel Şartları, Devlet Destekli Köy Bazlı Kuraklık Verim Sigortası Tarife ve Talimatları ile poliçe şartlarına aykırı olduğunu rapor etmişlerdir.
Deliller değerlendirilmiştir.
Somut olayda, taraflar arasında imzalanan poliçe hükümleri, poliçenin atıfta bulunduğu genel şartlar ve genel şartlar uyarınca tazminat hesabında esas alınacak ilçenin gerçekleşen verim ortalamasının her yıl hasat döneminde ... Sigortaları Havuzu tarafından belirlenen referans parsellerde yapılan tespitler sonucunda belirleneceği, davacının itirazlarının aksine bu konuda il veya ilçe ... ve Orman Müdürlüğüne verilen bir görev ve yetki bulunmadığı, 2021 yılında... Gölbaşı ilçesi Karaali Merkez Mahallesinde belirlenen parsellerde yapılan gözlem ve incelemeler neticesinde gerçekleşen verim ortalamasının 134 kg/da olduğunun tespit edildiği, Karaali Merkez Mahallesi için ilan edilen ve poliçede belirtilen eşik verim değerinin 245 kg/da olduğu, mahallenin gerçekleşen verim ortalaması mahallenin eşik verim değerinden düşük olduğundan sigortalılara arpa ürünü için hasar tazminatı ödemesinde bulunulduğu, buna göre davacıya da 15706760 sayılı poliçe için 5.773,06-TL, 15706810 sayılı poliçe için 10.594,07-TL ve 15706836 sayılı poliçe için 417,73-TL ve 15706780 sayılı poliçe için 5.506,33-TL için hasar tazminatı ödendiği, davacının ödenmeyen sigorta tazminatı olduğundan bahisle açmış olduğu eldeki davası yerinde olmadığı anlaşıldığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davacının davasının REDDİNE,
2-Alınması gerekli 80,70-TL.harç başlangıçta peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davalı kendini vekil ile temsil ettirdiklerinden karar tarihi itibarıyla geçerli AÜT gereğince 100,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-HMK 333 maddesi gereğince yatırılan gider avansından kalanın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
6-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki saatlik ücret tutarı karşılığı 1.320,00-TL ticari arabulucu ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
İlişkin, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/12/2022
Katip ...
✍e-imzalıdır
Hakim ....
✍e-imzalıdır