T.C. ...12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/733 Esas - 2023/58
T. C.
A N K A R A
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR
ESAS NO: 2022/733 Esas
KARAR NO: 2023/58
HAKİM ...
KATİP:...
DAVACI :...
DAVALI : ....
DAVA: Hizmet Alım Sözleşmesi Nedeniyle Tespit
DAVA TARİHİ: 15/09/2022
KARAR TARİHİ: 09/02/2023
GEREKÇELİ KARARIN YAZIM TARİHİ : 14/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan Hizmet Alım Sözleşmesi Nedeniyle Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirket ile ... Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü arasında 131 numaralı ... Acil Durum ihbar Hattı Çağrı Merkezi Hizmet Alımına dair 2021/825305 ihale kayıt numaralı ile 31/01/2022 tarihli sözleşme bulunduğunu, sözleşme gereğince müvekkil şirket gelen çağrılara cevap verilmesi, geri dönüşünün yapılması, vs. Şeklinde personel temin etmiş ve çalıştırdığını, konuyla ilgili teknik şartnamenin "işin kapsamı ve tanımı" başlıklı 2. Maddesinde detaylı düzenlemeler yer aldığını, müvekkil şirketin yapmış olduğu işin her ne kadar çağrı hizmet merkezi hizmet alımına ilişkin iş olarak gözükse de, esasen personel çalıştırmaya davalı bir iş olduğunu, personele dayalı işbu hizmette, işçiler mesailerine dayalı olarak çalıştığını, teknik şartnamede de konuyla ilgili düzenlemeler yer aldığını, personellere günlük/aylık puantajları düzenlenerek gerekli bordrolar oluşturularak hakedişleri yapıldığını, yapılan işin çağrı hizmeti işi olarak değerlendirilmesi neticesinde idarece bu hususta fiyat farkı verilip verilmeyeceği bilgilerinin taraflarına bildirilmesi 11/05/2022 tarihli yazı ile talep edildiğini, ancak idareye yapılan başvuruya ilişkin verilen E-96185572-151.01-160921 sayılı ve 30.05.2022 tarihli cevabi yazıda taleplerinin reddedildiğini, bu hususta 18. İdare Mahkemesi 2022/1279 Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını ancak mahkemece bu hususta uyuşmazlığın görüm ve çözümü adli yargının görev alanı kapsamında olduğu dikkate alındığında davanın görev yönünden reddi gerektiği sonucuna ulaşıldığını, adli tatil olması sebebiyle 08.09.2022 tarihi itibariyle karar kesinleştiğini, bu ret işlemi açıkça hukuka ve mevzuata aykırı olduğunu belirterek; davanın kabulü ile davalı idarece müvekkilin yapmış olduğu fiyat farkı talebine ilişkin yapılan başvurunun reddine dair E-96185572-151.01-160921 sayılı ve 30.05.2022 tarihli talebin reddine ilişkin işlemin hukuka, mevzuata ve sözleşmeye aykırı olduğunun tespiti ile fiyat farkı verilmesinin gerektiğinin tespitine karar verilmesine, yargılamanın duruşmalı yapılarak yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın İş Mahkemeleri görev alanına girdiğinden görev itirazlarının bulunduğunu, dava konusu edilen sendikal haklardan kaynaklanan fiyat farkının istenebileceği, hesap edilebileceği işçi sendikası ile işveren sendikası arasında asal koşullarda bağıtlanan bir Toplu İş Sözleşmesi yada Yüksek Hakem kurulu kararı olmadığını ve davanın açılmasınında hukuki yarar olmadığını, zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, müvekkili idarenin KİT olması sebebiyle personel çalıştırmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında çalıştırılan taşeron firma personeli hali hazırda sürekli işçi kadrolarına geçirilmediğini, müvekkilinin davacının belirttiği mevzuat kapsamında olmadığını, müvekkilinin kamu kurum ve kuruluşlarında ait iş yerlerinde hizmet alımı kapsamında çalışan alt işveren işçilerin toplu iş sözleşmesinde belirlenen ücret ve sosyal haklardan kaynaklanan bedel artışı kadar idarede fiyat farkının ödenebilmesi için bazı durumların gerçekleşmiş olmasının gerektiğini, çağrı merkezi hizmetlerine ilişkin alımlar personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilemeyeceğini, dava konusu Çağrı merkezi hizmet alımı işi için 4734 sayılı Kamu İhale Kanunun 62. Maddesinin 1. fıkrasının (e) bendi kapsamında belirtilen personel çalıştırılmasına daya işlerden olmadığını, toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan fiyat farkının istenebileceği dava konusu 131 numaralı ... Acil Durum İhbar Hattı Çağrı Merkezi Hizmet Alımı kapsamında yasanın aradığı koşullarda bağıtlanan toplu iş sözleşmesinin de olmadığını ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.
...5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 21/09/2022 tarih ve 2022/420 esas ve 2022/365 karar sayılı görevsizlik kararı gereğince dosya mahkememize tevzi edilmiş olmakla, dosyanın mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydı yapılarak yargılamaya devam olunduğu anlaşılmıştır.
Dava, taraflar arasında düzenlenen hizmet alım sözleşmesine bağlı olarak tespit istemlidir.
131 numaralı ... Acil Durum İhbar Hattı Çağrı Merkezi Hizmet Alımına ait Sözleşme sureti ve diğer belgeler dosyada mevcuttur.
Davacı vekili, dava dilekçesinde yapılan sözleşmenin çağrı hizmeti alım işi niteliğinde olmadığı, personel çalıştırmaya dayalı hizmet alım işi olduğu, bu nedenle çalışan personelin sendikal haklarından kaynaklı maddi farkın sözleşme uyarınca davalıdan tahsili gerektiği, bu nedenle davalı kuruma yapılan başvurunun reddedildiği belirtilerek başvurunun reddine dair işlemin hukuka aykırı olduğunun ve fiyat farkı verilmesi gerektiğinin tespiti talep edilmiştir.
Tespit davaları, bir hakkın veya hukuki ilişkinin var olup olmadığının tespitine ilişkin davalar olup, davacının bir hakkın veya hukuki ilişkinin var olup olmadığının hemen tespit edilmesinde hukuki bir yararının bulunması dava şartı niteliğindedir. Yani davacı bu davayı açmakta hukuken korunmaya değer güncel bir yararı bulunması gerekli olup, bir hukuki ilişkinin hemen tespit edilmesinde hukuki yararın bulunması şu üç şartın varlığına bağlıdır.
1-Davacının bir hakkı veya hukuki durumu hale hazır bir tehlike ile tehdit edilmiş olması,
2-Bu tehdit nedeniyle davacının hukuki durumunun tereddüt içinde olması ve bu husus davacıya zarar verilebilecek nitelikte bulunması,
3-Yalnız kesin hüküm yetkisine sahip olup, icraya konulamayan tespit hükmünün bu tehlikeyi ortadan kaldırmaya elverişli nitelikte olmasıdır. (Prof. Dr. Baki Kuru Medeni Usul Hukuku Ders Kitabı 23. Baskı ...2012)
Dava şartı olan hukuki yarar davanın açıldığı ana göre tespit edilir. Bundan dolayıdır ki davanın açıldığı anda noksan olan hukuki yararın sonradan tamamlanması da mümkün değildir. Mahkemenin koşullarını taşımayan bir belirsiz alacak davasındaki hukuki yarar noksanlığını gidermesi ve davayı başka bir davaya dönüştürmesi için davacıya süre vermesi söz konusu olamaz.
Somut olayda, davacının fiyat farkı verilmesi istemli olarak açabileceği bir davada eldeki davaya konu edilen hukuka aykırılık isteminin ön sorun olarak tartışılıp çözümlenebileceği, dolayısıyla davacının tespitini talep ettiği hususların eda davasında her zaman ileri sürülmesinin mümkün olduğu, davacının eldeki davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığı anlaşıldığından davanın HMK 114/1-h bendi ve HMK 115/2 gereğince usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının 6100 sayılı HMK'nin 114/1-h uyarınca usulden reddine,
2-Alınması gereken 179,90-TL harçtan peşin alınan 80,70-TL harcın mahsubu ile bakiye 99,20-TL'nin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davalı kendini vekil ile temsil ettirdiklerinden karar tarihi itibarıyla geçerli AÜT gereğince 9,200,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-HMK 333 maddesi gereğince yatırılan gider avansından kalanın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
İlişkin, taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ...Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.09/02/2023
Katip...
✍e-imzalıdır
Hakim ...
✍e-imzalıdır