T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/775 Esas - 2023/644
T.C.
...
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/775 Esas
KARAR NO: 2023/644
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
DAVA: Rücuen Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 18/11/2022
KARAR TARİHİ: 08/11/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 24/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan Rücuen Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
TALEP :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalılar arasında .... İşine ilişkin hizmet alım sözleşmeleri yapıldığını, bu hizmet sözleşmeleri kapsamında davalıların istihdam ettiği dava dışı işçi ... tarafından açılan dava sonucunda davacı tarafından icra dosyasına toplam 65.740,37 TL ödeme yapıldığını, davalıların bu ödemeden sorumlu olduğunu beyanla, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla (2.903 lehe vekalet ile 2.237,19 TL stopaj ödemesi mahsubu dikkate alınarak) 65.740,37 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini dava ve talep etmiştir.
CEVAP:
Davalılardan ... Yatırım Holding Anonim Şirketi davaya cevap dilekçesinde esasa ilişkin olarak özetle, taraflar arasındaki sözleşmede talep edilen bedelle ilgili bir fiyatlandırma bulunmadığını, davacının talep ettiği miktarlardan kendisinin sorumlu olacağını, kabul anlamına gelmemek üzere davacının dava tarihinden itibaren faiz talep edebileceğini beyanla haksız davanın reddini talep etmiştir.
Davalılardan ...Özel Güvenlik, Danışmanlık, Eğitim, Alarm Cihazları ve Sistemleri Ticaret Limited Şirketi ve ...Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi 31/01/2023 UYAP kayıt tarihli beyan dilekçelerinde, davacı ile aralarındaki sözleşmede kıdem tazminatına ilişkin düzenleme bulunmadığını, davacının asıl işveren olduğu ve işen çıkarma talimatlarını davacının verdiğini bu nedenle kusur incelemesi yapılması gerektiğini beyanla haksız davanın reddini talep etmiştir.
H U K U K İ N İ T E L E N D İ R M E - G E R E K Ç E :
Dava, hizmet sözleşmesi kapsamında ödenen işçilik alacaklarının davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Uyuşmazlık : Dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarından, davalıların sorumlu olup olmadıkları, varsa sorumluluk miktarı noktalarında toplanmaktadır.
Dava konusu olayda davacı ile davalı arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi mevcut olup, davalı alt işveren asıl işverenle birlikte işçilere karşı müteselsilen sorumludur.
... , sayılı 16.01.2023 tarihli ilamında, "Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. Sözleşme uyarınca işçilerin ücretlerinden hizmet veren yüklenici sorumludur. Bu husus sözleşmede açıkça belirtilmiş olmasa dahi bu husus işçilerin yüklenici tarafından çalıştırılıyor olmasının doğal sonucudur. Buna göre, sözleşmede açıkça düzenleme olsun veya olmasın hizmet alım sözleşmelerinde yüklenicilerin çalıştırdığı işçilere ilişkin işçilik alacaklarından sorumlu olduklarının kabulü gerekirken mahkemece işçi alacaklarından sorumluluğa ilişkin sözleşmede hüküm bulunduğundan hareketle davalı yüklenicinin sorumluluğuna gidilmiş olması doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiş ise de; karar sonucu itibariyle doğru olduğundan ve yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden hükmün HUMK’nın 438/son maddesi gereğince gerekçesi değiştirilerek onanması gerekmiştir." denilmiş olup, emsal kararda da belirtildiği üzere sözleşmede açık hüküm olmasa da işçilik alacaklarından yüklenicinin kendi dönemi ile sınırlı olarak tamamından sorumlu olması işçilerin yüklenici tarafından çalıştırılıyor olmasının doğal sonucu olması nedeniyle, davalı ... .. A.Ş yönünden kendi dönemi ile sınırlı olarak kıdem tazminatı ve fer'ilerinin tamamından sorumlu olması gerekir. Yarı yarıya sorumlu tutulması doğru olmamıştır.'' gerekçesi ile bozma kararı vermiştir.
Ödemeye esas mahkeme ilamı: dava dışı işçi tarafından 04/07/2019 tarihinde açılan davada tarafların, davacı ... ile davalı ... Genel Müdürlüğü ve ... Koruma ve Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi olduğu, davada işçinin kıdem ve ihbar tazminatını talep ettiği, Isparta İş Mahkemesi'nde açılan davada verilen 2019/331 Esas, 2021/706 Karar sayılı kararın istinafı üzerine yapılan yargılama sonunda Antalya BAM 10. Hukuk Dairesinin 24/01/2022 tarihli, 2022/288 E. 2022/136 K. Sayılı İlamı ile kaldırılarak;
"Davanın KISMEN KABULÜ ile,
1-23.920 TL net kıdem tazminatı alacağının akdin fesih tarihi olan 12/10/2017 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-4.450 TL net ihbar tazminatının dava tarihi olan 04/07/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı şirketten alınarak davacıya ödenmesine, davalı Devlet Hava Meydanları İ. Genel Müdürlüğü yönünden ve fazlaya ilişkin istemin reddine, karar verildiği, İlamın icrası üzerine Antalya İcra Dairesinin Dosya No : 2021/203428 sayılı dosyasına 10/03/2022 tarihinde davacı tarafından 61.959,18 TL yatırıldığı görülmüştür.
Dosyaya birden fazla sözleşme ve teknik şartname sunulmuştur.
Bunlardan Sözleşme Eki Teknik Şartname 10.11'de, "Yüklenici, istihdam ettiği Özel Güvenlik personelinin işçilerin; İş Kanunu, SSK Mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenen uygulamalar, tüm hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusudur. Personelin 4857 sayılı İş Kanunu ve ilgili yönetmeliklerden doğan tüm ekonomik ve sosyal haklarını yerine getirmekle yükümlüdür. Yüklenici tarafından istihdam edilen Özel Güvenlik personeline ilişkin herhangi bir sorumluluk ...’ne yüklenemez." düzenlemesine yer verildiği görülmüştür.
Sözleşme Eki Teknik Şartname 10.20'de, "Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin Altıncı Bölümünde belirlenmiş olup, Yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür. Yüklenicinin istihdam ettiği personelin; İş Kanunu, SGK Mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenen uygulamalar, tüm hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusu da Yüklenicidir. Yüklenici tarafından istihdam edilen personele ilişkin herhangi bir sorumluluk ...’ne yüklenemez." düzenlemesine yer verildiği görülmüştür.
Dosya hesap bilirkişine tevdi edilmiş bilirkişi raporunda İlamdan doğan sorumluluk56.056,66 TL olarak hesaplanmış, Davacı ..., icra dosyasına daha fazla (58.706,74 TL) ödeme yaptığı belirtilmiştir.
Rücu miktarının hesabında "...kıdem tazminatı bakımından yüklenicilerin kendi çalıştırdıkları dönemle sorumlu olacakları, ihbar ve yıllık izin ücretlerinden son işverenin sorumlu olacağı,..." ilkesi benimsenmiştir.
Bu şekilde yapılan hesaplama sonucu; Davacının dava dışı işçiye ödediği kıdem tazminatını rücu edebileceği düşünülebilir ise, rücuya esas miktarın;
Ödeme tarihi süre Rücuya esas miktarı
Has 10.03.2022 260 4.704,56 TL
Ulusoy10.03.2022 1185 21.441,94 TL
...10.03.2022 1095 19.813,44 TL
...10.03.2022 284 5.138,83 TL olarak hesap edilmiştir.
Somut olayda davacı ..., ilamda ihbar tazminatından sorumlu tutulmamıştır. İlamda ihbar tazminatı doğrudan davalılardan ...... Ltd. Şti. üzerine bırakıldığı için hesaplamaya dahil edilmemiştir.
Davacı vekili ve Davalılardan ...Özel Güvenlik... Ltd. Şti. ve ...Özel Güvenlik... Ltd. Şti. Vekili bu hesaplamaya itiraz etmiş bilirkişiden ek rapor alınmış ek raporda CD içindeki sözleşme ve teknik şartnameler incelenmiş Kök Rapor sonucunu değiştirir mahiyette olmadığı belirtilmiştir.
Davacı ayrıca, 2.903,00 TL lehe vekalet ile 2.237,19 TL stopaj ödemesi mahsubunun dikkate alınmasını talep etmekte ise de, bilirkişi raporunda bu talep dava dışı işçiye ödenen vekalet ücreti ile bu ücretten doğan stopaj ödemesi dava dışı işçi yararına hükmedilen vekalet ücreti içinde olup mükerreren ödenmesi halinde davalılara rücu mümkün değildir. Daha açık deyişle, bu miktarlar kıdem tazminatı yönünden hesaplanan ilamdan doğan sorumluluk olan 56.056,66 TL içinde yer almaktadır. Şeklinde değerlendirilmiş bu değerlendirme hükme esas alınmıştır.
Davacının ilama dayalı olarak dava dışı işçiye ödediği kıdem tazminatını davalı yüklenicilerin teknik şartnamelerde belirtildiği şekilde işçilik alacaklarından sorumlu oldukları kabul edilerek davalılardan kendi dönemleri ile sorumlu olacakları kabul edilerek bilirkişi raporundaki SGK hizmet dökümüne göre yapılan hesaplama hükme esas alınarak dava kısmen kabul edilmiştir.
Yargılama giderleri hesabında, davalıların yalnızca ilamdaki kıdem tazminatından kendi dönemleri ile sorumlu oldukları kabul edilen miktar üzerinden orantısal olarak davacı yararına vekalet ücreti takdir edilmiş, reddedilen miktarın içinde davalılar arasında yer almayan dava dışı işçinin 274 gün sigortalı olarak çalıştığı ... ... Ticaret Ltd. Şti.'nin yer almaması sebebiyle bu işverene isabet eden miktar düşülerek bilirkişi raporundaki hesaba göre BAM ilamına göre ödenmesi gereken 56.056,66 TL olduğu, davacının 58.706,74 TL ödediği, fazladan talep ettiği 2.650,08 TL için kendini vekille temsil eden davalılar lehine vekalet ücreti takdir edilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Açılan davanın KISMEN KABULÜNE
Davacı tarafından yapılan ödemenin;
4.704,56 TL sinin davalı ...Özel Güvenlikten ödeme tarihi olan 10/03/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline,
21.441,94 TL sinin davalı ...Özel Güvenlikten ödeme tarihi olan 10/03/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline,
19.813,44 TL sinin davalı ... Yatırımdan ödeme tarihi olan 10/03/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline,
5.138,83 TL sinin davalı ... Koruma ve Güvenlik Hizmetlerinden ödeme tarihi olan 10/03/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline,
2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 3.490,56 TL harçtan, dava açılışında alınan 1.122,69 TL peşin harcın düşülmesi ile eksik alındığı anlaşılan 2.367,87 TL harcın 218,01 TL'sinin davalı ...Özel Güvenlik ... Ltd. Şti'den, 993,59 TL'sinin ...Özel Güvenlik ... Ltd. Şti.'den, 918,14 TL'sinin davalı ... Yatırım Holding A.Ş.'den, 238,13 TL'sinin davalı ... Koruma ve Güvenlik Hizmetleri ... Ltd. Şti.'den ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
3) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 1.600,00 TL arabuluculuk ücretinin, 356,35 TL'sinin DAVACIDAN; davalılardan alınması gereken 1.243,65 TL'nin 114,50 TL'sinin davalı ...Özel Güvenlik ... Ltd. Şti'den, 521,86 TL'sinin ...Özel Güvenlik ... Ltd. Şti.'den, 482,23 TL'sinin davalı ... Yatırım Holding A.Ş.'den, 125,06 TL'sinin davalı ... Koruma ve Güvenlik Hizmetleri ... Ltd. Şti.'den ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
4) Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 80,70 TL başvurma harcı, 500,00 TL bilirkişi ücreti, 463,50 TL posta gideri, toplamı 1.044,20 TL'nin davanın kabul oranı dikkate alınarak hesaplanan 811,64 TL'si ile dava açılışında alınan 1.122,69 TL peşin harç toplamından oluşan 1.934,33 TL yargılama giderinin 178,08 TL'sinin davalı ...Özel Güvenlik ... Ltd. Şti'den, 811,68 TL'sinin ...Özel Güvenlik ... Ltd. Şti.'den, 750,04 TL'sinin davalı ... Yatırım Holding A.Ş.'den, 194,53 TL'sinin davalı ... Koruma ve Güvenlik Hizmetleri ... Ltd. Şti.'den ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
5) Davacının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin 1.648,01 TL 'sinin davalı ...Özel Güvenlik ... Ltd. Şti'den, 7.511,15 TL'sinin ...Özel Güvenlik ... Ltd. Şti.'den, 6.940,69 TL'sinin davalı ... Yatırım Holding A.Ş.'den, 1.800,15 TL'sinin davalı ... Koruma ve Güvenlik Hizmetleri ... Ltd. Şti.'den ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
6) Davalılar ...Özel Güvenlik ... Ltd. Şti' , ...Özel Güvenlik ... Ltd. Şti., ... Yatırım Holding A.Ş'nin yargılamada kendilerini vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 2.650,08 TL vekalet ücretinin DAVACIDAN ALINARAK adı geçen davalılara verilmesine,
7) Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak YATIRANLARA İADESİNE,
İlişkin, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/11/2023
"Bu Evrak 5070 Sayılı Kanun Hükümlerine Göre UYAP Sistemi Üzerinden Elektronik Olarak İmzalanmıştır."