T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2023/177 Esas - 2023/354
T. C.
A N K A R A
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR
ESAS NO: 2023/177 Esas
KARAR NO: 2023/354
H
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 15/11/2018
KARAR TARİHİ: 15/06/2023
GEREKÇELİ KARARIN YAZIM TARİHİ : 19/06/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde: müteveffa ...'in 22/09/2018 tarihinde ... plakalı araçlar arasında meydana gelen trafik kazasında vefat ettiğini, davacı ... ’in desteğin eşi, diğer davacıların ise çocukları olup, zarar gören 3. kişi konumunda bulunduklarından ve müteveffadan maddi yönden düzenli ve eylemli bir yardım aldıklarından destekten yoksun kalma tazminatı talep etme yetkisini haiz olduğunu, kazanın gerçekleşmesinde müteveffanın herhangi bir kusurunun bulunmadığını, destek kusurlu olsa dahi kusurun davacılara yansıtılmasının mümkün olmadığını belirterek ...'in destekten yoksun kalma maddi zararlarına mahsuben şimdilik 50.000,00-TL, ... için şimdilik 10.000,00-TL, ... için şimdilik 10.000,00-TL, toplamda 70.000,00-TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihi olan 08.11.2018'den itibaren hesaplanacak artan oranlardaki avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş; 28.08.2020 tarihli bedel artırım dilekçesi ile davacı ... için toplam 351.132.58-TL, davacı ... için toplam 40.011.69-TL, davacı ... için toplam 89.752.26-TL destek tazminatının davalılardan tahsilini istemiştir.
Davalı ...Sigorta A.Ş. Vekili cevap dilekçesinde; kazada hayatını kaybeden desteğin çocukları için yetiştirme indirimi, desteğin eşi için de evlilik indirimi talep ettiklerini, desteğin eşi henüz 36 yaşında olduğundan evlenme ihtimalinin çok yüksek olduğunu, dava şartının yerine getirilmediğini ve temerrüde düşürülmediklerini, dava şartının yerine getirilmemesi sebebiyle (eksik belge) davanın reddine, esas incelemesine geçilmesi halinde davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş.'ye usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen davaya cevap dilekçesi vermediği görüldü.
Davacılar vekilinin talep arttırım ve ıslah dilekçelerinin davalılara usulüne uygun tebliğ edildiği görülmüştür.
Mahkememizden verilen 17/09/2020 tarih ve 2018/814 Esas 2020/430 sayılı kararı, ... BAM 26. Hukuk Dairesinin 23/02/2023 tarih ve 2020/1937 esas ve 2023/127 sayılı kararı ile kaldırılmış olup, dava mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılıp, yargılamaya devam olunduğu görülmüştür.
... Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi'nin ilamı sonrası Aktüerya Bilirkişi Funda Karaman'dan 08/05/2023 tarihinde bilirkişi raporu aldırılmıştır.
Dava, davalı sigorta şirketince ZMMS poliçesi ile sigortalanan araçların karıştığı trafik kazası neticesi ...'in vefatı sonucu ölümlü kaza nedeni ile davacılar tarafından davalılar aleyhine açılan maddi tazminat (destek) istemine ilişkindir (2918 sayılı KTK m. 85,91,97, 109, 110 vd; TBK m. 53 vd).
Trafik kazası tespit tutanağı, ceza dosyası, ZMMS poliçe örneği, hastane kayıtları, SGK yazı cevabı, tarafların sosyal ekonomik araştırma müzekkere cevapları, bilirkişi raporu ve diğer belgeler dosyada mevcuttur.
Davalılardan ...Sigorta A.Ş. tarafından tanzim olunan ZMMS poliçesinin incelenmesinde; kazaya karışan 18 A 0036 plakalı aracın ZMMS poliçesi ile kaza tarihini de kapsar şekilde 22/03/2018-22/03/2019 tarihleri arasında davalı sigorta şirketine sigortalı olduğu, kişi başına ölüm/sakatlık bedelinin360.000,00TL olarak belirlendiği,
Davalılardan ... Sigorta A.Ş. tarafından tanzim olunan ZMMS poliçesinin incelenmesinde; kazaya karışan 18 DZ 757 plakalı aracın ZMMS poliçesi ile kaza tarihini de kapsar şekilde 07/08/2018-07/08/2019 tarihleri arasında davalı sigorta şirketine sigortalı olduğu, kişi başına ölüm/sakatlık bedelinin360.000,00TL olarak belirlendiği anlaşılmıştır.
Mahkememizden verilen 17/09/2020 tarih ve 2018/814 Esas 2020/430 sayılı kararının istinaf edilmesi üzerine ... BAM 26. Hukuk Dairesinin 23/02/2023 tarih ve 2020/1937 esas ve 2023/127 sayılı kararı ilamında; "...mahkemece öncelikle desteğin tam vukuatlı nüfus aile kayıt tablosu getirilerek dava dışı anne ve babasının hayatta olup olmadığının tespiti ile aktüer bilirkişisinden, desteğin anne ve babasının sağ olmaları halinde bakiye ömür sonlarına kadar, destekten sonra vefat etmişlerse ölüm tarihlerine kadar, davacılarla birlikte anne ve babaya da destek payı (yerleşik Yargıtay uygulamalarında kabul edilen pay oranında) ayrılarak davacılar için destek tazminatı hesaplanması hususunda ek rapor alınarak, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu gibi hüküm kurulması da doğru görülmemiştir.
Kabule göre de; davacılar arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmadığı, ihtiyari dava arkadaşı oldukları ve usul ekonomisi ilkesi dikkate alınarak birlikte dava açtıkları sabittir. Bu durumda, esasen birden fazla dava olduğu dikkate alınarak; Karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/1.maddesine göre, her bir davacı yönünden kabul edilen destek tazminatı üzerinden ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, davacıların tamamı için kabul edilen toplam destek tazminatı üzerinden davacı taraf lehine tek bir vekalet ücreti takdir edilmesi de usul ve yasaya aykırı olup doğru görülmemiştir.
Bu durumda mahkemece yukarıdaki bentlerde belirtilen eksik belge ve bilgiler tamamlandıktan gerekli araştırma, inceleme ve değerlendirme yapıldıktan sonra aktüer bilirkişiden yukarıda 1 ve 2 nolu bentlerde açıklanan hususlarda ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli bir tazminat raporu alınması (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2020/2598 Esas. - 2021/34 Karar. sayılı kararı ile içtihat değişikliğine gidilerek, TRH-2010 Yaşam Tablosu ile "muhtemel yaşam süresi" belirlendikten sonra "progresif Rant Yöntemi" uygulanarak "1/kn" formülüne göre %10 artırım, %10 indirim yapılmak suretiyle tazminat hesaplanması yöntemi benimsendiğinden) hayatta olduklarının tespiti halinde desteğin anne ve babasına da desteğin gelirinden pay ayrılması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu gibi hükmün esasına ve sonucuna etkili olan bu hususlarda gerekli deliller toplanıp, değerlendirilmeden karar verildiği anlaşılmakla, davacılar vekili ile davalı sigorta şirketi vekillerinin bu yönlere ilişkin istinaf taleplerinin ayrı ayrı kabulü ile HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca yerel mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülüp sonucuna göre karar verilmesi için ilk derece mahkemesine gönderilmesine,kararın kaldırılma sebebine göre taraf vekillerinin sair istinaf taleplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir..şeklinde gerekçeye yer verilerek mahkememiz kararının kaldırılmasına hükmolunduğu anlaşılmıştır.
İstinaf ilamı gereğince dosyaya celp edilen nüfus kayıtlarından, 15.11.1975 doğumlu ...'in 22.09.2018 tarihinde vefat ettiği, babası 16.01.1937 doğumlu Hüseyin ÖZDEMİR'in 14.04.1993'te oğlundan önce öldüğü, annesi 28.08.1934 doğumlu Ayşe ÖZDEMİR'in 23.02.2005'te oğlundan önce öldüğü, oğlu 02.06.2006 doğumlu Şükür ÖZDEMİR'in 15.06.2006'da babasından önce öldüğü geride 20.11.1982 doğumlu eşi davacı ..., 15.06.2007 doğumlu oğlu davacı ... ve 02.09.2010 doğumlu davacı kızı ...'in destekten yoksun kaldıkları tespit olunmuştur.
Nüfus kayıtları ile ... Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi'nin ilamı dikkate alınarak Aktüer Bilirkişi Funda Karaman'dan 08/05/2023 tarihinde aldırılan ek bilirkişi raporunda özetle; ...'in vefat etmiş olması nedeniyle;
-Eşi ... için Davalı ... Sigorta A.Ş.'nin sorumlu olduğu destekten yoksun kalma tazminatının 288.497,46-TL ve Davalı Ouick Sigorta A.Ş.'nin sorumlu olduğu destekten yoksun kalma tazminatının 288.497,46-TL olduğunu,
-Oğlu ... için Davalı ... Sigorta A.Ş.'nin sorumlu olduğu destekten yoksun kalma tazminatının 16.640,66-TL ve Davalı Cuick Sigorta A.Ş.'nin sorumlu olduğu destekten yoksun kalma tazminatının 16.640,66-TL olduğunu,
-Kızı ... için Davalı ... Sigorta A.Ş.'nin sorumlu olduğu destekten yoksun kalma tazminatının 54.861,88-TL ve Davalı Ouick Sigorta A.Ş.'nin sorumlu olduğu destekten yoksun kalma tazminatının 54.861,88-TL olduğunu rapor etmiştir.
Bilirkişi raporu yargısal denetime elverişli olduğundan hükme esas alınmıştır.
Deliller değerlendirilmiştir.
Davacı vekilinin istinaf ilamı öncesi sunduğu talep arttırım dilekçesinde Davacı ... için 351.132,58- TL'nin (... Sigorta A.Ş. İçin 88.274,29-TL, ...Sigorta A.Ş. İçin 262.858,29- TL) davacı ... için 40.011,69- TL'nin ( ... Sigorta A.Ş. için 10.058,89-TL, ...Sigorta A.Ş. için 29.952,80-TL)davacı ... için 89.752,26-TL'nin ( ... Sigorta A.Ş. İçin 22.563,69-TL, ...Sigorta A.Ş. için 67.188,91- TL) temerrüt tarihi olan 08.11.2018 tarihinden itibaren işleyecek artan oranlardaki avans faizi ile birlikte davalılardan tahsilini, istinaf ilamı sonrası sunulan ıslah dilekçesinde ise Davacı ... açısından 288.497,46 TL ... Sigorta A.Ş.'den, 288.497,46 TL ...Sigorta A.Ş.'den olmak üzere toplam 576.994,92 TL'nin, davacı ... açısından 54.861,88 TL ... Sigorta A.Ş.'den, 54.861,88 TL ...Sigorta A.Ş.'den olmak üzere toplam 109.723,76 TL'nin davacı ... açısından 10.058,89 TL'nin ... Sigorta A.Ş.'den, 29.952,80 TL'nin ...Sigorta A.Ş.'den olmak üzere toplam 40.011,69 TL'nin temerrüt tarihi olan 08.11.2018'den itibaren işleyecek avans faizi ile beraber davalılardan tahsilini talep ettiği görülmüştür.
Belirsiz alacak davasında davacının, alacağının tam ve kesin olarak belirlenmesinden sonra HMK 107. maddesine dayalı olarak bir kez alacağını artırabileceği, ayrıca davasını HMK 176. ve devamı maddelerine göre bir kez de ıslah edebilmesinin mümkün olması (bkz. Yargıtay 4. HD.'nin 2021/2319 esas ve 2021/9501 karar sayılı ilamı) karşısında davacıların ek bilirkişi raporu alındıktan sonra davasını ıslah ettiği dikkate alınarak yargılamaya devam olunmuştur.
Somut olayda, davalılardan ...sigorta şirketine ZMMS sigortası ile sigortalı olan 18 A 0036 plaka sayılı dava dışı Aydın Aydemir'ın sevk ve kontrolündeki araç ile davalılardan ... Sigorta şirketine ZMMS sigortası ile sigortalı 18 DZ 757 plaka sayılı dava dışı Mehmet Sidar sevk ve kontrolündeki aracın karıştığı trafik kazası sonucu davacıların desteği olan ...'in vefat etmesi nedeniyle davacıların destekten yoksun kalınması nedeniyle maddi tazminat isteminde bulunduğu, sürücü Aydın Aydemir'in 2918 sayılı KTK'nun 57/a-c.2 ve 84/h maddesini ihlal ettiğinden yüzde 75 oranında, sürücü Mehmet Sidar'ın 2918 sayılı KTK'nun 84/h maddesini ihlal etmesi nedeniyle yüzde 25 oranında kusurlu olduğu, davacılar desteğinin ise oluşan kazada yapmış olduğu bir kural ihlaline rastlanılmadığından kusursuz olduğu, davalı sigorta şirketlerinin kazaya karışan araçların sigortacısı olduklarından poliçe limitleri dahilinde meydana gelen maddi zarardan sorumlu oldukları sabittir.
Yukarıda belirtilen BAM ilamında kaldırma sebebi yapılan hususlar nazara alınarak desteğin asgari ücreti üzerindeki geliri, desteğin davacılara olası destek süresi, TRH 2010 yaşam tablosu ile progresif rant yöntemi kullanılarak hazırlanan aktüer bilirkişi raporu, sigorta şirketlerinin düzenlediği sigorta poliçelerdeki azami teminat limiti ile davacı tarafın sunduğu talep artırım ve ıslah dilekçesi dikkate alındığında ...'in vefat etmesi nedeniyle; 576.994,92-TL destekten yoksun kalma tazminatının (davalılardan ... Sigorta A.Ş.'nin 288.497,46-TL, ...Sigorta A.Ş.'nin 288.497,46-TL ile ve poliçe limitiyle sınırlı ve sorumlu olmaları kaydıyla) davacı Arife Özdemir'e, 6.699,55-TL destekten yoksun kalma tazminatının (davalılardan ... Sigorta A.Ş.'nin 10.058,89-TL, ...Sigorta A.Ş.'nin 16.640,66-TL ile ve poliçe limitiyle sınırlı ve sorumlu olmaları kaydıyla) davacı ...'e ve 109.723,76-TL destekten yoksun kalma tazminatının (davalılardan ... Sigorta A.Ş.'nin 54.861,88-TL, ...Sigorta A.Ş.'nin 54.861,88-TL ile ve poliçe limitiyle sınırlı ve sorumlu olmaları kaydıyla) davacı ...'e ödenmesi gerektiği, talep artırım dilekçesi ile davacılar ... ve ...'in davalı ...Sigorta A.Ş. yönünden talep olunan fazlaya ilişkin istemlerinin reddi gerektiği, 2918 sayılı KTK uyarınca davadan önce davalı taraflara yapılan zorunlu başvuru sonrası 08/11/2018 tarihinde davalı sigorta şirketlerinin temerrüde düşürüldüğü, ayrıca sigortalı araçların cinsi ve kullanım şekli gereği bu miktarlara temerrüt tarihinden itibaren ... plaka sayılı araç ticari kullanımda olduğundan ... Sigorta A.Ş. yönünden avans, 18 A 0036 plaka sayılı araç kamu hizmetinde bulunduğundan ...Sigorta A.Ş. yönünden yasal faiz işletileceği anlaşılmış olup davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
DAVANIN KISMEN KABULÜ ile;
...'in vefat etmesi nedeniyle;
1-576.994,92-TL destekten yoksun kalma tazminatının (davalılardan ... Sigorta A.Ş.'nin 288.497,46-TL, ...Sigorta A.Ş.'nin 288.497,46-TL ile ve poliçe limitiyle sınırlı ve sorumlu olmaları kaydıyla) 08/11/2018 tarihinden itibaren davalılardan ... Sigorta A.Ş. yönünden işletilecek avans, ...Sigorta A.Ş. yönünden işletilecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'e ÖDENMESİNE,
2-26.699,55-TL destekten yoksun kalma tazminatının (davalılardan ... Sigorta A.Ş.'nin 10.058,89-TL, ...Sigorta A.Ş.'nin 16.640,66-TL ile ve poliçe limitiyle sınırlı ve sorumlu olmaları kaydıyla) 08/11/2018 tarihinden itibaren davalılardan ... Sigorta A.Ş. yönünden işletilecek avans, ...Sigorta A.Ş. yönünden işletilecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'e ÖDENMESİNE, davalı ...Sigorta A.Ş. yönünden fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-109.723,76-TL destekten yoksun kalma tazminatının (davalılardan ... Sigorta A.Ş.'nin 54.861,88-TL, ...Sigorta A.Ş.'nin 54.861,88-TL ile ve poliçe limitiyle sınırlı ve sorumlu olmaları kaydıyla) 08/11/2018 tarihinden itibaren davalılardan ... Sigorta A.Ş. yönünden işletilecek avans, ...Sigorta A.Ş. yönünden işletilecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'e ÖDENMESİNE, davalı ...Sigorta A.Ş. yönünden fazlaya ilişkin istemin reddine,
4-Alınması gereken 48.733,60-TL harçtan peşin alınan 239,09-TL harç, 839,64-TL ıslah harcı ve 1.165,00-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 46.489,87-TL harcın davalılardan (davalı ...Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğunun 23,459,39-TL, davalı ... Sigorta A.Ş'nin sorumluluğunun 23.030,49-TL ile sınırlı ve sorumlu olması kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,
5-Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AÜT gereğince 81.469,44-TL vekalet ücretinin davalılardan (davalı ...Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğunun 40.734,72-TL, davalı ... Sigorta A.Ş'nin sorumluluğunun 40.734,72-TL ile sınırlı ve sorumlu olması kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara ödenmesine,
6-Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AÜT gereğince 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalılardan (davalı ...Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğunun 5.733,96-TL, davalı ... Sigorta A.Ş'nin sorumluluğunun 3.466,04-TL ile sınırlı ve sorumlu olması kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara ödenmesine,
7-Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AÜT gereğince 17.458,56-TL vekalet ücretinin davalılardan (davalı ...Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğunun 8.729,28-TL, davalı ... Sigorta A.Ş'nin sorumluluğunun 8.729,28-TL ile sınırlı ve sorumlu olması kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara ödenmesine,
8-Davalı Qucik Sigorta A.Ş. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AÜT gereğince 9.200,00-TL vekalet ücretinin davacılar ... ve ...'den ayrı ayrı alınarak davalı ...Sigorta A.Ş.'ye ödenmesine,
9-Davacılar tarafından yapılan yargılama gideri olarak 35,90-TL başvuru harcı, 239,09-TL peşin harç, 56,40-TL vekalet harcı, 1.165,00-TL tamamlama harcı ve ıslah harcı toplamı 1.496,39-TL ile,
Davacılar tarafından yapılan posta masrafları toplamı 543,20-TL, bilirkişi ücreti 3.950,00-TL olmak üzere toplam 4.493,20-TL'nin kabul / red oranına göre 4.128,33-TL davalılardan (davalı ...Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğunun 2.083,21-TL, davalı ... Sigorta A.Ş'nin sorumluluğunun 2.045,12-TL ile sınırlı ve sorumlu olması kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara ödenmesine, geri kalan miktarın davacılar üzerinde bırakılmasına,
10-Davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
11-Davalı ...Sigorta A.Ş. tarafından yapılan 177,40-TL masrafın kabul / red oranına göre 14,41-TL'nin davacılardan alınarak adı geçen davalıya ödenmesine, geri kalan miktarın davalı üzerinde bırakılmasına,
12-HMK'nın 333. maddesi gereğince yatırılan gider avansından kalanın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
İlişkin, davacı ve davalılardan ...Sigorta AŞ vekilinin yüzüne karşı, diğer davalının yokluğunda verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 15/06/2023