T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas - Karar No: 2023/430 Esas - 2023/622
T.C.
...
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/430 Esas
KARAR NO:2023/622
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
HAKİM:... ...
KATİP:... ...
DAVA:Mülkiyet (Tespit İstemli)
DAVA TARİHİ:15/06/2023
KARAR TARİHİ:03/11/2023
KARAR YAZIM TARİHİ:13/11/2023
Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde, davacı ...'un Karayolları Genel Müdürlüğünde çalışan çevresince çalışkanlığı ve dürüstlüğü ile takdir edilen, çalışmalarıyla üstlerinin takdirinin toplamış saygın bir kimse olduğunu, müvekkili ile davalı ...ın bir süre aynı mahallede yaşamış olmaları sebebiyle tanıştıklarını ve zamanla aralarında abla-kardeş ilişkisi kurulduğunu, tarafların tanıştıkları dönemde müvekkili yine Karayolları Genel Müdürlüğünde çalışıyor olup ... da servis şoförlüğü yaptığını, müvekkilinin ek gelir yaratmak amacıyla taşımacılık sektöründe çalışmakta olan davalıdan sektörle alakalı bilgi almak istediğini, davalı ... müvekkiline yardımcı olabileceğini ve ... plakalı ticari plakayı müvekkiline satabileceğini söylediğini, müvekkilinin ticari plakayı almaya karar verdiğini, ...ın plaka üzerinde 3 adet kredi bulunduğunu ve kredilerin müvekkili tarafından üstlenilmesi gerektiğini söylediğini, bunun üzerine tarafların 10/10/2016 tarihinde ticari araç ve ticari plakanın davalıdan müvekkile satışı için 560.000,00 TL bedel üzerinde anlaştıkları gibi ticari araç ve ticari plakanın bir süre daha ... adına kayıtlı olması, aracın taşımacılık yapması sebebiyle elde edilen gelirin her ay düzenli olarak davalı tarafından müvekkile gönderilmesi ve bilimum harç ve vergilerin müvekkil tarafından karşılanması konularında da anlaştıklarını, müvekkili ile ...ın anlaşması uyarınca müvekkil lehine olmak üzere ticari araç ve plaka üzerine ... 23. Noterliği aracılığıyla 100.000,00 TL tutarında rehin konulduğunu, müvekkili ... ile yapılan anlaşmada ödemesi gereken bedeli tam ve eksiksiz olarak ödemişken ...ın güvene dayalı bu ilişkiyi zedelediğini belirterek, davanın terditli dava olarak kabulüne, dava konusu AG23800 motor numaralı ... şase numaralı ticari araca ve ... sayılı ticari plakaya ihtiyati tedbir konulmasına, öncelikle Ford marka Transit E4 350 ED VAN cinsi Beyaz-Sarı renkli AG23800 motor numaralı ... şase numaralı nakil yapmaya (tahtitli okul servisi) tescilli ticari araç ile ... numaralı ticari plakanın sahibinin davacı müvekkil olduğunun tespitine ve Ford marka Transit E4 350 ED VAN cinsi Beyaz-Sarı renkli AG23800 motor numaralı ... şase numaralı nakil yapmaya (tahtitli okul servisi) tescilli ticari araç ile ... numaralı ticari plakanın davacı müvekkile İADESİNE, davacı müvekkil adına tesciline, davalı tarafından müvekkiline eksik ödenen ve müvekkilin elde etmekten mahrum kaldığı tutar bedel olan, bilirkişi tarafından gerekli hesaplama yapıldığında arttırılmak üzere 1.000,00 TL'nin faiz işletilmek suretiyle davalıdan alınarak müvekkile ödenmesine, müvekkilin hak sahipliği noktasında aksi kanaatte olması halinde ise müvekkil tarafından davalıya ödenen bedeller ile müvekkilin bu amaçla uğramış olduğu zararların tazmini amacıyla şimdilik 1.000,00 TL'lik kısmının faiz işletilerek davalıdan alınarak müvekkile ödenmesine karar verilmesini istemiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde, davacının davayı açmadan önce zorunlu dava şartı olan arabulucuya başvurmadığını, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, eksik harcın tamamlanması gerektiğini, davanın beş yıllık süreye tabi olduğundan reddinin gerektiğini, taraflar arasında iddia edildiği gibi 560.000,00 TL bedel ile ticari araç ve plakanın davacıya satışı hususunda anlaşmadığını, taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmadığını, tarafların 10/10/2016 tarihinde bir araya gelerek sadece ticari plakanın satışı hususunda 780.000,00 TL bedelle anlaşıldığını, davacının davasını ispat etmesi gerektiğini, o dönemde aracın üzerine bulunan banka rehininin kaldırılması için ve tahakkuk etmiş olan vergi borçlarının ödenmesinden sonra plaka yönünden ödenecek tutarın 540.00,00 TL olduğunu, davacının anlaşma dahilinde davalıya 2016 yılı itibariyle 780.000,00 TL ödemesi gerekirken yaklaşık 300.000,00 TL ödediğini, anlaşmanın sağlandığı dönemde plaka değeri 700.000,00 TL ilen 4.000.000,00 TL'ye yükseldiğini, davalının plaka bedeli yönünden yapılan anlaşma doğrultusunda bugüne kadar kendisine yapılmış olan tutarları ödemeye hazır olduğunu, araç plaka bedelinin dava tarihi itibariyle belirlenmesi ile birlikte tespit edilecek tutarın davalıya yapılan ödemeler düşüldükten sonra davacı tarafça davalıya ödenmesi için Mahkemeye depo edilmesi halinde aracın plaka tescilini de verebileceklerini belirterek davanın usulden reddini, yargılama sonucunda esastan reddini istemiştir.
DELİLLER: Banka hesap hareketleri, dava konusu araca ilişkin belge ve bilgiler, dava dosyasında bulunan diğer deliller.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, dava konusu araç ve ticari plakanın davacıya ait olduğunun tespiti, davacıya iadesi ve davacı adına tescili, davacının mahrum kaldığı gelirin davalıdan tahsili, mahkeme aksi kanaatte ise de davalıya ödenen bedeller ile davacının bu sebeple uğradığı zararların tazmini istemine ilişkindir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Dava şartları" başlıklı 114/1. maddesinin (c) bendinde "Mahkemenin görevli olması" dava şartları arasında sayılmıştır. Aynı Kanun'un 115/1. maddesinde "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler". Görev kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden nazara alınması gerekir", 115/2. maddesinde de "Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder" düzenlemelerine yer verilmiştir.
"Ticari davalar ve çekişmesiz yargı işlerinin görüleceği mahkemeler" başlıklı TTK'nun 5/1. maddesinde "Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir." düzenlemesi yer almaktadır. Mutlak ticari davalar TTK'nun 4. maddesinde sayılmış, bunun yanında aynı maddenin "Her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır." hükmü ile nispi ticari davaya ilişkin de düzenleme yapılmış olup, buna göre ticari davadan söz edebilmek için tarafların her ikisinin de tacir olması ve uyuşmazlık konusu işin tarafların ticari işletmesi ile ilgili olması gerekir.
Davacı vekili dava dilekçesinde, dava konusu ... plakalı Ford Transit marka (tahtitli okul servisi) aracın ve ticari plakanın davalı tarafından davacıya satışı konusunda anlaştıklarını, davacının aracın bedelini kısmen nakit, kısmen taksitle ödediğini, ancak davalının aracın mülkiyetini ve ticari plakayı devretmediğini belirterek aracın ve ticari plakanın mülkiyetinin davacıya ait olduğunun tespitini ve müvekkiline iadesini, müvekkil adına tescilini, davacının mahrum kaldığı gelirin tazminini, mahkemece hak sahipliğinde aksi kanaat oluşursa müvekkili tarafından davalıya ödenen bedeller ile müvekkilin bu sebeple uğradığı zararların tazminini istemiştir.
Dosya kapsamına göre, davalı şirket olmakla beraber, davacının Karayolları Genel Müdürlüğünde çalışan gerçek kişi olduğu ve ticaret ile iştigal etmediği, bu itibarla gerçek kişi tacir olmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekir.
HMK'nun 1/1. maddesi gereğince görev kamu düzenine ilişkin olup taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. HMK'nun 115/2. maddesi uyarınca bu dava şartı noksanlığının giderilmesinin de mümkün olmadığı anlaşıldığından aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın HMK 114/1-c maddesi gereğince görevsizlik nedeni ile HMK 115/2 maddesi gereğince dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,
2-Mahkememizin görevsizliğine, HMK'nun 20/1. maddesi uyaınca taraflardan birinin, süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde mahkememize başvurarak, dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde dosyanın görevli ... Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, talep etmemesi halinde aynı madde uyarınca mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,
3-HMK.nun 331/2. maddesi uyarınca yargılama giderlerinin görevli mahkemece dikkate alınmasına,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine ya da bulunmadığı takdirde Asliye Hukuk Mahkemesine dilekçe verilmesi sureti ile ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 03/11/2023
Katip ...Hakim ...
¸ e-imzalıdır¸ e-imzalıdır