Avis juridique important
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (ΠΕΜΠΤΟ ΤΜΗΜΑ) ΤΗΣ 13ΗΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1989. - JEAN-FRANCOIS DESCHAMPS ΚΑΙ GROUPEMENT AGRICOLE D'EXPLOTATION EN COMMUN DES CHAMPS FLEURIS ΚΑΙ GROUPEMENT AGRICOLE D'EXPLOITATION EN COMMUN LAMBERT ΚΑΤΑ OFFICE NATIONAL INTERPROFESSIONNEL DES VIANDES, DE L'ELEVAGE ET DE L'AVICULTURE (OFIVAL). - ΑΙΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΠΡΟΔΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΣ: TRIBUNAL ADMINISTRATIF DE DIJON - ΓΑΛΛΙΑ. - ΓΕΩΡΓΙΑ - ΚΟΙΝΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΩΝ ΑΓΟΡΩΝ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΟΥ ΠΡΟΒΕΙΟΥ ΚΑΙ ΑΙΓΕΙΟΥ ΚΡΕΑΤΟΣ - ΜΕΤΑΒΛΗΤΗ ΠΡΙΜΟΔΟΤΗΣΗ ΓΙΑ ΣΦΑΓΗ ΠΟΥ ΙΣΧΥΕΙ ΣΤΟ ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ - ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΙΣΗΣ ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ΤΩΝ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ. - ΣΥΝΕΚΔΙΚΑΖΟΜΕΝΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ 181/88, 182/88 ΚΑΙ 218/88.
Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 1989 σελίδα 04381
Περίληψη
Διάδικοι
Σκεπτικό της απόφασης
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Διατακτικό
++++
Γεωργία - Κοινή οργάνωση αγοράς - Πρόβειο και αίγειο κρέας - Μέτρα στηρίξεως της αγοράς - Σύστημα πριμοδοτήσεων - Δυνατότητα χορηγήσεως μεταβλητής πριμοδοτήσεως για τη σφαγή περιοριζόμενη σε ορισμένη περιοχή ενός μόνο κράτους μέλους - 'Ιση μεταχείριση - 'Ελλειψη παραβιάσεως
(Συνθήκη ΕΟΚ, άρθρα 39, παράγραφος 2, και 40, παράγραφος 3, δεύτερο εδάφιο κανονισμός του Συμβουλίου 1837/80, άρθρα 5 και 9, όπως τροποποιήθηκαν από τον κανονισμό 871/84)
ΠερίληψηΕνόψει της ευχέρειας εκτιμήσεως που έχουν τα κοινοτικά όργανα για τη δημιουργία κοινής οργανώσεως αγοράς, καθώς και του άρθρου 39, παράγραφος 2, της Συνθήκης, το γεγονός ότι ο κοινοτικός νομοθέτης κατήργησε, με τον κανονισμό 871/84, τη δυνατότητα χορηγήσεως μεταβλητής πριμοδοτήσεως για τη σφαγή, που προβλέπεται στον κανονισμό 1837/80 για τον τομέα του προβείου και αιγείου κρέατος, σε όλες τις περιοχές εκτός της Μεγάλης Βρετανίας, για τον λόγο ότι μόνο στη βρετανική αγορά απαιτούνται μέτρα στηρίξεως αυτού του είδους, δεν αντίκειται στην αρχή της ίσης μεταχειρίσεως, ειδική έκφραση της οποίας συνιστά το άρθρο 40, παράγραφος 3, της Συνθήκης.
ΔιάδικοιΣτις συνεκδικαζόμενες υποθέσεις C-181/88, C-182/88 και C-218/88,
που έχουν ως αντικείμενο αιτήσεις των Tribunaux administratifs της Dijon (Γαλλία) (υπόθεση C-181/88 και C-182/88) και της Amiens (Γαλλία) (υπόθεση C-218/88) προς το Δικαστήριο, κατ' εφαρμογή του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, με τις οποίες ζητείται, στο πλαίσιο των διαφορών που εκκρεμούν ενώπιον των παραπεμπόντων δικαστηρίων μεταξύ
Jean-Francois Deschamps
και
Office national interprofessionnel des viandes, de l' elevage et de l' aviculture (Ofival)
και μεταξύ
Groupement agricole d' exploitation en commun des Champs Fleuris
και
Office national interprofessionnel des viandes, de l' elevage et de l' aviculture (Ofival)
και μεταξύ
Groupement agricole d' exploitation en commun (GAEC) Lambert
και
Office national interprofessionnel des viandes, de l' elevage et de l' aviculture (Ofival),
η έκδοση προδικαστικής αποφάσεως ως προς το κύρος των άρθρων 5 και 9 του κανονισμού 1837/80 του Συμβουλίου, της 27ης Ιουνίου 1980, περί κοινής οργανώσεως αγοράς στον τομέα του πρόβειου και αιγείου κρέατος (ΕΕ ειδ. έκδ. 03/029, σ. 150), όπως τροποποιήθηκαν με τον κανονισμό 871/84 του Συμβουλίου της 31ης Μαρτίου 1984 (ΕΕ L 90, σ. 35),
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πέμπτο τμήμα),
συγκείμενο από τους Sir Gordon Slynn, πρόεδρο τμήματος, M. Zuleeg, R. Joliet, J. C. Moitinho de Almeida και G. Rodriguez Iglesias, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: C. O. Lenz
γραμματέας: Β. Pastor, υπάλληλος διοικήσεως
λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις που κατέθεσαν:
- οι προσφεύγοντες των κυρίων δικών, εκπροσωπούμενοι από τους L. Funck-Brentano και Ch. E. Roth, δικηγόρους Παρισιού,
- η κυβέρνηση της Γαλλικής Δημοκρατίας, εκπροσωπούμενη από την E. Belliard και τον M. Giacomini,
- η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου, εκπροσωπούμενη από τη J. A. Gensmantel του Treasury Solicitor' s Department, επικουρούμενη κατά την προφορική διαδικασία από τον δικηγόρο D. Wyatt,
- το Συμβούλιο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενο από τον A. Brautigam, μέλος της νομικής του υπηρεσίας,
- η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από τον P. Hetsch, μέλος της νομικής της υπηρεσίας,
έχοντας υπόψη την έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση και κατόπιν της προφορικής διαδικασίας της 19ης Απριλίου 1989,
αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 13ης Ιουνίου 1989,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
Σκεπτικό της απόφασης1 Με αποφάσεις της 28ης Ιουνίου και 19ης Ιουλίου 1988, που περιήλθαν στο Δικαστήριο στις 4 Ιουλίου και 3 Αυγούστου του ίδιου έτους αντίστοιχα, τα tribunaux administratifs της Dijon και της Amiens υπέβαλαν, δυνάμει του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, προδικαστικό ερώτημα ως προς το κύρος των άρθρων 5 και 9 του κανονισμού 1837/80 του Συμβουλίου, της 27ης Ιουνίου 1980, περί κοινής οργανώσεως αγοράς στον τομέα του πρόβειου και αιγείου κρέατος (ΕΕ ειδ. έκδ. 03/029, σ. 150), όπως τροποποιήθηκαν με τον κανονισμό 871/84 του Συμβουλίου, της 31ης Μαρτίου 1984 (ΕΕ L 90, σ. 35).
2 Το ζήτημα αυτό ανέκυψε στο πλαίσιο τριών προσφυγών ακυρώσεως που ασκήθηκαν από τρεις γάλλους παραγωγούς πρόβειου κρέατος κατά των αποφάσεων του διευθυντή του Office national interprofessionnel des viandes, de l' elevage et de l' aviculture (στο εξής: Ofival), περί καθορισμού του ποσού της πριμοδοτήσεως προς αντιστάθμιση της απώλειας εισοδήματος που υπέστη κάθε ένας από τους παραγωγούς αυτούς για την περίοδο εμπορίας 1986, κατ' εφαρμογή του άρθρου 5 του κανονισμού 1837/80.
3 Προς αμφισβήτηση του κύρους των αποφάσεων αυτών, οι προσφεύγοντες των κυρίων δικών ισχυρίστηκαν ότι οι εν λόγω αποφάσεις στηρίζονται σε παράνομο κανονισμό, δηλαδή στον κανονισμό 1837/80 του Συμβουλίου, καθόσον το άρθρο 9 του κανονισμού αυτού, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 871/84 του Συμβουλίου, προβλέπει ότι το Ηνωμένο Βασίλειο μπορεί, να επιλέξει μεταξύ δύο συστημάτων αντισταθμίσεως της απωλείας εισοδήματος, δηλαδή μεταξύ της ετησίας πριμοδοτήσεως για την προβατίνα και της μεταβλητής πριμοδοτήσεως για τη σφαγή, ενώ βάσει του άρθρου 5 του ίδιου κανονισμού τα λοιπά κράτη μέλη μπορούν να εφαρμόσουν μόνο ένα σύστημα, δηλαδή την ετήσια πριμοδότηση για την προβατίνα.
4 Προκειμένου να κρίνει το βάσιμο των λόγων που προβλήθηκαν από τους προσφεύγοντες της κύριας δίκης, το tribunal administratif της Dijon (υποθέσεις C-181/88 και C-182/88) αποφάσισε να αναστείλει τη διαδικασία μέχρις ότου το Δικαστήριο αποφανθεί ως προς
"το κύρος των άρθρων 5 και 9 του κανονισμού 1837/80 του Συμβουλίου, της 27ης Ιουνίου 1980, όπως τροποποιήθηκαν με τον κανονισμό 871/84 του Συμβουλίου, της 31ης Μαρτίου 1984, υπό το πρίσμα των αρχών της απαγορεύσεως των διακρίσεων, της ίσης μεταχειρίσεως και της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων που καθιερώνονται με τη Συνθήκη περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας".
5 Υπό τις αυτές περιστάσεις το tribunal administratif της Amiens (υπόθεση C-218/88) αποφάσισε να ζητήσει από το Δικαστήριο την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως ως προς το ζήτημα
"αν τα άρθρα 5 και 9 του κανονισμού 1837/80, όπως τροποποιήθηκαν με τον κανονισμό 871/84, αντίκεινται στις αρχές της απαγορεύσεως των διακρίσεων μεταξύ παραγωγών και της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων που προβλέπονται στα άρθρα 40, παράγραφος 3, δεύτερο και τρίτο εδάφιο, και 30 της Συνθήκης της Ρώμης, καθόσον προβλέπουν δύο συστήματα αντισταθμίσεως της απωλείας εισοδήματος και παρέχουν δυνατότητα επιλογής σε ένα μόνο κράτος".
6 Στην έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση αναπτύσσονται διεξοδικά τα πραγματικά περιστατικά της κύριας δίκης, η σχετική κοινοτική ρύθμιση, η εξέλιξη της διαδικασίας, καθώς και οι παρατηρήσεις που κατατέθηκαν στο Δικαστήριο. Τα στοιχεία αυτά της δικογραφίας δεν επαναλαμβάνονται κατωτέρω παρά μόνο καθόσον απαιτείται για τη συλλογιστική του Δικαστηρίου.
Ως προς το κύρος της ρυθμίσεως υπό το πρίσμα των αρχών της ίσης μεταχειρίσεως και της απαγορεύσεως των διακρίσεων
7 Πρέπει να υπομνησθεί ότι ο κανονισμός 1837/80 περί κοινής οργανώσεως της αγοράς στον τομέα του πρόβειου και αιγείου κρέατος, όπως τροποποιήθηκε, προβλέπει τρεις τρόπους στηρίξεως της αγοράς: την ετήσια πριμοδότηση για την προβατίνα, τα μέτρα παρεμβάσεως και τη μεταβλητή πριμοδότηση για τη σφαγή.
8 Η ετήσια πριμοδότηση για την προβατίνα, που έχει ως σκοπό να αντισταθμίσει την απώλεια εισοδήματος που υφίστανται οι παραγωγοί κατά τη διάρκεια της περιόδου εμπορίας, καταβάλλεται στο τέλος της περιόδου αυτής. Η πριμοδότηση αυτή αντιστοιχεί στην ενδεχόμενη διαφορά μεταξύ της τιμής βάσεως που καθορίζεται κάθε έτος από το Συμβούλιο και του αριθμητικού μέσου όρου των τιμών αγοράς που διαπιστώνονται για κάθε περιοχή κατά το πέρας της εν λόγω περιόδου (άρθρο 5, παράγραφος 2).
9 Η Επιτροπή μπορεί, εντούτοις, να επιτρέψει κατά τη διάρκεια της περιόδου εμπορίας στα κράτη μέλη να καταβάλουν προκαταβολή επί της ετησίας πριμοδοτήσεως για την προβατίνα στους παραγωγούς πρόβειου κρέατος που ασκούν τη δραστηριότητά τους στις μειονεκτικές γεωργικές περιοχές που οροθετούνται κατ' εφαρμογή του άρθρου 3, παράγραφοι 3, 4 και 5, της οδηγίας 75/268/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 28ης Απριλίου 1975, περί της ορεινής γεωργίας και της γεωργίας σε ορισμένες μειονεκτικές περιοχές (ΕΕ ειδ. έκδ. 03/012, σ. 95 άρθρο 5, παράγραφος 4, του κανονισμού 1837/80, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 871/84).
10 Τα μέτρα παρεμβάσεως μπορούν να έχουν μορφή ενισχύσεων για την ιδιωτική αποθεματοποίηση ή αγορών που πραγματοποιούνται από τους οργανισμούς παρεμβάσεως. Οι αγορές πραγματοποιούνται αιτήσει ενός ή περισσοτέρων κρατών μελών, αν διαπιστωθεί μεταξύ της 15ης Ιουλίου και της 15ης Δεκεμβρίου κάθε έτους ότι η τιμή αγοράς είναι ίση ή κατώτερη της κατά εποχή καθοριζόμενης τιμής παρεμβάσεως που αντιστοιχεί στο 85 % της κατά εποχή καθοριζόμενης τιμής βάσεως και αν ταυτοχρόνως η τιμή που διαπιστώνεται στις αντιπροσωπευτικές αγορές ορισμένης περιοχής είναι ίση ή κατώτερη από την κατά εποχή καθοριζόμενη τιμή παρεμβάσεως (άρθρα 6 και 7).
11 Η μεταβλητή πριμοδότηση για τη σφαγή καταβάλλεται κατά τη διάρκεια της περιόδου εμπορίας. Καλύπτει τη διαφορά μεταξύ του κατά εποχή καθοριζομένου κατευθυντηρίου επιπέδου, δηλαδή του 85 % της κατά εποχή καθοριζομένης τιμής βάσεως, και της τιμής αγοράς που διαπιστώνεται στην περιοχή 5, δηλαδή στη Μεγάλη Βρετανία. Η πριμοδότηση αυτή μπορεί να καταβληθεί μόνο από το Ηνωμένο Βασίλειο και υπό την προϋπόθεση ότι οι οργανισμοί παρεμβάσεως δεν προέβησαν σε αγορές σύμφωνα προς το άρθρο 6, παράγραφος 1, στοιχείο β), του κανονισμού 1837/80. Η ετήσια πριμοδότηση για την προβατίνα που μπορεί να χορηγηθεί στο τέλος της περιόδου εμπορίας μειώνεται, σύμφωνα με τον τρόπο που προβλέπει το άρθρο 5, παράγραφος 6, του ίδιου κανονισμού, κατά το ποσό των μεταβλητών πριμοδοτήσεων για τη σφαγή που καταβλήθηκαν κατά τη διάρκεια της περιόδου εμπορίας.
12 'Οταν χορηγείται η μεταβλητή πριμοδότηση για τη σφαγή, οι παραγωγοί υποχρεούνται, σε περίπτωση εξαγωγής, να καταβάλουν αντίστοιχο ποσό (claw-back, άρθρο 9, παράγραφοι 3 και 4 του κανονισμού 1837/80). Εντούτοις, σύμφωνα με τον κανονισμό 3191/80 της Επιτροπής, της 9ης Δεκεμβρίου 1980, περί των μεταβατικών μέτρων όσον αφορά τη μη ανάκτηση της μεταβλητής πριμοδοτήσεως σφαγής για τα προϊόντα του τομέα του πρόβειου και βοείου κρέατος που εξάγονται από την Κοινότητα (JΟ L 332, σ. 14), όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 1558/82 της Επιτροπής, της 17ης Ιουνίου 1982 (ΕΕ L 172, σ. 21), η μεταβλητή πριμοδότηση δεν επιστρέφεται σε περίπτωση εξαγωγής των εν λόγω προϊόντων εκτός της Κοινότητας.
13 Οι προσφεύγοντες της κύριας δίκης και η κυβέρνηση της Γαλλικής Δημοκρατίας θεωρούν ότι η κατάργηση της δυνατότητας των κρατών μελών, εκτός του Ηνωμένου Βασιλείου (περιοχή 5), να επιλέγουν την εφαρμογή της μεταβλητής πριμοδοτήσεως σφαγής καθιστά ευνοϊκότερη τη θέση των βρετανών παραγωγών έναντι των λοιπών παραγωγών της Κοινότητας. Πράγματι, η μεταβλητή πριμοδότηση για τη σφαγή, που υπολογίζεται κάθε εβδομάδα και καταβάλλεται σε πολύ σύντομες προθεσμίες, καθιστά δυνατό στους παραγωγούς των οποίων η παραγωγή είναι "εκτός εποχής", όπως οι προσφεύγοντες των κυρίων δικών, να εισπράττουν αντιστάθμιση για την πραγματική διαφορά μεταξύ των εγγυημένων τιμών και των τιμών αγοράς κατά τον χρόνο εμπορίας των αμνών τους. Στο μέτρο που η αντισταθμιστική πριμοδότηση αντιστοιχεί στον ετήσιο αριθμητικό μέσον όρο των εθνικών εβδομαδιαίων τιμών που διαπιστώθηκαν στην αγορά, ο "εκτός εποχής" γάλλος παραγωγός, που πώλησε την παραγωγή του εντός εβδομάδας κατά την οποία η διαπιστωθείσα τιμή αγοράς ήταν πολύ κατώτερη της τιμής βάσεως, θα είχε τελικώς έσοδα χαμηλότερα του επιπέδου που εγγυάται η κατά εποχή καθοριζόμενη τιμή βάσεως, όπως αυτή ορίζεται από τις κοινοτικές αρχές. Από αυτό προκύπτει ότι, αν οι προσφεύγοντες των κυρίων δικών ετύγχαναν των όρων αντισταθμίσεως που ισχύουν στη Μεγάλη Βρετανία, θα εισέπρατταν αντιστάθμιση αισθητά υψηλότερη από εκείνη που τους χορήγησε το Ofival.
14 Από την εφαρμογή της μεταβλητής πριμοδοτήσεως για τη σφαγή, καθώς και από την αναστολή του συστήματος του claw-back, προκύπτει, εξάλλου, όσον αφορά τις βρετανικές εξαγωγές προς τρίτες χώρες, ότι οι παραγωγοί της περιοχής 5 μπορούν να πωλούν σε πολύ χαμηλές τιμές και, κατά συνέπεια, ότι η διείσδυση των παραγωγών των λοιπών κοινοτικών περιοχών στις αγορές των τρίτων χωρών κατέστη αδύνατη.
15 Κατά τους προσφεύγοντες των κυρίων δικών και τη γαλλική κυβέρνηση, οι διατάξεις των άρθρων 5 και 9 του κανονισμού 1837/80 αντίκεινται στην απαγόρευση των διακρίσεων που προβλέπεται στα άρθρα 7 και 40, παράγραφος 3, της Συνθήκης, καθόσον η διάκριση μεταξύ των κρατών μελών που συνεπάγονται οι εν λόγω διατάξεις δεν δικαιολογείται από αντικειμενικές περιστάσεις.
16 Πρέπει να επισημανθεί, καταρχάς, όπως έκρινε το Δικαστήριο με την απόφαση της 15ης Σεπτεμβρίου 1982, Kind, σκέψη 18 (106/81, Συλλογή 1982, σ. 2885), ότι η δυνατότητα των κρατών μελών να επιλέγουν μεταξύ δύο μηχανισμών παρεμβάσεως, της μεταβλητής πριμοδοτήσεως για τη σφαγή και των αγορών από τους οργανισμούς παρεμβάσεως, η εφαρμογή των οποίων στηρίζεται στο ίδιο επίπεδο τιμών, δεν συνιστά διάκριση, εφόσον επιβάλλεται από τις διαφορές που υφίστανται μεταξύ των καταστάσεων των διαφόρων αγορών της Κοινότητας.
17 Απομένει, επομένως, να εξεταστεί μόνο το ζήτημα αν ο εν λόγω κανονισμός, επιφυλάσσοντας σε ένα μόνο κράτος τη δυνατότητα χορηγήσεως της μεταβλητής πριμοδοτήσεως για τη σφαγή σε ορισμένη περιοχή, προσκρούει στην αρχή της ίσης μεταχειρίσεως, ειδική έκφραση της οποίας συνιστά το άρθρο 40, παράγραφος 3, της Συνθήκης.
18 Πρέπει να υπομνηστεί σχετικά ότι κατά την εν λόγω αρχή καταστάσεις συγκρίσιμες δεν πρέπει να τυγχάνουν διαφορετικής μεταχειρίσεως, εκτός αν η διαφορετική μεταχείριση δικαιολογείται αντικειμενικά.
19 Το καθεστώς που εφαρμόζεται στο εμπόριο με τις τρίτες χώρες, το οποίο περιλαμβάνει συμφωνίες αυτοπεριορισμού με ανάληψη υποχρεώσεως διατηρήσεως των παραδοσιακών εμπορικών ρευμάτων και, ως αντάλλαγμα, τη μείωση κατά 10 % των δασμών κατ' αξίαν, όπως παγιώθηκαν στη ΓΔΣΕ, συνεπάγεται ότι οι τιμές στην αγορά της περιοχής 5, που είναι ο μεγαλύτερος εισαγωγέας πρόβειου κρέατος καταγωγής τρίτων χωρών, είναι αισθητά χαμηλότερες απ' ό,τι οι τιμές στις λοιπές περιοχές. Σε μια τέτοια αγορά απαιτούνται μέτρα στηρίξεως, όπως η μεταβλητή πριμοδότηση για τη σφαγή, με την οποία δεν σκοπείται η στήριξη του επιπέδου των τιμών, σκοπού αντιστοίχου προς εκείνο των αγορών από τον οργανισμό παρεμβάσεως και των ενισχύσεων για την αποθεματοποίηση, αλλά η χορήγηση στους παραγωγούς χρηματοοικονομικής ενισχύσεως, χωρίς να επηρεάζονται οι τιμές της αγοράς.
20 Πρέπει να επισημανθεί ότι συνεπεία των παραδοσιακών ρευμάτων οι τιμές αγοράς στην περιοχή 5 διατηρούνται πάντοτε σε επίπεδο κατώτερο του κατευθυντηρίου επιπέδου, πράγμα που συνεπάγεται την καταβολή της μεταβλητής πριμοδοτήσεως. Τα κράτη μέλη δεν χορήγησαν ποτέ την πριμοδότηση αυτή εντός των λοιπών περιοχών, όταν είχαν την προς τούτο δυνατότητα.
21 'Εχοντας διαπιστώσει τα ειδικά αυτά χαρακτηριστικά της βρετανικής αγοράς, ο κοινοτικός νομοθέτης προσέθεσε στα μέτρα του κανονισμού 871/84, που είχαν ως σκοπό να εξασφαλίσουν την ενότητα της οικείας κοινής οργανώσεως, την κατάργηση της δυνατότητας χορηγήσεως μεταβλητής πριμοδοτήσεως για τη σφαγή σε όλες τις περιοχές, εκτός της περιοχής 5, για τον λόγο ότι μόνο στην αγορά της περιοχής αυτής απαιτούνται μέτρα στηρίξεως αυτού του είδους.
22 'Οπως παρατηρήθηκε ανωτέρω, σε ορισμένες ζώνες άλλων περιοχών, στις οποίες οι παραγωγοί αντιμετωπίζουν επίσης δυσμενείς συνθήκες, μπορεί να χορηγηθεί προκαταβολή επί της ετησίας πριμοδοτήσεως για την προβατίνα (75 % το 1986). Η ίδια προκαταβολή μπορεί να καταβληθεί ως κρατική ενίσχυση στις λοιπές ζώνες, εφόσον η καταβολή αυτή δικαιολογείται από τις περιστάσεις. Αυτό συνέβαινε στη Γαλλία μέχρι το τέλος της περιόδου 1985/1986, λόγω των συνθηκών της αγοράς που επλήγη, αφενός, από δύο διαδοχικές περιόδους ξηρασίας, το 1985 και 1986, που ανάγκασαν τους κτηνοτρόφους να σφάξουν ένα μεγάλο τμήμα των κοπαδιών τους και να συνάψουν δάνεια για την αγορά υποκατάστατων κτηνοτροφών και, αφετέρου, από τη σημαντική πτώση της τιμής της βρετανικής λίρας που κατέστησε δυνατή την προσφορά πρόβειου κρέατος στη γαλλική αγορά σε σχετικά χαμηλή τιμή (απόφαση του Συμβουλίου της 16ης Δεκεμβρίου 1986, ΕΕ L 382, σ. 3).
23 Πρέπει να σημειωθεί, εξάλλου, ότι η αναστολή του claw-back, όσον αφορά τις βρετανικές εξαγωγές προς τρίτες χώρες, ήταν επιβεβλημένη, κατά την Επιτροπή, για να εξασφαλιστεί η διατήρηση των παραδοσιακών εξαγωγικών ρευμάτων εκ της Μεγάλης Βρετανίας. Ελλείψει συστήματος επιστροφών κατά την εξαγωγή που προβλέπεται στο άρθρο 17 του κανονισμού 1837/80, η εφαρμογή του claw-back θα διακύβευε τα εν λόγω ρεύματα, επειδή οι τιμές στην παγκόσμια αγορά είναι χαμηλότερες των κοινοτικών τιμών.
24 Πρέπει τέλος να παρατηρηθεί ότι η σύγκριση μεταξύ της μεταβλητής πριμοδοτήσεως για τη σφαγή και της ετησίας πριμοδοτήσεως για την προβατίνα δεν επιτρέπουν το συμπέρασμα ότι η πρώτη παρέχει πλεονεκτήματα στους "εκτός εποχής" παραγωγούς και ότι, επομένως, η δυνατότητα να καταβληθεί σε παραγωγούς που ασκούν τη δραστηριότητά τους σε μία μόνο περιοχή αντίκειται στην αρχή της ίσης μεταχειρίσεως. Πράγματι, οι "εκτός εποχής" παραγωγοί των λοιπών περιοχών μπορούν, καταρχήν, να επωφελούνται των αγορών από τους οργανισμούς παρεμβάσεως, για τις οποίες ισχύει η ίδια τιμή κατωφλίου που ισχύει και για τη μεταβλητή πριμοδότηση σφαγής. Εντούτοις, τα εν λόγω μέτρα παρεμβάσεως δεν ελήφθησαν διότι στις λοιπές περιοχές οι τιμές αγοράς ήταν, γενικά, υψηλότερες της σχετικής τιμής κατωφλίου, δηλαδή ανώτερες του 85 % της κατά εποχή καθοριζομένης τιμής βάσεως.
25 Υπό τις συνθήκες αυτές και ενόψει της ευχέρειας εκτιμήσεως που έχουν τα κοινοτικά όργανα για τη δημιουργία κοινής οργανώσεως αγοράς, καθώς και του άρθρου 39, παράγραφος 2, της Συνθήκης, κατά το οποίο "κατά την εκπόνηση της κοινής γεωργικής πολιτικής και των ειδικών μεθόδων που συνεπάγεται η εφαρμογή της" λαμβάνονται υπόψη οι "διαρθρωτικές και φυσικές ανισότητες μεταξύ των διαφόρων γεωργικών περιοχών" και "η ανάγκη βαθμιαίας εφαρμογής των καταλλήλων προσαρμογών", η δυνατότητα που παρέχεται σε κράτος μέλος να χορηγεί τη μεταβλητή πριμοδότηση σε ορισμένη περιοχή δεν αντίκειται στην αρχή της ίσης μεταχειρίσεως.
Ως προς το κύρος της ρυθμίσεως υπό το πρίσμα της αρχής της ελεύθερης κυκλοφορίας
26 Κατά τους προσφεύγοντες των κυρίων δικών και την κυβέρνηση της Γαλλικής Δημοκρατίας, η καταβολή της μεταβλητής πριμοδοτήσεως σφαγής αποκλειστικά και μόνο στους βρετανούς παραγωγούς συνιστά παραβίαση της αρχής της ελεύθερης κυκλοφορίας. Οι εν λόγω παραγωγοί απολαύουν μέτρου ισοδυνάμου προς άτοκο δάνειο, μπορούν δε πάντα να επωφελούνται της προσαρμογής των τιμών στο επίπεδο της κατευθυντήριας τιμής και τυγχάνουν έτσι πλεονεκτημάτων των οποίων δεν τυγχάνουν οι γεωργοί των λοιπών περιοχών. Κατά συνέπεια, στη βρετανική αγορά εφαρμόζονται χαμηλότερες τιμές, πράγμα που εμποδίζει τις εξαγωγές των λοιπών κρατών μελών προς τη βρετανική αγορά και ευνοεί τις βρετανικές εξαγωγές προς τρίτες χώρες.
27 'Οσον αφορά το ενδοκοινοτικό εμπόριο, πρέπει να υπομνηστεί, καταρχάς, ότι το claw-back, που εισπράττεται κατά την έξοδο από την περιοχή 5 και αντιστοιχεί σε τμήμα της μεταβλητής πριμοδοτήσεως για τη σφαγή, έχει ως σκοπό να αντισταθμίσει επακριβώς τις επιπτώσεις της πριμοδοτήσεως αυτής και να καταστήσει έτσι δυνατή την εξαγωγή προς τα λοιπά κράτη μέλη των προϊόντων προελεύσεως της περιοχής στην οποία χορηγείται η εν λόγω πριμοδότηση, χωρίς να προκαλείται διατάραξη στις οικείες αγορές.
28 Πρέπει να υπομνηστεί στη συνέχεια ότι το επίπεδο τιμών στη βρετανική αγορά, στο οποίο οφείλεται η στεγανοποίηση της εν λόγω αγοράς έναντι των εισαγωγών προελεύσεως των λοιπών κρατών μελών, αποτελεί συνέπεια του συστήματος που εφαρμόζεται στο εμπόριο με τις τρίτες χώρες, η τροποποίηση του οποίου δεν κατέστη ακόμα δυνατή.
29 Από τα ανωτέρω συνάγεται ότι τα άρθρα 5 και 9 του κανονισμού 1837/80 δεν αντίκεινται στην αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας.
30 'Οσον αφορά το εμπόριο με τις τρίτες χώρες, στο οποίο δεν εφαρμόζεται η αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας, ισχύουν τα προεκτεθέντα σχετικά με την προβαλλόμενη παραβίαση της αρχής της ίση μεταχειρίσεως.
31 Από το σύνολο των προεκτεθέντων προκύπτει ότι στα Tribunaux administratifs της Dijon και της Amiens προσήκει η απάντηση ότι από την εξέταση των υποβληθέντων ερωτημάτων δεν προκύπτουν στοιχεία ικανά να θίξουν το κύρος των άρθρων 5 και 9 του κανονισμού 1837/80 του Συμβουλίου, της 27ης Ιουνίου 1980, όπως τροποποιήθηκαν με τον κανονισμό 871/84 του Συμβουλίου, της 31ης Μαρτίου 1984.
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδαΕπί των δικαστικών εξόδων
32 Τα έξοδα, στα οποία υποβλήθηκε η γαλλική και η βρετανική κυβέρνηση, το Συμβούλιο και η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, που κατέθεσαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, δεν αποδίδονται. Δεδομένου ότι η διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους των κυρίων δικών τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον των εθνικών δικαστηρίων, σε αυτά απόκειται να αποφανθούν επί των δικαστικών εξόδων.
ΔιατακτικόΓια τους λόγους αυτούς
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πέμπτο τμήμα),
κρίνοντας επί των ερωτημάτων που του υπέβαλαν τα tribunaux administratifs της Dijon και της Amiens, με διατάξεις της 28ης Ιουνίου και 19ης Ιουλίου 1988, αποφαίνεται:
Από την εξέταση των υποβληθέντων ερωτημάτων δεν προέκυψαν στοιχεία ικανά να θίξουν το κύρος των άρθρων 5 και 9 του κανονισμού 1837/80 του Συμβουλίου, της 27ης Ιουνίου 1980, όπως τροποποιήθηκαν με τον κανονισμό 871/84 του Συμβουλίου, της 31ης Μαρτίου 1984.
Top