T.C. ... 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/357 Esas - 2023/319
T.C.
...
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ... 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR
ESAS NO: 2022/357 Esas
KARAR NO: 2023/319
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI:...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI:...
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 18/05/2022
BİRLEŞEN MAHKEMEMİZİN ... ESAS SAYILI DOSYASI
DAVACI :...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI : ...
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 18/05/2022
BİRLEŞEN MAHKEMEMİZİN... ESAS SAYILI DOSYASI
DAVACI : ...
VEKİLİ: Av. ....
DAVALI : ...
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 18/05/2022
KARAR TARİHİ: 05/05/2023
KARAR YAZIM TARİHİ : 29/05/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirket; ... A.Ş. 'nin ... ihale kayıt numaralı ihalelerini üstlenerek personel istihdam ederek işi ifa ettiğini, Davacı şirketin dava konusu edilen tüm hakedişlerinden davacı şirketin faydalanmış olduğu asgari ücret destek tutarları davalı tarafça kesildiğini ve davacı şirkete iade edilmediğini, kanunda; ihale üstlenmek suretiyle personel çalıştıran şirketlerin teşvikten faydalanamayacağına dair bir hüküm bulunmadığını, emsal bölge adliye mahkemesi ve yerel mahkeme kararı gereğince davalı idarenin davacı şirket hakedişlerinden yararlanılan teşviki kesme hakkı olmadığına karar verdiğini belirterek davacı şirketin ... A.Ş.'nin ... İhale kayıt numarası ile üstlenmiş olduğu ihalede usul ve yasaya aykırı olarak 2020 yılı Kasım, Aralık, 2021 yılı Ocak, Şubat aylarına ilişkin hakedişlerinden kesilen asgari ücret destek tutarlarının fazlaya ilişkin talepleri dava ve ıslah haklarının saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10.000,00TL'sinin; her bir kesinti tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı taraftan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
ASIL CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın hukuki yarar yokluğundan reddini talep ettiklerini, davalara konu edilen asgari ücret destek tutarları kesintilerine ilişkin hak ediş ödemelerine davacı taraf itiraz etmediğini, Bu halde davacı taraf hak edişlerden yapılan kesintileri, İhale Sözleşmesi'nin eki Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin 42. Maddesine göre kabul etmiş bulunduğundan talep hakkının düştüğünü, asgari ücret destek tutarları kesintileri, 5510 sayılı kanun'un geçici maddelerinde yer verilen emredici düzenleme gereğince ve ... tarafından yayımlanan genelgeler doğrultusunda yapıldığını, bu sebeple, davaların haklı ve yasal bir dayanağı bulunmadığını, yüksek yargı kararlarınında bu yönde olduğunu, asgari ücret destek tutarlarının hak edişten kesintiye ilişkin irade ortaya koymasının nedenin sebepsiz zenginleşmeyi önlemek için olduğunu, bu nedenle emredici yasa kuralı gereğince yapılan kesintilerin aynı zamanda hukuka ve anayasa da aykırılık teşkil etmediğini, ticari faizin her bir kesinti tarihinden itibaren işletilmesinin istenmesi usul ve kanuna aykırı olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.
BİRLEŞEN MAHKEMEMİZİN ... ESAS SAYILI DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin davalı ... A.Ş. 'nin ... ihale kayıt numaralı ihalelerini üstlenerek personel istihdam ederek işi ifa ettiğini, yasa koyucu tarafından işverenlerin rekabet gücünün artırılması ve kayıtlı istihdamın teşviki, asgari ücretle çalışanların yoğunlukta olduğu küçük ve orta ölçekli işletmelerin desteklenmesi amaçlanarak 6661 sayılı Yasa'nın 17. Maddesi ile 5510 Sayılı Yasaya Geçici 68. Maddesi eklendiğini, daha sonraki yıllarda da farklı kanun numaraları ile aynı teşvik devam ettirildiğini, belirtilen yasal mevzuat ile işverenlere verilen "asgari ücret desteği" isminden de anlaşılacağı üzere devlet tarafından sağlanan ek bir katkı, ek bir destek olduğunu, davacı şirket; aylık prim ve hizmet belgelerini yasal süresinde vermiş olması ve çalıştırdığı kişilerin sigorta primine esas kazançlarını tam olarak bildirmiş olması sebebiyle anılan teşviklerden faydalanma hakkını kazandığını, davacı şirketin dava konusu edilen tüm hakedişlerinden davacı şirketin faydalanmış olduğu asgari ücret destek tutarları davalı tarafça kesilmiş ve davacı şirkete iade edilmediğini, dava konusu asgari ücret desteklerinin davacı şirkete iade edilmesi gerektiğini, kanun metinlerinde İhale Üstlenmek Suretiyle sigortalı çalıştıran firmaların bu teşvikten faydalanamayacağına dair bir hüküm bulunmadığını, emsal bölge adliye mahkemesi ve yerel mahkeme kararı gereğince davalı idarenin davacı şirket hakedişlerinden yararlanılan teşviki kesme hakkı olmadığına karar verildiğini, 2022/37203 arabuluculuk numarası ile davalı yanla arabuluculuk görüşmeleri yapıldığını anlaşmaya varılamadığını belirterek davacı şirketin davalı ... A.Ş'nin ... ihale kayıt numaralı ihalelerinde usul ve yasaya aykırı olarak 2021 yılının Mart, Nisan, Mayıs, Haziran aylarına ilişkin hakedişlerinden kesilen asgari ücret destek tutarlarının fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10.000,00 TL'sinin her bir kesinti tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
BİRLEŞEN MAHKEMEMİZİN ... ESAS SAYILI CEVAP: Davalıya dava dilekçesi tebliğ edilmediğinden cevap dilekçesi sunulmamıştır.
BİRLEŞEN MAHKEMEMİZİN... ESAS SAYILI DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin davalı ... A.Ş. 'nin ... ihale kayıt numaralı ihalelerini üstlenerek personel istihdam ederek işi ifa ettiğini, yasa koyucu tarafından işverenlerin rekabet gücünün artırılması ve kayıtlı istihdamın teşviki, asgari ücretle çalışanların yoğunlukta olduğu küçük ve orta ölçekli işletmelerin desteklenmesi amaçlanarak 6661 sayılı Yasa'nın 17. Maddesi ile 5510 Sayılı Yasaya Geçici 68. Maddesi eklendiğini, daha sonraki yıllarda da farklı kanun numaraları ile aynı teşvik devam ettirildiğini, belirtilen yasal mevzuat ile işverenlere verilen "asgari ücret desteği" isminden de anlaşılacağı üzere devlet tarafından sağlanan ek bir katkı, ek bir destek olduğunu, davacı şirket; aylık prim ve hizmet belgelerini yasal süresinde vermiş olması ve çalıştırdığı kişilerin sigorta primine esas kazançlarını tam olarak bildirmiş olması sebebiyle anılan teşviklerden faydalanma hakkını kazandığını, davacı şirketin dava konusu edilen tüm hakedişlerinden davacı şirketin faydalanmış olduğu asgari ücret destek tutarları davalı tarafça kesilmiş ve davacı şirkete iade edilmediğini, dava konusu asgari ücret desteklerinin davacı şirkete iade edilmesi gerektiğini, kanun metinlerinde İhale Üstlenmek Suretiyle sigortalı çalıştıran firmaların bu teşvikten faydalanamayacağına dair bir hüküm bulunmadığını, emsal bölge adliye mahkemesi ve yerel mahkeme kararı gereğince davalı idarenin davacı şirket hakedişlerinden yararlanılan teşviki kesme hakkı olmadığına karar verildiğini, 2022/37203 arabuluculuk numarası ile davalı yanla arabuluculuk görüşmeleri yapıldığını anlaşmaya varılamadığını belirterek davacı şirketin davalı ... A.Ş'nin ... ihale kayıt numaralı ihalelerinde usul ve yasaya aykırı olarak 2021 yılının Mart, Nisan, Mayıs, Haziran aylarına ilişkin hakedişlerinden kesilen asgari ücret destek tutarlarının fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10.000,00 TL'sinin her bir kesinti tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
BİRLEŞEN MAHKEMEMİZİN... ESAS SAYILI CEVAP: Davalıya dava dilekçesi tebliğ edilmediğinden cevap dilekçesi sunulmamıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE;
Mahkememizce mali müşavir ve nitelikli hesaplar uzmanından oluşan bilirkişi heyetinden alınan 15.11.2022 tarihli raporda özetle; "Anılan yargı kararlarında asgari ücret desteğinin devlet tarafından sağlanan ek bir katkı olduğu, yüklenicinin kendi sorumluluğunu yerine getirirken devletin sağladığı bu katkıdan yararlanırken, bu hakkın idareye geçirilmesinin hukuka aykırı olduğu hususlarının vurgulandığı, Usulünce tutulmakla sahibi lehine delil olma vasfına haiz olduğu anlaşılan taraflara ticari defterlerde yer alan kayıt ve işlemler detaylıca incelenmiş olup; birbirlerinde bakiye borç/alacak kaydının bulunmadığı, davacı şirket kayıtlarında; ... (99.658,97.TL) + ...(138.941,46.TL) + ...(65.757,49.TL) olmak üzere üç bölgede toplam 304.357,92.-TL asgari ücret destek kesintisi kaydının tespit edildiği, davalı şirket kayıtlarında davacı şirket ilişkili doğrudan kayıt tespiti yapılamamış olup; dava dosyası kapsamında yer alan 25.08.2022 tarih E-36883194-640-296481 sayılı ... Bşk.yazısı ekinde yer alan "Tahakkuk ve Mahsup Fişi" başlıklı belge içeriklerinden ... (34.995,00.TL) + ...(90.512,50.TL) + ...(65.757,49.TL) olmak üzere üç bölgede toplam 191.264,99.-TL asgari ücret destek kesintisi kaydı bulunduğu hususları tespit edilmiş ise de, Dosya kapsamında yer alan hakediş belgeleri, tahakkuk fişleri, kesinti listeleri vs. tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinden dava konusu; 2020 yılı Kasım Aralık, 2021 yılı Ocak Şubat aylarına ilişkin hakedişlerdeki kesinti miktarı toplamı 59.387,72TL, 2021 yılı Mart-Nisan-Mayıs-Haziran aylarına ilişkin hakedişlerdeki kesinti miktarı toplamı 47.689,53TL, 2021 yılı Temmuz-Ağustos-Eylül-Ekim aylarına ilişkin hakedişlerdeki kesinti miktarı toplamının 181.702,81 TL tespit edildiği" şeklinde görüş bildirmiştir.
Bilirkişi heyetinden alınan 24.03.2023 tarihli ek raporda özetle; "Davalı itirazlarının tamamı hukuki değerlendirme gerekirmektedir. Taraflara ait ticari defterlerde yer alan kayıt ve işlemler tarafımızdan detaylıca incelenmiş ve kök rapor oluşturulmuştur. Kök raporda yer alan tespitlerimizi değiştirecek bir itiraz ve belge dosya kapsamında bulunmadığından, kök rapordaki görüşümüzün devam ettiği" şeklinde görüş bildirmiştir.
Asıl ve birleşen davalar 5510 SK.nun Geçici 68.maddesi uyarınca sağlanan ve davacı şirketlerin hak edişlerinden kesilen 2020 yılı Kasım, Aralık, 2021 yılı Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül Ekim aylarına ilişkin Asgari Ücret Desteği tutarının faizi ile birlikte tahsili istemine ilişkindir.
Taraflar arasında 02/10/2020 tarihli 12 Ay 684 Personel ile ...-...-...- ...-...-... ... iş yerleri ile ... - .../Çekilen Araçların Temizliği Çeşitli Tip Kalolifer Kazanlarının Yakım İşi ve Temizlik Malzemesi Temini'ne ilişkin Hizmet Alımı Sözleşmesi akdedildiği Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin sözleşmenin eki olduğu anlaşılmıştır.
5510 Sayılı ... Kanuna eklenen Geçici 68. maddesinin 1.fıkrası " Bu kanunun 4.maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında haklarında uzun vadeli sigorta kolları hükümleri uygulanan sigortalıları çalıştıran iş verenlerce; a) 2015 yılının aynı ayma ilişkin Kuruma verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde prime esas günlük kazancı 85 TL ve altında bildirilen sigortalıların toplam prim ödeme gün sayısını geçmemek üzere, 2016 yılında cari aya ilişkin verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde bildirilen sigortalılara ilişkin toplam prim ödeme gün sayısının, b) 2016 yılı içinde ilk defa bu Kanun kapsamına alınan işyerlerinden bildirlen sigortalılara ilişkin toplam prim ödeme gün sayısının, 2016 yılı Ocak ila Aralık ayları/ dönemleri için günlük 3,33 TL ile çarpımı sonucu bulunacak tutar, bu işverenlerin Kuruma ödeyecekleri sigorta primlerinden mahsup edilir ve bu tutar Hazince karşılanır." sekizinci fıkrasında ise " 4734 sayılı Kanunun 2.maddesinin birinci fıkrasının (a), (b),(c) ve (d) bentlerinde sayılan idareler tarafından ilgili mevzuatı uyarınca yapılan ve sözleşmesinde fiyat farkı ödeneceği öngörülen hizmet alımlarında, ihale dökümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için birinci fıkra uyarınca ...tarafından karşılanacak tutarlar bu idarelerce işverenlerin hak edişlerinden kesilir " şeklindedir.
Tüm dosya kapsamı bir bütün halinde incelendiğinde; 5510 sayılı yasanın geçici 68. maddesi uyarınca davacılara verilen asgari ücret desteğinin Devlet tarafından sağlanan ek bir katkı olup, yüklenicinin kendi sorumluluğunu yerine getirirken ve bu arada Devletin sağladığı bu katkıdan yararlanırken, bu hakkın idareye geçirilmesinin dayanağı bulunmamaktadır. Bu nedenler ile hükme esas alınan bilirkişi raporu ve davacı talebi göz önüne alındığında haksız olarak davacı hakedişinden kesilen kesintilerin davalıdan tahsiline karar verilmiş, ancak aynı sözleşme gereğince yapılan kesintiler için tek bir dava içerisinde istenebilecekken ayrı ayrı dava açılması nedeniyle davacı yararına tek vekalet ücretine hükmedilmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Asıl dava yönünden davanın kabulü ile 29.730,01 TL'nin davalıdan tahsiline alacağa 10.000,00 TL'si için dava tarihi bakiye 19.730,01 TL için ıslah tarihi olan 18/11/2022 tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına,
a) Asıl dava yönünden alınması gereken 2.030,86 TL harçtan peşin alınan 170,78, ıslah dilekçesi ile yatırılan 336,94 TL harcın toplamı olan 507,72 TL'nin mahsubu ile bakiye 1.523,14 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
b) Asıl davada 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği ... tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen arabuluculuk ücreti karşılığı olan 1.560,00 TL arabulucu ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
c) Asıl davada davacı tarafından başlangıçta yatırılan 80,70 TL başvurma harcı, 170,78 TL peşin harç, 336,94 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 588,42 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Mahkememizin birleşen ... esas sayılı dava yönünden davanın kabulü ile 23.897,48 TL'nin davalıdan tahsiline alacağa 10.000,00 TL'si için dava tarihi bakiye 13.897,48 TL için ıslah tarihi olan 18/11/2022 tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına,
a) Mahkememizin birleşen ... esas sayılı dava yönünden alınması gereken 1.632,44 TL harçtan peşin alınan 170,78, ıslah dilekçesi ile yatırılan 237,34 TL harcın toplamı olan 408,12 TL'nin mahsubu ile bakiye 1.224,32 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
b) Mahkememizin birleşen ... esas sayılı dava yönünden 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği ... tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen arabuluculuk ücreti karşılığı olan 1.560,00 TL arabulucu ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
c) Mahkememizin birleşen ... esas sayılı dava yönünden davacı tarafından başlangıçta yatırılan 80,70 TL başvurma harcı, 170,78 TL peşin harç, 237,34 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 488,82 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Mahkememizin birleşen... esas sayılı dava yönünden davanın kabulü ile 107.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline alacağa 10.000,00 TL'si için dava tarihi bakiye 97.000,00 TL için ıslah tarihi olan 18/11/2022 tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına,
a) Mahkememizin birleşen... esas sayılı dava yönünden alınması gereken 7.309,17 TL harçtan peşin alınan 170,78, ıslah dilekçesi ile yatırılan 1.657,72 TL harcın toplamı olan 1.828,50 TL'nin mahsubu ile bakiye 5.480,67 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
b) Mahkememizin birleşen... esas sayılı dava yönünden 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği ... tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen arabuluculuk ücreti karşılığı olan 1.560,00 TL arabulucu ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
c) Mahkememizin birleşen... esas sayılı dava yönünden davacı tarafından başlangıçta yatırılan 80,70 TL başvurma harcı, 170,78 TL peşin harç, 1.657,72 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.909,20 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden asıl ve birleşen davalar yönünden karar tarihindeki AAÜT uyarınca 25.094,00 TL TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Asıl ve birleşen davalarda davacı tarafından yapılan 107,75 TL tebligat ve müzekkeri 3.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.107,75 TL masrafın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafından sarfedilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Sarfedilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıranlara iadesine,
Dair asıl ve birleşen davalarda davacı ve asıl ve birleşen davalarda davalı vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 05/05/2023
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı