T.C. ...13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/792 Esas
KARAR NO: 2023/188
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI : ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALILAR : 1- ...
2- ...
3- ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: İtirazın İptali (Ticari İşletmenin Satılması Veya Devrinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/11/2022
KARAR TARİHİ: 21/03/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 02/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari İşletmenin Satılması Veya Devrinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalıların murisi ...'ın kardeş olduğunu, murisin 21/08/2021 tarihinde vefat ettiğini, geriye davalı mirasçılarının kaldığını, muris tarafından 12/10/2009 tarihinde ... nolu iddia bayiliğinden doğan hak ve alacaklarının adi yazılı olarak İnci Yılmaz'a devredildiğini, ... tarafından iş bu bayilik nedeniyle başvuru sırasında teminat olarak alınan 3.050 USD ve 25.000 TL'nin ise davalı mirasçılara ödendiğini, ancak yapılan ödemenin davalı mirasçılar tarafından davacıya ödeme yapılmadığını, bu nedenle ... Müdürlüğü'nün 2021/18010 esas sayılı dosyada davalı mirasçılar hakkında ilamsız icra takibi başlatıldığını, başvurma ve itirazın iptali ile 12/10/2009 tarihli işletmenin devrine dair yazılı belge uyarınca hakedilen ve ... Başkanlığı tarafından mirasçılara ödenen 3.050 USD ve 25.000,00 TL depozito/teminat bedelinin davalılardan miras payları oranında tahsiline karar verilmesi gerektiğini bildirerek itirazın iptali takibin devamına, davalılar aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.
CEVAP: Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın görevli mahkemede açılmadığı, talebin zamanaşımına uğradığı, sözleşmenin geçerlilik şartını taşımadığı, davacı tarafından iddia olunan devrin gerçek dışı olduğu, talebin kabulünün mümkün olmadığı bildirilerek davanın reddini istemiştir
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Mahkemenin görevli olması Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 114/1-c maddeye göre dava şartıdır. Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemelerce re'sen incelenir. 6102 sayılı ... Kanunu’nun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olmalı ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın ... Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya asliye ticaret mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme olmalıdır. 6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı ... Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca ticari davalar asliye ticaret mahkemelerince görülerek karara bağlanır.
Tüm bu açıklamalardan sonra somut olaya gelince; davacı ile davalılar arasında doğrudan bir hukuki ilişkinin bulunmadığı gibi davanın, davalıların murisi tarafından milli piyango bayiliğinin davacıya devredilmesine rağmen davalı mirasçılar tarafından davacıya yapılması gereken ödemelerin yapılmadığından bahisle başlatılan takibe vaki itirazın iptaline ilişkin olup TTK'nın 4. maddesinde bu nitelikteki davaların mutlak ticari dava niteliğinde olduğuna ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır. Bunun yanında bayiliğin, ticari işletme veya esnaf işletmesi olarak yürütülmesi de olanaklı olup (Benzer şekilde: ..... HD.'nin 19/10/2022 tarih ve 1195/1381 sayılı ilamı) celp olunan davalıların murisine ait ... müdürlüğü ile vergi dairesi kayıtlarından da davalıların murisinin ticari işletme işletmediği, tacir kaydının bulunmadığı, gelirinin tacir düzeyinde olmadığı, esnaf niteliğini haiz olduğu, somut olarak, davalıların murisinin bayilik faaliyetlerinin esnaf düzeyinde kaldığı anlaşılmıştır. Bu bağlamda genel ilkeler kapsamında tarafların tacir olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmiştir. Bu amaçla mahkememizce yazılan müzekkerelere cevaben .... Müdürlüğü'nden, ... Müdürlüğü'nden, ... Müdürlüğü'nden ve .... Müdürlüğü ile ... ... Müdürlüğü'nden gelen müzekkere cevaplarının tetkikinden, davanın her iki tarafının da tacir niteliğini haiz olduğuna veya gelirinin tacir düzeyinde olduğuna dair bir kayda rastlanılmamıştır. Neticeten; davanın mutlak ticari nitelikte bulunmamasına ve davanın her iki tarafının da tacir sıfatını haiz olmadığından nispi ticari davanın varlığından bahsedilmesine de olanak bulunmamasına göre uyuşmazlığın genel hükümler çerçevesinde asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak mahkememizin görevsizliği nedeniyle dava dilekçesinin HMK 114/1-c, 115/2 maddeleri uyarınca göreve ilişkin dava şartı yokluğundan usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Mahkememizin görevsizliği nedeniyle dava dilekçesinin HMK 114/1-c,115/2 maddeleri uyarınca göreve ilişkin dava şartı yokluğundan usulden reddine,
2-HMK 20 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesini müteakip yasal 2 haftalık sürede talep edilmesi halinde dosyanın görevli ...NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE gönderilmesine,
3-HMK 331/2 maddesi uyarınca yargılama giderlerinin görevli mahkemece hüküm altına alınmasına,
4-Süresinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi talep edilmediği takdirde mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verilerek yargılama giderlerinin hüküm altına alınmasına,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile ...Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 21/03/2023
Katip ...
¸
Hakim ...
¸