T.C. ... 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/821 Esas - 2023/218
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
...
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/821 Esas
KARAR NO: 2023/218
HAKİM :....
KATİP: ....
DAVACI : ...
VEKİLİ: Av. ....
DAVALI : ...
VEKİLİ: Av. ....
DAVA: Tespit
DAVA TARİHİ: 07/12/2021
KARAR TARİHİ: 28/03/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 28/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinden özetle; müvekkili vakfın kuruluş amacının kimsesiz, yoksul, öğrenim olanağı bulunmayan çocukların ilkokuldan başlayarak asgari bir meslek edininceye kadar öğrenim, eğitim, korunma ve her türlü gereksinimlerini sağlamak olduğunu ve müvekkili vakfın ... A.Ş.'nin 50 adet kurucu intifa senedinin sahibi olduğunu, ...'nun daha sonra davalı ...Fabrikaları A.Ş. ile birleştiğini, taraflarınca kurucu intifa senetleriyle birlikte ortaklıklarının davalı şirkette devamının talep edildiğini, buna karşın ... 25/03/2020 cevap yazısı ile ortaklığın devamı yönündeki talebin kabul edilmeyeceğini ve bir adet kurucu pay senedi bedelinin 1.021,48-TL belirlendiğinin belirttiğini, müvekkili vakfın sahip olduğu kurucu intifa senetlerinin 1 adete ilişkin bedelinin 1.021,48-TL olarak belirlenmesinin taraflarınca kabul edilebilir bir durum olmadığını, mahkemece gerekli tespit yapıldığında bu bedelin çok daha yüksek olduğunun ortaya çıkacağını, taraflarınca.... Noterliğinin 05/07/2021 tarihli ve ...yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalı şirkete gönderilen ihtarnamede "...müvekkil vakfın ... A.Ş.'de sahip olduğu kurucu intifa senetlerinin gerçek değerinin tespitinin yapılarak söz konusu bedelin tarafımıza ödenerek..." denilerek intifa senetlerinin gerçek bedelinin tespitinin talep edildiğini, bu ihtara karşılık davalı tarafın 26/07/2021 tarihi itibarıyla uzman kuruluş tarafından berillenen değeriyle intifa senetlerinin satın alacağının belirttiğini bildirerek, haklı ve hukuka uygun davalarının kabulü ile müvekkili vakfın ... A.Ş.'de sahip olduğu 50 adet kurucu intifa senedinin gerçek değerinin tespitine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; dava açılmadan önce zorunlu arabulucuya başvurulmamış olması nedeniyle davanın dava şartı yokluğundan reddi gerektiğini, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, hak düşürücü sürenin hitamından sonra açıldığını, davacının tespit davası açmakta hiçbir hukuki yararı bulunmadığını, dava konusu olayda kurucu intifa senetlerinin uzman kuruluş tarafından berilenen ve ...Kurulu tarafından onaylanan gerçek değeri üzerinden satın alındığını ve işlemin hukuka uygun olduğunu, kurucu intifa senetlerinin sahiplerine pay sahipliği hakkı ve şirketin yönetim ve işleyişine karışma hakkı vermeyeceğini, Genel Kurulda oy hakkı olmamasının da bu durumun öncelikli tezahürü olduğunu, devralan müvekkili şirket tarafından kurucu intifa senetlerinin birleşme sözleşmesinin yapıldığı tarihteki gerçek değerinden satın alınacağının duyurulduğunu, ... A.Ş'nin intifa senetlerinin birleşme tarihindeki gerçek değerinin devralan veya devreden şirket yetkili organları tarafından değil ... tarafından yetkilendirilmiş uzman kuruluş tarafından tespit edildiğini, uzman kuruluş raporunun ... tarafından onaylandığını, netice olarak gerçekleştirilen birleşme işleminin TTK ve ... mevzuatının tüm emredici düzenlemeleri ve gerekleri yerine getirilerek ...'nun onayıyla tamamlandığını, davacının dava dilekçesinde kurucu intifa senetlerinin gerçek değerinin ne olması gerektiğini belirtmediği gibi dava konusu olayda uygulanan gerçek değerin uygun belirlenmediğinin de ortaya konmadığını belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, kurucu intifa senedinin değerinin tespiti istemine ilişkin olup dava, ...Dairesi'nin 31/10/2022 tarih ve 1486/1404 sayılı ilamı ile kesinleşen ... Mahkemesi'nin 10/05/2022 tarih ve 2021-849/393 sayılı yetkisizlik kararına istinaden mahkememiz esasına kaydolunmuştur.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 114/1-h maddesi gereği davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunması, dava şartıdır. Dava açmakta hukuki yarar için; hukuk düzenince kabul edilmiş meşru bir yarar olmalı, bu yarar dava açan hak sahibi ile ilgili olmalı ve dava açıldığı sırada halen mevcut bulunmalıdır. Ayrıca, açılacak davanın ortaya çıkacak tehlikeyi bertaraf edecek nitelikte olması gerekir. Bir kimsenin, hakkına ulaşmak için, mahkeme kararının o an için gerekli olması durumunda hukuki yararın olduğundan sözedilebilir. Bir mahkeme kararına ihtiyaç yoksa hukuki yarardan söz edilemez (...). ...davası açılması mümkün olan hallerde, tespit davası açılmasında (kural olarak) hukuki yarar yoktur. Çünkü ...davası sonunda verilen hüküm ile aynı zamanda dava konusu hukuki ilişkinin var olup olmadığı da tespit edilir. Bundan başka, ...davası açılması mümkün olan hallerde, tespit davası açılmasına da izin verilirse, dava sayısının iki misline çıkması tehlikesi vardır. Bu ise, yalnız mahkemelerin işlerini çoğaltmakla kalmayıp, aynı zamanda hak arayanlar için de zaman ve para kaybına sebep olur ve bu nedenle usul ekonomisi ilkesine aykırı düşer (....).
Tüm bu açıklamalar ışığında somut olaya gelince; her ne kadar davacı, 50 adet kurucu intifa senedinin sahibi olduğu ... A.Ş.'nin davalı şirket ile birleşmesi sonrasında belirlenen satın alma bedelinin düşük olduğunu iddia ederek kurucu intifa senedinin gerçek değerinin tespiti talepli eldeki davayı ikame etmiş ise de, TTK'nın 140/5. maddesinde devralan ortaklığın, devrolunan ortaklığın intifa senedi sahiplerine senedin türüne göre ve tabi olduğu hükümleri dikkate alınarak ya eşdeğerde konusu olan intifa senetleri vermek veya bunları birleşme sözleşmesi tarihindeki gerçek değerlerine göre satın alıp bedelini ödemek zorunda olduğu hüküm altına alınmış olup, davacının davalı tarafından davaya konu intifa senedinin gerçek değerinin ödenmesine dair ...davası açma imkanının bulunduğuna şüphe bulunmamakta olup TTK'da birleşme halinde intifa senetlerinin gerçek değerinin mahkemece tespit edileceğine ilişkin özel bir düzenlemenin de bulunmadığı nazara alınarak (karş. TTK md. 343), mevcut hukuki durum karşısında davacının intifa senedinin gerçek değerinin tespitine dair tespit davası açmakta hukuki yararının bulunmadığı anlaşılmakla davanın hukuki yarar dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın hukuki yarar dava şartı yokluğu nedeniyle usulen REDDİNE,
2-Alınması gereken 179,90 TL harcın peşin alınan toplam 80,70 TL harçtan mahsubu ile bakiye 99,2TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerlerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan 40TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT uyarınca 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 28/03/2023
Katip ...
E-imzalı
Hakim ...
E-imzalı