T.C. ...13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2023/276 Esas - 2023/287
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ...13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR
ESAS NO: 2023/276 Esas
KARAR NO: 2023/287
BAŞKAN:...
ÜYE: ...
ÜYE: ...
KATİP: ...
DAVACI : ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI :...
DAVA: Uyarlama - Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 14/04/2023
KARAR TARİHİ: 20/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan Uyarlama - Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... ile ...arasında üretim lisansı hakkı karşılığında ... (...) ...'in işletilmesi ve elektrik üretimi konusunda 21.04.2015 tarihinde Su Kullanım Hakkı Ve İşletme Esaslarına İlışkın sözleşme imzalandığını, 2022 yılı itibariyle ... tarafından üretilen elektrik karşılığında ...tarafından 01.01.2023 tarihinde davacıya 121.842.245,73 TL tutarında kabulü mümkün olamayacak miktarda fahiş bir katkı payı faturası çıkartılarak davacının ticari işletmesinin devamı olanaksız hale getirildiğini ve davacı bakımından aşırı ifa güçlüğü ortaya çıktığını, taraflar arasındaki sözleşmenin ...tarafından gerçekleştirilen eylemler sonucunda davacı bakımından aşırı ifa güçlüğü oluşturması karşısında davacı ... söz konusu bedelin tamamını ödeyemediğini, .... Noterliğinin 31.01.2023 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ...tarafından fatura edilen 121.842.245,730 TL tutarlı su kullanımı katkı payı bedelinin 71.803.633,07 TL tutarındaki kısmının kabul edilmediğini, borcu ve hesaplama formülünü kabul anlamına gelmemek kaydıyla ve tüm dava hakları saklı tutularak tahakkuk eden faturanın 50.038.612,64 TL'lik kısmının ödeneceği açıkça bildirildiğini, nitekim tahakkuk bedeli faturası davalıya iade edilmesine rağmen bu bedel davalıya ödendiğini belirterek TBK'nin 138. maddesi uyarınca, 21.04.2015 tarihli Su Kullanım Hakkı ve İşletme Esaslarına İlişkin Sözleşme'de öngörülen su kullanımı katkı payı bedelinin lisans süresi sonuna kadar satışlar üzerinden %17,8 olarak uyarlanmasına, ... Dairesinin 2023/5586 Esas sayılı dosyasında itiraz edilen 71.803.633,07 TL tutarındaki kısım yönünden borçsuzluğun tespitine, davalı aleyhine takip bedelinin %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: 6102 Sayılı ... Kanunu'nun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesi ile ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın, ... Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin bakacağı yönünde düzenleme olması gereklidir.
6102 Sayılı ... Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez. Zira, ... Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı, ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir.
Yine aynı kanunun 11. maddesinde “Ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir. Ticari işletme ile esnaf işletmesi arasındaki sınır, .... Kurulunca çıkarılacak kararnamede gösterilir." 15. maddesinde de “İster gezici olsun ister bir dükkanda veya bir sokağın belirli yerlerinde sabit bulunsun, ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedeni çalışmasına dayanan ve geliri 11'inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca çıkarılacak kararnamede gösterilen sınırı aşmayan ve sanat veya ticaretle uğraşan kişi esnaftır“ düzenlemesi bulunmaktadır.
Dava; taraflar arasında imzalanan Su Kullanım Hakkı ve İşletme Esasına İlişkin Sözleşmenin uyarlanması ve menfi tespit talebine ilişkindir.
TTK 4. Maddesinde her iki tarafında ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın bu kanunda ve maddenin birinci fıkrasının b,c,d,e ve f bendlerinde belirtilen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava olarak sayılmış olup somut uyuşmazlığın TTK 4. maddesinde sayılan ticari davalardan olmadığı gibi davalı ... Müdürlüğü'nün tacir vasfının bulunmadığı anlaşılmakla genel görevli Asliye Hukuk Mahkemesinin görev alanında bulunan iş bu dava yönünden TTK 4-5/3 ve HMK 2 maddesi uyarınca mahkememizin görevsizliğine dair tensiben aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Mahkememizin görevsizliği nedeniye dava dilekçesinin HMK 114/1-c,115/2 maddeleri uyarınca göreve ilişkin dava şartı yokluğundan usulden reddine,
2-HMK 20 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesini müteakip yasal 2 haftalık sürede talep edilmesi halinde dosyanın görevli ...NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE gönderilmesine,
3-HMK 331/2 maddesi uyarınca yargılama giderlerinin görevli mahkemece hüküm altına alınmasına,
4-Süresinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi talep edilmediği takdirde mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verilerek yargılama giderlerinin hüküm altına alınmasına,
5-Gerekçeli karar tebliği sayılmamak ve yasal süreleri etkilememek kaydıyla HMK 27/2-a maddesi kapsamında hüküm özünün derhal taraflara bildirilmesine,
Dair gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile ...Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu oy birliği ile karar verildi.
Gerekçeli kararın yazıldığı tarih: 24.04.2023
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...