T.C.
...
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/619
KARAR NO: 2018/537
DAVA:Banka Teminat Mektubunun Hükümsüzlüğünün Tespiti
DAVA TARİHİ:10/06/2015
KARAR TARİHİ:03/05/2018
Mahkememizde görülmekte olan dava sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı tarafça mahkememize verilen dilekçe ve Mahkememizin ... Esas sayılı dosyasında açılan davada; Davacı, taraflar arasında, ... İnşaatının dekorasyon işlerinin yapılması hususunda 2 ayrı eser sözleşmesi imzalanarak davalının sahibi olduğu ...'nin yatak katları ile genel mekânlarının, iç mimari tasarım, dekorasyon ve inşaat işlerini de üstlendiğini, Genel Mekanlar Sözleşmesinde (TRB/... sözleşme nolu) taraflar arasında 02.05.2011 tarihinde "...” nin “ Genel Mekanlar, Residence Katları, Kral Dairesi İç Mimari Tasarımı, İnşai İşler ve Dekorasyon İşleri Yapılması Projesi" ile yüklenicinin, otelin; lobi, lobi bar, resepsiyon, ...vs. balo salonu, rezidans katları ve kral dairesi gibi alanlarında çeşitli dekoratif ve inşai imalatlarda bulunma işini üstlendiğini, davalı tarafa Yatak Katları Sözleşmesi (... sözleşme nolu)çerçevesinde de üç adet teminat mektubunun verildiğini, avansla aynı miktarda 1.124.070-TL bedelli Halk Bank tarafından 22.04.2011 tarihinde düzenlenen ve 31.12.2011 tarihine kadar geçerli avans teminat mektubu teslim edilerek 1.124.070-TL avans tahsil edildiğini, Sigorta primleri için ... Bank tarafından 11.05.2011 tarihinde düzenlenen 562.035-TL bedelli ve 31.12.2012 tarihine kadar geçerli kesin teminat mektubunun ve işin tamamlanmasını ve hata ve eksikliklerin giderilmesini teminen, 1.124.070-TL bedelli ... Bank tarafından 04.05.2011 tarihinde düzenlenen 31.12.2013 tarihine kadar geçerli kesin teminat mektubunun davalıya teslim edildiğini, sözleşme uyarınca birçok malzemeyi zaten satın almış olduğu için işin devamını sağlamak arzusunda olan davacı ödeme vadeleri geçmiş taksitlerin alınabileceği umuduyla ilave avans teminat mektubunu da davalı iş sahibine teslim ettiğini, davalının "ilave" teminat mektubunu da aldığı halde ödeme yapmadığını, müvekkilinin taahhüt ettiği işlerini tamamlamaya gayret ettiğini, Yatak Katları Sözleşmesi’ne konu imalatları büyük oranda tamamladığını,
Davalının her iki sözleşme uyarınca verilmiş bulunan banka teminat mektuplarını haksız şekilde tazmin etmeye çalıştığını,Genel Mekanlar Sözleşmesi kapsamında 1.100.000-€ bedelli Avans Teminat Mektubunun, 550.000-€ bedelli (sigorta)Kat’i Teminat Mektubunun,1.100.000-€ bedelli Kat’i Teminat Mektubunun,nakde tahvili için, dosyada mevcut yazılarla tazmin talebinde bulunduğunu,davalının da, "geçerlilik süreleri bitmeye yaklaşmış olan teminat mektuplarının sürelerinin uzatılması" halinde tazmin talebinden vazgeçeceğini bildirdiğini,
Bu nedenle ... Bank tarafından düzenlenmiş ve geçerlilik süresi 31.12.2011'de sona eren 1.100.000-€ ve 1.124.170-TL bedelli avans teminat mektuplarının sürelerinin uzatılmasını sağlayan davalının, tazmin taleplerini geri çektiğini, sözleşme konusu işleri, hiçbir bedel ödemeksizin imal ettirmeyi amaçladığını ... 29.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20.01.2012 Tarihli ve ... D.İş ... Karar Sayılı Kararı ile "teminat mektuplarının nakde çevrilmelerinin ihtiyati tedbir yolu ile önlenmesine" karar verildiğini,
Davacı tarafından, davalıya verilmiş bulunan teminat mektuplarının, temin ettikleri risklerin sona erdiğini, mevcut durumda bu mektupların tazmin koşullarının bulunmadığını, hükümsüz kılınmaları gerektiğini, teminat mektuplarının, ancak iş sahibinin alacaklı olduğunun kesinlik kazanması durumunda tazmin edilebileceğini,
Genel Mekanlar Sözleşmesine konu işin, tamamlanmasını teminen davalıya verilen 1.100.000-€ bedelli ... Bank tarafından 04.05.2011 tarihinde düzenlenen 31.12.2013 tarihine kadar geçerli Kesin Teminat Mektubu fesih tarihi itibarıyla artık işin bitirilememesi gibi bir riskten de bahsedilemeyeceğini, çünkü işin, zaten davalı iş sahibince durdurulmuş olduğunu,dolayısıyla, bu mektup bakımından da tazmin talebinin hükümsüzlüğünün tespitine ,Yatak Katları Sözleşmesi uyarınca, verilen 1.124.070-TL bedelli ... Bank tarafından 04.05.2011 Tarihinde düzenlenen 31.12.2013 Tarihine kadar geçerli Kesin Teminat Mektubunun da Yatak Katları Sözleşmesine konu işlerin tamamlanmaya yakın durumda olması nedeniyle, riskin ortadan kalkmasına bağlı olarak hükümsüz olduğunu,
Davalı iş sahibinin, sırf teminat mektuplarının tazminini talep edebilmek amacıyla fesih işlemine başvurduğunun, sözleşmelerden birini feshederken diğerini ayakta tutarak açıkça çelişkili davrandığının, sözleşme feshedilmediği halde, Yatak Katları Sözleşmesi uyarınca kendisine verilen teminat mektuplarının dahi tazminini istediğini beyan ederek 3 adet teminat mektubunun hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; Sözleşmelerin 12.maddesine göre davacının sözleşmenin imzasından itibaren 7 takvim günü içinde detaylı ve kesin iş programını müvekkiline vereceğini, iş proğramından sapma olması halinde veya değişiklik olduğunda müvekkilinin onayına sunulmak üzere yeni bir iş programı verileceğini, sözleşmenin süresi sonunda işin bitimine engel olacak durumları müvekkiline bildirmek zorunda olduğunu, sözleşme devam ettiği müddetçe müvekkiline bu türden uyarı ve süre uzatım talepleri bulunmayan davacının, işin bitim tarihinden çok sonra 01.02.2012 tarihli dilekçesi ile ... 7.Sulh Hukuk Mahkemesine ... D.iş sayılı dosyası ile işi zamanında teslim edememesinin müvekkilinden kaynaklanan sebeblerle sözleşmeye aykırılıktan kurtulma çabası ile kendisi açısından mazaret üretmekten geçtiğini, işin yapılmamasına engel ve müvekkilden kaynaklandığı öne sürülen sahanın mekanik elektromekanik ve elektirik tesisatı işleri yönünden hazır olmadığı yönünde ki bilirkişi tesbitinin haksız bulunduğu, davacının bütün bu işlerin ve işlerin disiplininden sorumlu olduğu gerçeğinin gözardı edildiği, zaten davacının edimlerini yerine getirmemesinin temel nedeni bu olup sözleşme kapsamında yerine getireceği işler ile ilgili olarak diğer disiplinler ile koordineli çalışmak ve bu koordinasyonu da fiilen sağlamakla yükümlüdür. Saha koordinasyonu hizmetini verdiğini cevaba cevap dilekçesin de beyan ve kabul eden ve bununla ilgili alacak talep eden davacı yapmadığı koordinasyon ve bu nedenle bitiremediği işler için haksız ve suni olarak sırf iade edeceği bir tutar sözkonusu olmasın diye talep ve alacak iddidasında bulunduğunu, bilirkişi raporuna göre genel mekanlar, recidence katları ve kral dairesi ile ilgili olarak, davacı alt yüklenicinin imalatlara keşif günü itibariyle hazır olmadığını, mekanik elektromekanik, elektirik tesisatı işleri genel mekanlarda sürdüğü, bunlar bitmeden davacının imalatlara başlama olanağı olmadığına dair rapor sunduklarını, öyleyse davacı firma bu işleri neden üstlenmiş, iş proğramını neye göre yapmıştır. Genel mekanlar sözleşmesi çerçevesinde 1.925.000 euro tahsil eden davacı bu parayı niçin almıştır. Dürüst ise ifa imkansızlığı nedeniyle parayı iade etmesi gerektiğini, ilk taksit tutarı 825.000 euro yu da ödediklerini, ilk taksitin ödenmesi avan projenin onaylanması bağlı iken teşvik amacıyla ödemenin yapıldığı, davacının ilk taksit tutarının ödenmesini avan proje onay şartının ortadan kalktığı gibi yorumladığını, genel mekanların mimari tasarım projesinin hazırlanması davacının yükümlülüğünde olup, sözleşmenin feshi tarihine kadar olan süre zarfında davacının genel mekanların iç mimari projelerini tamamlayamamıştır. Davacı firmanın iç mimari projenin hazırlanması ve diğer proje grupları ile koordine edilmesi sürecinde sebeb olduğu gecikme, elektirik, mekanik ve tesisat projelerinin de gecikmesine ve bu nedenle elektrik mekanik tesisat işleri ile ilgili saha uygulamalarına başlanmasında da gecikmeye sebeb olduğunu, elektrik ve mekanikdeki gecikme nedeniyle bu işleri taahhüt etmiş bulunan alt yüklenicilerin de öngörülen çalışma sürelerinin uzadığı, davacı genel mekanların iç mimari tasarımı sürecinde gecikmesi ve bu durumun işin süresinde bitirilmesine engel olacağı yolun da bir çok kez uyarıldığını, kayda değer ilerleme sağlanamaması nedeniyle 29.06.2011 tarihinde davacı ve diğer proje gruplarının katılımı ile düzenlenen koordinasyon toplantısında iç mimari projelerinin finalize edileceği tarihlerin kararlaştırıldığı, bu tarihlerde proje teslimleri gerçekleşmediği, sözleşmenin 18.maddesine göre bir proje sunulmadığından sunulan mimari proje konseptinin müvekkili tarafından onaylanmadığı, davacının projelerinin beğenilmemesi nedeniyle yeni proje firmaları ile anlaşma zorunda kalındığını, lobby, toplantı salonları vs. projelendirilmesi için ... Mimarlık, spa bölümü için Spasoul firması ile anlaşıldığı, rezidansların ise şantiyede kurulan mimari kadro ile projelendirildiği, tavanda elektrik ve mekanik işlerin başlayabilmesi için elektrik tavaları fan coiller, fan couil boruları, yangın boruları, yangın sprinkler, aydınlatma elemanları, havalandırma kanalları, slotlar, menfezler, hoparlör ve yangın boruları ve müdanhale kapaklarının birbirine göre yerleşimlerinin süperpoze edildiği asma tavan koordinasyon planlarının tamamen bitmiş ve asma tavan uygulama projelerine işlenmiş olması gerektiği, aksi takdirde hiçbir tesisatın yapılamayaacğı, yapılsada başkasıyla çakıştığında sökülmek zorunda kalacağını, asma tavan koordinasyon planlarının hazırlanması mimari projeyi yapan mimarın sorumluluğundadır. Mimari proje hazırlama sorumluluğu davacıya verildiği, ...'un mimari projeleri hazırlamakta geç kalmasının, tasarımların istenen kriterleri sağlamaması sebebiyle uygulama projesini sonlandıramaması ile neticelenmiş bu nedenle elektrik mekanik, tesisat işlerini yapacak yüklenicilerin monataj işlerine başlayamaması sebebine yol açtığı, genel mekanlarda balo salonu dışında imalatına başlanmış alçıpan duvar bulunmadığı, duvar ile ilgili davacının sebeb olduğu gecikmelerin zemin döşeme işlerininde başlayamamasına sebeb olduğu, binanın tüm izalasyonlu cephe ve cam montajları yaz aylarında tamamlanmış ve dış ortam ile irtibatı kesildiğinden bina ısıtılmasa dahi alçı sıva, duvar kağıdı ve ahşap kaplama yapılması için gereken minimum sıcaklık dış ortam hava sıcaklığının eksiye düştüğü birkaç gün dışında sağlandığı, standart odalar ile A blok çekirdek çevresi büyük oranda tamamlanmış olmasına rağmen bazı odalarda elektrik panellerinin takılmamış olmasının bu taşeron yüzünden işini yapamadığının kabul edilemeyeceğini, davacı tarafından alacak kalemi olarak ileri sürülen mermer talebinin, saha ...ilizasyon gideri bakımından halen devam eden yatak katları sözleşmesi bulunması davacı proje uygulama ve saha koordinasyon hizmeti için hiçbir zaman şantiyede 9 kişilik bir ekip görevlendirmediğini, işin başında ve devamınada şantiyeye 9 kişilik teknik ekip görevlendirmediği, yatak katları sözleşmesi devam ettiğinden bu iki kişinin ancak yatak katlarını karşılayabileceği, çekirdek çevresi, T ve L süitlerin duvar kağıtlarının montajı büyük oranda tamamlanmış olmasına rağmen, güney süit ve kuzey süit duvar kağıtlarının şantiyeye gelişi ve ilk uygulamaya başlanma tarihinin, davacı ...'un ürün temininde gecikmesi nedeni ile 07.03.2012'yi bulduğunu, yatak katlarında; alt yüklenici Dempar firması ile 05.12.2011'de tarihinde sözleşme imzalandığını,firmanın montaj yapmaya hazır hale geldiğini bildirmiş olmasına rağmen, bu tarihte odaların hiç birisinin kilitlenebilir durumda olmaması nedeni ile montaja başlanamadığı, davacının, temininden sorumlu olduğu kartlı kapı kilitlerinin montajına 14.01.2012 tarihinde başlayabildiğini, parkesi döşenen odaların kapısının kilitlenerek, giriş-çıkışların kontrolünün yapılacağının, şantiye koordinasyon toplantılarında tüm alt yüklenicilere bildirilmesi üzerine davacının, odalarda bir süre daha yoğun montaj faaliyeti olacağından bahisle, parke montajının 01.02.2012'den önce başlanmamasını talep ettiği bunun üzerine parke montajlarına, 03.02.2012'de başlanabildiği, gecikmenin sebebinin, Davacı ... 'un, kapıların kartlı kilitlerini zamanında temin edemeyerek, montajını tamamlayamaması olduğunu,
Davacı tarafın, ... nolu Genel Mekanların Dekorasyonuna ilişkin sözleşmeye göre yüklendiği edimlerinin, % 95,59' unu yerine getirmemiş bulunduğunun, ... 14. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş. sayılı dosyasından alınan raporla sabit olduğunu, davacının, işi ifa etmemiş olmasını, inşaat mahallinin kendi yapacağı işler için hazır olmadığıyla açıkladığını, başka bir takım imalatların beklenmesi gerektiğini gerekçe göstererek ifada geciktiğini kabul ettiğini, süre uzatım talebinin sözleşmeye ve eki teknik şartnameye uygun şekilde hiç olmadığını, 02.05.2011 tarihinde, bütün her şey işe başlamak için uygundu da, sonradan mı inşaat alanının bu vasfını yitirdiğini, davacının, kendisinin bu işe talip olduğunu, alacağı paraya ve işi ne zaman bitireceğine kendisinin karar verdiğini, akde aykırılığından dolayı bedel ödemek sonucundan kurtulmak istediğini, Genel Mekanlarla ilgili sözleşmeyi 02.05.2011 tarihinde imzalayarak, 11.000.000-€ bedel mukabili, işi 31.12.2011 tarihinde bitirmeyi taahhüt ettiğini, taahhütte bulunurken, inşaatı ve sahayı gezmiş, görmüş, işin kendisi tarafından 31.12.2011 de bitirileceğine kani olduğunu ve müvekkilini de ikna ettiğini, feshin haklı olduğunu, 02 Mayıs 2011 den, 31 Aralık 2011 e kadar, sekiz aylık süreç boyunca, genel mekanlarda çok az miktarda imalat yapan davacının taleplerinin haklı olmadığını, yatak katlarına ilişkin sözleşme kapsamında, işlerine devam eden davacının, halen taraflarına teslim ettiği bir tek odanın olmadığını, sözleşmeye aykırı davrananın davacı olmasına göre, davacının müvekkili aleyhinde haksız ve yersiz açmış bulunduğu işbu davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizin ... Esas sayılı dosyasının 30/04/2015 tarihli duruşmasında "Yatak katları sözleşmesinin iş bedeli ile ilgili dava ... 8. ATM'nin ... Esas sayılı dosyasında bugün itibariyle karara bağlandığı, dosyamız içerisinde her iki sözleşme ile ilgili olan teminat mektuplarının dava konusu olduğu, yatak katları sözleşmesine ilişkin olarak verilen 04.05.2011 tarih ve 1.124.070-TL bedelli teminat mektubu ile ilgili dava o davadan bağımsız çözümlenmesi mümkün olmadığından bu davadan tefriki ile ayrı bir esasa kaydına" karar verildiğinden dava mahkememizin yukarıdaki esasına kaydedilerek devam etmiştir.
Mahkememizce, ... 8. ATM' in ... Esas sayılı dosyası bekletici mesele yapılmış, ... 8.ATM nin ... E ... K sayılı dosyasının 26/03/2018 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
... 8.ATM' nin ... Esas sayılı dosyası incelendiğinde; Mahkememiz davacısı ... İnşaat Taah Tic AŞ tarafından davalı ... Tic Aş aleyhine 28/03/2012 tarihinde açılan dava ile ... 13. İcra Müdürlüğünün ... takip sayılı dosyasında itirazın iptaline karar verilmesi talep edilmiştir.
... 8. ATM nin ... Esas sayılı dosyası ile birleştirilen Kapatılan ... 20.ATM ... E sayılı dosyasında tarafların aynı olduğu ve ... 13.İcra Müdürlüğünün ... takip sayılı dosyasında itirazın iptaline karar verilmesi talep edilmiştir.
... 8.ATM' nin ... Esas sayılı dosyası ile birleştirilen kapatılan ... 49.ATM'nin ... Esas sayılı dosyasında tarafların aynı olduğu ve ... 13.İcra Müdürlüğünün ... takip sayılı dosyasında itirazın iptaline karar verilmesinin talep edildiği, dava konularının taraflar arasında 02.05.2011 tarihli eser sözleşmeleri uyarınca davacının hakedişinden kaynaklanan alacaklara ilişkin olduğu ve Mahkemece davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Davalı taraf tefrik kararından ve ... 8.ATM nin ... Esas sayılı dosyasının kesinleşmesinden sonra mahkememize vermiş olduğu dilekçeyle davaya konu teminat mektubunun sözleşmenin 23.maddesi uyarınca garanti kapsamında olduğunu, ... 8. ATM nin ... Esas sayılı dosyasından garanti süresi içerisinde davacı iş ve imalatlarında oluşan ayıp ve kusurlu işler bedelinin talep ile mahsup talebinde bulunduklarını ve 428.106,20 TL ayıplı iş ve tamir masrafının bulunduğunu, taleplerinin ... 8.ATM nin ... esas sayılı dosyasında red edildiğini beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.
Davacı taraf, davalının taleplerinin ... 8.ATM nin ... Esas sayılı dosyasında karşılanarak mahsup yapıldığını beyan ederek davanın kabulünü talep etmiştir.
... 8.ATM nin ... Esas sayılı dosyasının gerekçeli kararının incelenmesinde; "ayıplı ve eksik iş oranını %1 olduğu, sözleşmede kararlaştırılan toplam iş bedelinin 11.240,700 TL, %10 oranındaki 1.124,070 TL ile ilk taksit 843.052,50 TL nin mahsubu ile kalan (9.273.579,00 TL) dikkate alındığında %1 lik kesinti sonrasında miktarın 9.180.843,00 TL olacağı, 110.091,00TL ilave iş bedeli ile miktarın 9.290.934,00 TL ve buna göre asıl davada %1 oranındaki 92.736,00 TL kesintinin asıl alacaktan mahsubu ile asıl alacak miktarının bu davada 4.497.218,00 TL olması gerektiği" gerekçesiyle hüküm kurulduğu anlaşılmıştır.
Davacı, davalı iddiaları, kesinleşen ... 8.ATM nin ... Esas sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamından; Davacı tarafça davalı tarafa verilen ...bank Şubesine ait 04/05/2011 tarih, 1.124.070,00TL lik teminat mektubunun kesinleşen ... 8.ATM nin ... Esas sayılı dosyası ile teminat fonksiyonunun kalmadığı, davacı yüklenicinin üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiği, davalı tarafça ayıp ve eksik işlerin ... 8.ATM nin ... Esas sayılı dosyasında mahsup edildiği anlaşılmakla davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın Kabulü ile 04/05/2011 tarih 1.124.070,00-TL teminat mektubunun hükümsüz kaldığının tespitine,
2-Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 76.785,22-TL ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 57.672,10-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 36,00-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı Yasanın 333.maddesi ile Yönetmeliğin 207.maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle; hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı kalan paradan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak yazı işleri müdürü tarafından iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.03/05/2018
Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...