T.C. ... 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2017/740 Esas - 2023/822 Karar
T.C.
...TÜRK MİLLETİ ADINA
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2017/740
KARAR NO: 2023/822
DAVA: Tazminat (Cismani Zarar ve Maddi Zarara İlişkin)
DAVA TARİHİ: 12/11/2017
KARAR TARİHİ: 26/12/2023
KARAR YAZIM TARİHİ : 10/01/2024
Mahkememize açılan davanın yapılan yargılaması sonucunda, dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
Davacı vekili ayrıntısı dava dilekçesinde yazılı olduğu üzere, davacının ayrıntısı dava dilekçesinde yazılı bulunan trafik kazasında yaralandığını belirterek 15.000,00 TL maddi tazminat, 50.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılara usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve duruşma günü tebliğ edilmek suretiyle taraf teşkili sağlanmış, davalı ... tarafından davaya karşı herhangi bir beyanda bulunulmamıştır.
Davalı ... vekili ayrıntısı cevap dilekçesinde yazılı olduğu üzere, meydana gelen kazada davalıya ait çekicinin ... tarafından sigortalı ve kaskolu olduğunu, poliçe kapsamının dava konusu kazada meydana gelen zarar tutarlarını karşıladığını ve sigorta şirketince teminat altında bulunduğu belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili ayrıntısı cevap dilekçesinde yazılı olduğu üzere, sigortalılarının kusurunun bulunmadığını, manevi tazminat talebinin poliçe teminatı dışında bulunduğunu, araçların kusur durumlarının tespit edilmesi gerektiğini, kusur ve iş göremezlik durumu ile sosyal güvenlik kurumu ödemesinin olup olmadığının tespitinin ve tazminat hesabının kayıtlı aktüer tarafından yapılmasının gerektiğini, temerrüt koşullarının oluşmadığını belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat ödenmesi talebine yöneliktir.
Zararın tespiti ve ödenmesi ile işleten ve araç sürücüsünün sorumluluğunun belirlenmesine ilişkin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümleri, Haksız Fiillerden Doğan Borç İlişkileri - Sorumluluk başlıklı 49/1. maddesi "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür." hükmünü, Zararın ve kusurun ispatı başlıklı 50/1. maddesi "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmünü, Tazminat - Belirlenmesi başlıklı 51/1. maddesi "Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler." hükmünü, Bedensel zarar başlıklı 54/1. maddesi "Bedensel zararlar özellikle şunlardır: 1. Tedavi giderleri. 2. Kazanç kaybı. 3. Çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar. 4. Ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar." hükmünü, Belirlenmesi başlıklı 55/1. maddesi "Destekten yoksun kalma zararları ile bedensel zararlar, bu Kanun hükümlerine ve sorumluluk hukuku ilkelerine göre hesaplanır. Kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri ile ifa amacını taşımayan ödemeler, bu tür zararların belirlenmesinde gözetilemez; zarar veya tazminattan indirilemez. Hesaplanan tazminat, miktar esas alınarak hakkaniyet düşüncesi ile artırılamaz veya azaltılamaz." hükmünü, Manevi tazminat başlıklı 56/1. maddesi "Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir." hükmünü içermektedir.
Davalı sigorta şirketinin sorumluluğuna ilişkin 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu hükümleri, Mali sorumluluk sigortası yaptırma zorunluluğu başlıklı 91/1. maddesi "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmünü, İşleten ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin hukuki sorumluluğu başlıklı 85/1. maddesi "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." hükmünü içermektedir.
İş göremezlik durumunun tespit yöntemi, trafik kazasından kaynaklanan, araç sürücüsü ve işleteni ile zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyen sigorta şirketi hakkında açılan tazminat davalarının istinaf incelemesini yapmakla görevli Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri ve temyiz incelemesini yapmakla görevli Yargıtay Hukuk Dairelerinin yerleşik kararlarına göre, 11/10/2008 tarihinden önce gerçekleşen kazalar için Sosyal Sigortalar Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11/10/2008 - 01/09/2013 tarihleri arasında gerçekleşen kazalar için Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01/09/2013 - 01/06/2015 tarihleri arasında gerçekleşen kazalar için Maluliyet Tespit İşlemleri Yönetmeliği (anılan yönetmeliğin % 60 ve üzeri iş göremezlik durumunun bulunması halinde rapor düzenlemeye elverişli nitelikte olması nedeniyle bu oran altındaki iş göremezlik durumlarında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği), 01/06/2015 - 20/02/2019 tarihleri arasında gerçekleşen kazalar için Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik, 20/02/2019 tarihinden sonra gerçekleşen kazalar için Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca iş göremezlik durumunun tespit edilmesinin gerektiği, mahkememizce de belirlenen ilkelerden ayrılmayı gerektirir bir durumun olmadığı ve belirtilen şekilde iş göremezlik durumunun tespitinin gerektiği anlaşılmıştır (Yargıtay 4. HD. 20/06/2022 tarih, 2021/13436 e, 2022/9075 k).
Tazminat - zarar miktarının hesap yöntemi, trafik kazasından kaynaklanan tazminat davalarının istinaf incelemesini yapmakla görevli Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri ve temyiz incelemesini yapmakla görevli Yargıtay Hukuk Dairelerinin yerleşik kararları uyarınca tazminat hesabına esas bakiye yaşam süresinin belirlenmesinde TRH-2010 olarak adlandırılan yaşam tablosunun kullanılması ve prograsif rant olarak adlandırılan (% 10 artırım - eksiltim) hesap yönteminin uygulanmasının gerektiği anlaşılmıştır.
Davacı vekili 26/11/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile, geçici iş göremezlik zararı tazminatı talebini 16.331,21 TL, bakıcı gideri zararı tazminatı talebini 6.587,82 TL, sürekli iş göremezlik zararı tazminatı talebini 637.041,60 TL ve fark giderler, kaçınılmaz giderler zararı tazminatı talebini 4.800,00 TL, taşıma sözleşmesi kapsamındaki zarar tazminatını 8.500,00 TL ve çekici bedelini 2.800,00 TL olarak ıslah etmiş ve harcını yatırmıştır.
Toplanan delillerin birlikte değerlendirilmesi sonucunda, 13/04/2016 tarihinde davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi düzenlenen, davalı ...'un maliki, davalı ...'un sürücüsü olduğu 51 EN 073 plaka sayılı araç ile 06 DF 0425 plaka sayılı aracın çarpışması sonucunda meydana gelen trafik kazasında davacının yaralandığı, taşıma sırasında meydana gelen kaza sonucunda davacıya ait araçta taşınmakta olan dava dışı taşıtana ait ev eşyalarının da zarar gördüğü, taşıyan davacı tarafından taşıtana zarar ödemesinin yapıldığı, dosya kapsamına getirilen poliçe örneğine göre zarara neden olan 51 EN 073 plaka sayılı aracın kaza tarihini kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinin düzenlendiği, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelik ekinde yer alan motorlu araç işletenleri için uygulanacak asgari sigorta teminatlarının belirlendiği listeye göre kaza tarihi itibari ile poliçe kapsamında sürekli sakatlık ve sağlık gideri teminatı limitinin ayrı ayrı 310.000,00 TL olduğu, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından davaya konu kaza nedeniyle rücuya tabi olabilecek herhangi bir ödemenin yapılmadığının ve gelirin bağlanmadığının bildirildiği, kusura yönelik alınan bilirkişi raporu ile dava konusu kazada davacının kusurunun bulunmadığı, davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi düzenlenen araç sürücüsü davalı ...'un ise % 100 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, ayrıntısı yukarıda açıklanan ve mahkememizce de kabul edilen Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairelerinin ve Yargıtay Hukuk Dairelerinin yerleşik kararları uyarınca kaza tarihi itibari ile uygulanması gereken Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca düzenlenen iş göremezlik raporuna göre davacının sürekli iş göremezlik oranının % 18, geçici iş göremezlik süresinin 12 ay, bakıcı ihtiyacı süresinin 4 ay olduğunun tespit edildiği, aktüer bilirkişi tarafından yukarıda açıklanan yönteme uygun şekilde düzenlenen rapora göre, davacının geçici iş göremezlik zararının 16.831,21 TL, bakıcı ihtiyacı zararının 7.087,82 TL, sürekli iş göremezlik zararının 630.535,65 TL olduğunun tespit edildiği, taşıma konusunda uzman bilirkişi tarafından ise dava dışı taşıtana ödenen 8.500,00 TL ile zarar gören aracın taşınması için çekiciye ödenen 2.800,00 TL ödemenin rayiçlere uygun olduğunun belirlendiği, doktor bilirkişi tarafından karşılanmayan tedavi gideri bedelinin 4.800,00 TL olarak hesaplandığı, davalı araç sürücüsü ... ile davalı işleten ...'un 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 49/1. maddesi uyarınca haksız fiillerden doğan borç ilişkileri kapsamında, davalı Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketinin ise 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 85. maddesine göre işletene düşen hukuki sorumluluğu aynı Kanunun 91. maddesine göre poliçede belirtilen limitler altında zorunlu mali sorumluluk teminat altına alınması nedeniyle zarardan sorumluluğunun bulunduğu, zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarında tedavi giderlerinin poliçe teminatı kapsamında olduğunun belirtildiği, dava dışı Sosyal Güvenlik Kurumunun trafik kazalarındaki sorumluluğunun 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 98. maddesi kapsamında ve sağlık uygulama tebliği ile sınırlı olduğu, Karayolları Trafik Kanunu Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına dava dışı Sosyal Güvenlik Kurumunun taraf olmadığı, bu hali ile dava dışı Sosyal Güvenlik Kurumunun dava konusu talepler yönünden sorumluluğunun bulunmadığı, sigorta poliçesi düzenlenmesi sırasında davalı tarafından risklere karşı prim alındığı, trafik kazası sonucunda oluşacak geçici iş göremezlik zararı, geçici ve sürekli bakıcı gideri zararı ile sağlık uygulama tebliği kapsamında kalmayan zararlardan sigorta poliçesini düzenleyen ve bu zararları poliçe kapsamında teminat altına alan davalı sigorta şirketinin de sorumluluğunun bulunduğu, davalı araç sürücüsü ile işleten yönünden 6098 sayılı TBK'nin haksız fiile ilişkin hükümleri uyarınca kaza tarihinden itibaren, davalı sigorta şirketi yönünden ise dava öncesinde oluşan bir temerrüt bulunmaması nedeniyle dava tarihinden itibaren faiz talebinde bulunulabileceği, dava öncesinde yapılan başvuru sonrasında davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin dava kapsamında talep edilen zarar kalemlerine yönelik olmaması nedeniyle tespit edilen zarardan indirilmesinin mümkün olmadığı, dava konusu zarara sebebiyet veren aracın ticari nitelikte olması nedeniyle avans faizine hükmedilmesinin gerektiği, meydana gelen kazanın oluş şekli, davacıda meydana gelen sürekli iş göremezlik oranı ve geçici iş göremezlik süresi, kaza sırasında davacının yaşamış olduğu korku, kaygı ve panik ile hayatı boyunca devam edebilecek olan aynı nitelikteki korku, kaygı ve panik, tarafların ekonomik ve sosyal durumları, kaza tarihi itibari ile paranın satın alma gücü, davacının ve davalıların yaşı, kazada tarafların kusur durumu gibi hususlar göz önünde bulundurulmak suretiyle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 90. maddesi yollaması ile 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 56/1. maddesi uyarınca davacının meydana gelen kaza nedeniyle duymuş olduğu acının dindirilebilmesi için bir miktar manevi tazminata hükmedilmesinin gerektiği anlaşıldığından maddi ve manevi tazminata ilişkin davaların kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M; gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
- Maddi tazminata yönelik dava ile ilgili olarak,
1) Davanın KISMEN KABULÜ ile,
(a) 16.331,21 TL geçici iş göremezlik zararı tazminatı, 6.587,82 TL bakıcı gideri zararı tazminatı ve 4.800,00 TL karşılanmayan tedavi ve yol giderleri tazminatının davalılar Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi, ... ve ...'dan (davalı Anadolu ...poliçe teminatı ile dava tarihi olan 12/11/2017 tarihinden itibaren işleyecek faizden sorumlu olmak kaydı ile) kaza tarihi olan 26/12/2016 tarihinden itibaren işleyecek AVANS FAİZİ İLE BİRLİKTE MÜŞTEREKEN ve MÜTESELSİLEN ALINARAK DAVACIYA ÖDENMESİNE,
(b) 630.535,65 TL sürekli iş göremezlik zararı tazminatının davalılar Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi, ... ve ...'dan (davalı Anadolu ...poliçe teminatı ile dava tarihi olan 12/11/2017 tarihinden itibaren işleyecek faizden sorumlu olmak kaydı ile) kaza tarihi olan 26/12/2016 tarihinden itibaren işleyecek AVANS FAİZİ İLE BİRLİKTE MÜŞTEREKEN ve MÜTESELSİLEN ALINARAK DAVACIYA ÖDENMESİNE,
(c) Kaza nedeniyle taşıtana ödenen 8.500,00 TL maddi tazminatın ödeme tarihi olan 02/02/2017 tarihinden, çekiciye ödenen 2.800,00 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 26/12/2016 tarihinden itibaren işleyecek AVANS FAİZİ İLE BİRLİKTE MÜŞTEREKEN ve MÜTESELSİLEN davalılar ... ve ...'dan ALINARAK DAVACIYA ÖDENMESİNE,
2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 45.737,28 TL harçtan, dava açılışında alınan 222,01 TL peşin harç ile yargılama sırasında yatırılan 11.352,44 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 11.574,45 TL harcın düşülmesi ile eksik alındığı anlaşılan 34.162,83 TL harcın (davalı Anadolu ...11.495,14 TL'sinden sorumlu olmak kaydı ile) davalılar ... ... ... 'dan ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
3) Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 31,40 TL başvurma harcı, 621,50 TL tebligat ücreti, 6.650,00 TL bilirkişi ücreti, 189,25 TL posta gideri toplamı 7.492,15 TL'nin davanın kabul oranı dikkate alınarak hesaplanan 7.420,05 TL'si ile dava açılışında alınan 222,01 TL peşin harç ve yargılama sırasında yatırılan 11.352,44 TL ıslah harcı toplamından oluşan 18.994,50 TL yargılama giderinin (davalı Anadolu ...15.317,08 TL'sinden sorumlu olmak kaydı ile) davalılar ... ... ... 'dan ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
4) Davacının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 99.737,66 TL vekalet ücretinin (davalı Anadolu ...52.657,85 TL'sinden sorumlu olmak kaydı ile) davalılar ... ... ... 'dan ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
5) (a) Davalı Anadolu ...yargılamada vekil ile temsil edilmiş ise de, hükmedilen tazminatın poliçe teminat limiti ile sorumluluğu oranında alınmasına karar verilmiş olduğundan ve reddedilen kısım bulunmadığından yararına vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
(b) Davalı ...'un yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 6.505,95 TL vekalet ücretinin DAVACIDAN ALINARAK DAVALI ...'a VERİLMESİNE,
- Manevi tazminata yönelik dava ile ilgili olarak,
1) Davanın KISMEN KABULÜ ile 27.500,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 26/12/2016 tarihinden itibaren işleyecek AVANS FAİZİ İLE BİRLİKTE MÜŞTEREKEN ve MÜTESELSİLEN DAVALILAR ... ve ...'dan ALINARAK DAVACIYA ÖDENMESİNE, fazlaya dair talebin reddine,
2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 1.878,53 TL harcın DAVALILAR ... ve ...'dan ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
3) Davacının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin DAVALILAR ... ve ...'dan ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
4) Davalı ...'un yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 10/2. maddesi uyarınca hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin DAVACIDAN ALINARAK DAVALI ...'a VERİLMESİNE,
5) Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak YATIRANLARA İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin YÜZÜNE KARŞI, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nin 345/1. maddesi uyarınca 2 (iki) hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.26/12/2023
...
e - imzalıdıre - imzalıdır
Bu gerekçeli karar güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.