T.C. ... 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
...
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2018/735 Esas
KARAR NO: 2022/600
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ... ...
VEKİLLERİ: Av. ... - ...
Av. ... - ...
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 11/04/2018
KARAR TARİHİ: 30/09/2022
KARAR YAZMA TARİHİ: 27/10/2022
... Asliye Hukuk Mahkemesince 2018/174 E. 2018/322 K. Sayılı 11/04/2018 tarihli davanın yetkiye ilişkin dava şartı bulunmadığından davanın reddi kararı sonrasında yasal süresi içerisinde dosya Mahkememize tevzi edilen ve Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİ: Davacı Vekili Dilekçesinde; Müvekkili ile davalı arasında hizmet alım sözleşmesi olduğunu, sözleşme ile müvekkilinin şoförleri ile birlikte davalıya araç temini işini üstlendiğini, hizmet karşılığında her ay müvekkilinin hesabına sözleşmedeki bedelin ödeneceğinin kararlaştırldığını, davalının son aya ilişkin ödemeyi yerine getirmemiş olması nedeniyle davalı hakkında ... İcra Müdürlüğünün 2017/708 E. sayılı dosyası ile icra takibinde bulunklarını davalının haksız olarak takibe itiraz ettiğini, itirazın haksız olduğunu, zira davalının icra takibine itiraz ettikten sonra müvekkili şirkete gönderdiği 21/01/2018 tariihli mutabakat yazasında 31/12/2017 tarihi itibariyle 13.196,52 TL borçlu olduğunu kabul ettiğini, buna rağmen davalının borcuda ödemediğini, belirterek davalının itirazının iptali ile alacağın %20 si oranında icra inkar tazminatının davalından tahsiline karar verilmesini istemiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ: Davalı Vekili Cevap dilekçesinde; Taraflar arasındaki sözleşmenin anahtar teslimi hizmet alım sözleşmesi olduğunu ve ihale şartnamesinin 2. maddesinde işin tanımının yapıldığını ve 25. maddesinde ise şoförlere ait tüm giderlerin sunulan teklife dahil olduğunun belirtildiğini, bundan başka sözleşmenin ödeme başlığını taşıyan 7. maddesinin 8. fıkarında işçilerin iş kanunu, sgk ve diğer kanunlardan kaynaklanan yükümlülüklerinin davalıya ait olduğunun belirtliğini, bunlara ilişkin fatura ve belgelerinde her ay düzenli olarak idareye verileceğinin, verilmemesi halinde ise eksiklik yerine getirilinceye kadar istihkak ödenmeyeceğinin kararlaştırıldığını, yine son istihkak yönünden de, bu eksiklikler yerine getirilmedikçe ödenmeyeceğinin kararlaştırıldığını, müvekkilinin bu hususta davacıya bildirimde bulunmasına rağmen davalının bahse konu ibraname ve banka dekontlarını müvekkilne ibraz etmediğini, davacının 21/08/2017 tarihinde müvekkiline müracaat ederek, çalışan personelin kıdem tazminatından kendisinin sorumlu olmadığını, belirterek kendisine ödenmesini talep ettiğini, davacı yazısında Kamu ihale Tebliğinin 78/3 maddesine dayanmış ise de, taraflar arasındaki iin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım işi olmadığını, bu nedenle davanın iddiasının yerinde olmadığını, öte yandan davacının yanında çalışan ... tarafından müvekkili hakkında kıdem tazminatının ödenmediğinden ... İcra Müdürlüğünün 2017/581 E. sayılı dosyası 8.111,33 TL tutaralı icra takibi başlatıldığını, Yine İlyas Soysal tarafından da Kıdem ve ihbar tazminatları ile eksik ödenen ücretler nedeniyle ... Asliye (İş) Mahkemesine 2017/374 E. sayılı dosyası ile alacak davası açıldığı Yine davacının yanında çalışan ... tarafından da, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/38 E. sayılı dosyası ile müvekkili hakkında işe iade davası açıldığını, bunlardan da anlaşılacağı üzere davacının işçi alacaklarını ödemediğinin açık olduğunu, Davacının iddia ettiği mutabakatın borcun ödeneceğinin kabulü mahiyetinde olmadığını, davacının yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle bu tutarın hesaplarda tutulduğunu sözleşme gereğince kıdem tazminatı dahil işçilik alacaklarından davalının sorumlu olduğunu, belirterek davanın reddini istemiştir.
DAVACI VEKİLİ CEVABA CEVAP DİLEKÇESİNDE; Teknik Şartnamenin 7/8. maddesinin geçersiz olduğunu, teknik şartname hazırlama prensiplerine göre teknik şartnamede sadece İhaleye konu işin teknik şartlarına ilişkin ayrıntılarına yer verilebileceğini, buna karşılık, idari, hukuki vb teknik olmayan isteklere yer verilemeyeceğini, 4734. Sayılı Yasanın 12. maddesindeki düzenlenmeden de bu sonuca ulaşılabileceğini, Teknik Şartnamenin idare tarafından tek taraflı düzenlenmiş olmasına göre müvekkilini bağlayıcı olmayacağını, ayrıca teknik şartnameyi kabul etmemekle beraber, teknik şartnamedeki hükmün haksız şart niteliğinde olduğunu, özellikle 9. maddesinin ticari hayatta uygulanabilir bir tarafı buşunmadığını, davalının beyan ettiği işçilerin müvekkilinden hiç bir alacağının bulunmadığı gibi iş akitleri de tazminatsız sona erdiğini, müvekkilinin söz konusu işçilerin iş akitlerini haklı nedenle sona erdirdiğini, ... tarafından başlatılan icra takibine hem müvekkilini hemde davalının itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, Dava dışı İlyas Sosyal tarafından açılan davanın ise müvekkiline yöneltilediği gibi, bu kişinin müvekkili yanında çaılmasına yönelik bir talebinin olmadığını, diğer dava dışı kişi ...'nın ise davasını davalıya karşı yönelttiğini, bu kişilerin müvekkilinden hiç bir alacaklarının bulunmadığını, müvekkilinin sözleşmeden kaynaklanan tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, davacının mutabakatının da borcun kabulü mahiyetinde bulunduğunu, davacının kötü niyetli olduğunu müvekkilinin çalışanlarının kıdem tazminatından sorumluluğunun bulunmadığını, taraflar arasındaki sözleşmenin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmesi olduğunu Kamu İhale Genel Tebliğinin 78.1 maddesi gereğince kıdem tazminatında müvekkilinin sorumlu olmadığını, 78.3 maddesi kapsamında da, müvekkilinin kıdem tazminatı sorumluluğunun bulunmadığını, ayrıca yasal mevzuat çerçevesinde de, sorumluluğun asıl iş verende olduğunu, bu nedenle müvekkilinden kıdem tazminatının ödendiğine ilişkin belge istenemeyeceğini, davacının sunduğu yargıtay içtihatlarının olaya uygun olmadığını belirterek itirazın reddine karar verilmesini istmeiştir.
İKİNCİ CEVAP DİLEKÇESİ: Davalı Vekili İkinci Cevap dilekçesinde; önceki beyanlarını tekrar etmiştir.
DAVANIN NİTELİĞİ VE UYUŞMAZLIK: Dava; taraflar arasında imzalanan Nakliye hizmeti alım sözleşmesinden kaynaklanan hak ediş bedelinin son taksidinin ödenmediğinden bahisle yapılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkidir. Taraflar arasında araç kiralama (Nakliye) Hizmet alım sözleşmesi yapıldığına ilişkin uyuşmazlık yoktur. Taraflar arasındaki sözleşme başlığında kiralama sözleşmesi denilmiş ise de, sözleşmeiçerik itibariyle davalının üstlendiği bir kısım işlerin görüdürülmesi için sözleşme mahiyetinde olduğundan, hizmet alım sözleşmesi mahiyetinde görülerek kira sözleşmesi olarak kabul edilmediğinden, mahkememiz görevlidir. Dosya Mahkememize yetkisizlik gönderilmiş olup davanın görülmesinde mahkememiz yetkilidir. Taraflar arasında davacının işçilerin hak edişlerinin ve sair ödemelerin eksiksiz yerine getirildiğine dair, davalı idareye belge sunmadığına, işçilerin kıdem tazminatını ödemediğine ilişkin uyuşmazlık yoktur.
Uyuşmazlık; icra takibine konu alacağın muaccel olup olmadığı, takibim zamansız açılıp açılmadığı, kıdem tazminatından davacının sorumlu olup olmadığı, teknik şartnamenin haksız şart içerip içermediği ve hükümsüz olup olmadığı, takibin zamanında yapıldığının kabulü halinde, Davacının, davalıdan talep edebileceği hak ediş miktarı, takibe davalının itirazının haklı olup olmadığına ilişkindir.
DELİLLER: ... İcra Müdürlüğünün 2017/707 Esas Sayılı dosyası dosyamız içerisine kazandırılmış, alacaklısının dosyamız davacısı, borçlusunun dosyamız davalısı olduğu, alacaklı tarafından 5.718,67 TL asıl alacak, 216,63 TL işlemiş faiz, 7.992,02 TL asıl alacak, 303,03 TL işlemiş faiz alacağı toplamı 14.230,55 TL fatura alacağının tahsili için genel haciz yolu ile icra takibinde bulunduğu, ödeme emrinin 25/12/2017 tarihinde davalıya tebliğ edilmesi üzerine davalı vekili tarafından 27/12/2017 tarihinde borca itiraz edildiği, borca itirazın ve davanın yasal süresi içerisinde olduğu görülmüştür.
... Asliye Hukuk Mahkemesinin (İş Mahkemesi Sıfatıyla) 2017/374 Esas sayılı dosyası dosyamıza kazandırılmıştır.
Taraflar arasında imzalanan sözleşme ve ekleri davalı vekili tarafından dosyamıza delil olarak sunulmuştur.
Tüm deliller toplandıktan sonra dosya iş mevzuatı ve borçlar mevzuatından kaynaklı nitelikli hesap uzmanı bilirkişiye tevdii edilmiş, bilirkişi Gürkan Coşkun 25/01/2022 tarihli raporunda; ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (iş Mahkemesi Sıfatıyla) 2017/374 E., 2018/201 K. Sayılı ve 27/06/2018 Tarihli İlamına göre, işbu dava davacısı işçi İlyas Sosyal'ın, dava tarihinde, Sayın Mahkemeniz dosyasının davacısı... Ltd. Şti. çalışanı olmadığı; nitekim... Ltd. Şti.'nin davalı konumunda da bulunmadığı; işçi İlyas Sosyal'ın asıl işveren Elektrik Üretim A.Ş Genel Müdürlüğü (...) ... Hidroelektirik Santralı İşletme Müdürlüğü'nün alt işvereni Ahmet Aydemir adlı kişinin çalışanı olduğu, ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (İş Mahkemesi Sıfatıyla) 2016/38 E., 2016/321 K. Sayılı Ve 29/06/2016 Tarihli İlamı ve bu kararı kaldıran Yargıtay 22. Hukuk Dairesi’nin 2017/30670 E., 2017/7334 K. sayılı ilamına göre, aralarında asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunan davalı ... A.Ş. ile... Seyahat Oto Gıda Dtm. San. ve Tic. Ltd. Şti. arasındaki sözleşme kapsamında alt işveren işçisi servis şoförü olarak çalışan davacı ...'nın işe iade davasının reddedildiği ve işbu dava dolayısıyla... Ltd. Şti. ve ... A.Ş.'nin söz konusu işçiye karşı ödemesinin veya sorumluluğunun bulunmadığı, ... İcra Dairesi’nin 2017/581 E. Sayılı Dosyasına göre, borçlular... Seyahat Otomotiv Gıda Dayanıklı Tüketim Malları San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin 31.10.2017 tarihli ve Elektrik Üretim A.ş. Genel Müdürlüğü'nün 13.11.2017 tarihli itirazları üzerine takibin durdurulduğu, bu aşamadan sonra dosyada herhangi bir işlem yapılmadığı ve neticeten İcra Dairesi tarafından 28.12.2018 tarihinde dosyanın takipsizlik ile kapatılmasına karar verildiği; sunulan duruma göre, işbu takip borçlusu olan görünen Elektrik Üretim A.ş. Genel Müdürlüğü'nin, takip alacaklısı davacı işçisine bir ödemede bulunmadığı, Sunulan hükümler ile dava ve icra dosyaları nazara alınarak, davacının davalıya karşı sorumluluğunu yerine getirip getirmediği ve bu bağlamda alacak talep etmesinin koşullarının oluşup oluşmadığı hususunda nihai takdirin Sayın Mahkemenize ait olduğu, yine, davacının, Teknik Şartnamenin 7/8. maddesinin geçersizliği, bağlayıcı olmadığı ve haksız şart niteliğinde olduğuna ve yasal mevzuat çerçevesinde sorumluluğun asıl iş verende olduğuna ve kendilerinden belge istenemeyeceğine dair iddialarının da hukukî değerlendirme gerektirmesi nedeniyle, bu hususta takdirin Sayın Mahkemenize ait olduğu, Sayın Mahkemenizce, davacının alacak talep edilebilmesi koşullarının oluştuğu kabul edilir ise, itirazın iptali davasına konu ... İcra Dairesi'nin 2017/708 E. Sayılı ve 21.12.2017 tarihli ilamsız icra takibinde, davacı alacaklının, davalı borçludan, "5.718,67 TL Fatura, 216,83 TL İşlemiş faiz (Avans faizi (3095 S.K.)), 7.992,02 TL Fatura, 303,03 TL İşlemiş faiz (Avans faizi (3095 S.K.))" olmak üzere, toplam 14.230,55 TL'nin asıl alacağa işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte tahsilini talep ettiği, Davacının işbu icra takibine konu ettiği 2 adet faturaya dayalı iş bedeli alacağı konusunda, davalı tarafından düzenlenen 31.01.2018 tarihli "Mutabakat Metni" başlıklı yazı esas alındığı takdirde, taraflar arasındaki cari hesaba göre davacı alacağının 31.12.2017 tarihi itibariyle 13.196,52 TL olduğu, takip tarihinden önce, temerrüde esas bir ihtarname veya duruma rastlanılmadığından, takipte talep edilen işlemiş faiz hususunda hesaplama yapılamadığı mütalaa edilmiştir.
Dosyanın tarafların beyan ve itirazlarını karşılar şekilde ek bilirkişi incelemesi yaptırılmasına ve kök rapor veren bilirkişinin Gürkan Coşkun olmasına göre dosyanın kendisine teslimine karar verilmiş ise de, bilirkişinin 09/02/2022 tarihli dilekçesi ile sağlık sorunları nedeniyle bilirkişilik listesinden çıkma talebinin kabul edildiğini ve ... BAM Bilirkişilik Bölge Kurulu Kararına göre bilirkişilik görevinden çekildiği anlaşıldığından çekilme talebinin kabulü ile yerine aynı uzmanlık alanında farklı bir bilirkişiye dosyanın tevdiine karar verilmiş, bilirkişi Semra Kanalp Erden 05/09/2022 tarihli raporunda; Davacının davalıdan 13.196,52 TL bakiye alacağı olduğu, Davacının işçilerinin açmış olduğu davalardan sadece ... Asliye Hukuk mahkemesinin 2017/374 sayılı dosyasında davacının... ... Ltd Ştinde bir dönem çalıştığının anlaşıldığı, alınan kararın Lüks Gülnar .... Ltd Ştine rücu edilmesi ihtimali nazara alınarak davacıya düşmesi gereken payın hesaplanmasına Sayın mahkemece karar verilmesi halinde öncelikle bu dosyada alınan bilirkişi raporu ve ... tarafından Konya 13 İcra dairesinin 2018/9052 sayılı dosyasına yapılan ödeme belgesinin sunulması gerektiği, mahkeme kararında belirlenen tüm meblağ nazara alınsa dahi davalı ... uhdesinde bulunan teminatın bu bedeli tahsile yeteceği Sayın mahkemenin dikkatine sunularak, Teknik Şartnamenin 7 mdsindeki düzenlemenin İş Hukuku mevzuatına göre uygulanmasının mümkün olamayacağı, ancak haksız şart teşkil edip etmeyeceğinin Sayın mahkemenin takdirinde olduğu, Davacının 21.08.2017 tarihli ...'a yönelik yazısında Teknik Şartname 7. Maddesi konu edilmiş olduğu halde ödeme meblağına ilişkin açıklama yer almadığı ancak mutabakat mektubunda 31.12.2017 tarihi itibariyle davacının cari hesap bakiyesi belirtilmiş olmakla 13.196,52 TL bedelin 31.12.2017 tarihinden itibaren faiz hesabı yapılabileceğinin kabulü halinde takip tarihi 18.12.2017 olmakla mutabakatın takipten sonra olduğu ve takip tarihine kadar faiz hesaplanamayacağı, 31.12.2017 tarihinden itibaren bu alacağa faiz yürütülmesinin Sayın mahkemenin takdirinde olduğu mütalaa edilmiştir.
Delillerin takdiri ve değerlendirilmesi mahkememize ait olmakla bilirkişi raporuna karşı itirazların reddine karar verilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Toplanan delillere, taraflar arasındaki sözleşmelere, alınan gerekçeli bilirkişi raporları ile takibe konu faturalara göre;
Dava konusu davacının davalı ... ile tanzim ettiği "13.07.2015 tarihinde ... ... HES İşletme Müdürlüğünün ihtiyacı olan 1 adet 4x4 (arazili) pick-up ve bir adet (19+1) minübüs kiralama Hizmeti Alımına İlişkin Sözleşme" gereğince her kesilen fatura karşılığının davalı kurumca ödenmesi gerekirken son verdiği hizmet karşılığında kesilen 31.07.2017 tarihli 5.718,67 TL ve 7.992,02 TL tutarlı iki faturanın ödenmediğinden bahisle davalı aleyhinde ... İcra Müdürlüğünün 2017/708 sayılı dosyası ile yaptığı takibe davalının itirazının iptaline istemine ilişkin olduğu, davacı ile yapılan 21.01.2018 tarihli mutabakat mektubu ile davalı kurumun 31.12.2017 tarihi itibariyle davacı şirketin cari hesabının 13.196,52 TL olduğunu belirtmekle borcunu açıkca ikrar ettiği, ancak davalı kurumun aynı zamanda Teknik Şartnamenin 7.8 maddesi gereğince tüm işçilik alacaklarının davacı yüklenicinin sorumlu olduğu, yüklenici işin bitiminde çalıştırdığı tüm personelden ücret, fazla mesai, izin ücreti gibi işçilik haklarına ilişkin ödemeleri gösteren ve iş akdinin feshinden sonraki tarihi taşıyan bir ibraname alarak müdürlüğe vermesi gerektiği ibranamede gösterilen meblağın işçiler için bankada açılmış hesaba yatırılacağı dekontun işletmeye tevdi edileceği hükmünün yerine getirilmediği, Kamu İhale Genel Tebliği 78.3 hükmü uyarınca davacının gördüğü işin hizmet alımı işi olmadığı, bir kısım işçilerin işçilik alacakları ödenmemiş olduğu, bu nedenle son hakedişin veya teminatın serbest bırakılamayacağını savunduğu, Davacının işçilerinin açmış olduğu davalardan sadece ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/374 sayılı dosyasında davacının... ... Ltd Ştinde bir dönem çalıştığının anlaşıldığı, alınan kararın... .... Ltd Ştine rücu edilmesi ihtimali nazara alınarak davacıya düşmesi gereken payın hesaplanmamakla birlikte, mahkeme kararında belirlenen tüm meblağ nazara alınsa dahi davalı ... uhdesinde bulunan teminatın bu bedeli tahsile yeteceği, dolayısıyla mutabakat mektubunda 31.12.2017 tarihi itibariyle davacının cari hesap bakiyesi belirtilmiş olmakla 13.196,52 TL bedelin tahsilini talep edebileceği, 31.12.2017 tarihinden itibaren faiz hesabı yapılabileceğinin kabulü halinde takip tarihi 18.12.2017 olmakla mutabakatın takipten sonra olduğu ve takip tarihine kadar faiz hesaplanamayacağı mahkememizce kabul edilmiş, alınan gerekçeli bilirkişi raporu ile doğrulanmış olmakla, davacının davasının 13.196,52 TL üzerinden kabulü ile davalının icra takibindeki itirazının kısmen iptaline, takibin devamına karar verilen asıl alacak miktarı üzerinden takibin devamına, devamına karar verilen asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faiz işletilmesine ve davalı takibe haksız olarak itiraz etmiş olduğundan itirazın iptaline karar verilen asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine , fazlaya ilişkin talebin reddine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile davalının ... İcra Müdürlüğünün 2017/708 Esas sayılı dosyasında yapmış olduğu itirazın kısmen reddine, takibin 13.196,52 TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren %9,75 oranını geçmemek üzere avans faizi işletilmesine,
Fazlaya ilişkin istemin reddine,
Davalı takibe haksız olarak itiraz ettiğinden takibin devamına karar verilen alacağın %20'si oranında olmak üzere 2.639,04 TL icra inkar tazminatının İİK 67/2 maddesi uyarınca davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 901,45 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 243,03 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 658,42 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı taraf kendini bir vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre hesap edilip takdir edilen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, red edilen miktar üzerinen hesap ve takdir edilen 1.034,03 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Karar ve ilam harcından mahsup edilen 243,03 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri 35,90 TL başvuru harcı, 5,20 TL vekalet harcı, 1.000,00 TL bilirkişi ücreti, 275,00 TL tebligat ve müzekkere posta gideri olmak üzere toplam 1.316,10 TL'nin, davada red ve kabul oranına göre 1.220,47 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine fazlaya ilişikin giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-HMK'nun 333 ve GAT'nin 5. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kalan kısmının hüküm kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 30/09/2022
Katip ...
¸
Hakim ...
¸