T.C. ...14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2019/610 Esas - 2023/172
T.C.
ANKARA
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2019/610 Esas
KARAR NO: 2023/172
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 27/11/2019
KARAR TARİHİ: 17/03/2023
KARAR YAZMA TARİHİ: 14/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİ: Davacı Vekili Dilekçesinde; Müvekkili şirket ile dava dışı ... arasında Gayri Menkul Değerlendirme hizmet sözleşmesi olduğunu, dava dışı bankanın müvekkili tarafından hazırlanan raporlar çerçevesinde müşterilerinden aldığı teminat kapsamında kredi kullandırdığını, kullanılan kredilerin müşteri tarafından ödenmemesi nedeniyle, dava dışı bankanın hatalı düzenlenen değerlendirme raporları çerçevesinde fazla kullandırılan krediler çerçevesinde müvekkiline müracaat ettiğini ve müvekkili ile dava dışı banka arasında imzalanan 06/11/2016 tarihli protokol kapsamında müvekkilinin hatalı Gayrimenkul Değerleme hizmeti çerçevesinde 1.517.774,51 TL ödeme yapıldığını, Müvekkilinin değerleme hizmetini çeşitli firmalar ve kişiler aracılığı ile hazırladığını, protokole kapsamnda dava dışı “...” tarafından kullandırılan kredi kapsamında gayri menkul değerleme hizmeti verdiklerini ve davalılar aracılığı ile ... tarafından teminat olarak gösterilen ... adresinde bulunan taşınmaz için rapor hazırlandığını, raporun hatalı olması nedeniyle müvekkilinin protokol kapsamında 34.176,68 TL ödeme yapmak zorunda kaldığını, davalıdan yapılan ödemeler rücuen ihtarname ile talep edilmiş ise de davalıların ödemeye yanaşmadığını, Davalılar ile arabuluculuk yolu ile de anaşamadıklarını, davalıların raporun hazırlanması sırasında kusurlu davranışı nedeniyle zarardan sorumlu olduğunu belirterek fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 10.000 TL nin davalılardan tahsline karar verilmesini istemiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ: Davalılara duruşma günü tebliğ edilmiş davalılar davaya cevap vermemişlerdir.
DAVANIN NİTELİĞİ VE UYUŞMAZLIK: Dava; taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesi kapsamında verilen hizmetin gereği gibi yerine getirlmediğinden bahisle, dava dışı bankaya ödenen bedelin rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Uyuşmazlık; değerleme hizmetinin davalılar tarafından verilip verilmediği, davalılar tarafından verilmiş ise değerleme tarihinin verildiği tarih ile kıymet takdirinin yapıldığı tarih itibariyle binanın mimari durumunda değişlik meydana gelip gelmediği (değerleme tarihinde 12 bağımsız böülümün müstakil dükkan olduğundan bahsedilmişken, kıymet takdiri tarihinde 11 no’lu bağımsız bölüm ile birlikte kullanıldığının belirtilmesi göre), değerlendirme yapılan taşınmazın değerleme tarihinden sonra kullanım şekli değişmiş ise değerleme tarihindeki rayiç değerinin ne kadar olduğu, kullanım ve imar durumu,İcra Müdürlüğü kıymet takdir tarihine göre değişmemiş ise buna göre değerleme tarihindeki rayiç değerinin ne kadar olduğu, değerleme raporunun verildiği tarih ile kıymet takdirinin yapıldığı tarihler arasında binanın değerinin azalması söz konusu olup olmadığı, olmuş ise neden kaynaklandığı, değerleme işleminin yapılmasında davalıların bir kusurunun bulunup bulunmadığı, davacının rücu talebinin haklı olup olmadığı, davacının rücu edebileceğinin kabulü halinde rücu edebileceği miktarın ne kadar olduğuna ilişkindir.
DELİLLER: ...Bankasından davaya konu ekspertiz raporu çerçevesinde dava dışı ...'e kullandırılan kredi ve ödenmeyen taksitleri dolayısıyla yasal takip sürecine ilişkin evraklar delil olarak dosyaya celp edilmiştir.
... Esas Sayılı dosyası dosyamız içerisine kazandırılmış, alacaklısının dava dışı TC ...Bankası AŞ, borçlusunun dava dışı olup davaya konu ekspertiz raporu ile adına kredi tahsis edilen ... olduğu, alacaklı tarafından 43.489,67 TL ipotek alacağı, 2.657,41 TL faiz alacağı ve 202,44 TL BSMV alacağı toplamı 46.349,52 TL alacağın tahsili yönünden ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibinde bulunduğu görülmüş ve dosya kapsamında alınan 07/03/2017 tarihli Kıymet Takdiri Raporu celp edilmiştir.
Toplanan tüm delillerle birlikte, talimat mahkemesi vasıtasıyla değerleme işlemine konu .. ile ilgi ve irtibatı olmayan bilirkişi seçilerek) keşif icrası ile 14/05/2014 tarihindeki ve icra müdürlüğünde kıymet takdinin yapıldığı 04/03/2017 tarihi itibariyle taşınmazın mevcut durumuna göre ayrı ayrı mahalli rayiçlerine ve emsallere göre değerinin tespiti, Bilirkişinin dosyadaki mevcut değerleme tarihine ait rapordai görseller ile kıymet takdir raporundaki görseller karşılaştırılarak, her iki tarih arasındaki kullanım şeklinde ve yapının yapısında değişiklik olup olmadığı değerlendirilerek, yapısal değişlik var ise yapı öncesinde imara uygun iken imara aykırı hale getirilmiş ise bu durmun rayiç değere etksinin belirtilmesi, her iki rapor karşılatırılarak yapısal değişlik olup olmadığının değerlendirilmesi ve bu kapsamda kıymet takdiri tarihi itibariyle, değerleme tarihi arasındaki gayrimenkulün değerinde bir azalma meydan gelmiş ise sebeplerinin açıklamasının istenilmesine, ayrıca değerleme raporu gerçek durumu yansıtmıyor ise bu durumun davalıların kusurundan kaynaklanıp kaynaklanmadığının açıklamasının istenilmesi için mahallinde keşif icra edilmiş ve gayrimenkul değerleme uzmanı inşaat mühendisi bilirkişi eşliğinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişi ... kayıtlı 249,50 m2 yüzölçümlü ana taşınmazda Kat irtifaklı zemin kat, bağımsız bölüm 12 no-lu, 12/250 arsa paylı, dükkan nitelikli, tamamı ... (Nusret oğlu) adına kayıtlı İpotekli Taşınmaz olduğu, davaya konu meskenin mevcut özelliği, piyasa araştırması, gözlemler, yer, imar durumu, konum, emsal satış, civarda yapılan değerlemeler ve değeri etkileyebilecek olumlu ve olumsuz tüm etkiler göz önüne alındığında, taşınmazın arsa ve yıpranma payı dahil değerinin; 22/02/2021 keşif tarihi itibari ile değerinin 67.000,00 TL (Altmışyedi Bin Türk Lirası) olabileceği, 04/03/2017 tarihi itibari ile değerinin 33.085,00 TL olabileceği, taşınmazın 14/05/2014 tarihi itibari ile değerinin 26.432,00 TL olabileceği görüş ve kanaatine varıldığı mütalaa edilmiştir.
Bilirkişi raporunda taşınmazın değerinin dava konusu belirtilen tarihler itibariyle davalı tarafından farklı belirlendiği belirtilmiş olmakla birlikte aradaki farkın neden kaynaklandığı ve bu hususta davalıların kusurunun bulunup bulunmadığının raporda değerlendirilmediği görülmekle bu hususların açıklatılması için ek rapor düzenlenmesi amacıyla yeniden önceki bilirkişiye dosyanın tevdii için talimat yazılmış, bilirkişi Muammer Erkoç 31/03/2022 tarihli ek raporunda; Dava konusu taşınmazın dosya içerisinde mevcut 3. İcra Müdürlüğünün 2017/1407 nolu dosyasındaki 04.03.2017 tarihli bilirkişi raporundaki değerinin 12 nolu BB için 35.000.00 TL olarak değerlendirildiği, davaya konu meskenin mevcut özelliği, piyasa araştırması, gözlemler, yer, imar durumu, konum, emsal satış, civarda yapılan değerlemeler ve değeri etkileyebilecek olumlu ve olumsuz tüm etkiler göz önüne alındığında. Taşınmazın; keşif tarihi (22.02.2021) itibari ile mevcut durumu ve arsa payı dahil değerinin 67.000,00 TL, taşınmazın 04.03.2017 itibari ile mevcut durumu ve arsa payı dahil değerinin 33.085,00 TL, taşınmazın 14.05.2014 itibari ile mevcut durumu ve arsa payı dahil değerinin 26.432.00 TL olabileceği, Davalı tarafın 12 nolu BB Dükkan için 14.05.2014 ekspertiz değerleme raporunda 65.000.00 TL olarak değerlendirildiği, Davalı tarafından taşınmazın değerinin 65.000.00 TL/26.432.00 TL =% 246 oranında olduğu, Bu hususta davakların kusurunun bulunup bulunmudığının değerlendirilmesinin Yüce Mahkemenin takdirinde olacağı mütalaa edilmiştir.
Akabinde dosya zararın tespiti için bankacılık ve finans konusunda uzman bilirkişiye tevdi edilmiş, Bilirkişi Eda Özdemir 02/09/2022 tarihli raporunda; Dava dışı ... tarafından, dava dışı ...Bankası A.Ş'ye, teminat olarak gösterilen Mesudiye Mah. 5113 Sokak 24/23-c D:12 Akdeniz Mersin adresinde bulunan taşınmaz için 15.05.2014 tarihinde düzenlenen 1161EXPT14000078 Nolu Ekspertiz Raporu'nun davalı tarafından düzenlendiğinin görüldüğü, söz konusu Rapor ile taşınmazın yasal değerinin 65.000,00 TL olarak raporlandığı, diğer taraftan Mersin 3. İcra Müdürlüğünce yaptırılan 07.03.2017 tarihli Kıymet Takdir Raporu'nda taşınmazın değerinin 35.000,00 TL olarak raporlandığı, her iki rapor tarihi arasında yaklaşık 3 yıl gibi bir zaman dilimi olmasına karşın, Kıymet Takdirinde taşınmazın değeri ile ilgili yapılan tespit açıklamasında "Kat irtifak projesine aykırı olarak bitişiğindeki BB 11 nolu dükkanla birlikte kullanılan taşınmazın arsa payı dahil değerinin 35.000-TL olacağı" şeklinde bilgi verildiği, ancak davalı tarafından düzenlenen ekspertiz raporunda taşınmazın kat irtifak projesine aykırı olarak kullanıldığına dair bir tespit yapılmadığı görüldüğünden aradaki farkın bu husustan kaynaklandığı kanaatine varıldığı, Dava dışı ...Bankası A.Ş tarafından dava dışı ...'ün teminat olarak dava dışı bankaya verdiği taşınmazın, davalı tarafından belirlenen 65.000,00 TL'lik değerine karşılık %75'i üzerinden ...'e 20.05.2014 tarihinde 65.000,00 TLx%75=48.750,00 TL tutarında kredi tahsis edildiği, dava dışı Bankanın Kıymet Takdirinde tespit edilen değere göre dava dışı ...'e verebileceği maksimum tutardaki kredinin ise; 35.000,00 TLx%75=26.250,00 TL olabileceği, dolayısı ile söz konusu taşınmazın 48.750,00-26.250,00=22.500,00 TL tutarında fazla kredilendirildiğinin hesaplandığı, ...Bankası A.Ş ile davacı ...Gayrimenkul A.Ş arasında 06.11.2018 tarihinde imzalanan Protokol ile dava dışı banka tarafından davacının toplam 34.176,68 TL'yi ödemesi hususunda mutabakata varıldığı ve davacının 08.11.2018 tarihinde 6.835,34 TL, 06.12.2018 tarihinde 6.835,34 TL, 08.01.2019 tarihinde 6.835,34 TL, 07.02.2019 tarihinde 6.835,34 TL, 07.03.2019 tarihinde 6.835,34 TL olmak üzere 34.176,70 TL olarak ...Bankası A.Ş'ye söz konusu tutarı ödendiğinin görüldüğü, ... A.Ş ile... -... İNŞAAT SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ arasında 16.01.2013 tarihinde imzalanan Sözleşme'nin 7. Maddesindeki ; "Yüklenicinin değerlemesini yaptığı taşınmazların teminatındaki kredilerin takip hesaplarına aktarılması ve teminatların satışı aşamasında Yüklenicinin yaptığı değerleme işlemlerinde çeşitli ihtilaflar ya da muvazaalı işlemlerin tespiti halinde, ortaya çıkacak olan zararlardan Yüklenici sorumlu olacaktır. Ortaya çıkacak zararın miktarı, icra aşamasında tespit edilen değer ile ekspertiz raporundaki değer arasında ortaya çıkacak fahiş fark nedeniyle riskin teminatsız kalan kısmıdır. ...Gayrimenkul Değerleme A.Ş.'nin müşterisinin bu zararı talep etmesi halinde, Yüklenici kayıtsız ve şartsız ödemeyi taahhüt eder." düzenlemesine istinaden, davacı tarafından ödendiği tespit edilen 34.176,70 TL'nin davalılardan tahsil edilip edilemeyeceğine dair takdirin Sayın Mahkeme'ye ait olduğu mütalaa edilmiştir.
ISLAH DİLEKÇESİ: Davacı vekili, 02/09/2022 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda davasını ıslah etmiş, 34.176,70 TL tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Toplanan delillere,... Esas Sayılı dosyasına, mahallinde yapılan keşfi ve akabinde alınan gerekçeli bilirkişi raporlarına göre; davacı ile davalı ... ... Ltd Şti arasında akdedilen 16/01/2013 tarihli sözleşme uyarınca davalı ... ... Ltd Şti şirketi çalışanı diğer davalı...'in yapmış olduğu Gayrimenkul Değerleme Raporu ve davacı ile dava dışı TC ...Bankası arasında akdedilen 06/11/2018 tarihli TC ...Bankası AŞ Değerleme (Ekspertiz) Hizmet Sözleşmesi uyarınca dava dışı ... adına kredi tahsis edildiği, 14/05/2014 tarihli ekspertiz değerleme raporunda yanlış yapılan değer tespiti nedeniyle dava dışı TC ...Bankasının ve dolayısıyla aralarındaki hizmet sözleşmesi gereğince davacının fahiş fark nedeniyle riskin teminatsız kalan kısmı yönünden zararının oluştuğu, zarara ilişkin tazminat miktarının 34.176,70 TL olduğu ve davacı tarafından dava dışı TC ...Bankasına ödendiği, dolayısıyla davacının sözleşmenin tarafı olan ... ... Ltd Şti'den iş bu tazminat alacağının rücuen tahsil edebileceği, ancak diğer davalının davacı ile davalı şirketin çalışanı olması dışında herhangi bir sözleşme ilişkisinin bulunmadığı dikkate alınınca davacının tazminat talebini davalı...'e yöneltemeyeceği, gerekçeli bilirkişi raporları ile ispatlanmış ve mahkememizce kabul ve tespit edilmiş olmakla, davanın davalı... yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine, davalı ... ... Ltd Şti yönünden ise, tazminat alacağının öncesinde davalı temerrüde düşürülmediği dikkate alınarak, dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine dair davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle;
1-Davalı... hakkında açılan davanın HMK'nın 114/1-d, 115/1-2 maddeleri uyarınca taraf ehliyeti (pasif husumet) yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,
2-Davalı ... İnş. ...Ltd Şti hakkında açılan davanın KABULÜ ile, davacının 34.176,70 TL'den ibaret alacağının 27/11/2019 dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 2.334,61 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 585,78 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 1.748,83 TL'nin davalı ... İnş. ...Ltd Şti'nden alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olması nedeniyle, suç üstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00 TL zorunlu alabuluculuk ücretinin haklılık durumuna göre davalı ... İnş. ...Ltd Şti'nden alınarak hazineye irat kaydına,
5-Davacı taraf kendini bir vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre hesap edilip takdir edilen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalı ... İnş. ...Ltd Şti'nden alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı ... İnş. ...Ltd Şti. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak adı geçen davalıya verilmesine,
7-Karar ve ilam harcından mahsup edilen 585,78 TL peşin harcın davalı ... İnş. ...Ltd Şti'nden alınarak davacıya verilmesine,
8-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri 44,40 TL başvuru harcı, 6,40 TL vekalet harcı, 1.500,00 TL bilirkişi ücreti, 804,80 TL keşif harç masrafı, 200,00 TL keşif araç ücreti, 567,25 TL tebligat ve müzekkere posta gideri olmak üzere toplam 3.122,85 TL'nin davalı ... İnş. ...Ltd Şti'nden alınarak davacıya verilmesine,
9-HMK'nun 333 ve GAT'nin 5. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kalan kısmının hüküm kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalı İbrahim vekilinin yüzüne karşı diğer tarafların yokluğunda taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ...Bölge Adliye Mahkemesine istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/03/2023