T.C. ... 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
...
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/223 Esas
KARAR NO: 2022/521
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
ASIL DAVADA TEMLİK EDEN DAVACI /
BİRLEŞEN DAVA DAVALISI: 1- ... - ... ...
VEKİLİ: Av. ... ...
ASIL DAVADA TEMLİK ALAN DAVACI : 2- ... - ... ...
VEKİLLERİ: Av. ... ....
ASIL DAVA DAVALISI / BİRLEŞEN
DAVA DAVACISI: ... - ... ...
VEKİLİ: Av. ... ....
ASIL DAVA: Tazminat (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan Ayıp Nedeniyle)
BİRLEŞEN DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
ASIL DAVA TARİHİ: 12/06/2020
BİRLEŞEN DAVA TARİHİ: 22/04/2021
KARAR TARİHİ: 09/09/2022
KARAR YAZMA TARİHİ: 26/09/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan Ayıp Nedeniyle), Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİ: Asıl davada davacı vekili dilekçesinde; müvekkili şirketin, Gaziantep şehir merkezi muhtelif yerlerde kanalizasyon şebeke hattı imalatı işi yaptığı sırada zorunlu ihtiyaç nedeniyle, ... Onur Makine Vinç Enerji Satış Kiralama ... şirketinden 01.03.2019 tarihinde 1 adet, 1998 model, 3500 km’de, “VEERMER T850 TRENCHER” marka, kanal kazıcı iş makinesi aracı, nakliye ve gümrük işlem ve bedelleri ile birlikte, KDV dahil toplam 810.000,00TL bedelle satın aldığını, bu bedelin EK-1 de belirtilen ödeme listesinde yer alan toplam 10 adet 67.500 TL’lik çek ve 135.000 TL elden ödendiğini, satın alınanın iş makinesinin, 16.03.2019 tarihinde ... nezaretinde iş sahasında müvekkiline teslim edildiğini, müvekkilinin satın almış olduğu iş makinesi ile 17.03.2019 tarihinde kazı çalışmasına başlamış olup makine operatörlüğünü satıcı firmanın Operatör personeli olarak çalışan, ... tarafından yapıldığını, iş makinesi ile yaklaşık 20 m kanal kazısı yapıldıktan sonra makinenin arızalandığını, bir daha da çalışmadığını, gerekli yedek parçaların Malatya’da bulunan ...Makine İmalat İnş. Malz. Gıda San. Tedarik edilebileceğini, ...Makine İmalat İnş. Malz. Gıda San. Ltd. Şti. Servisi tarafından yapılan arıza incelemesinde, Ana pompalar, Hidronıotorlar, Hidrolik Hortum sisteminin ve filtrelerin kullanılan yağdan dolayı yandığı, Trencher’da bulunan istikamet bomu, ön tambur ve iki adet makaranın rulman ve rulman yuvalarının dağılmış olduğu, tespit edilmiş olduğunu, bu arızalar, davacı müvekkilinin davalıdan ücretsiz onarım talebi üzerine davalı tarafın talimatıyla ...Makine tarafından giderildiğini, arızaların giderilmesinin akabinde, makinenin işbaşı yapmadan önce yapılan test çalışmaları sırasında, Detroid Diesel marka motorun da bozuk olduğunun görüldüğünü, bunun üzerine, Zahiroğlu Sif Yetkili Servisi tarafından, motor, baskı ve balata sökülerek Malatya’ya, satıcı Onur Makine Mehmet Halil Yılmaz’a getirildiğini; tamirat işlemlerinin bu yapılan tamiratların ücretlerinin tamamı müvekkil firma tarafından yapıldığını, makinenin 17.06.2019 tarihinde tekrar işbaşı yaptığı bu tarihten bir gün sonra Trencher bıçağını çeviren pompanın ana dişlilerinin erimiş olduğu ve düzgün çalışmadığı anlaşılmış olup dişliler söküldükten sonra tamiratı yapılmak üzere ...’ya ... e şirketine gönderildiğini, bıçak dişlilerini tamiri için yapılan giderlerin karşı tarafça ödenmiş olup parça sökme-takma işçiliği ve yağ değişimi davalı tarafından yapılmayınca müvekkil tarafça karşılanmak zorunda kalındığını, müvekkilinin ayıplı mal onarımı için harcamış olduğu bedel ve gizli ayıp nedeniyle uğranılan zararın tazmini amaçlı ... İcra Müdürlüğü 2019/7912 E sayılı dosya ile davalı borçlu hakkında icra takibi yapılmış olduğunu ve davalı tarafça borca itiraz edildiğini, bu nedenle Satıma konu iş makinesinde ortaya çıkan gizli ayıbın onarılması için yapılan giderlerin, ayıplı çıkan iş makinesi operatör ve bekçilerin maaş, yemek, barınma ve SSK primlerinin ayıbın giderildiği süreçte de ödenmesi ile uğranılan maddi hasar, ayıplı malın onarılması sürecinde iş makinesinin eksikliğini gidermek için kiralanan iş makinesi kiralama bedeli, müvekkilin mahrum kaldığı iş kaybı bedeli, satışa konu malın bedeli olarak verilen çeklerin süresinde ödenmemesi nedeni ile erteleme faizi olarak verilen çek bedeli nedeni ile uğranılan toplam zararın bilirkişi raporu sonrası ıslah edilmek üzere, şimdilik 10.000,00 TL nin 17.03.2019 tarihinden itibaren işleyecek Ticari Faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile Davacı müvekkiline ödenmesini talep etmiştir.
Birleşen davada davacı vekili; davalı yan ile 08/03/2019 tarihinde "VEERMER T850 TRENCHER" marka kanal kazıcı iş makinesi satımına ilişkin sözleşme yapıldığını, davalının sözleşme gereğince keşide edilerek müvekkiline teslim edilen toplam 10 adet çekin 5 tanesi ödediğini; ödenmeyen çekler yerine keşide edilen 30.04.2020 vadeli 52.000,00.-TL/sı çek, 30.04.2020 vadeli 79.800,00-TL/sı çek, 15.04.2020 vadeli 60.000,00-TL/sı çek, 30.03.2020 vadeli 78.250,00.-TL/sı çek ile 28.02.2020 vadeli 77.500,00.-TL/sı çeklerin müvekkiline gönderildiğin, bunun üzerine önceki 5 adet çek üzerine İPTAL yazılarak müvekkil tarafından iade edildiğini, davalı yanın satım bedeli olarak verdiği çeklerin ilgili bankaya ibraz edildiğini ancak ödenmediğini, sahte olarak düzenlenip müvekkiline verilen 5 adet çek nedeniyle davalı hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığının 2020/142541 hazırlık soruşturma numarası ile suç duyurusunda bulunulduğunu beyanla, 347.550,00 TL alacaklarının taraflarına teslim edilen çek tarihlerinden işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, talep etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ: Asıl davada davalı vekili dilekçesinde; davacının, sahte olarak keşide ettiği çekleri ödememek, müvekkili bu şekilde zorlayarak borçtan ve olası cezai yaptırımdan kurtulmak için haksız ve dayanaksız olarak dava açtığını, ne müvekkil ne de yanında çalışanlar tarafından teslim edilen malın ayıplı olduğuna ilişkin bir tutanak düzenlenmediğini, ayrıca, dava dilekçesinde, davacının ediminin dava dilekçesine ekli çeklerle ifa edildiği iddia edildiğini ancak davacının sözleşmeden doğan edimini tamamen ifa etmediğini, müvekkil ile davacı arasında 08.03.2019 tarihli, VERMEER T850 TRE (S/N 8EM00950) marka iş makinesinin satışı konusunda satış sözleşmesi düzenlendiğini; sözleşmeye göre satım bedeli 810.000,00.-TL olduğunu, bu bedelin 70.000,00.-TL.’sı peşin ödenmiş, geri kalan ise 30.05.2019 vadeli 67.500,00.-TL’sı çek, 15.06.2019 vadeli 67.500,00.- TL’sı çek, 30.06.2019 vadeli 67.500,00.-TL.’sı çek, 15.07.2019 vadeli 67.500,00.-TL.’sı çek, 31.07.2019 vadeli 67.500,00.-TL’sı çek, 15.08.2019 vadeli 67.500,00.-TL’sı çek, 31.08.2019 vadeli 67.500,00.-TL’sı çek, 15.09.2019 vadeli 67.500,00.-TL’sı çek, 30.09.2019 vadeli 67.500,00.-TL’sı çek ve 15.10.2019 vadeli 67.500,00.-TL’sı çeklerle ödeneceğini, davacı tarafından keşide edilerek müvekkile teslim edilen toplam 10 adet çekin 5 tanesi ödediğini, davacı ödeme zorluğu içerisinde olduğunu beyan ederek ödenmeyen 5 adet çek için vadesi uzatılmış yeni çekler vermeyi önerdiğini, müvekkil bu öneriyi iyi niyetle kabul ettiğini; davacı, ödenmeyen çekler yerine keşide ettiği 30.04.2020 vadeli 52.000,00.-TL’sı çek, 30.04.2020 vadeli 79.800,00.-TL’sı çek,15.04.2020 vadeli 60.000,00.-TL.’sı çek, 30.03.2020 vadeli 78.250,00.-TL’sı çek, ile 28.02.2020 vadeli 77.500,00.-TL.’sı çekleri müvekkile gönderdiğini. Bunun üzerine önceki 5 adet çek üzerine iptal yazılarak müvekkil tarafından davacıya iade ettiğini; gönderilen yeni çekler tahsil için ilgili banka şubesine ibraz edilmiş, ilgili banka şubesi Keşideci imzası kayıtlarımızdaki imza ile örtüşmediğinden işleme alınmadığını; 5 adet Çeklerin sahte çıkması üzerine davacı hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğunu, savcılık tarafından davacı hakkında resmi evrakta sahtecilik ve dolandırıcılık suçu nedeniyle 2020/142541 numarası ile hazırlık soruşturması başlattığını; davacı yanın delilleri tebliğ edildiğinde ayrıntılı cevap sunma ve karşı delil bildirme hakları saklı kalmak kaydı ile davanın reddini talep etmiştir.
Birleşen davada davalı vekili dilekçesinde; davacının dava dilekçesinde belirtmiş olduğu “VEERMER T850 TRENCHER” marka, 77 BB 478 plakalı iş makinesinin satış bedelinin 810.000,00 TL olduğu konusunda davacı taraf ile anlaşma yapıldığını, yapılan bu anlaşma gereğince de müvekkili tarafından yükümlülüklerin yerine getirilmiş olduğunu, davacının müvekkilinin dava konusu iş makinesinin ayıplı olması sebebiyle doğan zararları karşılamadığını, iş makinesinin ayıplı olmasından dolayı ... 14. Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/223E. Sayılı dosyasıyla müvekkilinin uğramış olduğu zararların tazmini için davacı aleyhine dava açılmış olduğunu, davacı iş makinesinin 70.000,00TL sinin peşin ödendiği, geriye kalan bedelin ise 67.500,00- TL’lik 10 adet çek ile ödeneceğinin taraflar arasında kararlaştırıldığını belirtmiş ise de, ödendiği belirtilen peşin ödeme miktarının toplamda 135.000,00-TL olduğunu, davacının dava dilekçesinde bedelin toplam da 810.000,00 TL olduğu ve bu bedelin karşılığında, vadeleri farklı 10 adet, 67.500,00TL bedelli çek olarak, toplamda 675.000,00 TL’nin çeklerle ödenmesinin düzenlenmiş olduğu hususunda bir uyuşmazlık bulunmadığı dikkate alındığında, 10 adet çek bedelinin toplamda 675.000,00 TL olduğu dikkate alındığında peşin olarak ödenen bedelinde 135.000,00-TL olduğunun da açık olduğunu, dava dilekçesinden de görüleceği üzere 135.000,00 TL peşinat ödemesi yapılmış olduğunun ikrar edildiği, müvekkilinin 77 BB 478 plakalı aracı sözleşme peşinat bedeline mahsuben davalı adına devredilmek suretiyle toplamda 135.000,00TL peşinat bedeli davalıya ödediğin, araç tescil kayıtları incelendiğinde bu hususun görülebileceğini, davacı taraf sözleşme de belirtilmiş olan 10 adet çekten 5 tanesinin ödenmediğini iddia etmiş ise de, müvekkil şirketin çek hesabının bulunduğu 1546 numaralı Süleymanbey Mahallesi ... şubesine ait çeklerden 0003641 yerine(0003665)- 0003642 yerine(7033058) -0003643 yerine(7033057) -0003644-0003645-0003646 yerine (0003679) -0003647 - 0003648 -0003649-0003650 seri numaralı çeklerin sorulması halinde, çek bedellerinin bir kısmının hesaptan bir kısmının da nakit olarak davalıya ödendiğinin ve çek asıllarının bankaya verildiğinin görüleceğini, belirtmiş olduğumuz gibi, müvekkil yukarıda ...Bankasına ait çeklerden dört tanesi için (3641, 3642,3643 ve 3646 seri numaralı) yine Eylül 2019- Aralık 2019 tarihleri arasında ödenmek üzere dört adet aynı bedelli yeni çek ve vadelerin ertelenmesinden kaynaklı 30.000,00TL bedelli, ...Bankası 15.12.2019 tarihli 7032930 çek seri numaralı çeki davalıya keşide edildiğini, nitekim bu yeni vadeli çeklerin vadesinden çok daha önce davalıya ödenerek iade alındığını ve bankaya teslim edildiğini, bu haliyle müvekkil tarafından sözleşme ile yüklenilmiş olan edim yerine getirildiğini, davacının dilekçesinde iddiasına konu edilen çeklerin, müvekkilinin defter kayıtlarında da bulunmayan müvekkil şirket yetkilisinden çalınmış boş ve imzasız çekler olduğunu, buna ilişkin müvekkil tarafından ... Cumhuriyet Başsavcılığına da 11.12.2019 tarihli dilekçe ile suç duyurusunda bulunulmuş 2019/16790 Sor. Numaralı soruşturma dosyası açılmış olduğunu, davacı taraf yedinde bulunan çeklerin işbu müvekkili şirket yetkilisinden çalınan çekler olduğunun tespit edilmesi halinde davacı ile ilgili ayrıca suç duyurusunda bulunulacağını, davacının talepleri haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.
DAVANIN NİTELİĞİ VE UYUŞMAZLIK: Asıl dava; taraflar arasında satıma konu iş makinasında meydana gelen arızanın gizli ayıp kapsamında oluşturduğu onarım ve sair zararlar nedeniyle tazminat istemine ilişkin olduğu görüldü. Mahkememiz yetkisine itiraz edilmemiştir.
Asıl davada taraflar arasındaki uyuşmazlığın; gizli ayıbın var olup olmadığı, gizli ayıp var ise davacının bunun karşılığında talep edeceği maddi tazminat miktarı ve kalemleri, faiz ve oranına ilişkin olduğu tespit edildi.
Birleşen dava; taraflar arasındaki iş makinası satış sözleşmesi uyarınca davacının satış bedelinin tahsili için alacak istemine ilişkin olduğu, ilişkin olduğu görüldü. Mahkememiz yetkisine itiraz edildiği, davaya konu sözleşmenin ifa yeri dikkate alınarak itirazın reddine karar verilmiştir.
Birleşen davada taraflar arasındaki uyuşmazlığın; mahkememizin yetkili olup olmadığı, hak düşürücü süre, zaman aşımı itirazı, tarafların sözleşme uyarınca edimlerini usulüne uygun yerine getirip getirmedikleri, davacının sözleşme nedeniyle davalıdan alacağının olup olmadığı, var ise miktarı, faizin başlangıcı ve oranına ilişkin olduğu tespit edildi.
TEMLİK SÖZLEŞMESİ: Yargılama sırasında ... 2. Noterliğinin 03/01/2022 tarihli temlik sözleşmesi sunularak asıl davadaki alacakların temlik alana devredildiği bildirilmiştir.
DELİLLER: 08/03/2019 tarihli İş Makinası Satış Sözleşmesi, ... Cumhuriyet Başsavcılığının 2020/142541 Soruşturma sayılı dosyası, davaya konu iş makinesi üzerinde yapılan keşif ve alınan bilirkişi raporları, 03/01/2022 tarihli Alacağın Devri Sözleşmesi, ...Bankası cevabi yazı içeriği dosyaya celp edilmiştir.
Tüm deliller toplandıktan sonra davaya konu iş makinesi üzerinde talimat mahkemesinde makine mühendisi bilirkişi aracılığıyla keşfen bilirkişi incelemesi yaptırılmış, makine mühendisi bilirkişi ...22/01/2021 tarihli raporunda; Davacı ... İnş. Tur. Nak. İth. İhr. San. ve Ltd. Şti. tarafından davalı ...'dan 01.03.2019 tarihinde 1 adet, 1998 model, 3500 km de, Veermor T850 Trencher marka kanal kazıcı iş makinesi aracı, nakliye ve gümrük işlem bedelleri ile birlikte, KDV dahil toplam 810.000,00 TL bedelle satın alındığının (satış sözleşmesi) tespit edildiğini, Dava dosyasında bulunan faturalar ve tutanaklar incelendiğinde, iş makinasının satış sözleşmesinin yapıldığı (08.03.2019) tarihten kısa bir süre sonra arızalanıp çalışmadığı, 17.03.2019 tarihinde arızalı olduğunun tespit edildiği ve çalışmanın durdurulduğu, 17.03.2019 tarihinde arızalarının giderilerek noksansız olarak iş başı yaptığı, 23.03.2019 tarihinde orbit hidromotorunun, Omar Hortum firması tarafından değiştirildiğinin belirlendiği, (A32723 seri numaralı fatura), İş makinesi için, 23.03.2019 tarihinden 03.09.2019 tarihine kadar toplamda 15 ayrı fatura ile, tespitler kısmında detayı verilen 9 farklı firmada çeşitli onarım ve parça değiştirme işlemlerinin yapıldığının tespit edildiği, onarım için yapılan işlemlerin, motorlarına ait enjektörlerin değişimi, piston, segman, gömlek, ana yatak, turbo, motor rektefiye ve toplama, şanzıman toplama, silindir kapak revizyonu, hidromotor tamir kiti, hidrolik pompa malzemesi gibi iş kalemlerinden oluştuğu ve yapılan iş kalemlerinin toplam tutarının KDV dahil 207.293,47 TL olduğu tespit edildiği, söz konusu iş makinasının çalışma saatinin satın alındığı tarihte 3500 saat olduğu ve keşif günü yapılan incelemede 4275 saat olduğu belirlenmiş, iş makinasının davacı tarafça satın alınmasından itibaren 4275-3500-775 saat çalıştığı tespit edildiği, davacı tarafın iş makinasını kullanamaması nedeni ile kiralamak zorunda kaldığını iddia ettiği iş makinası ile ilgili dava dosyasına sunmuş olduğu kiralama bedellerinin faturaları incelendiğinde 10 adet faturanın olduğu ve iş makinası kiralama bedellerinin toplamının KDV dahil 304.431,59 TL olduğunun belirlendiği, ancak kiralanan iş makinasının ne tür bir iş makinası olduğu ile ilgili bir detay dava dasyasından bulunmadığından bu konu ile ilgili bir kanaat getirilemediği, keşif günü iş makinası üzerinde yapılan incelemede kanal açma makinasının boşta çalışır durumda olduğu görülmüş ancak kanal açma işlemini sorunsuz yapabildiği ile ilgili bir tespitte bulunulamadığı, Dava dosyası içindeki tutanaklar, iş makinasının onarımı ve parça değişimi için yapılan faturalar ve iş makinası üzerinde yapılan tespitler sonucunda, söz konusu Veermor T850 Trencher marka kanal kazıcı iş makinesinin satın alındığı tarihten itibaren motor, hidromotor, şanzıman, pompa, yatak segman vb. önemli parçalarının değiştiği ya da onanıldığı ve iş makinasının sürekli arıza verdiği anlaşıldığından satın alındığı tarihte kusurlu olduğuna kanaat getirildiği mütalaa edilmiştir.
Davacı vekili tarafından davaya konu araç yerine kiralandığı iddia edilen araçlar yönünden faturaların düzenlenmesine ilişkin esas teşkil eden belgeler delil olarak sunulmuş, akabinde makine mühendisi bilirkişiden davaya konu araç muadili kiralama bedelinin hesaplanması ve araçtaki arızanın gizli ayıp olup olmadığı konusunda ek rapor istenilmiş, bilirkişi ...17/05/2021 tarihli ek raporunda; Dava dosyasında bulunan, kiralanan iş makinelerinin çalışanlarının beyanları, kiralanan iş makinalarının cinsleri göz önünde bulundurulduğunda, bu iş makinalarının davacının Trencher ile yaptığı işle uyumlu olduğu ( altyapı kanalizasyon işleri, ekskavatör, taş kırıcı, kanal açma vb.) - belirlenmiş ve kiralama bedellerinin 10 adet faturadaki toplamının KDV dahil 304.431,59 TL olduğunun tespit edildiği, faturaların aylık olarak kesildiği, fatura bedellerinin iş makinasının aylık kiralandığını gösterdiği anlaşılmış ancak sunulan belgelerden ve faturalardan işin cinsi kısmında “İş makinesi çalışma bedeli” yazdığı ve hangi tip iş makinasının çalıştığı belirtilmediğinden, talep edilen araç muadili kiralama bedelini hesabını yapmanın mümkün olmadığı, davaya konu iş makinasının onarımı ve parça değişimi için yapıları faturalar ve iş makinası üzerinde yapılan tespitler sonucunda, söz konusu Veermer 1850 Trencher marka kanal kazıcı iş makinesinin satın alındığı tarihten itibaren motor, hidromator, şanzıman, pompa, yatak segmanı vb. parçalarının değiştiği ya da onarıldığı ve iş makinasının sürekli arıza verdiği ve satın alan davacıya yeterli ve gerekli faydayı sağlamadığı anlaşıldığından davaya konu iş makinasının satın alındığı tarihte ayıplı olduğuna kanaat getirildiği mütalaa edilmiştir.
Dosyanın asıl dosya ve birleşen dosya yönünden, ön inceleme tutanaklarında tespit edilen uyuşmazlık konuları ile asıl dosyaya sunulan bilirkişi kök ve ek raporları ile raporlara karşı itirazları da dikkate almak suretiyle rapor düzenlenmek üzere dosyanın SMMM, Makine Mühendisi ve sözleşmenin yorumunda yardımcı olmak üzere Borçlar mevzuatı konusunda nitelikli hesap uzmanı bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiş, SMMM bilirkişi Selma Ün, Makine Mühendisi Osman Selim Türkbaş ve Borçlar mevzuatı konusunda nitelikli hesap uzmanı bilirkişi Gürkan Coşkun 03/02/2022 tarihli bilirkişi kurulu raporlarında; Asıl Dava Bakımından; Dava konusu makinanın satın alındıktan sonra iş sahasına getirilmesi ve çalışmaya başlaması ile arızaya geçmesi sonucunda makine üzerinde yapılan çalışmalar ve iş kalemleri dikkate alındığında makinanın GİZLİ AYIPLI olarak satışının gerçekleşmiş olduğunun anlaşıldığı, iş makinasının iş sahasında 17/03/2019 tarihinde arızalandığı 18/08/2019 tarihine kadar kullanılamamış olduğu; 18.08.2019 tarihinde sahaya indikten sonra 03.09.2019 tarihine kadar yapılan bakım ve onarımların saha çalışmalarını engelleyici nitelikte olmadığı kiralık araç çalışmadığı; kiralanan ekskavatörlerin yaklaşık 30 tonluk makinalar ve 1,5 m3 kepçe hacmine sahip olduğu, kanal kazma ve taş kırma çalışmaları için uygun olarak değerlendirilebileceği; Kiralayan şirketlerin Yüklenici şirketin uhdesinde olan “Gaziantep geneli kanalizasyon işinde” ne kadar süre ile çalıştığına dair beyanda bulunduklarının görüldüğü; Bu anlamda kira bedellerine ait faturaların uygun olduğu; kira bedellerinin KDV si dahil toplam tutarının 304.431,00 TL olduğu, Birleşen Dava Bakımından; dava konusu çeklerin sahteliği ve buna bağlı davacının alacak talebi ve CBS soruşturma dosyası ( 2020/142541 hazırlık soruşturma numarası ) hususunda takdirin Sayın Mahkemenize ait olduğu mütalaa edilmiştir.
... 2020/142541 Soruşturma sayılı dosyası dosyamız açısından bekletici mesele yapılmış ve nitelikli hesap uzmanı bilirkişi dışındaki bilirkişilerden tarafların itirazlarına yönelik ek rapor düzenlenmesi istenilmiş, SMMM bilirkişi Selma Ün ve Makine Mühendisi bilirkişi ... 23/06/2022 tarihli bilirkişi heyeti ek raporlarında; Davacı vekili özetle; "... dosya kapsamında tarafımıza tebliğ edilen ek raporda raporun içerik kısmında her ne kadar onarım ve parça değişimlerinden oluşan zarar dolayısı ile 207.293,00- TL hasar ve onarım bedeli tespiti yapılmış ise de netice kısmında bu hususa maddi hata neticesinde yer verilmemiş olduğu görülmekte olup;.." şeklinde itiraz ve talepte bulunduğu, ancak; kök raporda bu konu ile ilgili olarak; "17.03.2019 ile 18.08.2019 tarihleri arası arızaların giderilmesi ile ilgili bakım süresi olarak değerlendirilebileceği;" değerlendirmesine yer verilmiş, davacının hasar ve onarım bedeli olarak talep ettiği 207.293,00- TL ayıplı maldan kaynaklı olarak görülmemiş normal bakım gideri olarak değerlendirildiği, Birleşen Davada Davalı, ... İnş. Tur. Nak. İth. İhr. San. ve Ltd. Şti. Vekili özetle; "... birleşen davanın davalısı olarak bilirkişi raporuna ilişkin olarak öncelikle aleyhe hususlara ilişkin itiraz ettiğimizi de beyan ile, dava dilekçe ve beyanlarımızı da tekrar ederek; Bilirkişi raporuna ilişkin beyan ve itirazlarımızın kabulü ile; birleşen dava davacısı ... tarafından müvekkil aleyhine açılmış olan davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini vekâleten arz ve talep ederiz." şeklinde itiraz ve talepte bulunduğu, Davalı vekilinin talebi kapsamında Takdirin Sayın Mahkemede olduğunun değerlendirildiği, açıklanan nedenlerle Kök Rapor da yer alan değerlendirme ve kanaatlerinde değişiklik bulunmadığına yönelik mütalaada bulunulmuştur.
ISLAH DİLEKÇESİ: Davacı birleşen davalı vekili, 22/01/2021 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda ıslah dilekçesi sunarak, 207.293,47 TL ayıp nedeniyle yapılan onarımdan kaynaklanan tazminat alacağının, 219.431,59 TL kiralama bedelinden kaynaklanan tazminat alacağının, 30.000,00 TL erteleme faizinden kaynaklanan tazminat alacağının, 15.000,00 TL operatör ve bekçilerin yemek, maaş, barınma SSK giderlerinden kaynaklanan tazminat alacağının, 1.000,00 TL mahrum kalınan iş kaybı bedelinden kaynaklanan tazminat alacağının toplamı 472.725,06 TL maddi tazminatın tahsilini talep etmiş, harcını ikmal etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Toplanan delillere, alınan gerekçeli bilirkişi raporlarına, ... Cumhuriyet Başsavcılığının 2020/142541 Soruşturma sayılı dosyası ve Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Kararı, tarafların itirazlarının ve beyanlarının mahiyetine göre;
Asıl davada davacı tarafından, taraflar arasında akdedilen iş makinesi sözleşmesi kapsamında davalının teslim ettiği iş makinesinin gizli ayıplı olması nedeniyle ayıbın onarılması için yapılan giderlerinden, ayıbın giderildiği dönemde iş makinesi ile ilgili çalıştırılan operatör ve bekçilerin maaş, yemek, barınma, SSK primlerinden, ayıplı makinenin yerine kiralanmak zorunda kalınan iş makinelerinin kira bedellerinden, iş kaybından kaynaklanan zararları bulunduğundan bahisle tazminat davasının açıldığı, birleşen davada ise davalı birleşen davacı tarafından, davacı birleşen davalının iş makinesi karşılığında sahte çek verildiğinden, sahte düzenlenen çeklerin bedelinin tahsiline yönelik alacak davası açılmış olduğu; yapılan keşif ve alınan bilirkişi raporları ile sabit olduğu üzere asıl davada satıma konu iş makinesinin gizli ayıplı olarak satışının gerçekleştirildiği, davacı birleşen davalının bu satış nedeniyle 207.293,47 TL onarım bedeli zararının doğduğu ve iş makinesinin ayıbı nedeniyle yerine kiralanan iş makineleri için 219.431,59 TL kira bedeli ödediğinden, davacı birleşen davalının bu talepleri yönünden zararının oluştuğu, davalı birleşen davacının sahte olarak verildiği ileri sürelin çeklerin ise ilgili bankadan gelen yazı cevabı uyarınca ödendiğinin sabit olduğu, çeklerin sahteliği iddiasıyla başlatılan soruşturma dosyasında KYOK verildiği dolayısıyla, davalı birleşen davacının ödemelerin sahte çek verilmesi nedeniyle eksik yapıldığı iddiasının kanıtlanamadığı, davacı birleşen davalının talep ettiği ayıbın giderildiği dönemde iş makinesi ile ilgili çalıştırılan operatör ve bekçilerin maaş, yemek, barınma, SSK primlerinin, iş kaybından kaynaklanan zararları bulunduğundan bahisle tazminat taleplerinin de ispatlanamadığı, mahkememizce kabul ve tespit edilmiş olmakla, asıl davada davacının gizli ayıbın onarımı ve ayıplı malın yerine kiralanan iş makinelerinin kira bedellerinden kaynaklı tazminat bedeli yönünden davanın kısmen kabulüne, diğer talepler yönünden davanın kısmen reddine, birleşen davada ise davanın reddine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle;
1-Mahkememizin 2020/223 Esas sayılı dosyasında davanın KISMEN KABULÜ ile davacının gizli ayıptan kaynaklı onarım bedeli olan 207.293,47 TL ve ayıp nedeniyle yerine kiralanan iş makineleri için kira bedeli olan 219.431,59 TL toplamı 426.725,06 TL'den ibaret tazminat alacağının 17.03.2019 sözleşme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Birleşen ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/258 Esas sayılı dosyasında davanın REDDİNE,
3-Asıl davada Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 29.149,59 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 8.073,78 TL (170,78 TL peşin harç, 7.903,00 TL ıslah harcı) harcın mahsubu ile bakiye 21.075,81 TL'nin birleşen dava davalısından alınarak hazineye irat kaydına,
4-Birleşen davada Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 80,70 TL nispi karar ve ilam harcının peşin alınan 5.934,44 TL harçtan mahsubu ile bakiye 5.853,74 TL'nin karar kesinleştiğinde talebi halinde birleşen dava davacısına iadesine,
5-Asıl davada davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olması nedeniyle, suç üstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00 TL zorunlu alabuluculuk ücretinin haklılık durumuna göre 1.191,55 TL'sinin birleşen dava davalısından, 128,45 TL sinin ise temlik alan davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
6-Birleşen davada davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olması nedeniyle, suç üstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00 TL zorunlu alabuluculuk ücretinin haklılık durumuna göre birleşen dava davacısından alınarak hazineye irat kaydına,
7-Asıl davada temlik alan davacı taraf kendini bir vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre hesap edilip takdir edilen 62.741,51 TL vekalet ücretinin asıl dava davalısından alınarak asıl dava temlik alan davacısına verilmesine,
8-Asıl davada davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, red edilen miktar üzerinen hesap ve takdir edilen 9.200,00 TL nispi vekalet ücretinin asıl dava temlik alan davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Birleşen davada davalı taraf kendini bir vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre hesap edilip takdir edilen 51.650,00 TL vekalet ücretinin birleşen dava davacısından alınarak birleşen dava davalısına verilmesine,
10-Asıl davada karar ve ilam harcından mahsup edilen 8.073,78 TL peşin harcın asıl dava davalıdan alınarak asıl dava temlik alan davacıya verilmesine,
11-Asıl davada davacı tarafından yapılan yargılama gideri 54,40 TL başvuru harcı, 7,80 TL vekalet harcı, 2.900,00 TL bilirkişi ücreti, 384,90 keşif harç masrafı, 200,00 TL keşif yol masrafı, 325,10 TL tebligat ve müzekkere posta gideri olmak üzere toplam 3.872,2 TL'nin, davada red ve kabul oranına göre 3.495,40 TL'sinin asıl dava davalıdan alınarak asıl dava temlik alan davacıya verilmesine fazlaya ilişikin giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
12-HMK'nun 333 ve GAT'nin 5. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kalan kısmının hüküm kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı ... vekili ve birleşen dava davalı vekilinin yüzüne karşı diğer tarafların yokluğunda taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/09/2022
Katip ...
¸
Hakim ...
¸