T.C. ... 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2020/224 Esas - 2023/715
T.C.
... "TÜRK MİLLETİ ADINA "
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/224 Esas
KARAR NO: 2023/715
DAVA: Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 12/06/2020
KARAR TARİHİ: 29/11/2023
KARAR YAZMA TARİHİ: 04/12/2023
Mahkememize açılan davanın yapılan açık yargılaması sonucunda, dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; Müvekkili şirket ile davalı şirketin Moritanya ülkesinde Suudi Arabistan Büyükelçilik binasının yapım işi için 20/09/2019 tarihli taşeron sözlemesi imzaladıklarını, bu sözleşmeye göre mekanik ve elektrik işlerinin tamamının mimarı projeleri ve çizimlere iş programına uygun şekilde işçiliği davalı şirkete ait olmak üzere yapılacağını, iş programına göre davalı şirkete 30 günlük hak edişlerine bağlı olarak aylık 25.000 USD danışmanlık ücreti ödeyeceğini , ayrıca sözleşmeye göre sözleşmenin imzalanması ile 4 ay sonrası için 25.000 USD tutarında bir garanti çeki verileceğini, sözleşmeye göre garanti çeki davalıya ödenecek olan 3 aylık hak ediş ödemeleri tamamlanınca davalı şirket tarafından müvekkiline iade edileceği, sözleşmenin imzalanmasına müteakiben anılan garanti çekinin müvekkili davacı şirket tarafından... Bankasından 17/02/2020 tarihli vade tarihli 144.000,00.TL bedelli garanti çeki davalı şirkete sözleşme imzalandıktan sonra teslim edileceğini, sözleşmenin imzalandığı tarihten bugün kadar davalı şirket sözleşmedeki hiçbir yükümlülüğü yerine getirmediğinden sözleşmede sıralanan edimlerinin hiçbirini de ifa etmediğini, buna göre davacı müvekkili tarafından tek taraflı haklı nedenle sözleşmenin fesh edildiğini, ancak buna rağmen davalı şirketin belirtilen garanti çekini iade etmeyerek haksız şekilde icra takibine başlatıldığını, ... 10. İcra Dairesinin 2020/2503 Esas sayılı icra dosyasında toplam 156.281,82.TL üzerinden icra takibi başlattığını, ödeme emrinin taraflara usullen tebliğ edilmediğini, davalı yanın garanti çekini iade etmeyerek kötü niyetli olarak icra takibine başlamasının dürüstlük ilkesine aykırı olduğunu, icra takibinin haksız ve kötü niyetli olduğundan müvekkilinin uğradığı zararların tazmini gerektiğini, teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ederek müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti ile başlatılan haksız ve kötü niyetli haksız nedeniyle %20 'den az olmamak üzere davalının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun olarak dava dilekçesi tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmıştır.
CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; Elemanlarının inşaat sahasına ulaşmasına rağmen davacı tarafın sözleşmenin yükümlülüklerini yerine getirmediğini, ofis temin etmediğini, çalışacak bilgisayar vermediği, çalışılacak konteyner vermediklerini, elemanlarının elverişsiz şartlarda işe başladıklarını, eksikliklerin giderilmesini defalarca dile getirmelerine rağmen sürekli aksaklıklar çıkarılmaya devam edildiğini, yapım işi ile uğraşan elemanların sürekli fiziken yerlerle karşılaştıklarını, davacı tarafın her ay adam başı ödemesi gereken 4.000 USD ile 25.000 USD danışmanlık ücretinin hiçbir zaman ödenmediğini, davacı tarafın toplam 196.000 USD borcunun bulunduğunu, tanzim ettikleri faturaya davacı tarafından itiraz edilmediğini, 144.000,00 TL bedelli çekin ise davacının hiçbir ödeme yapmaması üzerine icra takibine başlattıklarını, davacının açtığı menfi tespit davasının haksız ve yersiz olduğundan davanın reddini savunmuştur.
Davacı Tanığı HAKAN EREN duruşmadaki beyanında : " Ben davacı ... Grupta şantiye şefi olarak görev yapıyordum. Suudi Arabistan Büyükelçilik binasının yapımı için Afrika da bulunan Monitanya ülkesine gittik. Çalıştığım davacı şirket anahtar teslim büyükelçilik yapım işini üstlenmişti. Ben taraflar arasında yapılan sözleşmeyi ayrıntılı olarak bilmiyorum. Bina işlerinde zeminden su çıkması ayrıca bina işini kontrol eden firmanın nitelikli çıkmaması üzerine işler yürümedi. Bunun üzerine çalıştığım davacı firmanın hakedişleri ödenmemesi üzerine bina yapım işinden ayrıldı. Ben de 8 ay kaldım. Ben taraflar arasındaki hak ediş ödemeleri, teminatlar ve danışmanlık ücreti gibi konularda ayrıntılı bilgim yoktur. Ayrıca davalı ...Danışmanlık şirketine ise büyükelçilik binasının mekanik ve elektrik işleri verilmişti. Fakat verilen işleri yerine getiremediler. Hakedişlerin ödenip ödenmediği konusunda bilgim yok. Davalı ...Danışmanlık şirketinin ise mekanik ve elektrik işlerini anahtar teslim aldığını biliyorum. Ancak verilen işleri tamamlayamadı. Sebebinin ise bana göre hava şartları, zeminden su çıkması ayrıca yapılan iş bittikten sonra teslim alınan Iraklı firma yapılan işleri devamlı beğenmeyince teslimde zorluk çıkarıyordu. Bu belirttiklerim inşaat işinde de aynı durumdaydı. Yanı teslimatı kontrol eden Iraklı firmada sıkıntılar vardı. Davacı vekilinin bana sorduğu soruya göre de davalı firmaya çalışmaları için gerekli olan bilgisayar ve donanımlarını teslim ettim . Benim bilgim görgüm bunlardan ibarettir. " şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davacı Tanığı ... duruşmadaki beyanında: " Ben davacı ... Grubun Monitanya ülkesindeki Suudi Arabistan Büyükelçilik binasının yapım işinde çalıştım. Kendim elektrik işlerinden anladığımdan iş verenimin davacı ... olarak biliyorum. Ancak kendi içlerinde ...Danışmanlık ile nasıl bir faaliyetlerini bulunduğundan bilgim yok. Ben elektrik tesisat işinde çalışıyordum. Ancak davacı şirket tarafından malzemeler temin edilemeyince işleri yapamadık. Halen yemeklerimizi bile düzenli veremediler. 3 ay kaldım. Sonra ben bıraktım Türkiye'ye geldim. Tarafların kendi aralarında sözleşmeyi ne yaptıklarını bilmiyorum. Ayrıca ben tarafların birbirlerine sözleşme kapsamında ne kadar hak ediş alacakları veyahut teminat verip vermedikleri konusunda bilgim yok. Ben 3 ay çalıştım. Halen çalıştığım işçilik ücretini alamadığım gibi yolculuk uçak parasını bile alamadım. Hatırladığım kadarıyla benim çalıştığım danışman firma Mec1 danışmanlıktı. Bizim Türkiye'den Monitanya'ya gitmemizde gelmemizde danışman firma olarak Mec1 ilgileniyordu. Ancak sigortamız ise ... şirketi tarafından yapılıyordu. Ancak benim sigortam yapılmadığı gibi işçilik ücretim de ödenmedi. Davacı vekilinin bana sorduğu soruya göre Mec1 oranın elektrik, su tesisat işlerini almıştı. Ancak paramız ödenemeyince bu işler tamamlanamadı. Bizim iş verenimiz olarak ben ... Grubu biliyorum. Davalı Mec1 ise danışmanlık firmasıdır . Parasal işlerini ben bilmiyorum . Benim bilgi ve görgüm bundan ibarettir. " şeklinde beyanda bulunmuştur.
SMMM bilirkişisi ... ile Nitelikli Hesap Uzmanı bilirkişisi ...tarafından düzenlenen 29/08/2022 tarihli raporda özetle; 12.06.2020 takip tarihi itibariyle davacı ... Grup Sağlık'ın davalı MECİ Danışmanlık şirketine ait ticari defter kayıtlarında 161.081,20 TL borçlu gözüktüğünü, davacı ... Grup Sağlık'a ait ticari defter incelemesinin sadece 2020 yevmiye defteri üzerinden yapılabildiğini, bahse konu defterde davalı MEC1 Danışmanlık'a ait herhangi bir kayda rastlanmadığını, taraflar arasındaki sözleşmenin 16.01.2020 tarihli ihtarname ile davacı tarafından feshedildiğini, hukuki bir değerlendirme olması sebebiyle sözleşmenin davacı tarafça feshinin haklı mı yoksa haksız mı olduğunun değerlendirmesinin mahkemenin takdirinde olduğunu, davalının sözleşme hükmü uyarınca kendisine tevdi edilmiş 144.000,00 TL bedelli çekten dolayı takip başlatmakta haklı olup olmadığını, alacağı bulunup bulunmadığı hususunun elektrik ve makine mühendisi bilirkişilerin inceleme ve değerlendirmeleri kapsamında mahkemenizin taktirlerinde bulunduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Rapor alınan bilirkişilerin beyanı üzerine elektrik mühendisi Nilüfer Önder tarafından düzenlenen 05/09/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle ; Genel mühendislik uygulamaları ve Elektrik mühendisliği alanında yapılan inceleme, tespit ve Taraflar arasında Moritanya Ülkesi Nouakchott İlinde Yapılan Suudi Arabistan Büyükelçiliği Binasının Yapım İşi" elektrik ve mekanik işleri için 20.09.2019 tarihli taşeron sözleşmesi imzalandığını, taşeron sözleşmesinde danışmanlık hizmeti ve işçilik hizmeti olarak 2 farklı hizmet bulunduğunu, İhale aşamasında verilen mekanik ve elektrik projeler ile belirlenen malzemelerle yapılacak inşaata ilişkin olarak davalı tarafından 25.000 USD karşılığı bilimsel, teknik ve mesleki danışmanlık hizmetinin 10 ay veya en fazla 1 yıl süresince yürütülmesine karar verildiğini, İnşaatın yapım aşamasında ise elektrik ve mekanik disiplinlerin iş programındaki zamanı ve miktarı çerçevesinde 4.000 USD Adam/Ay ücreti ile işçilik hizmeti, vermek olduğunu, danışmanlık ve işçilik hizmetinin iş yerinde verileceğini, işe başlama tarihinin kontrol firmasından gelecek olan onay ile birlikte olacağını, Elektrik mühendisi İrfan ARDIÇ ve formenler Mustafa ÖZKAN ve İsmail AKÇIN olmak üzere 3 personelin 21.10.2019 tarihindeki onay ile yerel kontrol mühendisi tarafından işe başlama tarihlerinin 14.10.2019 tarihi olarak onaylandığını, davalı tarafından, sözleşmeyle belirlenen danışmanlık yükümlülüklerinin ve işçilik hizmetinin inşaatın seviyesine uygun ve doğru orantılı şekilde yerine getirdiğini, temel topraklama, sıva altı boş boru ve sıva altı buatların imalatlarının yapılmış olduğu, inşaat seviyesinin iç tesisat, aydınlatma, trafo ve jeneratör imalatları ile zayıf akım ve güvenlik sistemlerinin montajı için uygun durumda olmadığını, boş boru ve buatlardan sonra kablolama işleminin başlaması gerektiği ancak saha içinde kablo makaralarına ait bir görüntüye rastlanmadığı gibi davacı tarafından malzemenin temin ve teslim edildiğine dair sevk irsaliyesi/teslim belgesi gibi belgelerin de bulunmadığını, Taraflar arasındaki sözleşmenin “Konu” başlıklı madde 2, “Taşeronun Sorumlulukları” başlıklı madde 6 hükümleriyle sözleşmenin ekleri olan proje ve şartnameler ile İngilizce olarak düzenlenen ONAY belgesi içeriği hep birlikte değerlendirildiğinde İhale projelerini (tender drawing) ve şartname (specifications) inceleyerek danışmanlık görevini (mesleki bilgi ve birikimlerini proje ve şartname üzerinden aktaracak) yani yetki ve sorumluluk üstlenen kişinin elektrik grup şefi olarak görev tanımı onaylanan İrfan ARDIÇ isimli elektrik mühendisi olduğu, bu kişinin sözleşmenin madde 6/b-c hükümlerinde tanımlandığı şekilde teknik sorumluluk ve gözetim üstlenen teknik eleman olduğunu, danışmanlık hizmetinin İrfan ARDIÇ tarafından inşaatın seviyesine, yapılan işin olağan akışına uygun şekilde yerine getirildiğini, danışmanlık ve işçilik çalışma süresinin hesabında; onay belgesindeki işe başlama tarihi: 14.10.2019, Resim:20'de gösterilen belgede İş Bitiş Tarihi: 29.12.2019 tarihi olduğunu, bu iki tarih dikkate alındığında; Çalışma Süresi - 2,5 ay olarak hesaplandığını, Danışmanlık ve işçilik çalışma süresinin hesabında; onay belgesindeki işe başlama tarihi: 14.10.2019, Personelin Nouakchott'tan Ayrılış Tarihleri ( uçuş bilgileriyle): 14.01.2020 tarihi olduğunu, bu iki tarih dikkate alındığında; Çalışma Süresi - 3 ay olarak hesaplandığını, İşçilik hizmetinin ise 2 kişilik formen (kalifiye usta) tarafından yerine getirildiğinin değerlendirildiğini, Tanık ... tarafından beyanlarında kendisini “elektrikçi” olarak tanımladığını, ONAY belgesinde görev tanımının MEP(Mechanical-Elektrical-Plumbing/Mekanik-elektrik-sıhhi tesisat) formeni olarak yapıldığı dikkate alınarak yapılan değerlendirmelerle bu personelin durumundan dolayı işçilik alacağının da iki ayrı şekilde yapılması gerektiğini, bu duruma uygun şekilde, danışmanlık ve işçilik için 2 ana hesap (Çalışma süresine göre) ve işçilik için 2 alt hesap (Formen ...'in durumundan dolayı) olarak hakediş hesaplaması yapılabileceğini, Raporun 31 ve 32. Sayfalarında yapılan hesaplar ve açıklamalardan sonra, Mahkeme tarafından; 1 personelin danışman ve 2 personel ile elektrik için 2 işçilik yapıldığı ve 2,5 ay çalışıldığı takdir edilirse; toplam alacağın 35.625.USD olacağını , 1 personelin danışman ve 2 personel ile elektrik için 2 işçilik yapıldığı ve 3 ay çalışıldığı takdir edilirse miktarının, 42.750.USD olacağını. Bu sonuçlarla oluşturulan aşağıdaki Tablo-3'de fesih tarihi, takip tarihi ve dava tarihi itibariyle alacağın TL karşılıklarının hesaplandığını, Raporun 31 ve 32. Sayfalarında yapılan hesaplar ve açıklamalarla birlikte, onay belgesinde Mustafa ÖZKAN' n elektrik formeni, ...'in ise Mekanik-Elektrik-Sıhhi Tesisat formeni olarak tanımlandığı ve ONAY belgesindeki görev tanımları dikkate alınıp, ...'in işin durumuna ve ihtiyaca göre hem elektrik (1/2) hem de mekanik (1/2) formeni olabileceği değerlendirildiğinde ise, işçilik alacağının 2 kişi için 1,5 işçilik olacağını, 1 personelin danışman ve 2 personel ile elektrik için 1,5 işçilik yapıldığı ve 2,5 ay çalışıldığı takdir edilirse; toplam alacak miktarının 30.625 USD olacağı, 1 personelin danışman ve 2 personel ile elektrik için 1,5 işçilik yapıldığı ve 3 ay çalışıldığı takdir edilirse; toplam alacak miktarının 36.750 USD olacağını, 1 personelin danışman ve 2 personel ile elektrik için 2 işçilik yapıldığı ve 3 ay çalışışıldığı takdirde toplam alacağın 36.750. USD olacağını. Taraflar arasındaki sözleşmede kararlaştırılmış bir döviz kuru bulunmadığını, yapılan hesaplamalarda 2013 sayılı VUK madde 280 ve VERGİ USUL KANUNU GENEL TEBLİĞİ (SIRA NO: 491) madde 4/2 hükümleri esas alınarak, TCMB efektif alış kuru kullanılarak USD/TL dönüşümün fesih, takip ve dava tarihleri için ayrı ayrı yapıldığını, sözleşmeyle davacı firma tarafından ödenmesi kararlaştırılan (personelin ev/otel konaklama ücretleri, uçak biletleri, sağlık harcamaları, evrak işleri, vize, oturma ve çalışma izni, sigortaları, sigorta primleri v.s. gibi) tutarlar varsa belge karşılığı, hesaplanan tutarlardan düşülmesi gerekeceği, harici bellek içinde yazışmalar içinde ev sahibi, elektrik faturası hakkında yazışmalara rastlanmış, yerel elektrik firması olduğu anlaşılan SOMELEC tarafından düzenlenmiş 1 adet elektrik faturası, Mustafa ÖZKAN adına 1 adet otel faturası da görülmekle birliktte, bu ödemelerin davacı ya da davalı tarafından ödenip/ödenmediğine dair belge bulunamadı sonuç ve kanaatine varılmıştır. Makine Mühendisi Bilirkişisi Bülent ARAS tarafından düzenlenen 13/09/2022 tarihli raporda özetle; Dosya kapsamı bir bütün olarak incelendiğinde; mekanik tesisat için makina mühendisi Faik Alper SÖKMEN ve mekanik formen olarak Eren ÖZDEMİR isimli kişilerin görevlendirildiği, bu iki kişinin 14/10/2019-29/12/2019 tarihleri arasında yaklaşık 3 ay süre ile iş sahasında bulunduklarını bu bulunmanın mekanik danışmanlık yapıp yapmadığının Sayın Mahkemenin takdirinde bulunduğunu, ancak sunulan resimlerin mekanik iş yapımına ilişkin olmadığı, mekanik tesisat ile ilgili iki kişinin iş sahasında olmasının işin yapıldığı ve yerine getirildiği anlamına gelmediğini, davalının Suudi Arabistan Elçilik binası için sözleşmede belirtilen mekanik işlerle ilgili herhangi bir işçilik montajı yapmadığının anlaşıldığını, buna ilişkin herhangi bir hakkedişin dosya kapsamında görülmediği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Bu raporlara itiraz edilmesi üzerine Sözleşme yorumunda katkıda bulunan nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişisi Mehmet KILIÇ, SMMM bilirkişisi İlkut Elif KANDİL GÖKER ve Elektrik elektronik Mühendisi bilirkişisi MERT TOPAL'a tevdi edilmiş, bilirkişi heyetine tarafından düzenlenen 17/04/2023 tarihli raporda, Tarafların karşılıklı edimlerini yerine getirip getirmediği bakımından, dosya kapsamında bu durumu ispatlayan somut bilgilerin bulunmadığını, davacının; sözleşmeyi fesih gerekçesi olarak; "Sözleşmenin imzalandığı tarihten bugüne kadar ne bir danışmanlık ne de bir işçilik faaliyeti gerçekleştirilmediği; ayrıca sözleşmenin 6. Maddesinde sıralanan edimlerin hiçbiri ifa etmediği" sebebine dayandırdığı; hangi edimleri ifa etmediğine ilişkin açık bir bilgi olmadığını, buna karşılık davalının dava dosyasında yer alan bazı bilgi ve bilgiler ile beyanları da dikkate alındığında; Moritanyaya personel gönderilmesi ve sahada bazı işlere başlandığı iddiası ve nihayet taraflar arasındaki yoğun WhatsApp yazışmaları ile bir kısım fotoğraflar; sözleşmeye uygun olup olmadığı tam ispat edilememiş olmakla birlikte; bazı işlere ve faaliyetlere girişilmiş olduğunu gösterdiğini, bu bakımdan; davacının; davalı taşeronun hiçbir faaliyet gerçekleştirmediği şeklindeki fesih sebebinin haklı olup olmayacağını takdir yetkisinin Mahkemeye ait olduğunu, dava konusu teminat çekinin kullanılabilmesi için; hakedişlerin ödenmemiş olması şartının gerçekleşmesi gerektiği, somut olayda; hak edişlerin ödenmediği her iki tarafın da kabulünde olduğu; çekin amacı; davalının hakedişlerinin ödenmemesi halinde bu riski güvence altına almak olduğu göz önünde bulundurularak; bu konudaki takdir yetkisinin mahkemeye ait olduğunu, taraflar arasında akdedilen taşeronluk sözleşmesinde; teminat olarak verilmesi kararlaştırılan senede ilişkin detaylı ve senedi ferdileştirecek bilgilere yer verilmediği; senet üzerinde de bu konuda bir bilgi olmadığı; ancak her iki taraf da bu senedin bir teminat senedi olduğu konusundaki kabulleri karşısında; bunun bir teminat çeki olup olmayacağı konusundaki takdir yetkisinin mahkemeye ait olduğunu, Taraflarca, dosyaya sunulan Flash Disk içeriklerinde yer alan fotoğraflar; Arapça ve İngilizce yazılan belgeler ve WhatsApp yazışmaları dışında; mahkeme aracılığı ile yapılan bir tespit; sahada yapılan günlük işleri gösteren kayıtlar (yeşil defter, şantiye kayıt defteri) ya da kontrol ve denetim raporları ya da kayıtlar bulunmadığından; davalı tarafın sözleşme kapsamında ödenmeyen alacağının bulunup bulunmadığının tespit edilemeyeceği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Sözleşme yorumunda katkıda bulunan nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişisi Mehmet KILIÇ, SMMM bilirkişisi... ... 'a tevdi edilmiş, bilirkişi heyetine tarafından düzenlenen 29/09/2023 tarihli EK RAPORDA : Kök Bilirkişi Kurulu Raporunda ulaşılan sonuç ve kanaatimizde herhangi bir değişiklik yapılmayı gerektirecek bir hususa rastlanmadığını, davalı tarafında ticari defter kayıtlarına göre davacıdan alacaklı olduğu 161.081,20-TL bedelli alacağının 01.12.2019 tarihinde davalı tarafından davacı adına düzenlenen A-011311 seri nolu, 28.000-USD bedelli, konusu "Suudi Arabistan Elçiliği (Moritanya) Elektrik ve Mekanik İşleri Yapım İşi Bedeli" olarak belirtilen bir faturadan kaynaklandığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, davacının davalı şirkete karşı teminat olarak verdiğini belirttiği 144.000 TL bedelle çekin davalı tarafından icra takibine konması nedeniyle, davacı tarafından açılan borçlu bulunmadığına dair menfi tespit davasına ilişkindir. Davacı tarafın dava dilekçesinde belirttiği şekilde Moritanya Ülkesinde Suudi Arabistan Büyükelçilik binasının yapımı işinden dolayı tarafların karşılıklı edimlerini yerine getirip getirmediğini, sözleşmenin haklı sebep ile fesh edilip edilmediğini, teminat olarak verilmiş olduğu belirtilen 144.000 TL çekin icra takibine konulup konulamayacağını, davacı tarafın davalı taraftan bu kapsamda dava konusu ettiği miktar yönünden borçlu olup olmadığının menfi tespiti ile davalı tarafın ise icra takibine koyduğu çekin teminat senedine ilişkin olup olmadığı ile davalı tarafın sözleşme kapsamında ödenmeyen alacağının bulunup bulunmadığının birlikte değerlendirilmesine ilişkindir.
Tüm dosya kapsamı, iddia, savunma, arabuluculuk son tutanağı ile taraflara ait ticari defter ve kayıtlar ile birlikte toplanan tüm deliller ile dosya kapsamında alınan Sözleşme yorumunda katkıda bulunan nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişisi .... ... ... 'IN kök ve ek bilirkişi kurulu raporları birlikte değerlendirildiğinde, bilirkişi kurulu bu raporlarında; davacının; sözleşmeyi fesih gerekçesi olarak; "Sözleşmenin imzalandığı tarihten bugüne kadar ne bir danışmanlık ne de bir işçilik faaliyeti gerçekleştirilmediği; ayrıca sözleşmenin 6. Maddesinde sıralanan edimlerin hiçbiri ifa etmediği" sebebine dayandırdığı; hangi edimleri ifa etmediğine ilişkin açık bir bilgi olmadığını, buna karşılık davalının dava dosyasında yer alan bazı bilgi ve bilgiler ile beyanları da dikkate alındığında; Moritanyaya personel gönderilmesi ve sahada bazı işlere başlandığı iddiası ve nihayet taraflar arasındaki yoğun WhatsApp yazışmaları ile bir kısım fotoğraflar; sözleşmeye uygun olup olmadığı tam ispat edilememiş olmakla birlikte; bazı işlere ve faaliyetlere girişilmiş olduğunu gösterdiğini, bu bakımdan; davacının; davalı taşeronun hiçbir faaliyet gerçekleştirmediği şeklindeki fesih sebebinin haklı olup olmayacağını takdir yetkisinin Mahkemeye ait olduğunu, dava konusu teminat çekinin kullanılabilmesi için; hakedişlerin ödenmemiş olması şartının gerçekleşmesi gerektiği, somut olayda; hak edişlerin ödenmediği her iki tarafın da kabulünde olduğu; çekin amacı; davalının hakedişlerinin ödenmemesi halinde bu riski güvence altına almak olduğu göz önünde bulundurularak; bu konudaki takdir yetkisinin mahkemeye ait olduğunu, taraflar arasında akdedilen taşeronluk sözleşmesinde; teminat olarak verilmesi kararlaştırılan senede ilişkin detaylı ve senedi ferdileştirecek bilgilere yer verilmediği; senet üzerinde de bu konuda bir bilgi olmadığı; ancak her iki taraf da bu senedin bir teminat senedi olduğu konusundaki kabulleri karşısında; bunun bir teminat çeki olup olmayacağı konusundaki takdir yetkisinin mahkemeye ait olduğunu, davalı tarafında ticari defter kayıtlarına göre davacıdan alacaklı olduğu 161.081,20-TL bedelli alacağının 01.12.2019 tarihinde davalı tarafından davacı adına düzenlenen A-011311 seri nolu, 28.000-USD bedelli, konusu "Suudi Arabistan Elçiliği (Moritanya) Elektrik ve Mekanik İşleri Yapım İşi Bedeli" olarak belirtilen bir faturadan kaynaklandığı belirtilmiş olup belirtilen bu bilirkişi kurulunun raporu denetime açık ve hüküm kurmaya uygun olduğu kanaatine ulaşılmış olup borçlu olmadığının tespitini isteyen davacı şirketin davalı şirketten Moritanya ülkesinde Suudi Arabistan Büyükelçilik binasının yapım işi için 20/09/2019 tarihli taşeron sözlemesi imzaladıkları, davacı taraf "Sözleşmenin imzalandığı tarihten bugüne kadar ne bir danışmanlık ne de bir işçilik faaliyeti gerçekleştirilemediği; ayrıca sözleşmenin 6. Maddesinde sıralanan edimlerin hiçbiri ifa etmediği" buna göre davacı müvekkili tarafından tek taraflı haklı nedenle sözleşmenin fesh edildiği belirtilmiş ise de belirtilen bilirkişilerin raporunda belirttiği gibi, dosya kapsamında, Moritanyaya personel gönderilmesi ve sahada bazı işlere başlandığı iddiası ve nihayet taraflar arasındaki yoğun WhatsApp yazışmaları ile bir kısım fotoğraflar; sözleşmeye uygun olup olmadığı tam ispat edilememiş olmakla birlikte; bazı işlere ve faaliyetlere davalı tarafından girişilmiş olduğundan sözleşmede sıralanan edimlerinin hiçbirini de davalı tarafından ifa etmediği belirtilmiş ise de; davalı tarafından Moritanya ülkesinde Suudi Arabistan Büyükelçilik binasının yapım işinde elektrik işlerinin bir kısmın yapıldığı elektrik mühendisi bilirkişiler tarafından raporlarında belirtilmiş olup buna göre menfi tespit davasını açan davacı şirketin tek taraflı olarak ihaleyi haklı sebep ile fesih edilmediği tespit edilmiş olup davalı şirketin ticari defter kayıtlarına göre davacıdan alacaklı olduğu 161.081,20-TL bedelli alacağının 01.12.2019 tarihinde davalı tarafından davacı adına düzenlenen A-011311 seri nolu, 28.000-USD bedelli, konusu "Suudi Arabistan Elçiliği (Moritanya) Elektrik ve Mekanik İşleri Yapım İşi Bedeli" olarak belirtilen bir faturadan kaynaklı alacağını kendi ticari defter ve kayıtlarına işlediği, faturaya davacı şirkete tebliğ edilmiş olup faturaya itiraz edilmediği ancak davacı tarafın bu faturaya ticari defter ve kayıtlarına işlemediği gibi iş yapan davalı tarafın kesilen fatura borcunu ödememesi üzerine davalı tarafından iki tarafında arasında tartışma konusu olmayan davacı şirket tarafından... Bankasının 17/02/2020 tarihli vade tarihli 144.000 TL bedelli garanti-teminet- çeki davalı şirkete sözleşme imzalandıktan sonra davalı tarafa teslim edilen bu 144.000,00 TL bedelli teminat çekin menfi tespit davasını açan davacı şirket tarafından hiçbir ödeme yapmaması üzerine ... 10. İcra Dairesinin 2020/2503 Esas sayılı icra dosyası ile davacı şirket hakkında icra takibi başlattıkları, dava konusu ve icra takibine konu olan teminat çekinin kullanılabilmesi için; hakedişlerin ödenmemiş olması şartının gerçekleşmesi gerektiği, somut olayda; hak edişlerin ödenmediği her iki tarafın da kabulünde olduğu; çekin amacı; davalının hakedişlerinin ödenmemesi halinde bu riski güvence altına almak olduğundan, davalı şirketin davacı şirketten hiçbir hak ediş alamaması üzerine, davacı şirket hakkında başlattığı icra takibinde haklı olduğundan, hal böyle olunca davanın reddine karar verilmiştir. Ayrıca davanın tarafları yönünden kötü niyet tazminat şartları oluşmadığından yargılamayı gerektirdiğinden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davanın REDDİNE,
2-Davanın tarafları yönünden yönünden kötü niyet tazminat şartları oluşmadığından REDDİNE,
3) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 269,85.TL red harcının, dava açılışında davacıdan alınan 2.668,91.TL peşin harcın düşülmesi ile fazla yatırıldığı anlaşılan 2.399,06.TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran davacı tarafa iadesine,
4) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13.maddesi uyarınca alınması gereken 1.320,00.TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
5) Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6) Davalının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 25.005,09.TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7) Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nin 345/1. maddesi uyarınca 2 (iki) hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 29/11/2023
¸* Bu karar 5070 sayılı kanun gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır*¸