T.C. ... 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
...
14. ASLİYE TİCARET
MAHKEMESİ"TÜRK MİLLETİ ADINA"
KARAR
ESAS NO: 2021/430 Esas
KARAR NO: 2023/689
BAŞKAN: ... ...
ÜYE: ... ...
ÜYE: ... ...
KATİP: ... ...
DAVA: Ticari Şirket (Ortaklıktan Çıkma Veya Çıkarılmaya İlişkin)
DAVA TARİHİ: 30/07/2021
KARAR TARİHİ: 23/11/2023
KARAR YAZIM TARİHİ: 21/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Ortaklıktan Çıkma Veya Çıkarılmaya İlişkin) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı-karşı davalı vekili dava dilekçesinde özetle, 01.10.1990 tarihinde müvekkili şirkette inşaat mühendisi olarak işe başlayan davalı ...'in 04.04.2018 ve 06.04.2018 tarihli istifa dilekçeleri ile istifa edene kadar müvekkili şirkette çeşitli kademelerde çalıştığını, müvekkili şirkette en son genel müdür yardımcısı ve direktör sıfatı ile çalışan davalıya C grubu 7. Tertip nama yazılı hisselerden 1.050.000 adet şirket hissesinin 17.03.2003 tarihinde verildiğini, davalının 25.04.2003- tarihli taahhütname ile “Ben ..., Yüksek Sezginer'in “...'yu Büyüterek Genç Ellerde Geleceğe Taşımak” ülküsünü kendime ülkü edindiğimi ve Yönetim kurulu kararı ile bana şirket ortakları tarafından hiçbir bedel alınmadan devredilmiş olan ... Uluslararası Mühendislik Hizmetleri A.Ş. hisselerini bir emanet olarak gördüğümü ve kendi isteğim veya zorunlu sağlık nedenleri veya Yönetim Kurulunun çoğunluk kararıyla veya diğer herhangi bir nedenle Şirketteki aktif görevimi bıraktığımda, bu hisseleri hiçbir karşılık beklemeden şirket bünyesinde görev yapmakta olan yetenekli genç arkadaşlarımızdan Yönetim Kurulu'nun uygun göreceği kişilere uygun göreceği şekilde devredeceğimi kabul ve taahhüt ederim.” ile hisseleri emanet olarak devraldığını ve şirketteki aktif görevini bırakması halinde hisseleri devredeceğini taahhüt ettiğini, 01.09.2020 tarihli yönetim kurulu kararı ile “hisse senedi yerine geçen mevcut geçici belgelerin, zaman içerisinde yapılan hisse devirleri neticesinde ortaklık yapısının ve hisse pay oranlarının değişmesinden dolayı iptal edilerek hisse senetleri bastırılıncaya kadar günümüzdeki ortaklık yapısına göre yeniden hazırlanmasına” karar verildiğini, bu doğrultuda 01.09.2020 tarihi itibarıyla tamamı ödenmiş 5.250.000.TL. sermayesine karşılık çıkartılacak olan 5.250.000.TL: değerindeki 52.500 adet pay senedinin ... e ait olduğuna ilişkin geçici belge düzenlendiğini, davalının iş yerinden istifa etmesinin ardından mevcut hisseleri devretmediği gibi bu yönde davacı şirket tarafından keşide edilen ... 24. Noterliği'nin 22.06.2021 tarih ve 11461 yevmiye numaralı ihtarnamesine karşı da kayıtsız kaldığını belirterek ; 25.04.2003 tarihli taahhütname gereğince davacı şirket uhdesinde davalı adına kayıtlı bulunan C grubu 52.000 adet hisse üzerinde şirketin hak sahipliğinin tespitine ve davalı adına olan hisselerin iptali ile davacı şirket adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP-KARŞI DAVA:
Davalı-karşı davacı vekili cevap-karşı dava dilekçesinde özetle, davaya dayanak belgenin 25.04.2003 tarihli olup zaman aşımı yönünden davaya konu edilemeyeceğini, inançlı işlem temeline dayanan dava konusu 25.04.2003 tarihli belgenin geçersiz olduğunu, müvekkilinin 17.03.2003 tarihli yönetim kurulu kararı ile şirkete ortak olarak alındığını, ortaklık devir tarihinden sonra yapılmış davaya konu belgenin işlem temelinde yok hükmünde olduğunu, TMK 2. Maddesi gereği kimse kendi haksız eyleminden yararlanamayacağını, müvekkilinin iş akdine kötü niyetli ve geçersiz fesih ile son veren davacının bu eyleminden yararlanarak müvekkiline ait hisselere el koymak anlamına gelen iş bu dava ile haksız eyleminden yararlanmaya kalktığını, müvekkilinin uzun yıllar davacı karşı davalı şirkette çok büyük projelerde mühendis olarak çalıştığını ve davacı karşı davalının kötü niyetli geçersiz feshi nedeni ile iş akdinin sona erdirildiğini, taraflar arasında işe iade davasına ilişkin ... 40. İş Mahkemesinin 2020/107 Esas, 2021/109 Karar numaralı dosyasının halen İstinaf incelemesinde bulunduğunu, bekletici mesele yapılmasına karar verilmesini talep etiklerini, Müvekkilinin 1986 yılında proje mühendisi olarak başladığı firmada proje müdür yardımcılığı/proje müdürlüğü/yönetim kurulu üyeliği/genel müdür yardımcılığı/direktörlük görevlerini üstlendiğini, önemli projelerde görev aldığını, bu projelerin toplam yatırım bedellerinin yaklaşık 10.000.000.000,00.USD olduğunu, müvekkilinin görev üstlendiği tüm projelerinin yönetiminde başarılı olduğunu ve firmanın yeni işler almasına büyük katkı sağladığını, tüm bu emeğinin karşılığı, bedeli para ile ölçülemeyecek başarıları ve şirket kurucusunun vizyonu, ile müvekkilinin şirkete olan katkılarının maddi karşılığı olarak şirkete bedeli karşılığı ortak edildiğini, kendisi ile aynı hisse oranlarına sahip ve benzer şekilde ortak olmuş altı ortak daha bulunduğunu, firmanın 27.03.2018 tarihindeki genel kurulu ile firma yönetiminde önemli değişiklikler olduğunu, yeni yönetimin müvekkilinin sorumluluğunda olan personel planlama ve kalite yönetim sistemine ilişkin yaklaşımlarının bu görevlerini layığı ile sürdürmesini mümkün kılmayacağını gören müvekkilinin, 04.04.2018 ve 06.04.2018 personel planlama ve kalite yönetim sistemine ilişkin görevlerini bıraktığını yeni yönetime bildirdiğini, yönetim kurulunun 09.04.2018 tarihindeki toplantısında müvekkiline yarı zamanlı proje yöneticiliği ve mevcut ücretinin 1/4'ünün önerildiğini, halbuki müvekkilinin o dönemde Ilısu Barajı ve HES Mühendislik Hizmetleri İşi'nin, Kuraklık Durumunda İl Merkezlerinin İçmesuyu İhtiyacının Karşılanmasına Yönelik Alınacak Tedbirler 1. Kısım Proje Yapımı İşi'nin Proje Müdürlükleri görevlerini ve Küçük Ölçekli, Düşük Maliyetli, Çevre Dostu Sulama Projeleri; Yer Seçimi ve ihale Dosyasının Hazırlanması İşi'nin Proje Direktörlüğü ve aynı zamanda Makedonya Ülke Sorumluluğu görevlerini yürütmekte olduğunu, Yönetim Kurulu kararının ekindeki listede yer alan ve müvekkili ile ortaklık anlamında eşit konumda olan ve hiçbir proje ve/Veya ülke sorumluluğu olmayan bazı ortakların tam zamanlı olarak çalışmaya devam ettirildiğini, Yönetim Kurulu'nun bu kararının müvekkiline karşı önyargılı, haksız ve eşitlik ilkesine uymayan bir karar olduğunu, müvekkilinin bu karara yasal itiraz hakkını kullanması üzerine, müvekkilinin tüm görevlerinden sadece iki proje/görevden çekilme kararını kötüye kullanmaya kalkan davacı firmanın müvekkilinin iş akdine son verdiğini, müvekkilinin yasal olarak halen davacı firmanın çalışanı olup iş ilişkisinin devam ettiğini, dava konusu dayanak belgenin geçersiz olmakla birlikte aksi kanaat hasıl olsa bile müvekkili aleyhine yönetim kurulunun dayanak belge ile böyle bir karar almasının iş akdi devam ederken mümkün olmadığını, dayanak belgede (kabul anlamına gelmemekle birlikte) hisselerin devredilmesi açıkça şirketteki aktif görevinin bitmesi sonucuna bağlandığını, oysa ki yönetim kurulunun aldığını iddia ettiği karar tarihinde ve halen müvekkilinin iş kanunu kapsamında çalışanı olduğunu, şirket hisselerin emaneten verilmiş olsa idi yönetim kurulu üyesi olduğu yıllar da alınan kararlarda müvekkilinin imzasının bulunmaması gerektiğini, 23.06.2017 tarihinde müvekkiline duyurulan bir yönetim kurulu kararı ile müvekkilinin genel müdür yardımcılığı sıfatı kaldırılarak direktörlüğe indirgendiğini, 16.04.2018 tarihinde yayınlanan ve şirketin yönetim kurulunun aldığı karara atfeden müvekkilinin çalışma koşullarının - yasal hiçbir dayanak ve muvafakati olmaksızın i, tam zamanlı olan çalışma süresinin yarı zamanlı olacağı söylenerek maaşının 24.300.TL'den 7.720.TL'ye düşürüldüğünü, 06.10.2020 tarihinde vefat eden ortağın mirasçılarına hisse bedeli karşılığı olarak 312.000,00 TL ödendiğini belirterek davanın reddini istemiş,
Karşı dava yönünden ise, 01.09.2020 tarih ve 2020/14 karar numaralı yönetim kurulu kararı ile davacı karşı davalı firmanın taraflarına tebliğ edilmeyen, dava dilekçesine ek olarak dahi konmayan sadece noter ihtarında bahsi geçen 17.06.2021tarih ve 2021/13 karar numaralı yönetim kurulu kararının batıl olduğunu, Mahkemece aksi kanaat hasıl olur ise iptali gerektiğini, TTK md. 391 (1) a'ya göre eşitlik ilkesine aykırı yönetim kurulu kararlarının batıl olduğunu, müvekkili ile aynı gün aynı koşullarda ortaklığa alınmış olan... 'in 06.10.2020 tarihinde vefat ettiğini, vefatı ile birlikte ailesine 312.000,00 TL hisse bedeli ödendiğini, eşitlerin eşitliği ilkesi gereği müvekkili ile aynı koşullarda sahip olan ve müvekkilinin imzaladığı belgelerin tamamını imzalamış olan bir ortağın ortaklığının sona ermesinde hisse bedeli ödenir iken müvekkiline bedelsiz hisse talebi açıkça dürüstlük kurallarına aykırı olduğunu, davacı karşı davalının davasına dayanak yaptığı 25.04.2003 tarihli "Aktif görevi bıraktığında diye" şarta bağlanmış muvazaalı belgede müvekkilinin işi kendisinin bırakması halinde ancak kullanılabileceği kabul edilse bile bu şart dahi gerçekleşmemiş olup, bizzat davacı karşı davalının kötü niyetli feshi ile süreç devam ettiğini, 01.09.2020 tarih ve 2020/14 karar numaralı yönetim kurulu kararı ile müvekkilinin iş akdi feshinden iki yıl sonra müvekkili adına hisselerini gösterir nama yazılı belge tanzim edildiğini, iş bu yönetim kurulu kararının müvekkilinin yokluğunda, ona tebliğ dahi edilmeden alınmış ve iş bu davada Müvekkilinin karşısına çıkmış olup hatta yönetim kurulu kararı ile aynı gün ilmühaber basarak geçici belge düzenlendiğini, müvekkilinin hisse oranını ve değerini düşürmek amacı ile alınmış bu yönetim kurulu kararının batıl olup, müvekkilinin C grubu 7. Tertip nama yazılı 1.050.000 adet hisseye 17.03.2003 tarihinden beri malik olduğunu, TTK amir hükümleri gereğince müvekkilinin aleyhine alınmış olan hatta genel kurul tarafından bile alınması mümkün olmayan dürüstlük ilkesine aykırı bu yönetim kurulu kararının iptali gerektiğini belirterek 17.06.2021 tarih ve 2021/13 karar numaralı yönetim kurulu kararının ve 01.09.2020 tarih ve 2020/14 karar numaralı yönetim kurulu kararının eşitlik ilkesine ve dürüstlük kurallarına aykırı olması nedeni ile butlan ile malul olduğunun tespitini ve ayrı ayrı iptallerine karar verilmesini dava etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Asıl Dava; davalı adına kayıtlı bulunan C grubu 52.500 adet hisse hak sahipliğinin tespiti, davalı adına olan hisselerin iptali ve davacı şirket adına tescili, Karşı Dava; davacı karşı davalı şirket yönetim kurulunun 17.06.2021 tarihli ve 2021/13 sayılı kararı ile 01.09.2021 tarihli ve 2020/14 sayılı kararının butlan ile malul olduklarının tespiti ve iptalleri istemlerine ilişkindir.
Mahkememizce tarafların delilleri toplanmış, ... 40. İş Mahkemesinin 2020/107 Esas sayılı dosyası dosyamız arasına alınmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Mahkememizce görevlendirilen bilirkişiler tarafından düzenlenen 22/06/2022 tarihli raporda; asıl dava yönünden, davalı/karşı davacının 25.04.2003 tar Tahhütnamede aynen “Ben ..., ...'in "Temelsuyu büyüterek genç ellerde geleceğe taşımak” ülküsünü kendime ülkü edindiğimi ve Yönetim kurulu kararıyla bana şirket ortakları tarafından hiçbir bedel alınmadan devredilmiş olan ... Uluslararası Mühendislik Hizmetleri A.Ş. hisselerini bir EMANET olarak gördüğümü ve kendi isteğim veya zorunlu sağlık nedenleri veya Yönetim Kurulunun çoğunluk kararıyla veya diğer herhangi bir nedenle şirketteki aktif görevimi bıraktığımda, bu hisseleri hiçbir karşılık beklemeden şirket bünyesinde görev yapmakta olan yetenekli genç arkadaşlarımızdan Yönetim Kurulu'nun uygun göreceği kişilere uygun göreceği şekilde devredeceğimi kabul ve taahhüt ederim.” şeklinde taahhütte bulunduğu, davalı/karşı davacının şirkete (yetkilisine) gönderdiği 04.04.2018 tarihli e-mail ile EYS sorumluluğu görevinden, 06.04.2018 tarihli e-mail ile de gerekçesi açıklanarak personel planlama ve insan kaynakları sorumluluğu görevinden istifa ettiğini bildirdiği, davacı/karşı davalı şirketçe davalı/karşı davacıya gönderilen 30.03.2018 tarih ve 05/2018/0169 sayı üstlendiği görevlerden istifa ettiği ve ücret değişikliğini kabul etmediği gerekçe gösterilerek iş akdine son verildiği, davalı/karşı davacının açtığı işe iade davası sonucunda ... 40. İş Mahkemesi'nin 25.03.2021 tarih ve 2020/107 E. 2021/109 K. Sayılı kararıyla feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verildiği, anılan mahkeme kararının şirketçe istinaf yargı yoluna götürülmesi üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi’nin 06.10.2021 tarih ve 2021/2459 E. 2021/2170 K. Sayılı kararıyla şirketin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, buna göre gerek davalı/karşı davacının mahkeme kararıyla işe iadesine karar verilmesi, dolayısıyla görevine döndürülmesi, gerekse de davalı/karşı davacı ile aynı konumda bulunan ve aynı şekilde %1 hissenin bedelsiz olarak verildiği anlaşılan şirket ortaklarından Cemal Bülent EKSEN'in 06.10.2020 tarihinde vefat etmesi üzerine hak sahiplerine şirketçe ödeme yapılması hususları birlikte değerlendirildiğinde, taahhütnamedeki şartların oluşup oluşmadığı ve yine davalı/karşı davacıya ait C grubu 52.500 hissenin bedelsiz olarak şirket adına tescili talebinin eşit işlem ilkesine aykırı olup olmadığı, dolayısıyla hisse hak sahipliği tespiti ile tescili isteminin yerinde olup olmadığı hususunun mahkemenin takdirinde bulunduğu, karşı dava yönünden; davaya konu 01.09.2020 tarih ve 2020/14 karar nolu şirket yönetim kurulu kararında, davalı/karşı davacının ortaklıktan kaynaklanan haklarını zedeleyen veya ortadan kaldıran ve dolayısıyla doğrudan şahsi hak ihlalini doğuran bir hususa rastlanmamış olmakla birlikte bu hususun mahkemenin takdirinde bulunduğu, davaya konu 17.06.2021 tarih ve 2021/13 karar nolu şirket yönetim kurulu kararı yönünden ise bu kararla hedeflenen sonuç, taahhütname gerekçe gösterilerek davalı/karşı davacıya ait C grubu 52.500 adet hissenin bedelsiz olarak şirket adına tescili olduğundan davalı/karşı davacının doğrudan şahsi hakkını etkilediği, bu noktada asıl dava kısmında belirtildiği şekilde aynı konumda bulunan ve vefat eden başka bir ortağın hak sahiplerine ödeme yapılırken davalı/karşı davacıdan bila bedel hisse devir alınmasına dair 17.06.2021 tarih ve 2021/13 karar nolu şirket yönetim kurulu kararının eşit işlem ilkesine aykırı olup olmadığı hususunun mahkemenin takdirinde bulunduğu açıklanmıştır.
Tarafların rapora karşı beyan ve itirazları sonucunda düzenlenen 15/10/2022 tarihli ek raporda özetle; kök rapordaki kanaatlerinde herhangi bir değişiklik olmadığı, mahkemece taraf vekillerinin itirazlarında belirtilen hususların hangilerinin inceleneceği yönünde açık ara karar kurulup ilgili belgeler dosya içeriğine celp edildiğinde yeniden inceleme yapılabileceği bildirilmiştir.
Belirtilen eksiklikler tamamlanarak dosya bilirkişilere tevdi edilmiş olup düzenlenen 13/02/2023 tarihli ek raporda; hukuki nitelikteki itirazların takdirinin mahkemeye ait olduğu, hisse değerinin tespiti istemi yönünden ise mahkeme tarafından talimat verildiği takdirde inceleme yapılabileceği belirtilmiştir.
Taraf vekillerinin karşı beyan ve itiraz dilekçeleri de göz önünü alınarak gerçeğin daha ziyade tezahürü yönünden oluşturulan yeni bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 24/04/2023 tarihli raporda özetle; anılan taahhüdün inançlı işlem niteliği taşıdığı, davalının inançlı işleme dayalı taahhütnamede payı bedelsiz aldığını ikrar ettiği, anonim şirketlerde emeğin şirkete sermaye payı olarak getirilemeyeceği, davalı dahil 7 çalışanın söz konusu payları bedelsiz olarak devraldıkları, bu devirlerin onların şirkete aidiyetlerini sağlamak ve onlara kar payı şeklinde maddi getiri sağlamak amacıyla yapılmış olduğunun açık olduğu, inançlı devir işleminin, davalıya, yönetim kurulu üyesi olduğu için değil çalışan sıfatı ile yapıldığı, zorunlu sağlık nedenleri veya yönetim kurulunun çoğunluk kararıyla veya diğer herhangi bir nedenle şirketteki aktif görevini bıraktığında iade yükümlülüğü doğduğu, inançlı işlemde iadenin şartlarının belirtilebileceği, dava konusu olayda iade şartının çalışanın "aktif görevini bırakması" olarak belirlendiği, hangi sebeple sona erdiğinin iade yükümlülüğüne etkisinin bulunmadığı, davalının şirketteki aktif görevine devam edip etmediği hususunun işe iade davasının sonucuna göre mahkemece tayin edileceği, dava dışı Cemal Bülent Eksen'in inanç sözleşmesinin sona ermesi nedeniyle çalışan sıfatı sürerken Covid sebebiyle ani ölüm olması ile şirketten ayrılma nedeniyle çalışanın aktif görevinin sona ermesinin iki "eşit durum" olarak nitelendirilemeyeceği, dava konusu olayda davalının durumunun dava dışı Ahmet Fikret Gürdil ile benzer olduğu, adı geçen ortağa da iade ettiği payın bedelinin ödenmediği, karşı davaya konu olan yönetim kurulu kararlarının geçersizliğini gerektirir bir hukuka ayrılığın saptanamadığı açıklanmıştır.
Dosya içeriği ve özellikle 24/04/2023 tarihli bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; davalının taahhütnamede payı bedelsiz aldığını ve emanet olarak gördüğünü ikrar ettiği, devir işleminin yönetimi kurulu üyesi olduğu için değil çalışan sıfatı gereği yapıldığı, cevap ve karşı dava dilekçesinde davalının bir takım yönetim görevlerini bıraktığının ikrar edildiği, ... 40. İş Mahkemesindeki davanın iş hukuk yönünden görülüp soruca bağlandığı, taahhütnameden yönetim kurulunun çoğunluk kararıyla veya herhangi bir nedenle görevi bıraktığında hisselerin devir edileceği anlaşıldığından asıl davanın kabulüne, karşı davaya konu olan yönetim kurulu kararlarının geçersizliğinin gerektirir bir hukuka aykırılık saptanamadığından karşı davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
Davanın KABULÜ ile,
... Ticaret Sicil Müdürlüğünün 56349 sicil numarasında kayıtlı ...'nde davalı ... adına kayıtlı (C) Grubu 52.500 adet hissenin iptali ile davacı şirket adına tesciline,
492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 269,85 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 59,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 210,55 TL harcın davalı-karşı davacı ...'den alınarak hazineye irad kaydına,
Kendisini duruşmalarda vekil ile temsil ettiren davacı-karşı davalı yararına AAÜT uyarınca hesap ve takdir edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalı-karşı davacı ...'den alınarak davacı-karşı davalı ...'ne ödenmesine,
Davacı-karşı davalı tarafından yapılan 59,30 TL başvurma harcı, 59,30 TL peşin harç, 151,75 TL posta gideri ve 5.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.770,35 TL yargılama giderinin davalı-karşı davacı ...'den alınarak davacı-karşı davalı ...'ne ödenmesine,
Davacı-karşı davalı tarafından yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Karşı davanın REDDİNE,
492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 269,85 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 59,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 210,55 TL harcın talep halinde yatırana iadesine,
Kendisini duruşmalarda vekil ile temsil ettiren davalı-karşı davacı ... yararına AAÜT uyarınca hesap ve takdir edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacı-karşı davalı ...'den alınarak davalıya ödenmesine,
Davacı-karşı davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
Davacı-karşı davalı tarafından yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı-karşı davalı vekili Av. ... , davalı-karşı davacı vekili Av. ... [e-duruşma sistemi bağlantısı ile], davalı-karşı davacı ... yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren İKİ HAFTA içerisinde ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ'ne İSTİNAF BAŞVURU YOLU açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı.23/11/2023
Başkan ...
E-imzalıdır
Üye ...
E-imzalıdır
Üye ...
E-imzalıdır
Katip ...
E-imzalıdır