T.C. ...14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/637 Esas - 2024/77
T.C.
ANKARA
14. ASLİYE TİCARET
MAHKEMESİ"TÜRK MİLLETİ ADINA"
KARAR
ESAS NO: 2021/637 Esas
KARAR NO: 2024/77
...
DAVA: İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/11/2021
KARAR TARİHİ: 01/02/2024
KARAR YAZIM TARİHİ: 14/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, taraflar arasında ... Liman Projesi Çelik Kazık Boru İmalatı Ve Polietilen Kaplama Sözleşmesi gereğince cari hesap ilişkisi olduğunu, müvekkili şirketin, taraflar arasında imzalanan işbu sözleşme gereğince yükümlülüklerini tam ve zamanında yerine getirmesine rağmen, davalılar tarafından sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerin tam olarak yerine getirilmediğini, sözleşme kapsamında hak ediş bedelinin eksik ödendiğini, müvekkili şirketin sözleşme kapsamında yapılan iş nedeni ile davalılardan bakiye hak ediş alacağının 96.047,10 USD olduğunu, müvekkili şirket tarafından, fatura ve ticari ilişkiye dayanan cari hesap alacağı sebebiyle davalılar aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığını, takibe itiraz edildiğini ve takibin durduğunu belirterek itirazın iptalini ve takibin devamını, %20 ‘den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... Grup İnş. Nak. Mad. İth. İhr. San. Tic. AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile diğer davalı arasında oluşturulan adi ortaklık tarafından üstlenilen ... Liman İnşaatı işinde, davacı firma ile 06/08/2019 tarihli sözleşme akdedildiğini, taraflar arasındaki uyuşmazlığın hakedişlerden değil sözleşme kapsamında sözleşmenin niteliği ve doğacak vergilerden kaynaklandığını, taraflar arasındaki alt yüklenici sözleşmesine rağmen davacı tarafça malzeme tedarik faturası düzenlendiğini, taraflar arasında bu hususta mutabakat sağlanamaması üzerine Bağımsız Boğaziçi YMM firmasından görüş alındığını, bu kapsamda varılan görüş ile söz konusu işin malzeme tedarik olduğu hususunda ısrar etmesi üzerine konunun açıklığa kavuşturulma sürecinde yasal olarak doğacak yahut doğması gereken tüm vergi borçlarından davacının sorumlu olacağı hususu da gözetilerek, karşı tarafın da kabulü ile TL cinsinden vergi bedelinin (KDV Tevkifat ve Stopaj) uhdede tutulduğunu ve kalan kısmın hakediş alacağı olarak davacı firmaya ödendiğini, davacı tarafın 04/06/2021 tarihli Özelge ile söz konusu iş kapsamında stopaj olmayacağı ancak tevkifat olması gerektiği yönünde hüküm ihtiva eden kararı müvekkili şirketin dahil olduğu iş ortaklığına 08/06/2021 tarihinde bildirdiğini, buna göre verilmesi gereken Düzeltme Beyannameleri ile iş ortaklığınca verilen 1.185.848,97 TL vergi aslı, 298.866,65 TL gecikme zammı olmak üzere toplam 1.484.715,62 TL ödemenin adlarına yapılarak kendilerine dekont edildiğini, davacı firma tarafından bu dekont kabul edilerek kendi kayıtları içinde düzeltme beyannamelerinin de verildiğini, uyuşmazlığın Türk Lirası cinsinden tutulan vergi tutarlarından özelge doğrultusunda iade edilecek kısma ilişkin olduğunu, Türk Lirası cinsinden tutulan vergi bedelinin iadesi hususunda da tutulan Türk Lirasının ödemesi yapılmakla taraflar arasında herhangi bir alacak borç ilişki kalmayacağının aşikar olduğunu belirterek davanın reddini, davacının kötü niyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir.
Davalı Kolin İnş. Turz. San. Tic. AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında davacının tüm hakediş alacaklarının ödendiğini, sözleşmenin "Vergi Resim Prim ve Masraflar" başlıklı 17.maddesine göre sözleşmenin ifasından alt yükleniciye tahakkuk edecek vergi, resim, fon ve harçların alt yüklenici tarafından ödeneceğinin açık olduğunu, kesilecek faturalardan Gelir Vergisi Kesintisi ile Katma Değer Vergisi Tevkifatı yapılması hususunda tarafların Yeminli Müşavirleri arasında görüş ayrılığı bulunduğunu, davacı şirket faturalarının gelir vergisi kesintisi ve KDV tevkifatı gerektirmeyecek şekilde malzeme tedarik faturası olarak düzenlendiğini, ancak ortaklığın söz konusu vergi kesintisi ve tevkifatlarının faturada gösterilmesini istediğini, ortaklık tarafından ayrıca Yeminli Mali Müşavir görüşmeleri sürecindeki ilk 3 faturadan vergi kesintilerinin yapılacağı ve duruma göre düzeltme beyannamesi verileceğinin davacıya bildirildiğini, davacı tarafından bunun yapım işi değil, malzeme tedarik işi olduğu görüşlerinde ısrar edildiğini ve bu konuda Maliye Bakanlığı'na Özelge müracaatı yapılacağını, Özelge cevabı gelene kadar da Maliyeye bu kapsamda herhangi bir ödeme yapılmamasını talep ettiğini, bunun üzerine işin aksamaması adına ilgili tutarın Maliyeye ödenmeyip tüm vergi risk tutarı davacıya ait olmak üzere bloke olarak ortaklık uhdesinde tutulduğunu, ortaklığa 06/06/2021 tarihinde bildirilen 04/06/2021 tarihli Özelgede kesilecek faturalardan stopaj yapılamayacağı, ancak KDV tevkifatı olması gerektiği yönünde görüş verildiğini, gelen özelge üzerine davacının fatura tarihlerinde geçerli olan TCMB kurları üzerinden 1.185.848,95 TL tutarında tahakkuk eden KDV tevkifatının 298.866,65 TL tutarındaki gecikme zammı ile beraber verilen düzeltme beyannameleri ile tahakkuk ettirilerek ödendiğini, davacıya da dekont ile yansıtıldığını, davacı tarafın özelge cevabı geldikten sonraki kurlar üzerinden hesaplanarak bakiye alacak talep ettiğini, müvekkili şirketin de için yer aldığı ortaklığın ise fatura tarihlerindeki kur üzerinden TL cinsinden bloke işlemi yapıldığını belirterek bakiye alacağı buna göre hesaplayıp davacının icra takibinden önce tüm alacaklarını ödediğini, TL cinsinden tahakkuk edecek vergi nedeniyle, risk olarak TL cinsinden tutulan tutarı davacı taraf kurların yükselişini gerekçe göstererek, bakiye alacak talebinde bulunduğunu, taraflar arasındaki ihtilafın da bundan kaynaklandığının belirterek davanın reddini, %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, hakediş bedelinin eksik ödendiği iddiası ile başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
Mahkememizce tarafların delilleri toplanmış, ...32. İcra Dairesi'nin 2021/10859 Esas sayılı dosyası dosyamız arasında alınmış, bilirkişi incelemeleri yaptırılmıştır.
...32. İcra Dairesi'nin 2021/10859 Esas sayılı dosyası incelendiğinde; davacı alacaklı tarafından davalı şirketler hakkında 03/09/2021 tarihinde toplam 96.047,10 USD alacağın tahsili için takip başlatıldığı, davalıların yaptığı itiraz sonrası takibin durduğu, süresi içerisinde mahkememizde dava açıldığı görülmüştür.
Davacı şirket defter ve kayıtları üzerinden inceleme yapılmak üzere... ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılmış olup, bilirkişi tarafından düzenlenen 26/04/2022 tarihli raporda özetle; davacı ile davalı adi ortaklık arasında ticari ilişkin bakımından, davacı firmanın tedarikçi firma olarak alt yüklenici olduğu, bu kapsamda davacı firmanın 120.01.K02 nolu hesap yoluyla cari hesap takip ettiği, ancak davalı adi ortaklı tarafından gider yansıtma şeklinde faturalar düzenlendiği, davacı firmanın bu şekilde cari hesabı 320.01.K41 nolu hesap takip ettiği, 120.01.K02 nolu cari hesabın USD cinsinden takip edildiği, 320.01.K41 nolu hesap tetkik edildiğinde Yapım İşleri ile bu işlerle birlikte ifa edilen mühendislik mimarlık ve etüt-proje hizmetleri kapsamında 3/10 tutarındaki KDV tevkifatı ile gecikme zamlarına ilişkin tutarların tamamının KOLİN-... adi ortaklığı tarafından 24/06/2021 tarihinde ödendiği, davacı firma faturalarında tevkifatın gösterilmediği, 120.01.K02 hesap kodlu cari hesabında alacak miktarının USD cinsinden 310.328,55 USD olduğu, 320.01.K41 hesap kodlu cari hesabında borç miktarının ise KOLİN-... adi ortaklığı tarafından 24/06/2021 tarihinde ödenmiş olması sebebiyle 24/06/2021 tarihindeki kurdan çevrim yapılmak suretiyle 218.513,09 USD olduğu, KDV tevkifatı ödeme tarihindeki kurlar esas alınmak ve HDM Çelik Boru Firmasının muhasebe kayıtlarına göre alacak miktarının 91.815,56 USD, KDV tevkifatı fatura tarihindeki kurlar esas alınarak ve HDM Çelik Boru Firmasının bu duruma göre faturalarının söz konusu edilmesi durumunda HDM Çelik Boru Firmasının alacak miktarının 36.022,23 USD olduğu belirtilmiştir.
Mahkememizce görevlendirilen bilirkişiler tarafından düzenlenen 15/03/2023 tarihli raporda özetle; taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 5/2. Maddesinde "... Düzenlenen fatura, tanzim tarihinden itibaren en geç 30 (otuz) gün içerisinde ödeme tarihindeki Merkez Bankası Döviz Alış Kuru üzerinden alt yüklenicinin hesabına ödenecektir. Aylık elektrik kullanımı ve alt yükleniciye bedeli karşılığında sağlanan malzeme ve/veya hizmetler var ise yüklenici tarafından hazırlanan alt yüklenici ile mutabık kılınan faturalar var ise yasal kesintiler ile birlikte alt yükleyiciye ödenecek tutardan mahsup edilecektir..." denildiğini, bu kapsamda, davacı yan tarafından davalı adına düzenlenen faturaların KDV tevkifatı düşüldükten sonra talep edebileceği toplam tutarın 4.108.950,26 USD olduğu, sözleşmede ödemelerin Merkez Bankası Döviz alış kuru üzerinden TL olarak ait yüklenici hesabına ödeneceğinin kararlaştırıldığı, bu kapsamda davacı yan tarafından düzenlenen faturaların her birinden KDV tevkifatı yapıldıktan sonra ödenmesi gereken meblağlardan, davalı adi ortaklık tarafından davacı aına düzenlenen faturalar, ödemeler ve KDV tevkifatının geç ödenmesinden kaynaklı gecikme cezası her bir faturadan ayrı ayrı mahsup edildiğinde davacının banka ve alacağının toplam 35.971,33 USD hesaplandığı, sonuç olarak, taraflar arasında oluşan ihtilaf sonrasında İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı Şehir Kanunları Gelir ve Kurumlar Vergileri Grup Müdürlüğü tarafından gönderilen 04/06/2021 tarihli ve 437261 sayılı ÖZELGE doğrultusunda, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin KDV tevkifatına tabi olduğu, ancak Şehir Stopajına tabi olmadığının anlaşıldığı, bu ÖZELGE doğrultusunda davacı şirketin düzenlemiş olduğu fatura tutarlarından KDV tevkifatı düşüldükten sonra talep edebileceği toplam tutarın 4.018.950,26 USD olduğu, taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında davacı yan tarafından düzenlenen faturalardan KDV tevkifatı düşüldükten sonra kalan meblağlardan, davalı yan tarafından yapılan ödemelerin ödeme gününden, davalı yan tarafından davacı adına düzenlenen faturalardan fatura günündeki, gecikme cezalarının tarafların ticari defter ve kayıtlarına alındığı tarihteki kurlar dikkate alınarak mahsup edildiğinde davacının düzenlemiş olduğu faturalardan kaynaklı olarak davalıdan 35.971,33 USD alacaklı olduğu açıklanmıştır.
Taraf vekillerinin rapora karşı beyan ve itirazları sonrasında bilirkişiler tarafından düzenlenen 23/11/2023 tarihli ek raporda kök rapordaki değerlendirmelerde herhangi bir değişiklik bulunmadığı belirtilmiştir.
Tüm dosya içeriği birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında oluşan ihtilaf sonrasında İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı Şehir Kanunları Gelir ve Kurumlar Vergileri Grup Müdürlüğü tarafından gönderilen 04/06/2021 tarihli ve 437261 sayılı ÖZELGE doğrultusunda, sözleşmenin KDV tevkifatına tabi olduğu, ancak Gelir Stopajına tabi olmadığının anlaşıldığı, bu ÖZELGE doğrultusunda davacı şirketin düzenlemiş olduğu fatura tutarlarından KDV tevkifatı düşüldükten sonra talep edebileceği toplam tutarın 4.018.950,26 USD olduğu, sözleşme kapsamında davacı yan tarafından düzenlenen faturalardan KDV tevkifatı düşüldükten sonra kalan meblağlardan, davalı yan tarafından yapılan ödemelerin ödeme günündeki, davalı yan tarafından davacı adına düzenlenen faturalardan fatura günündeki, gecikme cezalarının tarafların ticari defter ve kayıtlarına alındığı tarihteki kurlar dikkate alınarak mahsup edildiğinde davacının düzenlemiş olduğu faturalardan kaynaklı olarak davalıdan 35.971,33 USD alacaklı olduğu anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur
HÜKÜM:
Davanın KISMEN KABULÜ ile,
Davalıların ...32. İcra Dairesi'nin 2021/108959 Esas sayılı dosyasında 35.971,33 USD yönünden yaptıkları itirazın iptali ile takibin aynı şartlarla devamına,
Fazla talebin ve icra inkar tazminatı talebinin reddine,
492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 74.698,93 TL karar ve ilam harcından 11.928,94 TL harcın mahsubu ile bakiye 62.769,99 TL harcın davalılardan alınarak hazineye irad kaydına,
Kendisini duruşmalarda vekil ile temsil ettiren davacı yararına AAÜT uyarınca hesap ve takdir edilen 150.288,13 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,
Kendisini duruşmalarda vekil ile temsil ettiren davalılar yararına reddedilen kısım üzerinden AAÜT uyarınca hesap ve takdir edilen 218.104,27 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara ödenmesine,
Davacı tarafından yatırılan 11.928,94 peşin harç olmak üzere toplam 11.988,24 TL'nin davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,
Davacı tarafından yapılan 59,30 TL başvurma harcı, 245,10 TL posta ve tebligat gideri ile 4.250,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.554,40 TL yargılama giderinin kabul/red oranına göre 1.705,70 TL'sinin davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,
Davacı tarafından yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekili Av. ... [e-duruşma sistemi bağlantısı ile], davalı ... GRUP vekili Av. ... ... vekili Av. ... yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren İKİ HAFTA içerisinde ...BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ'ne İSTİNAF BAŞVURU YOLU açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 01/02/2024