T.C. ... 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/680 Esas - 2023/77 Karar
T.C.
...TÜRK MİLLETİ ADINA
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/680
KARAR NO: 2023/77
HAKİM :...
KATİP:....
DAVACI ....
DAVALI ....
DAVA: Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 24/11/2021
KARAR TARİHİ: 14/02/2023
KARAR YAZIM TARİHİ : 02/03/2023
Mahkememize açılan davanın yapılan yargılaması sonucunda, dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
Davacı vekili ayrıntısı dava dilekçesinde yazılı olduğu üzere, taraflar arasında asansör yapım işine ilişkin sözleşme imzalandığını, sözleşme kapsamında davalı tarafından asansör imal edilip teslim edilmesinin gerektiğini, sözleşme bedelinin 80.000,00 TL olarak belirlendiğini, davacı tarafından sözleşme kapsamında 70.000,00 TL bedelin davalıya ödendiğini, davalı tarafından sözleşmede kararlaştırılan süre içerisinde asansörün tam ve eksiksiz olarak tesliminin gerçekleştirilemediğini, davalı tarafından imal edilerek davacıya teslim edilen asansörün halen kullanılamadığını, ayıplarının bulunduğunu, sözleşme kapsamında yeşil etiket alınması yükümlülüğünün davalıda olduğunu, davalı tarafından yeşil etiket alma yükümlülüğünün de yerine getirilmediğini, yeşil etiket alınması halinde ödenmesi kararlaştırılan 10.000,00 TL alacağın muaccel olmadığını, davalı tarafından yeşil etiket alınması halinde ödenmesi kararlaştırılan 10.000,00 TL ile ek imalat ve değişiklikler bedeli olarak düzenlenen 6.490,00 TL bedelli fatura alacağı için ihtarname gönderildiğini, faturanın iade edildiğini, davalının sözleşmeden doğan edimlerini yerine getirmemesi nedeniyle davacının zarara uğradığını belirterek ... 12. İcra Dairesinin 2021/14433 esas sayılı dosyasında davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili ayrıntısı cevap dilekçesinde yazılı olduğu üzere, taraflar arasında asansör yapım işi konusunda sözleşme imzalandığını, yüklenici olan davalı tarafından sözleşme kapsamındaki edimlerin yerine getirildiğini, sözleşme kapsamında olmayan bir kısım ek imalat ve değişikliklerin yapıldığını, davacı tarafından sözleşme kapsamında kararlaştırılan bedel ile ek imalat ve değişikliklere ilişkin fatura bedelinin ödenmediğini, davacının tüm uyarılara rağmen etiket alımı başvurusuna ilişkin hazırlık işlemlerini yerine getirmediğini, bakiye iş bedelini ödemediğini, etiket alımı ile ilgili olarak davacı tarafından binaya yönelik olarak yapılması gereken iş ve işlemlerin bulunduğunu, ancak davacı tarafından bu işlemlerin yerine getirilmediğini, sözleşme kapsamındaki edimlerin tam ve eksiksiz olarak yerine getirildiğini, sözleşme dışı iş yapılmasına ilişkin olarak davacı tarafından talepte bulunulduğunu, davalı tarafından da sözleşme dışı olacak şekilde ek imalat ve değişikliklerin yapıldığını, davanın haksız ve hukuka aykırı olduğunu belirterek davanın reddine, kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, eser sözleşmesi kapsamında bakiye iş bedeli ile ek imalat ve değişiklik bedeline yönelik fatura nedeniyle başlatılan icra takibi nedeniyle borçlu olunmadığının tespitine yönelik menfi tespit davasıdır.
... 12. İcra Dairesinin 2021/14433 esas sayılı dosyasının incelenmesinde, davalı tarafından davacı hakkında "cari hesap alacağı" açıklaması ile 16.490,00 TL yönünden icra takibi başlatıldığı, takibin kesinleştiği, mahkememizce icra veznesine yatan paranın alacaklıya ödenmemesine yönelik verilen kararın yerine getirildiği anlaşılmıştır.
... 13. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2021/146 değişik iş sayılı dosyasının incelenmesinde, tespit isteyenin davacı, karşı tarafın davalı, tespit konusunun taraflar arasında imzalanan eser sözleşmesi kapsamında imal edilen asansörün sözleşmeye uygun olarak yapılıp yapılmadığı hususuna ilişkin olduğu, mahkemece yerinde yapılan keşif sonrasında görevlendirilen bilirkişiden rapor alındığı, tespit talep tarihinin dava açılma tarihinden sonra olduğu anlaşılmıştır.
Davalı ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan inceleme ile düzenlenen bilirkişi raporuna göre, takibe konu faturaların davalı ticari defter ve kayıtlarında usulüne uygun olarak kayıtlı bulunduğu, davalı tarafından düzenlenen 6.490,00 TL bedelli faturanın davacı tarafından davalıya iade edildiği, davacı tarafından yapılan ödeme miktarının 70.000,00 TL olduğu hususlarının tespit edildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce yerinde yapılan keşif sonrasında davacı ticari defter ve kayıtları da incelenmek suretiyle sunulan bilirkişi raporu ile ek raporuna göre, kabin duvarlarındaki taşların montaj hatası nedeniyle aralarında boşluk bulunduğu ve düzeltilmesinin gerektiği, kabin içi aydınlatmasında kullanılan ledlerin bazılarının yanmadığı ve değiştirilmesinin gerektiği, kabin içinde bulunması gereken kullanma talimatlarının bulunmadığı, makine dairesinde bulunması gereken tehlike ve uyarı levhası ile bakım ve kurtarma talimatlarının bulunmadığı, kat kapılarında bulunması gereken kullanma talimatlarının bulunmadığı, birinci kat kapısı tek panelde darbeye bağlı izler bulunduğu, kapı arızasının bulunduğu, diğer tespit edilen hususların sözleşmeye ve tekniğine uygun şekilde yerine getirildiği, tespit edilen eksikliklerin giderilmesinin gerektiği ve eksikliklerin giderim bedelinin 4.750,00 TL olduğu, yerinde yapılan keşif sırasında tespit edilen asansör kabininin sözleşmeye konu kabinden daha üst kalitede olduğu, keşif sırasında tespit edilen kapı kenarlarının örtülmesi, kaplamasının yapılması ile yapıldığı tespit edilen kapı üstü çelik lentoların davalının yükümlülüğünde bulunan işler arasında olmadığı, ek imalat olarak yapıldığı tespit edilen işlerin bedelinin 6.490,00 TL olduğu, taraflar arasında imzalanan sözleşme ve yönetmelik hükümlerine göre yeşil etiket alınması yükümlülüğünün davalı üzerinde bulunduğu, davacının ticari defter ve kayıtlarına göre davacının davalıdan 10.000,00 TL alacaklı olduğunun tespit edildiği anlaşılmıştır.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun Eser Sözleşmesi başlıklı 470/1. maddesi "Eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, işsahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir." hükmünü, Yüklenicinin borçları başlıklı 471/1. maddesi "Yüklenici, üstlendiği edimleri işsahibinin haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle ifa etmek zorundadır." hükmünü, 471/2. maddesi "Yüklenicinin özen borcundan doğan sorumluluğunun belirlenmesinde, benzer alandaki işleri üstlenen basiretli bir yüklenicinin göstermesi gereken meslekî ve teknik kurallara uygun davranışı esas alınır." hükmünü, İşsahibinin borçları - Bedelin muacceliyeti başlıklı 479/1. maddesi "İşsahibinin bedel ödeme borcu, eserin teslimi anında muaccel olur." hükmünü içermektedir.
Eser, emek unsuru ağır basan bir çalışma ürünü olarak bütünlük arz eden ve ekonomik değeri olan hukuksal varlıklar olarak tanımlanmaktadır (Yargıtay ... HD. 09/07/2014 tarih, 2014/1829 e, 2014/4726 k). Bu kapsamda dava konusu taraflar arasında imzalanan asansör yapımına ilişkin sözleşme 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi niteliğindedir. Sözleşme kapsamında davacı iş sahibi, davalı yüklenicidir. Eser sözleşmelerinde, yüklenicinin sözleşme kapsamındaki edimlerini fen ve sanat kurallarına ve iş sahibinin amacına uygun olarak tamamlamak suretiyle iş verene teslim ettiğini ve bedele hak kazandığını, iş sahibinin ise iş bedelini ödediğini kanıtlaması gerekmektedir. Taraflar arasındaki sözleşmede bu kuralın aksi kararlaştırıldığına ilişkin herhangi bir bilgi veya belge dosya kapsamına sunulmamıştır.
Eser sözleşmelerinde sözleşme ve eklerine göre yapılması kararlaştırılan işlerin birisinin yada bir kaçının yapılmamış olması halinde eksik iş söz konusu olmaktadır. Eser sözleşmelerinde sözleşme ile kararlaştırılan vasıfların yada sözleşme konusu işe ilişkin olarak olması gereken vasıfların yüklenici tarafından meydana getirilen eserde bulunmaması hali ayıp olarak nitelendirilmektedir.
Toplanan delillerin birlikte değerlendirilmesi sonucunda, taraflar arasında davacının iş sahibi, davalının yüklenici olduğu 13 kişi kapasiteli, TS-EN-81-20 standardına uygun elektromekanik makine daireli asansör ile kuyu aydınlatma, makine dairesi aydınlatma, elektrik güç panosu işine ilişkin olarak eser sözleşmesi imzalandığı, sözleşme ve ilgili yönetmelik hükümleri birlikte değerlendirildiğinde yeşil etiket alınmasına ilişkin yükümlülüğün davalı yüklenici üzerinde bulunduğu, yerinde yapılan keşif sonrasında düzenlenen bilirkişi raporuna göre davalı tarafından yerine getirilen edimde yer alan ve ayrıntıları yazılı bulunan ayıpların giderim bedelinin 4.750,00 TL olarak, davalı tarafından sözleşme dışında yapılan ek imalat ve değişikliklerin bedelinin ise 6.490,00 TL olarak tespit edildiği, takip ve dava tarihi itibari ile yeşil etiket alınmasına ilişkin yükümlülüğün davalı tarafından yerine getirilmediği ve bu hali ile sözleşme ile yeşil etiket alınmasından sonra ödenmesi kararlaştırılan 10.000,00 TL iş bedelinin muaccel hale gelmediği, davalı tarafından davacıya yeşil etiket alınması hususunda gerekli işlemlerin yapılmasına yönelik olarak gönderilen bildirimlerin alacağın muaccel hale gelmesini sağlamayacağı ve talep edilmesinin bu aşamada mümkün olmadığı, bilirkişi raporunda belirtilen ek imalat ve değişikliklerin davalı tarafından yapılmadığına yönelik bir iddianın yada buna yönelik bir belgenin dosya kapsamına sunulmadığı, bu hali ile de ek imalat ve değişikliklerin davalı tarafından yapıldığının kabul edilmesinin gerektiği, açıklanan nedenlerle davalının talep edebileceği alacak miktarının 1.740,00 TL (6.490,00 TL - 4.750,00 TL) olduğu anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne, takibin haksız ve kötü niyetli olarak başlatılmaması nedeniyle davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddine, borçlu olunduğu tespit edilen miktar yönünden icra veznesine giren paranın alacaklıya ödenmemesine karar verilmiş olması nedeniyle % 20 oranında tazminata hükmedilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M; gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1) (a) Davanın KISMEN KABULÜ ile ... 12. İcra Dairesinin 2021/14433 esas sayılı dosyasında 14.750,00 TL yönünden DAVACININ DAVALIYA BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
(b) Davaya konu takibin haksız ve kötü niyetli olarak başlatıldığı değerlendirilemeyeceğinden davacının kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE,
(c) Mahkememizce verilen icra veznesine yatan paranın alacaklıya ödenmemesine ilişkin tedbir kararının infaz edildiği ve şartlarının oluştuğu anlaşıldığından İİK'nin 72/4. maddesi uyarınca 1.740,00 TL üzerinden % 20 oranında hesaplanan 348,00 TL tazminatın DAVACIDAN ALINARAK DAVALIYA VERİLMESİNE,
2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 1.007,57 TL harçtan, dava açılışında alınan 281,61 TL peşin harcın düşülmesi ile eksik alındığı anlaşılan 725,96 TL harcın DAVALIDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
3) Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 59,30 TL başvurma harcı, 52,50 TL tebligat ücreti, 3.900,00 TL bilirkişi ücreti, 571,90 TL keşif harcı, 3,50 TL posta gideri, 375,00 TL keşif araç ücreti toplamı 4.962,20 TL'nin davanın kabul oranı dikkate alınarak hesaplanan 4.438,60 TL'si ile dava açılışında alınan 281,61 TL peşin harç toplamından oluşan 4.720,21 TL yargılama giderinin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
4) Davacının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
5) Davalının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 1.740,00 TL vekalet ücretinin DAVACIDAN ALINARAK DAVALIYA VERİLMESİNE,
6) Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak YATIRANLARA İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin YÜZÜNE KARŞI, HMK'nin 341/2. maddesi uyarınca miktar itibari ile KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.14/02/2023
Katip ...Hakim...
e - imzalıdıre - imzalıdır
Bu gerekçeli karar güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.