T.C. ... 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/703 Esas - 2022/733
T.C.
...
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/703 Esas
KARAR NO: 2022/733
HAKİM: ...
KATİP:....
DAVACI :....
DAVALI :....
DAVA: Tazminat (Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 07/06/2016
KARAR TARİHİ: 11/11/2022
KARAR YAZMA TARİHİ: 09/12/2022
Mahkememizden verilen 18/02/2019 tarih ve 2016/511 Esas 2019/120 sayılı kararı ... Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi'nin 18/11/2021 tarih ve 2019/1578 Esas 2021/2102 Karar sayılı ilamıyla kaldırılan ve Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİ: Davacı Vekili; 25/02/2016 tarihinde müvekkilinin içersinde yolcu olarak bulunduğu ... plaklı araca, davalı tarafından sigortalanan 06YNK 08 plakalı aracın çarpması neticesinde meydana gelen kaza neticesinde, müvekkilinin yaralandığını, kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün %75 oranında kusurlu olduğunu, müvekkilinin Kıta Basın Dağıtım Ltd Şti’de yönetici olduğunu, müvekkilinin ortağıda bulunduğu şirketin 2015 yılında 79.000,00 TL kar elde ettiğini, müvekkilinin maluliyeti nedeniyle fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 1000 TL tazminatın kaza tarihinden itibaren avans faizi ile davalından tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davacı Vekili 03/10/2018 Tarihli dilekçesi ile dava değerini 16.279,77 TL Geçici iş görmezlik, 31.243,84 TL sürekli iş göremzlik tazminatı olarak 47.523,61 TL olarak belirlemiş, harcını ikmal etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ: Davalı Sigorta Vekili, müvekkilinin sorumluluğunun, sigorta limiti, kusur ve zarar ile sınırlı olduğunu, müvekkilinden avans faizi talep edilemeyeceğini, belirterek davanın reddini istemiştir.
KALDIRMA ÖNCESİ VERİLEN KARAR: Mahkememizin 2016/511 Esas sayılı dosyasında, Davanın kısmen kabulü ile 6.189,18 TL geçici iş göremezlik, 17.977,98 TL sürekli iş görmezlik zararı olmak üzere toplam 24.167,16 TL nin dava tarihi olan 07/06/2016 tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine dair karar verilmiş, davacı vekili ve davalı vekilinin istinaf talebi üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi'nin 18/11/2022 tarih ve 2019/1578 Esas 2021/2102 Karar sayılı ilamında; "Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.
Tarafların bilirkişi raporunda kullanılan yaşam tablosuna ve tatbik edilen esaslara açık itirazları olmasa dahi TBK'nın 51. maddesi uyarınca tazminatın kapsamının hâkim tarafından belirlenmesi zaruridir. Gerçek zarar hesabı, özü itibariyle varsayımlara dayalı bir hesap olup, gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Hak sahiplerinin bakiye ömürleri önceki yıllarda Fransa’dan alınan 1931 tarihli “PMF” cetvellerine göre saptanmakta iken, Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı, Hacettepe Üniversitesi Fen Fakültesi Aktüerya Bilimleri Bölümü, BNB Danışmanlık, Marmara Üniversitesi ve Başkent Üniversitesi’nin çalışmaları ile “TRH 2010”adı verilen “Ulusal Mortalite Tablosu” hazırlanmış olup, Sosyal Güvenlik Kurumunca’da ilk peşin sermaye değerinin hesaplanmasında anılan tabloların uygulanmasına geçilmiştir. Gerek diğer kurumlar ile Yargıtay Daireleri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından ve gerekse bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içerdiği de göz önüne alınarak, ülkemizce de tazminat hesaplamalarında TRH 2010 Tablosu’na göre bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinin, güncel verilere ve ülkemiz gerçeklerine daha uygun olacağına Yargıtay 17.Hukuk Dairesi’nce de karar verilmekle görüş değişikliğine gidilmiştir. (Yargıtay 17.HD 22/12/2020 tarih, 2019/5206 E. – 2020/8874 K. sayılı ilamı, 14/01/2021 tarih 2020/2598 E. – 2021/34 K. sayılı ilamı) Bu itibarla, somut olayda hükme esas alınan aktüer raporunda tazminat hesaplanmasında TRH 2010 Tablosu’nun kullanılmasında bir isabetsizlik görülmemiş ise de; Anayasa Mahkemesi’nin 17/07/2020 tarih 2019/40-2020/40 sayılı kararı ile; KTK’nın 90. maddesindeki “bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir” bölümündeki “bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmekle; zarar hesaplanmasında ZMMS Genel Şartları ekindeki cetvellerin kullanılması mümkün olmadığından ve %1,8 teknik faiz bu cetvellerle getirildiğinden, artık uygulanması mümkün değildir. Bu nedenle mahkemece hükme esas kabul edilen aktüer raporunda progressif rant formülü yerine %1,8 teknik faiz tatbik edilmesi doğru görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle mahkemece usuli kazanılmış haklar gözetilerek, %1,8 teknik faiz uygulanmadan, progressif rant formülü uygulanmak suretiyle davacının hak kazanacağı tazminat hesabının yapılması amacıyla hüküm kurmaya ve denetime elverişli ek rapor alınması suretiyle tüm deliller değerlendirilerek bir karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde eksik incelemeye dayalı hüküm tesisi isabetli görülmediğinden HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılıklar resen gözetilerek yapılan inceleme neticesinde taraf vekillerinin istinaf taleplerinin belirtilen gerekçelerle kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılması ve dosyanın belirtilen gerekçeyle yerel mahkemesine gönderilmesine, kaldırma nedenine göre diğer istinaf itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
1-Davacı vekili ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE; ... 14. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 18/02/2019 tarihli, 2016/511 Esas 2019/120 Karar sayılı kararının, HMK’nın 353/1-a-6.maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
Yeniden yargılama yapılması için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE," gerekçeleriyle Mahkememizin 07/06/2016 tarih 2016/511 Esas 2019/120 Karar sayılı kararının kaldırılması sonrasında dosya mahkememize gönderilmiş ve iş bu esasa kaydedilerek yargılamaya devam olunmuştur.
DAVANIN NİTELİĞİ VE UYUŞMAZLIK: Dava, Trafik kaza neticesinde müvekkilinin yaralandığından bahisle maluliyete dayalı Geçici ve Sürekli maluliyet nedeniyle tazminat istemine ilişkidir. Uyuşmazlık Sigorta mevzuatından kaynaklandığından mahkememiz görevlidir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık; Kazanın meydana gelmesinde, davalı araçların kusur durumları, davacıya olayın meydana gelmesinde kusur izafe edilip edilmeyeceği, Sürekli ve geçici İşgöremezlik durumunun oluşup oluşmadığı, İş göremezlik, kusur ve ekonomik durumuna göre belirlenecek tazminat miktarının ne kadar olduğu ve davalılardan ne miktarda talep edebileceği ve faizin başlangıcına ilişkindir.
KALDIRMA KARARI ÖNCESİNDE DOSYAYA KAZANDIRILAN VE KARARA ESAS ALINAN DELİLLER: Poliçe ve hasar dosyası, davacının nüfus kaydı, sosyal ekonomik durum araştırması, SGK kayıtları dosyamız içerisine kazandırılmıştır.
Davacı tarafından müvekkilinin geliri açısından, şirket ortağı ve yöneticisi olduğunu iddia ederek gelirinin buna göre belirlenmesini talep etmiş, Ticaret Sicil Müdürlüğünden gelen yazı cevabına göre davacının Kıta Basın Dağıtım ve Yayıncılık Ltd Şti'nin ortağı olmakla beraber, beyanlarının aksine şirket temsilcisi olmadığının bildirildiği görülmüştür.
... 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 2016/420 E: sayılı dosyası UYAP üzerinden dosyamıza kazandırılmıştır.
Davacı Vekili tarafından müvekkilinin gelirine esas alınması için dava dışı ortağı olduğu şirketin Kurumlar Vergisi beyannamesini dosyamıza sunmuştur.
Davacı maluliyet durumunun tespiti açısından Hacettepe Üni. Tıp Fakültesi Adli Tıp ABD'ye sevk edilmiş, 09/10/2017 tarih ve 2163 Sayılı Maluliyet raporunda; davacının geçirdiği kaza nedeniyle maluliyetinin %3,3 oranında olduğu ve 6 ay geçici iş görmezliği oluşacağı raporunda mütalaa edilmiştir.
Toplanan deliller kapsamında trafik kusur bilirkişisinden rapor alınmış Bilirkişi Haydar Kökten 17/11/2017 tarihli raporunda 25/02/2016 tarihinde meydana gelen gelen olayda davacının içerisinde yolcu olarak bulunduğu 06 VS 03 plakalı araç ile ... plakalı ve davalı tarafından ZMMS ile sigortalanan .... plakalı araçların karıştığı trafik kazasının meydana geldiğini, kazanın oluşumunda, dava dışı .... plakalı aracın kusurunun bulunmadığını, Davacının içerisinde yolcu olarak bulunduğu 06VHS 03 plakalı araç sürücüsünün ise sevk ve idaresindeki araç ile mahalli kavağa yaklaşırken kavşağın kontrolsüz ve dört yönlü olmasına bağlı olarak, kavşaktan ilk geçiş hakkı kendisinde olmasına rağmen aracını hava ve yol durumuna uygun olarak kullanması seyir hızını azaltarak kavşağa giriş yapması gerektiği halde buna uygun davranmadığı bu nedenle kazanın meydana gelmesinde tali kusurlu olduğu ve kusurunun %20 alacağını, Davalı tarafından ZMMS ile sigortalanan 06YNK 08 plakalı araç sürücüsünün ise kaza anında 1,70 promil akollü olduğu ve kavşakta geçiş önceliğine uymaksızın giriş yaparak kazaya sebebiyet verdiğini bu nedenle asli kusurlu olduğunu ve kusur oranın %80 olduğunu, kazanın meydana gelmesinde davacının ise kusurunun bulunmadığını raporunda mütalaa etmiştir.
Tazminat hesabı yönünden Aktüer Bilirkişi Alpaslan Özaslandan 26/01/2018 tarihli rapor alınmış, blirkişi raporunda Meydana gelen kaza neticesinde davacının %3,3 oranın maluliyetinin ve 6 ay geçici iş görmezlik süresie göre hesaplama yapıldığını, ayrıca davacının gelirinin asgari ücret kabul ediliğini, kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün %80 kusurlu olmasına göre kusur indiriminin yapıldığını, buna göre davacının 6 aylık geçici iş görmezlik zararının 7.805,94 TL, sürekli iş görmezlik zararının 16.593,83 TL olduğunu davacının %80 kusur durumuna göre talep edebileceği geçici ve sürekli iş görmezlik zararının 19.519,82 TL olacağını raporunda mütalaa etmiştir.
Davalı tarafından bilirkişi raporuna itiraz edilmiş davalının itirazları değerlendirilmek üzere yeni bir Aktüerya bilirkişisinden rapor alınmış Aktüer Hesap Bilirkişisi Dr.... 18/09/2018 tarihli raporunda; Dosyadaki veriler çerçevesinde TRH 2010 yaşam tablosuna ve 1,8 teknik faiz uygulanmak suretiyle hesaplama yapıldığını, davacının gelirinin ise ortağı olduğu şirketin kârının %50'sine göre belirlendiğinde aktif dönem için aylık 2.631,78 TL olmasına göre bilinen dönem için Asgari ücrete göre orantılanarak bilinmeyen dönem yönünden ise son asgari ücrete oranına göre nazara alındığını, pasif dönemin ise Agisiz Asgari ücrete göre belirlendiğini, buna göre davacının geçici iş görmezlik zararının 20.349,72 TL olduğunu, sürekli iş görmezlik zararının ise 39.054,79 TL olduğunu, davalı sigortanın, sigortalı araç sürücüsünün kusur oranına göre söz konusu miktarın %80'i olan 16.279,77 TL geçici iş göremezlik, 31.243,84 TL Sürekli iş görmezlik zararından sorumlu olacağını, raporunda mütalaa etmiştir.
Davacı tarafından dava değeri bilirkişi raporu doğrultusunda belirlenerek harcı 03/10/2018 tarihinde ikmal edilmiştir.
Davalı tarafından rapora itiraz edilmiş olması sonrasında davalının itirazlarını karşılamak ve davacının şirket yöneticisi olmamasına göre alternatifli olarak Dr Nedime Tuba Duraktan ek rapor alınmış bilirkişi 30/11/2018 tarihli raporunda, Asgari ücret üzerinden yeniden hesaplama yapılarak tanzim ettiği raporunda davacının kaza nedeniyle, davalının kusuru da nazara alındığında talep edebileceği geçici iş görmezlik zararının 6.189,18 TL, sürekli iş görmezlik zararının ise 14.257,13 TL olacağını raporunda mütalaa etmiştir.
KALDIRMA KARARI SONRASINDA DOSYAYA KAZANDIRILAN VE KARARA ESAS ALINAN DELİLLER: Kaldırma kararı doğrultusunda ek rapor düzenlenmesi için dosya aktüre bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi .... 28/07/2022 tarihli raporunda; 25.02.2016 tarihinde meydana gelen trafik kazası malul kalmış olan davacı Âşikar Ulusu için işbu ek rapor tarihi itibariyle yapılan hesaplama ile 6.189,18 TL geçici iş göremezlik tazminatı ile 63.016,09TL sürekli iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 69.205,27 TL iş göremezlik tazminatının tespit edildiği, dava konusu kazaya karışan ve davalı Mapfre Sigorta AŞ nezdinde sigortalı olan 06 YNK 08 plakalı otomobil için sigortalı Dört-A Tıp Malzemeleri San. İht. İhr. Tic, Ltd. Şti adına düzenlenen 4101600138829 numaralı ve 23.01.2016-24.03.2016 vadeli karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile kaza tarihi itibariyle kişi başına 310.000 TL ölüm/sakatlık teminatı ile 310.000 TL sağlık gideri teminatı verildiğinin anlaşıldığı mütalaa edilmiştir. İş bu aktüer bilirkişi raporuna karşı taraf vekilleri tarafından itiraz edilmişse de, delillerin takdiri ve değerlendirilmesi mahkememize ait olmakla reddine dair karar verilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Toplanan delillere, bilirkişi raporlarına, kazanın oluş şekline, tarafların beyanlarına, ... Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi'nin 18/11/2021 tarih ve 2019/1578 Esas 2021/2102 Karar sayılı ilamına ve tüm dosya kapsamına göre;
Dava trafik kazası nedeniyle meydana gelen cismani zarara dayalı olarak açılan sürekli ve geçici maluliyet tazminatı istemine ilişkin olup, davacı tarafından davalıdan kusuru oranında tazminat talep etmiş, davacının 2918 Sayılı yasanın 91. Maddesi gereğince işletenin sorumlu olduğu zararları sigorta şirketinden talep edebilir. Alınan bilirkişi raporuna göre davalı tarafından sigortalanan araç sürücüsü %80 oranında kusurlu olduğundan, davacının kusur oranında oluşan zararını talep etmesi yasal olarak mümkündür. Davalı tarafından geçici iş görmezlik zararlarına itiraz etmiş ise de, Geçici iş görmezlikten kaynaklanan zararlardan dava dışı SGK'nun sorumlu olduğuna ilişkin yasal bir düzenleme olmadığı gibi sigorta teminatı kapsamında kalmadığına ilişkin yasal bir düzenleme bulunmadığından, davalı tarafından bu çerçevede de sigorta primi tahsil ettiğinden buna ilişkin itirazları yerinde görülmemiştir. Alınan raporlar çerçevesinde davacının sürekli maluliyeti ve geçici maluliyeti meydana geldiğinden bu zararlarda sigorta teminatı kapsamında kaldığından davacının buna ilişkin talepleri yerinde görülmüştür. Davacı tarafından gelire itiraz edilmiş ise de, davacı gelirini ispatlamakla yükümlüdür. Yukarıda da açıklandığı üzere davacı tarafından bedeni çalışma ile elde ettiği gelire ilişkin bir delil sunmamış, sermaye koyarak ortak olduğu şirketin kazancın nazara alınmasını istemiş ise de, bir şirkete ortak olması sonucunda elde edilecek gelir bedeni çalışma ile elde edilebilecek gelir olmadığından, davacının yönetici olarak şirkette çalıştığı kanıtlanmadığından gelirinin asgari ücret düzeyinde olduğu kabul edilmiştir. Bu doğrultuda yapılan hesaplamaya göre; davacının 6.189,18 TL geçici iş görmezlik, 63.016,09 TL sürekli iş görmezlik tazminatından kaynaklanan maddi zararının meydana geldiği bilirkişi raporu ile tespit edilmiştir. Davacının talebiyle bağlı kalınmakla, davanın 6.189,18 TL geçici iş göremezlikten kaynaklanan tazminat ve 31.243,84 TL sürekli iş göremezlikten kaynaklanan tazminat toplamı 37.433,02 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, 6.189,18 TL geçici iş göremezlik, 31.243,84 TL sürekli iş görmezlik zararı olmak üzere toplam 37.433,02 TL'nin dava tarihi olan 07/06/2016 tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 2.557,05 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 820,10 TL harcın ve kaldırma öncesi dosyamızdan yazılan ve tahsil edilen 830,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 906,25 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı taraf kendini bir vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre hesap edilip takdir edilen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, red edilen miktar üzerinen hesap ve takdir edilen 9.200,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Karar ve ilam harcından mahsup edilen 830,70 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri 29,20 TL başvuru harcı, 4,30 TL vekalet harcı, 1.850,00 TL bilirkişi ücreti, 325,90 TL tebligat ve müzekkere posta gideri olmak üzere toplam 2.209,40 TL'nin, davada red ve kabul oranına göre 1.740,28 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine fazlaya ilişikin giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
8-HMK'nun 333 ve GAT'nin 5. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kalan kısmının hüküm kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/11/2022
Katip ...
¸
Hakim....
¸