T.C. ... 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
...
14. ASLİYE TİCARET
MAHKEMESİ"TÜRK MİLLETİ ADINA"
KARAR
ESAS NO: 2022/131 Esas
KARAR NO: 2022/823
BAŞKAN: ... ...
ÜYE: ... ...
ÜYE: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ... ...
VEKİLİ: Av. ... -....
DAVALI : ... - ... ...
VEKİLİ: Av. ... -....
DAVA: Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali
DAVA TARİHİ: 23/02/2022
KARAR TARİHİ: 08/12/2022
KARAR YAZIM TARİHİ: 06/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin uzun yıllardır davalı kooperatifin üyesi olduğunu, bugüne kadar kooperatif yükümlülüklerini eksiksiz olarak yerine getirdiğini, davalı tarafından müvekkiline tebliğ edilen ... 36. Noterliği'nin 27/01/2022 tarihli ve 944 yevmiye numaralı İhtarnamesi ile, Yönetim Kurulu'nun 27/01/2022 tarihli ve 2022/3 sayılı kararı ile kooperatif ortaklığından çıkartıldığının bildirildiğini, davalının, müvekkilinin ortaklıktan çıkartılmasının gerekçesini, 01/08/2021 tarihinde yapılan Genel Kurul'da alınan kararlar uyarınca belirlenen ek ödeme tutarlarının süresinde ödenmemesi halinde Ana Sözleşmenin 14. maddesi uyarınca işlem yapılacağına karar verilmiş olması ve müvekkilinin söz konusu ek ödemenin birinci taksidi olan 110.000,00 TL'yi ödememesi olarak gösterdiğini, ancak bu gerekçenin hukuka, usule ve somut olayın olgularına aykırı olduğunu, ihtarnamede bahsi geçen 01/08/2021 tarihli Genel Kurul'da alınan kararlardan ek ödemelere ilişkin 9. maddenin yok hükmünde olduğunu, 01/08/2021 tarihli Genel Kurul Toplantısına toplam 54 ortaklı olan kooperatiften 28 ortak (13 asaleten ve 15 vekaleten olmak üzere) katılım sağladığını, dolayısıyla toplantıya yarıdan bir fazla üye sayısı ile katılım olduğunu, oysa, kooperatif ana sözleşmesi ile belirtilen sorumluluk hükümlerinin değiştirilmesinin, ek ödeme yükümlülüğü getirilmesinin ancak ana sözleşmenin tadili ile ve tüm üyelerin 3/4 oy çoğunluğu ile mümkün olduğunu, bu nedenle toplantıda alınan kararların batıl olduğunu, üyelerden ek ödeme talep edilebilmesinin bir diğer şartının ise, Kooperatifler Kanunu madde 38 doğrultusunda, Kooperatif bilançosunun açık vermiş olması olduğunu, menfi gelir - gider farkı olması halinde, bu farkın önce yedek akçeler ile karşılanması yoluna gidilmesi gerektiğini, ayrıca, ek ödemenin zorunlu, gerçek ve haklı olması da gerektiğini, Yönetim Kurulu tarafından bu zorunluluklar yerine getirilmeden üyelerden ek ödeme istenerek emredici yasa hükümlerine aykırı davranıldığını, zira, 2020 Yılı Denetim Kurulu Raporunda, Kooperatifin herhangi bir borcunun olmadığını ve toplam 403.055,68 TL nakdi ile ve 4 parselde toplam 11.597 metre kare imarlı arsası bulunduğunun belirtildiğini, Yönetim Kurulu tarafından harcamaların bu varlıklarla karşılanması, bilançoda açık çıkarsa, belgelendirilmek suretiyle üyelerden ek ödeme yapması hususunun Genel Kurul gündemine alınması gerekirken, var olmayan bir borç için ek ödeme talep edilmesinin yerinde olmadığını, bahsi geçen 9. madde de Kooperatife ait arsa üzerine taşınmaz yapılması hakkında Kooperatifin firmalarla iletişime geçileceği, yapılacak inşaatta Kooperatif hissesine düşecek daire sayısının üye sayısından az olması halinde, Kooperatife ait ... Parselde bulunan Kooperatif taşınmazlarının satış, takas veya trampası yoluna gidileceğinin karara bağlandığını, buna rağmen daire sayısı üye sayısından az olursa, müteahhitten eksik kalan dairelerin bedelleri ödenmek üzere satın alınması yoluna gidileceğini, bu bedelin toplam üye sayısına bölünerek ek ödeme olarak asgari 175.000,00 TL, azami 225.000,00 TL'nin ortaklardan alınacağının belirtildiğini, kabul anlamına gelmemek üzere, bir an için Genel Kurulda alınan 9 numaralı kararın geçerli olduğu düşünülse dahi, alınan karara bakıldığında ek ödeme talep edilebilmesinin pek çok şartın bir arada gerçekleşmesine bağlandığının ve bu şartlar sağlanmadan müvekkilinden ek ödeme talep edildiğinin açıkça görüldüğünü, davalının, belirtilen şartların hiçbirisini sağlamadan, Genel Kurul'dan çok kısa bir süre sonra tebliğ ettiği bir yazı ile üyelerden ek ödeme talep ettiğini, üyelerden alınacak ek ödemelerin bankalardan veya finans kuruluşlarından Kooperatif aracılığı ile üyeler adına kredi olarak kullandırılmasına ilişkin yükümlülüğün Yönetim Kurulu tarafından yerine getirilmediğini belirterek müvekkilinin ortaklıktan çıkartılmasına ilişkin 27/01/2022 tarihli ve 2022/3 sayılı kararın iptaline verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin 54 üyeli bir kooperatif olduğunu, son olarak 01.08.2021 tarihinde Genel Kurul yapıldığını, Genel Kurula davacıyı temsilen eşi Serkan SEVER'in katıldığını, Genel Kurulda tüm kararların oy birliği ile alındığını, anılan 01.08.2021 tarihli Genel Kurulun 9. maddesi uyarınca, kooperatifin sahip olduğu arsalardan iki büyük parsel üzerine inşaat yaptırılmasına, yaptırılacak inşaatların kooperatif ve kooperatif ortaklarına azami şekilde ekonomik fayda sağlayacak şekilde araştırmaların yapılarak, kat karşılığında anlaşma, Eser Sözleşmesi ile veya Yönetim Kurulu tarafından emanet usulü ile inşaatın yaptırılması hususlarını içeren alternatiflerin değerlendirilmesi için Yönetim Kuruluna oy birliği ile yetki verildiğini, 01.08.2021 tarihli Genel Kurulda alınan kararların üyelere ayrı ayrı bildirildiğini, yine ek ödemelere ilişkin ödeme planları ve miktarlarını gösterir yazışmaların da kargo ile gönderildiğini, Kooperatif Yönetim Kuruluna verilen bu yetki neticesince, yaptırılacak olan inşaatın emanet usulü ile yaptırılması konusunda 6 ayrı teklif alındığını, uygun görülen Firma ile Kooperatif Yönetim Kurulu arasında İnşaat yapılmasına ilişkin eser sözleşmesinin, ... 36. Noterliğinin 22.09.2021 tarih ve 09723 yevmiye numarası ile imzalanarak yürürlüğe konulduğunu, Genel Kurulda inşaat yaptırılması uygun görülen iki parsele bölgenin imar planına göre toplam 67 daire yaptırılmasının mümkün olduğunu, yaptırılacak dairelerin tamamı kooperatife ait olmak üzere inşaat sürecinin başlatıldığını, müvekkili Kooperatif'in Yönetim Kurulu tarafından, sözleşmenin imzalanmış olduğu tarihte yaptırılacak inşaatın maliyetleri hakkında piyasa araştırması yapıldığını ve her ortaktan 225.000,00 TL ek ödeme yerine 210.000,00 TL ek ödeme alınmasının ortakların yararı açısından daha uygun olacağına karar verildiğini, bu kararın davacının da içinde bulunduğu tüm ortaklara yazılı olarak tebliğ edildiğini, müvekkili Kooperatifin diğer ortaklarının 31.10.2021 tarihine kadar birinci taksit ödemelerini yapmış olmasına rağmen, davacının 31.10.2021 tarihinde ek ödeme birinci taksit tutarını kooperatifin banka hesabına ödemediğini, davacıya parasal yükümlülüklerini yerine getirmesi için Ana Sözleşme'nin 14 ncü maddesi 2 nci fıkrası uyarınca, ... 36. Noterliği'nin 01.12.2021 tarih ve 11553 yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderilerek, tebliğden itibaren 10 gün içerisinde ilk taksit tutarı olan 110.000,00 TL'nin kooperatife ait banka hesabına ödenmesinin talep edildiğini, verilen süre içerisinde ödeme yapılmaması üzerine ikinci kez ihtarname gönderildiğini, davacının ortak olarak parasal yükümlülüğünü yerine getirmemesi, yasal bildirimlere rağmen bu yükümlükleri yerine getirmekten kaçınması üzerine, müvekkili Kooperatif Yönetim Kurulu’nun 27.01.2022 tarihli ve 2022 / 03 sayılı kararı ile ortaklığından çıkarılmasına karar verildiğini, bu durumun kendisine ... 36. Noterliğinin 27.01.2022 tarih ve 00944 yevmiye numaralı ihtarı ile bildirildiğini, davacı tarafından, dava dilekçesi ile kooperatiften çıkarma yetkisinin Yönetim Kurulana ait olmadığı bildirilmiş ise de, Ana Sözleşmenin 14/2. maddesi ile bu yetkinin müvekkil Kooperatifin Yönetim Kuruluna ait olduğunu ve davacının ortaklıktan çıkarma usulünde Ana sözleşmenin 14. maddesinde belirtilen usullere uygun olarak gerekli tüm işlemlerin yapıldığını belirterek davanın reddini istemiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava; davalı kooperatif yönetim kurulunun 27.01.2022 tarihli ve 2022/3 sayılı davacının kooperatif üyeliğinden çıkarılmasına ilişkin kararın iptali istemine ilişkindir.
Mahkememizce tarafların delilleri toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Mahkememizce görevlendirilen bilirkişi tarafından düzenlenen 15/07/2022 tarihli raporda özetle; davacı hakkında alınan ihraç kararının 28.01.2022 tarihinde tebliğ edildiği, işbu davanın ise 23.02.2022 tarihinde açıldığının tespit edildiği, davanın süresinde açılıp açılmadığı hususunun mahkemenin taktirinde olduğu, davalı kooperatif tarafından davacıya ... 36. Noterliği'nden keşide edilen 01.12.2021 tarihli ve 11553 yevmiye numaralı 10 gün ödeme süreli ilk ihtarnamede; özetle 31.10.2021 tarihinde ödenmesi gereken ek ödeme birinci taksit tutarı olan 110.000,00TL'nın ödenmediği, işbu yazının tebliğinden itibaren 10 gün içinde ek ödeme birinci taksit tutarı 110.000.TL.nın belirtilen kooperatif banka hesabına ödenmesi, ödeme yapılmadığı takdirde anasözleşmenin 14/2 maddesi uyarınca işlem yapılacağı ve ortaklıktan çıkarılma sürecinin başlatılacağı hususlarının ihtar edildiği, ihtarnamede yasa ve anasözleşmeye aykırı bir yön tespit edilmediği, davalı kooperatif tarafından davacıya ... 36. Noterliği'nden keşide edilen 14.12.2021 tarih ve 12134 yevmiye numaralı 1 ay ödeme süreli ikinci ihtarnamede, 1 ay içerinde ek ödeme birinci taksit tutarı 110.000,00 TL'nin belirtilen kooperatif banka hesabına ödenmesi, ödeme yapılmadığı takdirde anasözleşmenin 14/2 maddesi uyarınca ortaklıktan çıkarılma sürecinin devam ettirileceğinin ikinci defa ihtar edilmiş olduğu, ikinci ihtarnamede de yasa ve anasözleşmeye aykırı bir yön tespit edilmediği, işbu davanın genel kurul kararı iptali davası olmaması nedeniyle ihraç kararına dayanak ihtarnamelerde istenilen borcun (ek ödemenin) dayanağını teşkil eden genel kurul kararı ortaya konularak ve ilgili anasözleşme hükümleri belirtilerek ek ödemenin istenip istenilemeyeceği ve bu nedenle alınan ihraç kararının geçerli olup olmayacağı hususunun mahkemenin takdirinde olduğu, dava konusu genel kurul kararına göre son raddede kooperatifin diğer arsalarının satış, trampa veya takası yolunun denenmesine rağmen kooperatif hissesine düşecek daire sayısının ortak sayısından az olması halinde, daire sayısının ortak sayısına tamamlanması için sözleşme veya protokol imzalanacak şirket, firma veya müteahhitten eksik kalan dairelerin bedellerinin belirlenerek satın alınması, satın alınacak dairelerin bedellerinin toplam ortak sayısına bölünerek Ek ödeme olarak asgari 175.000,00 TL, azami 225.000,00 TL'nin ortaklardan alınmasına, ortaklardan alınacak ek ödemelerin bankalardan veya finans kuruluşlarından kooperatif aracılığı ile ortaklar adına kredi olarak kullandırılmasına karar verildiği, Genel kurul kararına nazaran ek ödemelerin doğrudan ortaklardan mı toplanmasına yoksa ortaklardan alınmasına karar verilen ek ödemenin bankalardan kredi yoluyla mı temin edilmesinin anlaşılması gerektiği hususun hukuki yorum gerektirdiğinden bu hususta nihai takdirin mahkemeye ait bulunduğu, mahkemece 01.08.2021 tarihli genel kurul gündeminin 9. maddesinde alınan karara nazaran ek ödemenin doğrudan ortaklardan istenebileceğinin kabul edilmesi halinde alınan kararın yasa ve anasözleşmeye uygun olacağı, yine mahkemece 01.08.2021 tarihli genel kurul gündeminin 9. maddesinde alınan karara nazaran ek ödemenin doğrudan ortaklardan istenemeyeceğinin (banka kredisi kullandırılacağının) kabul edilmesi halinde alınan kararın yasa ve anasözleşmeye aykırı olacağı hususlarının mahkemenin takdirinde bulunduğu açıklanmıştır.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, davacı vekilinin beyan ve itirazları üzerine bilirkişi tarafından düzenlenen 14/10/2022 tarihli ek raporda sonuç olarak, kök rapordaki görüşler tekrar edilmiştir.
Bilirkişi ek raporu taraflara tebliğ edilmiş, davacı vekili itiraz dilekçesi sunmuş ise de, delillerin takdiri mahkememize ait olduğundan ve rapor, usul ve yasaya dosya içeriğine uygun bulunduğundan itirazlara itibar edilmemiştir.
Toplanan deliller ve dosya içeriği birlikte değerlendirildiğinde; davanın süresi içerisinde açıldığı, inşaat giderlerine ilişkin toplanacak aidatlar için ek ödeme tabirinin kullanılmasının ek ödeme yükümlülüğü olarak kabul edilemeyeceği, bu yönü ile genel kurul karar nisabında yasaya ve ana sözleşmeye aykırı bir yön bulunmadığı, ancak davacının ortaklıktan çıkarılmasına ilişkin yönetim kurulu kararına dayanak 01.08.2021 tarihli genel kurul gündeminin 9. maddesinde, eksik kalacak dairelerin bedellerinin öncelikle kooperatife ait arsaların mütteahhite veya 3. kişilere satışı trampa vs. suretiyle karşılanması, buna rağmen eksik bedel kalırsa üyelerden ek ödeme alınmasına karar verildiği halde, yönetim kurulunun, yetkisini aşarak genel kurul iradesine aykırı davrandığı, kooperatif menfaatine daha uygun bulunulduğundan bahisle doğrudan doğruya üyelerden ek ödeme talep ettiği anlaşıldığından davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM:
Davanın KABULÜ ile,
Davalı kooperatifin genel kurulunun 27.01.2022 tarihli ve 2022/3 sayılı davacının ortaklıktan çıkarılma kararının İPTALİNE,
492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 80,70 TL karar ve ilam harcı peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
Kendisini duruşmalarda vekil ile temsil ettiren davacı yararına AAÜT uyarınca hesap ve takdir edilen 9.200,00 TL bilirkişi ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Davacı tarafından yapılan 80,70 TL başvurma harcı, 80,70 TL peşin harç, 11,50 TL vekalet harcı, 215,25 TL posta gideri ve 2.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.888,15 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Taraflarca yatırılan ve artan gider ile delil avanslarının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, davacı vekili Av. ... ile davalı vekili Av. ... yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren İKİ HAFTA içerisinde ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ'ne İSTİNAF BAŞVURU YOLU açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 08/12/2022
Başkan ...
✍e-imzalı
Üye ...
✍e-imzalı
Üye ...
✍e-imzalı
Katip ...
✍e-imzalı