T.C. ... 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Karar
T.C.
...TÜRK MİLLETİ ADINA
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/148
KARAR NO: 2023/26
HAKİM : ......
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ... TC nolu
VEKİLİ: Av. ... [elektronik tebliğ]
DAVALI : ...
... mersis nolu
VEKİLİ: Av. ... [elektronik tebliğ]
DAVA: İtirazın İptali (Kooperatif Çıkma Payından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 02/03/2022
KARAR TARİHİ: 24/01/2023
KARAR YAZIM TARİHİ : 01/02/2023
Mahkememize açılan davanın yapılan yargılaması sonucunda, dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
Davacı vekili ayrıntısı dava dilekçesinde yazılı olduğu üzere, davacının davalı kooperatife konut edinmek amacıyla üye olduğunu, üye olduktan sonra tüm ödemelerini düzenli olarak yerine getirdiğini 20/10/2020 tarihinde göndermiş olduğu ihtarname ile üyelikten ayrıldığını, ayrılma ile birlikte üyelik sırasında yapmış olduğu ödemelerin iadesini talep ettiğini, davalı tarafından iadenin yapılmaması ve bu hususa ilişkin genel kurulda bir karar alınmaması nedeniyle icra takibi yaptıklarını, davalının takibe itiraz etmesi nedeniyle takibin durduğunu belirterek ... 16. İcra Dairesinin 2021/1806 esas sayılı dosyasında itirazın iptaline, icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili ayrıntısı cevap dilekçesinde yazılı olduğu üzere, davalı kooperatifin 20/04/2019 tarihinde yapılan genel kurul toplantısında üyelikten çıkışların 3 yıl süre ile ertelenmesine ilişkin karar aldığını, davacının üyelikten çıkışın ertelendiği dönem içerisinde üyelikten ayrıldığını, davanın kanuna ve dürüstlük kurallarına aykırı olarak açıldığını belirterek davanın reddine, kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, kooperatif üyeliğinden ayrılma nedeniyle üyelik sırasında yapılan ödemelerin iadesi için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali talebine yöneliktir.
... 16. İcra Dairesinin 2021/1806 esas sayılı dosyasının incelenmesinde, davacı tarafından davalı hakkında 08/02/2021 tarihinde "Beyoğlu ... Noterliğinin 20/10/2020 tarih, 05072 yevmiye nolu ihtarnamesi uyarınca kooperatife ödenen bedellerin iadesi" açıklaması ile icra takibi başlatıldığı, 7 örnek ödeme emrinin davalı borçluya 25/02/2021 tarihinde tebliğ edildiği, davalı borçlu vekilinin 01/03/2021 tarihinde ve süresi içerisinde takibe, borcun tamamına, doğmuş ve doğacak ferilerine yapmış olduğu itiraz nedeniyle takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Davalı kooperatifin ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapmak suretiyle sunulan, denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu ile, davacının 05/10/2016 tarihinde davalı kooperatife üye olduğu, 20/10/2020 tarihinde noter aracılığı ile göndermiş olduğu ihtarname ile üyelikten ayrıldığı, üyelik sırasında davacı tarafından davalı kooperatife 51.000,00 TL ödeme yapıldığı, davacının üyelikten ayrıldığı tarihten sonra 31/07/2021 tarihinde olağan genel kurul toplantısının yapıldığı hususlarının tespit edildiği anlaşılmıştır.
1163 sayılı Kooperatifler Kanununun Ortaklığın sona ermesi - Ortaklıktan çıkma serbestisi - tazminat başlıklı 10/1. maddesi "Her ortağın kooperatiften çıkma hakkı vardır. Çıkma keyfiyetinin kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürmesi halinde ayrılmak istiyen ortağın, muhik bir tazminat ödenmesine dahi hüküm anasözleşmeye konulabilir." hükmünü, Ortaklıktan çıkmanın sınırlandırılması başlıklı 11/1. maddesi "Kooperatiften çıkma hakkının kullanılması, anasözleşme ile en çok 5 yıl için sınırlandırılabilir." hükmünü, 11/2. maddesi "Haklı ve önemli sebeplerle bu süreden evvel çıkabileceği hususunda ana sözleşmeye hüküm konulabilir." hükmünü, 11/3. maddesi "Bir ortağın hiçbir suretle kooperatiften çıkamıyacağına dair bağlamalar hükümsüzdür." hükmünü, Bildirme süresi ve çıkma zamanı başlıklı 12/1. maddesi "Çıkış, ancak bir hesap senesi sonu için ve en az 6 ay önceden haber verilerek yapılır. Anasözleşmede daha kısa bir süre belirtilip hesap senesi içinde çıkışa müsaade edilebilir." hükmünü, Ortaklıktan çıkmayı kabulden kaçınma başlıklı 13/1. maddesi "Yönetim kurulu, anasözleşmeye uygun olarak yapılacak isteğe rağmen, bir ortağın kooperatiften istifasını kabulden kaçınacak olursa, ortak çıkma dileğini noter aracılığı ile kooperatife bildirir. Bildiri tarihinden itibaren çıkma gerçekleşir." hükmünü, Kooperatiften çıkan veya çıkarılan ortaklarla hesaplaşma süresi ve yükümlülük başlıklı 17/1. maddesi "Kooperatiften çıkan veya çıkarılan ortakların kendilerinin yahut mirasçılarının kooperatif varlığı üzerinde hakları olup olmadığı ve bu hakların nelerden ibaret bulunduğu anasözleşmede gösterilir. Bu haklar, yedek akçeler hariç olmak üzere, ortağın ayrıldığı yıl bilançosuna göre hesaplanır." hükmünü içermektedir.
Davalı kooperatifin ana sözleşmesinin Ortaklıktan çıkma başlıklı 13. maddesi "Her ortak, hesap senesi sonundan en az bir ay önce yönetim kuruluna yazı ile başvurmak suretiyle ortaklıktan çıkabilir. Yönetim kurulu bu hükme uygun olarak yapılacak isteğe rağmen, yazılı başvurunun kooperatif kayıtlarına girişinden itibaren bir ay içinde kabulden kaçınırsa, ortak çıkma dileğini noter aracılığı ile yönetim kuruluna bildirir. Bildiri tarihinden itibaren çıkma gerçekleşir." hükmünü, 15/1. maddesi "Devir dışında bir nedenle ortaklığı sona erenlerin sermaye ve diğer alacakları, o yılın bilançosuna göre hesaplanarak, bilanço tarihinden itibaren bir ay içinde geri verilir. Ancak ortaklığı sona erenlerin yerine yeni ortak alınması halinde eski ortağın 21'inci madde uyarınca ödediği gider taksitleri derhal geri verilir. Ayrılan ortaklar kooperatifin yedek akçeleri üzerinde bir hak iddia edemezler." hükmünü içermektedir.
Toplanan delillerin birlikte değerlendirilmesi sonucunda, 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 12/1. maddesi ile kooperatif ana sözleşmesinin 13. maddesi uyarınca 20/10/2020 tarihinde kooperatif üyeliğinden ayrıldığı, ayrılmanın gerçekleştiği 2020 yılına ait bilanço ile işlem ve hesapların görüşüldüğü olağan genel kurul toplantısının 31/07/2019 tarihinde yapıldığı, 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 17/1. maddesi ile kooperatif ana sözleşmesinin 15/1. maddesi uyarınca davacının ortaklıktan ayrılma nedenine dayalı alacağının 31/08/2021 istenebilir (muaccel) hale geldiği, dava konusu takibin alacağın istenebilir (muaccel) hale geldiği tarih olan 31/08/2021 tarihinden önce 11/02/2021 tarihinde başlatıldığı, itirazın iptali davalarının icra takibine sıkı sıkıya bağlı nitelikte davalardan olduğu, dava şartlarının icra takibi tarihi itibari ile incelenmesinin gerektiği, bu hali ile davaya dayanak icra takibinin alacağın istenebilir (muaccel) hale gelmesinden önce başlatıldığı, takip tarihi itibari ile takibe konu alacağın mevcut ve talep edilebilir nitelikte olmadığı, davaya dayanak icra takibinin ise kötü niyetli olarak başlatılmadığı anlaşıldığından davanın ve kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M; gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1) (a) Davanın REDDİNE,
(b) Takibin kötü niyetli olarak başlatılmadığı anlaşıldığından kötü niyet tazminatının reddine,
2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 179,90 TL harçtan, dava açılışında alınan 80,70 TL peşin harcın düşülmesi ile eksik alındığı anlaşılan 99,20 TL harcın DAVACIDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
3) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin DAVACIDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
4) Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5) Davalının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca dava değeri olarak belirtilen miktar üzerinden hesaplanan 4.929,00 TL vekalet ücretinin DAVACIDAN ALINARAK DAVALIYA VERİLMESİNE,
6) Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak YATIRANLARA İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin YÜZÜNE KARŞI, HMK'nin 341/2. maddesi uyarınca miktar itibari ile KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.24/01/2023
Katip ...Hakim ...
e - imzalıdıre - imzalıdır
Bu gerekçeli karar güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.